Speech at the Face-to-Face Meeting with Turkish Tradesmen
Recep Tayyip Erdoğan · President of Turkey
- Context
- Erdoğan addressed a face-to-face meeting with Turkish tradesmen and artisans in January 2023, celebrating their role in national resilience and outlining economic challenges.
- Main themes
- Turkish tradesmen and artisans, Ahi tradition and values, economic resilience, COVID-19 pandemic impact, Russia-Ukraine war and energy crisis, inflation and cost of living, century of Turkey, national unity, July 15 coup attempt, flood disaster relief, Republic centenary, global supply chain disruptions
- Duration
- ~23 min
- Words
- 2,805
- Sentences
- 142
- Readability
- 57
- Grade
- 10.1
- Syntax
- 2.96
- Vocabulary
- 2.23
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other142 sentences in 35 paragraphs
Dear Tradesmen and Artisans,
Valuable Representatives of Our Confederations, Federations, Unions, and Chambers,
Dear Brothers,
I greet you with my heartfelt feelings, with longing and affection. Through you, I also send my regards to all our brothers who, every day, say "Bismillah" as they start their work and return home every evening saying "Elhamdülillah."
Of course, there are tradesmen everywhere in the world, but the tradesmen of our country and their mission are very different. We opened the doors of Anatolia with the strength of our ancestors' swords and the courage of their hearts. However, our true conquest of Anatolia happened when our tradesmen, each a hero, opened the doors of their hearts. By conquering hearts, we made this land our homeland. We did not stop there; we built the backbone of our state by placing our tradesmen at the center. We owe our ability to emerge unscathed from every chaotic period and to recover quickly to the resilience and efforts of our tradesmen, our Ahis. We saw the latest example of this on July 15. A significant portion of our citizens who made the streets narrow for the treacherous coup plotters were our tradesmen. Among our civilian martyrs and veterans, our tradesmen take the lead. While some were busy adjusting the tone of their social media messages that night, our tradesmen were challenging the guns that spewed death.
As a brother who has been a tradesman at some point in his life, I too have come from among you to be here. To understand how things are going in our country, we first look at our tradesmen. If there is peace there, if there is order, if there is gratitude, we say it is all good. If we see distress there, if we hear complaints, we immediately direct our attention to solving the prominent issues. What makes us happiest is seeing examples of our tradesmen continuing the thousand-year tradition of gratitude, contentment, and selflessness. After the flood disaster in Kumluca, Antalya last month, teams that went to the region provided our tradesmen with 10,000 lira in financial support for their urgent needs. Some of our tradesmen, this is very important; they say, my loss is not that much, there are friends who need it more, give it to them first, and return the money offered to them. Yes, as long as our tradesmen possess this morality and stance, with God's permission, no one can bring this country or this nation to its knees.
You know, in Anatolia, being a tradesman means being an Ahi. Being an Ahi also means being a brother. The principles of Ahi-ness are as follows: steadfastness in faith, maturity on the right path, clarity in speech, integrity in words, strength in work, diligence in effort, abundance in goods and sustenance, love for friends, and compassion for relatives. The founder of the Ahi Organization, Ahi Evran-ı Veli, says: "Those who come seeking patience with truth are among us; those who work with wisdom and ethics and surpass us are among us." We say; just as we established our Republic, which has completed its first century, together with our tradesmen and brought it to this day, just as we rescued our country from the clutches of guardians, coup plotters, terrorist organizations, and incompetent opportunists together with our tradesmen, we will, God willing, build the century of Turkey together with our tradesmen.
Now, give a voice from here that will be heard from east to west, from north to south. Are we ready? Are we tightening our ranks even more in 2023, the symbol of the first century of our Republic? Are we leaving the ambitions of those who covet our country's gains unfulfilled once again? Are we building the century of Turkey together?
May God be pleased with all of you.
Dear Brothers,
We experienced a COVID-19 pandemic that negatively affected our country along with the world. With this pandemic, disruptions began in global commodity and food supply chains. As if that wasn't enough, the Russia-Ukraine War added an energy crisis on top of it. Economies around the world, including developed countries, are struggling with serious crises led by the cost of living. The entire world, from Europe to America, is battling the highest inflation rates seen in the last 60-70 years. Thanks to our strong health and production infrastructure, Turkey has managed to positively differentiate itself from all these processes.
Of course, we faced difficulties during this time. The insidious games aimed at obstructing our country turned into a reckless threat in the economic field. The panic deliberately stoked within has further exacerbated the effects of this threat on interest rates, exchange rates, and inflation. We fought a great struggle to withstand the fluctuations caused by this unprecedented situation. First and foremost, we took measures to ensure that all segments, especially our tradesmen and workers, could stay afloat. During the pandemic, the resources we provided to our tradesmen as income loss and rent support amounted to 4.6 billion lira. The support we provided in the form of grants of 3,000 and 5,000 lira totaled 4.3 billion lira. We made 14 billion lira in deferrals for Halkbank loans in 2020 and 2021. We ensured the restructuring of debts amounting to 850 billion lira owed to Credit and Guarantee Cooperatives. We provided many conveniences, from increasing credit guarantee collateral in tax and social security debt restructurings to postponing enforcement proceedings, financial record amnesty, and tax reductions. One of these is the exemption of our tradesmen, whose income is determined by simple methods, from income tax, thus relieving them of the burden of annual declarations. Thanks to the support we provided and the improvements we made, we have successfully left this difficult period behind with minimal losses.
If you pay attention, these are our efforts related to the pandemic period and its aftermath. If we were to count the support we have provided to our tradesmen over the last 20 years, it would take hours, even days. For example, we increased the interest-reduced credit limit that our tradesmen use from 5,000 lira to 500,000 lira. We raised the credit limit for investments to 1.5 million lira. In parallel with the decrease in the policy interest rate, we increased the Treasury subsidy on the loans used by our tradesmen by up to 50%. Finally, we reduced the interest rate on Halkbank loans allocated to our tradesmen from 9.5% to 7.5% for the 100 billion lira resource we allocated. Our Treasury used a resource of 10 billion lira last year to support the interest reductions for our tradesmen. In the 100th year of our Republic, with the slogan of 100 billion lira in tradesman loans, 136,000 of our tradesmen have benefited from the support package we implemented. The total amount of credit usage, which reached 45 billion lira in a short period of about 3 months, is increasing day by day. We are raising the limit of this support package, which our tradesmen have shown great favor for, to a total of 150 billion lira with an additional 50 billion lira.
Additionally, we are providing the opportunity for tradesmen in other risk groups to benefit from the current upper limit of 500,000 lira per tradesman until the end of June, for those in the first and second risk groups. Thus, we are ensuring that thousands of our tradesmen can access higher amounts of financing.
Our tradesmen with the Paraf Troy Tradesman Credit Card from Halkbank will be able to make installment payments on credit card expenses with a total of 12 months, including 3 months without payment, at a low interest rate of 9.75%. Furthermore, we are increasing the credit card upper limit used by our tradesmen with the Paraf Troy Tradesman Card for raw materials, supplies, and similar purchases by 50%, raising it from 100,000 lira to 150,000 lira.
I wish our new announcements to be beneficial for our tradesman brothers.
We have expanded the number of our Credit and Guarantee Cooperatives, in which 1 million of the 2.1 million tradesmen in our country are partners, to 932. Last year, the credit balance used by our tradesmen through these cooperatives reached 123.2 billion lira, of which 90.5 billion lira was in interest-reduced loans.
One leg of the largest social housing initiative in the history of the Republic is the First Workplace Project. We are making it possible for our young entrepreneurs to own businesses under favorable conditions with the First Workplace Project. Similarly, we believe that our tradesmen will be the first to benefit from our campaign for 1 million serviced plots.
May God be pleased with you, thank you, and may you continue to exist.
We will not stop or rest until we achieve our country's goals by producing and working together.
Brothers,
In the past period, we not only protected our people against global crises. We restructured our economic program to overcome the obstacles ahead and to enable us to aim for even greater goals. We steadfastly implemented our economic program based on the principle of growing our country through investment, employment, production, exports, and current surplus. While the world is discussing recession and contraction, we achieved a growth rate of 11.4% in 2021 and 6.2% in the first three quarters of 2022. We halted the relative slowdown caused by the excessive rise in the exchange rate in our national income and began to rise again. We reached the highest level in our history in employment with 31.5 million. Our exports broke the record in the history of the Republic, reaching 254.2 billion dollars. Where did we come from? Yes, we came from 36 billion dollars; look where we are now.
We are making a significant leap in energy, which is the main reason for our current account deficit, from the Black Sea gas to new oil wells, solar and wind power plants.
We are compensating for the loss of welfare caused by inflation with the high rate increases we have made to the wages of workers and retirees.
God willing, this year we will witness the realization of many projects we have worked hard on for a long time, and we will celebrate this joy together. Of course, for this, we must first ensure that there are no accidents in the 2023 elections; are we ready for this? Are we up for it?
According to our new governance system, the president is elected separately in the elections, and the members of parliament who will serve in the Assembly are elected separately. As the candidate of the People's Alliance, we have been in front of our nation for months. On one hand, we are explaining what we have done so far, and on the other hand, we are illuminating our future with our vision for the century of Turkey, but the struggle in the election arena, which is the field of honor, cannot be fought by one person alone. In previous presidential elections, candidates had emerged against us, and we had competed with them and won the race at the ballot box with the favor of our nation. Now, there are only 4-5 months left until the election, but there is still no candidate who can emerge or has emerged against us.
Of course, we should not deny their rights. They have set up a table, and there are 6 people around it, and there is one who is not visible, making it 7; of course, we do not know who else is there. They keep gathering, and every time the nation waits for them to announce a candidate so that a beneficial competition for the country and the nation can begin. While everyone is waiting for a candidate's name, the decision that came out of the table was that they would govern the country with 6 people. You know best, my brothers, 6 captains will sink a ship; a ship goes with one captain, and the reserves are separate. Two drivers will inevitably cause an accident in one car. They claim to govern the country with 6 people, but God knows how many people are actually behind the scenes.
By saying they will return to the parliamentary system, they have turned around and invented a system that has no equivalent in the world. You know, in our country, to be elected president, one must receive the votes of at least one out of every two people. But the president they choose will not be accountable to at least one out of every two people who voted for him, but to the 6 people at the table. Two concepts are very important; trust and stability. Why would the nation place someone who cannot make decisions on any vital issue of the country and the people with their own free will as president? The vote will be given by the nation, and the country will be governed by 6 caretakers. Let someone else hold the drum, let someone else hold the stick; if 6 sticks hit one drum at once, it will not sound right. On one side, there will be a president who receives the votes of 25-30 million people, and on the other side, there will be 6 people who govern him with a voting power that mostly does not even reach a few hundred thousand. What authority, personality, or power can this model's president have, compared to the scarecrow that our people place in their fields to keep the crows away? The nation is looking for a president to govern the country, while they are concerned with the 6 people who will govern the president. The price of this distortion, this mental block, and this greed will be paid by the nation. There is no such plunder; this nation will break this game, my friends. This nation will not bring to power anyone who cannot implement any project or keep any promise without permission and approval from the big bosses at the table established by incompetent opportunists.
Proposing such a model to a country like ours, which has suffered greatly from instability and dual leadership in the executive, is primarily an insult to the nation. You know that elections were held every 6 months, every year, and every 1.5 years in this country; was there any stability left? No. The more serious issue is that this system, which they claim to have reached a consensus on, is openly contrary to our current constitution. Attempting to use a power that the constitution does not grant is not democracy; it is an attempt at a civil coup. Just as our nation has not bowed to bureaucratic tutelage, street tutelage, or the weapon tutelage attempted to be orchestrated by terrorist organizations, it will stand tall against the civil tutelage of the ambitious individuals at the 6-party table.
Now, I repeat once again, to say "vote for a presidential candidate who will be operated by remote control" is to mock the intelligence of the nation. To impose a puppet who will serve the leaders at the 6-party table instead of 85 million people is the height of arrogance and selfishness. Our nation will neither vote for such a candidate nor will it heed the guardians who mortgage this candidate's will.
Brothers,
They say that where there are many roosters, there is no morning. In a place where there are so many silhouettes of presidents, there can be no work, nor service. More importantly, it is not possible for our country to navigate through the stormy waters of the world and our region with such a management, successfully managing the tensions that extend from wars to crises. I have no doubt that our tradesmen and artisans, as always, will do what is right and beneficial for their country and themselves in 2023.
I would like to conclude my words with the prayer of the guild, as we did during our meeting four years ago. Are you ready?
O God, keep us away from the forbidden. Do not make us extend our hands to others. Protect us from disobeying Your commands. Show us the right path. Protect us all from scarcity, lack of blessings, deception and being deceived, consuming rights unjustly, and violating the rights of others. Protect us from hunger, poverty, famine, drought, and earthly and celestial calamities. Grant us contentment, the richness of heart, the ability to be satisfied, to compete in good deeds, and to be the giving hand. O God, if our sustenance is in the sky, bring it down to the earth; if it is underground, bring it to the surface; if it is far, bring it near; if it is difficult, make it easy. Make our sustenance pure and lawful. Do not make us among those who commit evil by following their desires. Make our affairs good and blessed.
Stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Değerli Esnaf ve Sanatkârlarımız,
Konfederasyonlarımızın, Federasyonlarımızın, Birliklerimizin, Odalarımızın Kıymetli Temsilcileri,
Aziz Kardeşlerim,
Sizleri en kalbi duygularımla, hasretle, muhabbetle selamlıyorum. Yine sizlerin vasıtasıyla ülkemizin dört bir yanında her gün “Bismillah” diyerek ekmek teknesinin başına geçip her akşam “Elhamdülillah” diyerek evine dönen tüm kardeşlerimize muhabbetlerimi iletiyorum.
Tabii dünyanın her yerinde esnaf vardır, ama ülkemizin özellikle esnafı ve misyonu çok çok farklıdır. Biz Anadolu’nun kapılarını elbette ecdadın kılıcının gücü, yüreğinin cesaretiyle açtık. Ama Anadolu’yu asıl fethimiz, her biri alperen olan esnaflarımızın gönül kapılarını açmasıyla oldu. Gönülleri fethede fethede bu toprakları vatanımız haline getirdik. Sadece bununla kalmadık, devletimizin omurgasını da esnaflarımızı merkeze alarak bina ettik. Yaşanan her kargaşa döneminden sağ salim çıkabilmemizi, kısa sürede toparlanıp, yeniden ayağa kalkabilmemizi gizli gücümüz esnaflarımızın, Ahilerimizin dirayetine ve gayretine borçluyuz. Bunun son örneğini 15 Temmuz’da gördük. Darbeci hainlere sokakları dar eden vatandaşlarımızdan önemli bir kısmı esnaflarımızdı. Sivil şehit ve gazilerimiz arasında da ilk sırayı esnaflarımız alıyor. O gece birileri atacakları sosyal medya mesajlarının tonunu ayarlamakla meşgulken, bizim esnaflarımız ölüm kusan silahlara meydan okuyordu.
Hayatının bir döneminde esnaflık yapmış bir kardeşiniz olarak, biz de sizlerin içinden çıkarak buralara geldik. Ülkemizde işlerin nasıl gittiğini anlamak için önce esnaflarımıza bakıyoruz. Orada huzur varsa, dirlik varsa, şükür varsa tamam diyoruz. Yok, orada sıkıntı görüyorsak, şikâyet duyuyorsak, hemen dikkatimizi öne çıkan meselelerin çözümüne yöneltiyoruz. En çok mutlu olduğumuz husus da, esnafımızın bin yıllık şükür, kanaat, diğerkâmlık geleneğini sürdürdüğünü gördüğümüz örneklerdir. Geçtiğimiz ay Antalya Kumluca’da yaşanan sel felaketinin ardından bölgeye giden ekipler esnaflarımıza acil ihtiyaçları için 10’ar bin lira maddi destek verdi, veriyor. Esnaflarımızın bir kısmı, bu çok önemli; benim zararım o kadar fazla değil, daha çok ihtiyacı olan arkadaşlar var, önce onlara verin diyerek kendilerine sunulan parayı iade ediyor. Evet, esnafımız bu ahlaka, bu duruşa sahip olduğu müddetçe Allah’ın izniyle ne bu ülkeye, ne bu millete hiç kimse diz çöktüremez.
Biliyorsunuz Anadolu’da esnaf demek, Ahi demektir. Ahi demek de kardeş demektir. Ahiliğin esasları da şunlardır: İnançta sebat, doğru yolda olgunluk, dilde açıklık, sözde düzgünlük, işte kuvvet, çalışmada dikkat, mal ve rızıkta bolluk, dostlara sevgi, akrabalara şefkat. Ahilik Teşkilatı’nın Piri Ahi Evran-ı Veli de: “Hak ile sabır dileyip gelen bizdendir, akıl ve ahlak ile çalışıp bizi geçen bizdendir” buyuruyor. Biz de diyoruz ki; ilk asrını geride bıraktığımız Cumhuriyet’imizi nasıl esnaflarımızla birlikte kurup bugünlere getirdiysek, ülkemizi vesayetçilerin, darbecilerin, terör örgütlerinin, kifayetsiz muhterislerin pençesinden nasıl esnaflarımızla birlikte kurtardıysak, geçtiğimiz 20 yılda gerçekleştirdiğimiz demokrasi ve kalkınma altyapısını nasıl esnaflarımızla birlikte tamamladıysak, inşallah Türkiye yüzyılını da esnaflarımızla birlikte inşa edeceğiz.
Şimdi buradan öyle bir ses verin ki doğudan batıya, kuzeyden güneye duymayan kalmasın. Hazır mıyız? Cumhuriyet’imizin ilk yüzyılının sembolü 2023’te saflarımızı daha da sıklaştırıyor muyuz? Ülkemizin kazanımlarına göz dikenlerin heveslerini bir kez daha kursaklarında bırakıyor muyuz? Türkiye yüzyılını birlikte inşa ediyor muyuz?
Rabbim, hepinizden razı olsun.
Değerli Kardeşlerim,
Dünyayla birlikte ülkemizi de olumsuz etkileyen bir kovid-19 salgını yaşadık. Bu salgınla birlikte küresel emtia ve gıda tedarik zincirlerinde kırılmalar başladı. Yetmedi, Rusya-Ukrayna Savaşıyla üstüne bir de enerji krizi eklendi. Gelişmiş ülkeler dahil tüm ekonomiler hayat pahalılığının başını çektiği ciddi krizlerle boğuşuyor. Avrupa’dan Amerika’ya tüm dünya son 60-70 yılın en yüksek enflasyon oranlarıyla mücadele ediyor. Türkiye, güçlü sağlık ve üretim altyapısı sayesinde hamdolsun tüm bu süreçten kendini pozitif olarak ayrıştırmayı başarmıştır.
Tabii bu arada sıkıntılar da yaşadık. Ülkemizin önünü kesmeye yönelik önceden beri devam eden sinsi oyunlar, ekonomi alanında pervasız bir tehdide dönüştü. İçeride kasıtlı bir şekilde körüklenen panik, bu tehdidin faiz, döviz kuru ve enflasyon üzerindeki sonuçlarını daha da ağırlaştırdı. Eşi benzeri görülmemiş bu tablonun yol açtığı dalgalanmaları göğüslemek için çok büyük mücadele verdik. Öncelikle her kesimin, ama özellikle de esnaflarımızın ve çalışanlarımızın ayakta kalmasını sağlayacak tedbirler aldık. Salgın döneminde esnaflarımıza sadece gelir kaybı ve kira desteği olarak aktardığımız kaynak 4,6 milyar lira. 3 bin ve 5 bin lira tutarlarındaki hibeler olarak verdiğimiz destek 4,3 milyar liradır. Halkbank kredilerinde 2020 ve 2021 yıllarında 14 milyar liralık ertelemeler yaptık. Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine olan 850 milyar liralık borçların yeniden yapılandırılmasını temin ettik. Vergi ve SSK borç yapılandırmalarında kredi garanti kefaletlerinin yükseltilmesine, icra takiplerinin ertelenmesine, mali sicil affına, vergi indirimlerine kadar daha pek çok kolaylık sağladık. Bunlardan biri de, kazancı basit usulde tespit edilen esnaflarımızın Gelir Vergisi dışında tutularak yıllık beyanname yükünden de kurtarılmasıdır. Verdiğimiz destekler ve yaptığımız iyileştirmeler sayesinde hamdolsun bu sıkıntılı dönemi en az kayıpla geride bıraktık.
Dikkat ederseniz, bunlar salgın dönemi ve sonrasına ilişkin çalışmalarımızdır. Şayet son 20 yılda esnafımıza verdiğimiz destekleri saymaya kalksak saatler, hatta günler sürer. Mesela, esnaflarımızın Halkbank’tan kullandıkları faiz indirimli kredi limitini 5 bin liradan 500 bin liraya çıkarttık. Yatırımlardaki kredi limitini 1,5 milyon liraya yükselttik. Politika faizindeki düşüşe paralel olarak esnaflarımızın kullandığı kredilerdeki Hazine sübvansiyonunu yüzde 50’ye kadar arttırdık. Son olarak, esnaflarımıza tahsis ettiğimiz 100 milyar liralık kaynak için Halkbank kredilerinin faiz oranını yüzde 9,5’tan yüzde 7,5’a indirdik. Hazinemiz, esnaflarımızın kredi indirimlerini desteklemek için geçtiğimiz yıl 10 milyar liralık bir kaynak kullandı. Cumhuriyet’imizin 100. yılında 100 milyar lira esnaf kredisi parolasıyla hayata geçirdiğimiz destek paketinden şimdiye kadar 136 bin esnafımız faydalandı. Yaklaşık 3 ay gibi kısa sürede toplam 45 milyar liraya ulaşan kredi kullanım miktarı günden güne artıyor. Esnafımızın çok büyük teveccüh gösterdiği bu destek paketinin limitini 50 milyar lira ilaveyle toplamda 150 milyar liraya çıkartıyoruz.
Ayrıca, birinci ve ikinci risk grubunda bulunan ve hâlihazırda esnaf başına 500 bin lira olan kredi üst limitinden diğer risk gruplarındaki esnaflarımıza da Haziran ayı sonuna kadar yararlanma imkânı getiriyoruz. Böylece, binlerce esnafımızın daha yüksek tutarda finansmana erişmesini temin ediyoruz.
Halkbank’tan Paraf Troy Esnaf Kredi Kartı bulunan esnafımız, kredi kartı harcamalarına 3 ay ödemesiz olmak üzere toplam 12 ay vadeli ve yüzde 9,75 gibi düşük faiz oranıyla taksitlendirme yapabileceklerdir. Ayrıca, Paraf Troy Esnaf Kartı olan esnafımızın ham madde, malzeme ve benzeri alımlarında kullandığı kredi kartı üst limitini de yüzde 50 oranında arttırarak 100 bin liradan 150 bin liraya yükseltiyoruz.
Yeni müjdelerimizin esnaf kardeşlerimize hayırlı olmasını diliyorum.
Ülkemizdeki 2,1 milyon esnaftan 1 milyonunun ortağı olduğu Kredi ve Kefalet Kooperatiflerimizin sayısını 932’ye çıkartarak hizmet ağını genişlettik. Geçtiğimiz yıl esnaflarımızın sadece bu kooperatiflerimiz vasıtasıyla kullandığı kredi bakiyesi 123,2 milyar lirayı bulmuştur, bunun da 90,5 milyar lirası faiz indirimli kredidir.
Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesinin bir ayağını da İlk İşyerim Projesi oluşturmaktadır. Özellikle genç girişimcilerimizi ilk İşyerim Projesiyle uygun şartlarda işyeri sahibi yapıyoruz. Aynı şekilde 1 milyon altyapılı arsa kampanyamızdan en başta esnaflarımızın yararlanacağını düşünüyoruz.
Allah razı olsun, sağ olun, var olun.
Birlikte üreterek, birlikte çalışarak ülkemizi hedeflerine ulaştırana kadar bize durmak, dinlenmek yok.
Kardeşlerim,
Geçtiğimiz dönemde sadece küresel krizlere karşı insanımızı korumakla kalmadık. Ekonomi programımızı hem önümüzdeki engelleri aşacak, hem de daha büyük hedeflere yönelebilmemizi sağlayacak şekilde yeniden oluşturduk. Yatırım, istihdam, üretim, ihracat ve cari fazla yoluyla ülkemizi büyütme esasına dayalı ekonomi programımızı kararlılıkla uyguladık. Dünyanın resesyonu, küçülmeyi konuştuğu bir dönemde biz 2021’de yüzde 11,4 ve 2022’nin ilk üç çeyreğinde yüzde 6,2 oranında bir büyüme oranına ulaştık. Milli gelirimizdeki döviz kurundaki aşırı yükselişten kaynaklanan nispi yavaşlamayı durdurup yeniden yükselişe geçtik. İstihdamda 31,5 milyonla tarihimizin en yüksek seviyesine ulaştık. İhracatımız 254,2 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdı. Buraya nereden geldik? Evet, 36 milyar dolardan geldik; nereden nereye.
Cari açığımızın en önemli sebebi olan enerjide Karadeniz gazından yeni petrol kuyularına, güneş ve rüzgâr santrallerine kadar her alanda çok büyük bir atılım içindeyiz.
Çalışanların ve emeklilerin ücretlerine yaptığımız yüksek oranlı artışlarla enflasyon sebebiyle oluşan refah kaybını telafi ediyoruz.
İnşallah bu yıl uzun süredir emek verdiğimiz pek çok projenin hayata geçtiğine hep beraber şahit olacak, sevincini hep beraber kutlayacağız. Tabi bunun için evvela 2023 seçimlerinde herhangi bir kazaya meydan vermemek gerekiyor; buna hazır mıyız? Buna var mıyız?
Yeni yönetim sistemimize göre, seçimlerde cumhurbaşkanı ayrı, Mecliste görev yapacak milletvekilleri ayrı seçiliyor. Biz Cumhur İttifakı’nın adayı olarak aylardır milletimizin huzurundayız. Bir yandan bugüne kadar yaptıklarımızı anlatıyor, bir yandan Türkiye yüzyılı vizyonumuzla geleceğimize ışık tutuyoruz, ama er meydanı olan seçim meydanında mücadele tek kişiyle olmuyor. Daha önceki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde karşımıza adaylar çıkmıştı, onlarla yarışmış ve milletimizin teveccühüyle sandıkta ipi göğüslemiştik. Şimdi seçime kaldı şurada 4-5 ay, ama hala karşımıza çıkabilen veya çıkartılabilen bir aday yok.
Gerçi haklarını yemeyelim. Bir masa kurmuşlar, etrafında 6 kişi gözüküyor, bir de gözükmeyen var 7, tabii bunun dışında kimler var bilmiyoruz. Habire toplanıp duruyorlar, her defasında millet bekliyor ki aday çıkarsınlar da ülke ve millet için hayırlı bir yarış başlasın. Herkes bir aday ismi beklerken, masadan çıka çıka ülkeyi 6 kişiyle yönetecekleri kararı çıktı. En iyi siz bilirsiniz, kardeşlerim, 6 kaptan bir gemiyi batırır, tek kaptanla bir gemi gider, yedekler ayrı. İki şoför bir arabaya muhakkak kaza yaptırır. Bunlar ise görünürde 6 kişiyle, Allah bilir aslında kaç kişiyle ülkeyi yönetmeye talibiz diyorlar.
Parlamenter sisteme tekrar geçeceğiz diyerek çıktıkları yolda, döndüler dolaştılar sonunda dünyada eşi benzeri olmayan bir sistem icat ettiler. Biliyorsunuz ülkemizde cumhurbaşkanı seçilebilmek için en az her iki kişiden birinin oyunu almak gerekiyor. Ama bunların seçtiği cumhurbaşkanı oyunu aldığı en az iki kişiden birine değil, masadaki 6 kişiye karşı sorumlu olacakmış. İki kavram çok önemli; güven ve istikrar. Ülkenin ve halkın hiçbir hayati meselesinde kendi özgür iradesiyle karar alamayacak birini millet niye cumhurbaşkanı diye başına geçirsin ki? Oyu millet verecek, ülkeyi 6 tane kayyum yönetecek. Bırakın davulun başkasının, tokmağın başkasının elinde olmasını, bir tane davula 6 tokmak birden inecek. Bir yanda 25-30 milyon insanın oyunu alan cumhurbaşkanı olacak, diğer tarafta çoğu birkaç yüz bini bile bulmayan oy gücüyle onu yöneten 6 kişi olacak. Bu modeldeki cumhurbaşkanının Anadolu’daki insanımızın kargaları uzak tutsun diye tarlasına koyduğu nedir? Bostan korkuluğundan daha fazla iradesi, daha fazla şahsiyeti, daha fazla iktidarı olabilmesi mümkün mü? Millet ülkeyi yönetecek cumhurbaşkanı arıyor, bunlar cumhurbaşkanını yönetecek 6 kişinin derdine düşmüş. Bu çarpıklığın, bu akıl tutulmasının, bu ihtiras kumkumasının bedelini de millet ödeyecek. Yok öyle yağma, bu millet bu oyunu bozar arkadaş bozar. Bu millet, seçim meydanlarında açıkladığı hiçbir projeyi, verdiği hiçbir sözü kifayetsiz muhterislerin kurduğu masadaki ağababalarından izin ve icazet almadan gerçekleştiremeyecek kişiyi oraya çıkarmaz.
Yıllarca istikrarsızlıktan, yürütmedeki çift başlılıktan çok çekmiş bizim gibi ülkeye böyle bir model önermek en başta millete hakarettir. Bu ülkede biliyorsunuz 6 ayda bir seçim yapıldı, senede bir seçim yapıldı, 1,5 yılda bir seçim yapıldı; istikrar diye bir şey kalmış mıydı? Hayır. Meselenin çok daha vahim yanı, mutabakat vardık dedikleri bu sistemin mevcut anayasamıza alenen aykırı olmasıdır. Anayasanın vermediği bir yetkiyi kullanmaya çalışmanın adı, demokrasi değil, sivil darbe teşebbüsüdür. Bizim milletimiz nasıl bürokratik vesayete, sokak vesayetine, terör örgütleri eliyle kotarılmak istenen silah vesayetine boğun eğmemişse, 6’lı masadaki muhterislerin sivil vesayetine karşı da dimdik duracaktır.
Şimdi bir kez daha ben tekrarlıyorum, uzaktan kumandayla hareket edecek bir cumhurbaşkanı adayına oy verin demek, milletin aklıyla alay etmek demektir. 85 milyon yerine 6’lı masadaki genel başkanlara hizmet edecek bir kuklayı aday diye millete dayatmak, kibrin ve bencilliğin dik alasıdır. Milletimiz ne böyle bir adaya oy verir, ne de bu adayın iradesine ipotek koyan vasilerine itibar eder.
Kardeşlerim,
Horozun çok olduğu yerde sabah olmazmış derler. Bu kadar çok cumhurbaşkanı siluetinin olduğu yerde eser de olmaz, hizmet de olmaz. Daha da önemlisi, ülkemizin dünyanın ve bölgemizin içinde bulunduğu fırtınalı sularda böyle bir yönetimle yol alması, savaşlardan krizlere uzanan gerilimleri başarıyla yönetmesi mümkün değildir. Esnaf ve sanatkârlarımızın her zaman olduğu gibi 2023’te de ülkesi ve kendileri için en doğru, en hayırlı olanı yapacaklarından ben şüphe duymuyorum.
Sözlerimi 4 yıl önceki buluşmamızda yaptığımız gibi ahi duasıyla bitirmek istiyorum, hazır mısınız?
Allah’ım, bizi haramlardan uzak eyle. Başkalarına el açtırma. Senin emirlerine karşı gelmekten muhafaza eyle. Bizlere doğru yolu göster. Cümlemizi darlıktan, bereketsizlikten, aldanmaktan ve aldatmaktan, hak yemekten, kul hakkına tecavüz etmekten muhafaza eyle. Bizleri açlık, yokluk, kıtlık, kuraklık, arazi ve semavi musibetlerden muhafaza eyle. Bizlere kanaat etmeyi, gönlü zengin gözü tok olabilmeyi, hayırda yarışmayı, veren el olmayı nasip eyle. Allah’ım, rızkımız gökte ise yere indir, yeraltındaysa yeryüzüne çıkar, uzaksa yakınlaştır, zorsa kolaylaştır. Rızkımızı temiz ve helalinden eyle. Bizleri nefsine uyarak kötülük işleyenlerden eyleme. İşlerimizi hayırlı ve bereketli eyle.
Kalın sağlıcakla.