Speech at the International Summit on Women in Local Governments
Recep Tayyip Erdoğan · President of Turkey
- Context
- Erdoğan addressed the International Summit on Women in Local Governments in Istanbul, organized by the AK Party Women's Branch, on December 5, 2025.
- Main themes
- Women in local governance, urban policy and planning, women's political rights and participation, social cohesion and urbanization, smart cities and digital transformation, climate change and sustainability, migration and immigrant policies, women's roles in family and society, AK Party women's branch, historical milestones for Turkish women's rights
- Duration
- ~22 min
- Words
- 2,629
- Sentences
- 134
- Readability
- 49
- Grade
- 11.2
- Syntax
- 2.83
- Vocabulary
- 2.18
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other134 sentences in 40 paragraphs
Dear Istanbulites,
Esteemed Leaders of the AK Party Women's Branch,
Valuable Women Mayors,
Our Municipal Council Members,
Honorable Guests,
Ladies and Gentlemen,
I greet you with my warmest feelings, respect, and affection, and I am greatly honored to be with you at the International Women in Local Governance Summit organized by the Women's Branch of the AK Party Headquarters. I would like to extend a warm welcome to our esteemed guests who have come from different corners of the world, from Europe to Asia, to honor our country and our Istanbul.
I congratulate the leadership of our AK Party Women's Branch, Mr. President and his team, and all my friends who contributed to the summit, and I would like to express my gratitude in advance to all the professors and guests who have contributed.
In our summit, which started yesterday and will conclude tomorrow, important issues will be discussed under the theme "Cities Rising with Women." In this context, panels will be held on topics such as urban vision and housing policy in Turkey, women's and family policies in urban planning, smart cities, energy management and digital transformation, migration, immigrant policies and social cohesion, climate change, environment, and sustainability, and these issues will be evaluated candidly. I sincerely believe that the criticisms, observations, and proposals from the distinguished names participating in our summit will be guiding for all of us, especially for our party and government.
It is a fact that the increasing migration from rural to urban areas is making the need for women-focused urban policies felt more and more every day around the world. As I have expressed before, the burden on women is becoming increasingly heavier. Women are expected to fulfill their traditional responsibilities on one hand while also participating in the workforce to support the family budget on the other. Women are forced to shoulder the difficulties and challenges of working life while trying to manage the family as they did in the past. Similarly, women bear the brunt of wars, conflicts, economic crises, and social and political unrest more than anyone else. Therefore, I find this summit, organized at a time when we are discussing change, technology, and the problems brought about by excessive and unhealthy urbanization, to be very timely. I sincerely hope that the summit will lead to enlightening discussions and concrete results.
I want to emphasize this point carefully: An ideal and just social life is only possible when women have a voice and rights. It is critically important for women to be active in social life, as well as in urban life and local governance. Because every city, every settlement where people live together is also the home of those people. Where there are women, there is peace. Where there are women, there is unity. Where there are women, there is order. Where a woman's hand touches, there is tranquility and order. Where women are strong, there is development, progress, and construction. Just as our civilization, the nurturing character of our cities is a manifestation of this truth. Look, the founding intellect of women is so valuable that we can see this very clearly in families where one of the spouses has passed away. If the male head of the household has passed away, the woman, with her resilience, steadfastness, and compassion, takes the family under her wings and cares for all individuals. If that household does not fall apart after the spouse's death, it is because a woman is at the helm. If that family does not disintegrate, it is thanks to the woman's nurturing and encompassing nature. Just as the family, which is the core of society, stands thanks to the sacrifices, efforts, and labors of women, cities, countries, and nations also stand thanks to women. As Kemal Tahir expressed, it is women who make our state a nurturing state.
I thank all my sisters with whom I have walked together throughout my political life, in your person. I also send my warmest greetings and affection to all women working in local governance in our 81 provinces, to all my sisters who have touched politics and municipalities.
The painter, poet, and one who transforms the values of this country into art, Bedri Rahmi Eyüboğlu, said this for women: "I thought of you with gratitude. May you be as precious as water, always blessed like bread." Yes, I express my gratitude to all women, all my sisters, who are a means of gratitude, each as precious as bread and water, for their unique contributions to our country, our nation, and our movement, especially to my wife and children.
Dear Friends and Comrades,
Honorable Guests,
Today marks the 91st anniversary of an important regulation regarding women's rights in our country. In 1930, women gained the right to vote and be elected in municipal elections, and four years later, on December 4, 1934, they gained the right to vote and be elected as members of parliament through amendments to the Constitution and the Election Law. Thus, women in our country obtained the right to vote and be elected much earlier than their counterparts in Europe. In the first general elections held in 1935, 17 women were entitled to representation in the Parliament. I wish a happy anniversary to this important regulation that opened the way for equal treatment in the exercise of fundamental rights and freedoms, and I wholeheartedly congratulate all women in our country on the occasion of December 5, Women's Rights Day, in the person of the sisters present here.
I would also like to express this, dear sisters: Women have always held a special position in the ancient history of our nation. When looking at the inscriptions from the Uighur period, it is seen that the word "mother" always comes before the word "father." If I may put it this way, one head of the double-headed eagle is female, and the other is male. If one head of the eagle is the ruler, the other head is the woman. In our history, there are many pioneering and exemplary women figures such as Hayme Ana, the mother of Ertuğrul Gazi, Bala Hatun, the wife of Osman Gazi, Nilüfer Hatun, the wife of Orhan Gazi, and Melike Hatun, who is buried in Ankara. We always remember those self-sacrificing, resilient, confident, and dignified women with gratitude and appreciation. Today, we once again commemorate them with mercy.
Women also played extremely important roles in our War of Independence. They traveled from city to city, explaining the National Forces and the national struggle to the public, carrying bullets to the front lines while holding their babies in their arms. Brave women who said, "I will fight alongside men at the front, not behind the lines," fought for these lands and left us a homeland where we can live freely.
In the establishment and rise of our Republic, women have always been at the forefront. With the regulations made in 1930 and 1934, women's struggle was honored, and their rights were recognized. After granting this right, Gazi Mustafa Kemal said: "This right, which is denied to women in many civilized countries, is now in the hands of Turkish women, and they will use it with authority and merit." Yes, this right, given for women to use with merit and authority, has been sabotaged by those who came after Gazi's death, eroded by various restrictions and prohibitions.
Dear friends,
The truth is that women could not use these constitutional rights with authority, merit, and freedom for many years. They faced many visible and invisible obstacles. For example, they were deprived of the right to be elected due to their headscarves. For example, when they entered university, they found themselves in persuasion rooms. For example, they were discriminated against sometimes because of their clothing and sometimes because of the schools they graduated from. Under the oppressive atmosphere of February 28, thousands of women had to give up their rights to education, work, and public employment. For years, women were forced to make very traumatic choices between their values of faith and their schools, education, and professions. We have all experienced these together. I know that many of my friends present in this hall have also experienced this discrimination to their core.
Now I ask from here, how can any of us forget the women who were almost lynched for entering the Parliament with headscarves? How can we forget the witch hunt carried out in schools and universities? How can we forget the darkness represented by the headline "411 hands raised for chaos"? How can we forget the CHP, which kept vigil at the Constitutional Court to maintain the headscarf ban, and the anti-freedom mentality? How can we forget the women rights executioners who still exist in the media, social media, business world, politics, and bureaucracy, even if their voices are not as loud as before? We have not forgotten these, we do not forget them, and we will never forget them.
Dear Guests,
My Esteemed Friends,
Although women gained the right to vote and be elected 91 years ago, unfortunately, the struggle to use these rights without any restrictions has required a long, painful, difficult, and costly fight.
Here, I want to express this truth with great pride: Turkey is experiencing its golden years in terms of women's rights in the true sense of the word during our period. While those who have been discussing this issue for years have taken no steps, we are making intense efforts for our sisters to reach the place they deserve in social life, in public, in trade, and most importantly, in politics.
You can already see this when you look at the figures from the last 23 years. When we came to power, the labor force participation rate of women was 27.9%. By September 2025, this figure has risen to 35.7%. The number of women members of parliament was 24, and the representation rate was only 4.4%. With the May 2023 elections, the number of women members of parliament in the Assembly increased to 119, and the representation rate rose fivefold to 19.83%.
The number of female muhtars has increased from 117 to 2001. The proportion of female public employees reached 43.46% by 2024. We have increased the number of our female governors fourfold and the number of our female district governors by 3.7 times. In 2002, the number of our female ambassadors was only 14, while today we have 80 female ambassadors. Look at how far we have come.
Of our more than 26,000 judges and public prosecutors, 10,372 are women members of the judiciary. There has also been a significant increase in the number of female academics. The proportion of our female professors has risen from 24% to 36%, the proportion of our associate professors from 31% to 44%, and the proportion of our lecturers from 36% to 53%. We have achieved all of this in just 23 years.
We have succeeded despite the opposition that does not leave the doors of our courts and various structures that use women's rights issues as a cover for their marginal ideologies. We will continue this struggle together with you until the end. God willing, we will reach even better levels together again.
As the Chairman of the AK Party and the President of the Republic of Turkey, I want you to know that this brother of yours will always stand by you in your struggle for rights and justice, and will walk this path with you heart to heart. May God bless our friendship and struggle.
Dear Guests,
My Esteemed Sisters,
We are representatives of a political tradition that has emerged, matured, and been shaped by the love of serving the country and the nation in local governance. Many names, including myself, have made a mark in the hearts and memories of the people through their work and successes in municipalities. As a party, we have prioritized transferring the accumulated experience gained at the local level to the central administration and the experience and vision acquired at the center to local governance. Some of our friends who have served all of Turkey as members of parliament or ministers have also served their own provinces as mayors, signing and continuing to sign works that make us proud. Our women mayors and council members successfully represent the service and achievement policies of the AK Party at the local level. When a woman's hand touches local governance, we see that there is not only aesthetics, courtesy, and dedication, but also success, patience, vision, compassion, and determination. We provide them with all kinds of support and will continue to do so.
You are all well aware of this reality: Local administrations play vital roles in the development and progress of Turkey, especially in the implementation of services that touch the citizens. When municipalities work well and serve the public well, they complement the vision of the central administration. In the opposite case, citizens cannot receive the services they deserve, and there is a difference in the quality of services offered between provinces and districts. We have personally experienced this in many municipalities that changed hands after the 2019 elections. Under the management of incompetent individuals who prioritize advertising over service and achievement, our municipalities rapidly lost altitude, and disruptions began to occur in services that previously operated smoothly. In essential service areas such as traffic, public transportation, cleaning services, and environmental arrangements, problems deepened, became chronic, grew, and became even more unmanageable. Unfortunately, these problems, especially corruption, bribery, embezzlement, and the plundering of public property, along with scandals that are unethical and illegal, have left Turkey facing a devastation.
When we add all of this together, a much more serious picture emerges, and we are making every effort to prevent the negative trend because we do not bear the responsibility of 86 million. We reach places where municipalities cannot, and we do our part to ensure the efficient and effective use of resources. While we support those who want to serve, we do not allow the waste of the people's property within legal limits, and we will continue on this path in the same manner. We will stand by those who serve their city without discrimination. Again, we will stand against those who do not serve their city without discrimination.
I express this especially for the following reason: At this point, we need to look at municipal governance with a different approach. The livability, peace, and health of the cities of tomorrow depend on the steps we take today. While solving existing problems, we must also prepare our cities for the future with century-old visions. For example, we must establish an urban policy suitable for energy planning and management, based on the reality of increasing energy needs. By intensifying and spreading zero waste efforts, we are obliged to prevent environmental pollution and waste, which have become the biggest problems of our cities.
Another issue is the implementation of immigrant policies and social cohesion efforts. It is of great importance for local administrations to be prepared, to create roadmaps, and to learn to swim without sinking. The way to achieve this is through developing city awareness, valuing social cohesion and solidarity, and preserving the historical and cultural fabric of the city. I believe that our women mayors will not neglect the efforts to build the cities of tomorrow while doing today's work properly. I wish each of you success in advance. May God open your path and fortune.
With these thoughts, I wish for the International Women in Local Government Summit to be successful, and I thank everyone who contributed to the organization of the summit, especially our esteemed guests.
I greet you with love and respect, and I wish you to stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz İstanbullular,
AK Parti Kadın Kolları Başkanlığımızın Değerli Yöneticileri,
Değerli Kadın Belediye Başkanlarımız,
Belediye Meclis Üyelerimiz,
Saygıdeğer Misafirler,
Hanımefendiler, Beyefendiler,
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyor, AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları tarafından düzenlenen Uluslararası Yerel Yönetimlerde Kadın Zirvesi’nde sizlerle beraber olmaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. Zirveye katılan değerli misafirlerimize, Avrupa’dan Asya’ya dünyanın farklı köşelerinden ülkemizi ve İstanbul’umuzu teşrif eden değerli yerel yönetici ve temsilcilere hoş geldiniz, sefalar getirdiniz diyorum.
AK Parti Kadın Kolları Başkanlığımızı, Sayın Başkan ve ekibini, zirvede emeği ve katkısı olan tüm arkadaşlarımı tebrik ediyor, katkı sağlayan tüm hocalarımıza, tüm misafirlerimize de şimdiden şükranlarımı iletiyorum.
Dün başlayan ve yarın sona erecek zirvemizde “Kadınla Yükselen Şehirler” teması altında önemli meseleler masaya yatırılacak. Bu kapsamda Türkiye’de şehircilik vizyonu ve konut politikası, şehircilikte kadın ve aile politikaları, akıllı şehirler, enerji yönetimi ve dijital dönüşüm, göç, göçmen politikaları ve sosyal uyum, iklim değişikliği, çevre ve sürdürülebilirlik gibi başlıklarda paneller düzenlenecek, meseleler açık yüreklilikle değerlendirilecek. Zirvemize iştirak eden birbirinden seçkin isimlerden gelen tenkit, tespit ve tekliflerin başta partimiz ve hükümetimiz olmak üzere hepimiz açısından yol gösterici olacağına samimiyetle inanıyorum.
Şurası bir gerçek ki, kırsaldan kentlere doğru göçün artmasıyla birlikte tüm dünyada kadın odaklı şehircilik politikalarına duyulan ihtiyaç her geçen gün kendisini daha fazla hissettiriyor. Daha önce de ifade ettiğim gibi, kadınların omuzlarındaki yük giderek daha da ağırlaşıyor. Kadınlardan bir taraftan geleneksel sorumluluklarını yerine getirmeleri, diğer taraftan da çalışma hayatının içinde bizzat yer alarak aile bütçesine destek olmaları bekleniyor. Kadınlar eskiden olduğu gibi hem aileyi çekip çevirmeye çalışırken, hem de çalışma hayatının zorluklarını, sıkıntılarını omuzlamak zorunda kalıyor. Aynı şekilde savaşların, çatışmaların, ekonomik krizlerin, sosyal ve siyasal huzursuzlukların yükünü herkesten fazla kadınlar çekiyor. Dolayısıyla değişimi, teknolojiyi, aşırı ve sağlıksız şehirleşmenin getirdiği sorunlarla üç boyutlu şehircilik tasarımını konuştuğumuz bir dönemde tertiplenen bu zirveyi çok ama çok isabetli buluyorum. Zirvenin ufuk açıcı tartışmalara ve somut sonuçlara vesile olmasını canı gönülden temenni ediyorum.
Burada şu hususun altını dikkatle çizmek istiyorum: İdeal ve adil bir toplumsal hayat ancak kadınların söz ve hak sahibi olmalarıyla mümkündür. Toplum hayatında olduğu gibi, şehir hayatı ve yerel yönetimlerde de kadınların etkin olmaları kritik önemdedir. Çünkü her şehir, insanların topluluk halinde yaşadığı her yerleşim birimi aynı zamanda o insanların evi, yuvası mesabesindedir. Kadının olduğu yerde barış olur. Kadının olduğu yerde birlik olur. Kadının olduğu yerde dirlik olur. Kadın elinin değdiği yerde huzur ve düzen olur. Kadının güçlü olduğu yerde gelişme olur, ilerleme olur, inşa olur. Tıpkı medeniyetimiz gibi şehirlerimizin de anaç karakterde olması işte bu hakikatin tezahürüdür. Bakınız, kadınların kurucu aklı o kadar kıymetli ki, bunu gündelik hayatta eşlerden birinin vefat ettiği ailelerde çok net görebiliriz. Eşlerden evin erkeği rahmetli olmuşsa, kadın dirayetiyle, metanetiyle, şefkatiyle aileyi kanatları altına alarak tüm bireylere sahip çıkar. Eşi vefat ettikten sonra o ocak sönmüyorsa, başında kadın olduğu içindir. O aile dağılmıyorsa, kadının kurucu ve kuşatıcı fıtratı sayesindedir. Toplumun çekirdeği olan aile, evvelemirde nasıl kadınların fedakârlıkları, gayretleri, emekleri sayesinde ayakta duruyorsa, toplumsal hayatta da şehirler, ülkeler, milletler, kadınlar sayesinde ayakta durur. Kemal Tahir'in ifadesiyle, devletimizi devlet ana yapan kadınlardır.
Sizlerin şahsında siyasi hayatım boyunca beraber yol yürüdüğüm tüm hanım kardeşlerime, dava ve mücadele arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Yine buradan 81 vilayetimizde, yerel yönetimlerde çalışan tüm kadınlara, siyasete ve belediyelere kadın eli değdiren tüm hanım kardeşlerime en kalbi selamlarımı, muhabbetlerimi gönderiyorum.
Ressam, şair, bu ülkenin değerlerini sanata dönüştüren Bedri Rahmi Eyüboğlu kadınlar için şöyle diyordu: “Seni düşündüm şükrederek. Su gibi aziz olasın, her daim ekmek gibi mübarek. Evet, başta eşim ve çocuklarım olmak üzere her biri şükür vesilesi olan, her biri ekmek gibi, su gibi aziz olan bütün hanımlara, bütün hanım kardeşlerime, ülkemize, milletimize ve hareketimize yaptıkları eşsiz katkılar için şükranlarımı sunuyorum.
Değerli Yol ve Dava Arkadaşlarım,
Saygıdeğer Misafirler,
Bugün ülkemizde kadın hakları açısından önemli bir düzenlemenin 91. yıl dönümüdür. 1930 yılında önce belediye seçimlerinde seçme-seçilme hakkı elde eden kadınlar, 4 yıl sonra 5 Aralık 1934'te Anayasa ve Seçim Kanunu’nda yapılan değişikliklerle milletvekili seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır. Böylece ülkemizde kadınlar Avrupa'daki hemcinslerinden çok daha evvel seçme-seçilme hakkına kavuşmuşlardır. 1935 yılında gerçekleştirilen ilk genel seçimlerde de 17 kadın milletvekili Meclis’te temsil hakkına sahip olmuşlardır. Temel hak ve özgürlüklerin kullanımında eşit muamelenin önünü açan bu önemli düzenlemenin 91. yıl dönümü kutlu olsun diyor, buradaki hanım kardeşlerimin şahsında ülkemizdeki tüm kadınların 5 Aralık Kadın Hakları Günü'nü canı gönülden tebrik ediyorum.
Burada şunu da ifade etmek isterim değerli kardeşlerim: Kadınlar milletimizin kadim tarihinde hep müstesna bir konumda oldular. Uygur dönemine ait yazıtlara bakıldığında ana sözcüğünün her zaman baba sözcülüğünden önce geldiği görülür. Tabiri caizse çift başlı kartalın biri kadın, diğeri erkektir. Kartalın bir başı hakan ise, diğer başı hatundur. Tarihimizde Ertuğrul Gazi’nin annesi Hayme Ana gibi, Osman Gazi’nin eşi Bala Hatun gibi, Orhan Gazi’nin eşi Nilüfer Hatun gibi, Ankara’da metfun Melike Hatun gibi nice öncü ve örnek kadın şahsiyetler vardır. O fedakâr, o cefakâr, o özgüven ve haysiyet sahibi kadınları hep şükranla, minnetle yâd ediyoruz. Bugün de bir kez daha rahmetle anıyoruz.
Kadınlar İstiklal Harbimizde de son derece mühim roller üstlenmişlerdir. Şehir şehir dolaşarak Kuva-ı Milliyeyi ve milli mücadeleyi halka anlatan, bebeği kucağında olduğu halde cepheye mermi taşıyan. Ben cephe gerisinde değil, cephede erkeklerle birlikte savaşacağım diyerek işgalcilere kök söktüren yiğit kadınlar erkeklerle birlikte bu topraklar için can verdiler, bize üzerinde özgürce yaşayacağımız bir vatan bıraktılar.
Cumhuriyetimizin kuruluşu ve yükselişinde de kadınlar her zaman ön safta yer aldılar. İşte 1930 ve 1934’te yapılan düzenlemelerle kadınların bu mücadelesi onurlandırılmış, bir nevi hakları teslim edilmiştir. Gazi Mustafa Kemal bu hakkın verilmesinin ardından şöyle demişti: Medeni memleketlerin birçoğunda kadından esirgenen bu hak, bugün Türk kadınının elindedir ve onu salahiyet ve liyakatle kullanacaktır. Evet, bizzat kendi ifadesiyle kadınların liyakat ve salahiyetle kullanmaları için verilen bu hak Gazi’nin vefatından sonra gelenler tarafından sabote edilmiş, çeşitli kısıtlamalar ve yasaklarla aşındırılmıştır.
Sevgili dostlarım,
Doğrusu kadınlar bu anayasal haklarını uzun yıllar salahiyetle, liyakatle ve özgürce kullanamadılar. Görünür görünmez birçok engelle karşılaştılar. Mesela, başörtüleri dolayısıyla seçilme hakkından mahrum bırakıldılar. Mesela, üniversiteyi kazandıklarında karşılarında ikna odalarını buldular. Mesela, kimi zaman kılık kıyafetlerinden, kimi zaman mezun oldukları okullardan ötürü ayrımcılığa uğradılar. 28 Şubat’ın baskıcı atmosferinde binlerce kadın eğitim, çalışma, kamuda istihdam haklarından feragat etmek zorunda kaldı. Kadınlar yıllarca inanç değerleriyle okulları, eğitimleri, meslekleri arasında çok travmatik tercihler yapmak mecburiyetinde bırakıldı. Bunların hepsini beraber yaşadık. Biliyorum ki, şu an bu salonda bulunan bütün arkadaşlarımın da önemli bir kısmı bu ayrımcılığı iliklerine kadar yaşadı.
Şimdi ben buradan soruyorum, Meclis’e başörtüsüyle girdi diye adeta linç edilen kadınları hangimiz nasıl unutabiliriz? Okullarda, üniversitelerde yürütülen cadı avını nasıl unutabiliriz? Unutmayın, 411 el kaosa kalktı manşetinin temsilcisi olduğu karanlığı nasıl unutabiliriz? Başörtüsü yasağının sürmesi için Anayasa Mahkemesi’nin kapısında nöbet tutan CHP'yi ve özgürlük düşmanı zihniyetini nasıl unutabiliriz? Bugün sesleri eskisi kadar çok çıkmasa da medyada, sosyal medyada, iş dünyasında, siyasette, bürokraside varlığını halen devam ettiren kadın hakları cellatlarını nasıl unutabiliriz? Bunları unutmadık, unutmuyoruz ve hiçbir zaman unutmayacağız.
Değerli Misafirler,
Çok Değerli Yol Arkadaşlarım,
Her ne kadar kadınlar seçme seçilme hakkını 91 sene önce elde etmiş olsalar da maalesef bu haklarını hiçbir kısıtlama olmadan kullanmaları uzun, sancılı, zorlu, bedellerle dolu bir mücadeleyi gerekli kılmıştır.
Burada şu gerçeği büyük bir gururla ifade etmek arzusundayım: Türkiye kadın hakları konusunda kelimenin tam manasıyla altın yıllarını bizim dönemimizde yaşıyor. Yıllarca bu meselenin edebiyatını yapanlar hiçbir adım atmazken, biz hanım kardeşlerimizin sosyal hayatta, kamuda, ticarette, en önemlisi siyasette hak ettikleri yere gelmeleri için yoğun bir gayret içindeyiz.
Bunu son 23 yılın rakamlarına göz attığınızda zaten görüyorsunuz. Göreve geldiğimizde kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 27,9'du. 2025 Eylül ayı itibariyle bu rakam yüzde 35,7'ye yükseldi. Parlamentodaki kadın milletvekillerinin sayısı 24, kadın temsil oranı ise sadece yüzde 4,4'tü. 2023 Mayıs seçimleriyle Meclis’teki kadın milletvekillerinin sayısı 119'a, temsil oranı ise 5 kat artarak yüzde 19,83'e çıktı.
Kadın muhtarların sayısı 117'den, 2001'e yükseldi. Kadın kamu çalışanlarının oranı 2024 yılı itibariyle yüzde 43,46'ya ulaştı. Kadın valilerimizin sayısını 4 katına, kadın kaymakamlarımızın sayısını ise 3,7 katına çıkardık. 2002'de kadın büyükelçilerimizin sayısı sadece 14 iken, bugün 80 kadın büyükelçimiz var. Nereden nereye.
26 bini aşkın hakim ve Cumhuriyet Savcımızın 10 bin 372’si kadın yargı mensuplarımızdan oluşuyor. Kadın akademisyenlerin sayısında da ciddi artış oldu. Kadın profesörlerimizin oranı ise değerli kardeşlerim, yüzde 24’ten yüzde 36’ya, doçentlerimizin oranı yüzde 31’den yüzde 44’e, öğretim görevlilerimizin oranı yüzde 36’dan yüzde 53’e yükseldi. Sadece 23 yıl gibi kısa bir sürede işte bütün bunları başardık.
Mahkememe kapılarından ayrılmayan muhalefete kadın hakları meselesini marjinal ideolojilerine paravan yapan çeşitli yapılara rağmen başardık. Bu mücadeleyi sonuna kadar sizlerle birlikte sürdüreceğiz. İnşallah daha güzel seviyelere yine birlikte geleceğiz.
AK Parti Genel Başkanı ve Türkiye Cumhurbaşkanı olarak bu kardeşinizin hak ve adalet mücadelenizde daima sizlerin yanında olacağını, bu mücadeleyi sizlerle kalp kalbe yürüteceğini bilmenizi istiyorum. Rabbim ve mücadele arkadaşlığımızı daim eylesin diyorum.
Değerli Misafirler,
Çok Değerli Kardeşlerim,
Biz, ufkunu, vizyonunu ülkeye ve millete hizmet aşkını yerel yönetimlerde ortaya koymuş, orada pişmiş, yetişmiş bir siyasi geleneğin temsilcileriyiz. Şahsım başta olmak üzere milletin gönlünde ve hafızasında yer edinen birçok isim belediyelerdeki çalışmaları ve başarılarıyla temayüz etti. Parti olarak yerel düzeyde kazanılan birikimi merkezi idareye, merkezde edinilen tecrübe ve vizyonu da mahalli idareye taşımaya önem verdik. Ankara’da milletvekili veya bakan olarak tüm Türkiye’ye hizmet etmiş arkadaşlarımızdan bazıları belediye başkanı olarak kendi illerine de hizmet ettiler, göğsümüz kabartan işlere imza attılar ve atıyorlar. Kadın belediye başkanlarımız ve meclis üyelerimiz yerel düzeyde AK Parti’nin eser ve hizmet siyasetinin temsilciliğini başarıyla yerine getiriyor. Yerel yönetimlere kadın eli değdiğinde orada sadece estetik, nezaket ve özverinin değil, aynı zamanda başarının, aynı zamanda sabrın, vizyonun, şefkatin ve kararlılığın da olduğunu memnuniyetle görüyoruz. Biz de kendilerine her türlü desteği veriyoruz, vermeyi de sürdüreceğiz.
Şu gerçeğin hepiniz gayet farkındayız: Türkiye’nin kalkınmasında, gelişmesinde, bilhassa vatandaşa dokunan hizmetlerin icrasında mahalli idarelerimiz hayati roller üstlenmektedir. Belediyeler iyi çalıştığında, halka iyi hizmet ettiğinde merkezi idarenin vizyonunu tamamlayıcı bir işlev görmektedir. Tersi durumda ise vatandaş hak ettiği hizmete kavuşamamakta, iller ve ilçeler arasında halka sunulan hizmetlerin kalitesinde fark oluşmaktadır. 2019 seçimleri sonrasında el değiştiren birçok belediyede bunu bizzat tecrübe ettik. Hizmet ve eser yerine reklamı önceleyen kifayetsiz kişilerin yönetiminde belediyelerimiz hızla irtifa kaybetti, daha önce pürüzsüz işleyen hizmetlerde aksaklıklar yaşanmaya başladı. Trafik, toplu taşıma, temizlik hizmetleri, çevre düzenlemeleri gibi temel hizmetler alanlarında bırakın iyiye gitmeyi, sorunlar derinleşti, kronikleşti, büyüdü, daha da içinden çıkılmaz hale geldi. Tabi bu sorunlar özellikle yolsuzluk, rüşvet, irtikap, kamu malını talan etme, bunun yanında ahlak ve hukuk dışı skandalların ne yazık ki Türkiye’yi bir tahribatla karşı karşıya bıraktı.
Bütün bunları eklediğimizde ortaya çok daha vahim bir tablo çıkıyor, biz 86 milyonun sorumluluğunu taşımadığımız için kötü gidişe engel olmak için adına her türlü çabayı gösteriyoruz. Belediyelerin yetişmediği yerlere biz ulaşıyoruz, kaynakların verimli ve etkin kullanılması için üzerimize düşeni yapıyoruz. Hizmet etmek isteyeni desteklerken, milletin malının çarçur edilmesine de yasal sınırlar çerçevesinde müsaade etmiyoruz, bundan sonra da aynı çizgide bu yola devam edeceğiz. Hiçbir ayrım yapmadan şehrine hizmet edenin yanında olacağız. Yine hiçbir ayrım yapmadan şehrini yağlamayanın karşısında olacağız.
Bakın bunu özellikle şunun için ifade ediyorum: Gelinen noktada artık daha farklı bir yaklaşımla belediyeciliğe bakmamız gerekiyor. Yarının şehirlerinin daha yaşanılabilir, daha huzurlu, daha sağlıklı olması bugünden atacağımız adımlara bağlıdır. Bir yandan mevcut sorunları çözerken, diğer yandan da asırlık vizyonlarla şehirlerimizi geleceğe hazırlamak durumundayız. Örneğin enerji ihtiyacının arttığı gerçeğinden hareketle enerji planlaması ve yönetimine uygun bir şehircilik politikasını yerleştirmek zorundayız. Sıfır atık çalışmalarını yoğunlaştırarak, yaygınlaştırarak şehirlerimizin en büyük sorunu haline gelen çevre kirliliği ve israfın önüne geçmek mecburiyetindeyiz.
Bir başka mesele, göçmen politikaları ve sosyal uyum çalışmalarının yapılmasıdır. Bu konuda mahalli idarelerin hazırlıklı olması, yol haritalarını oluşturması ve suya düşmeden yüzmeyi öğrenmiş olması büyük önem arz ediyor. Bunun yolu ise şehir bilincini geliştirmekten, sosyal uyum ve dayanışmayı önemsemekten, şehrin tarihi ve kültürel dokusunu korumaktan geçiyor. Kadın belediye başkanlarımızın bugünün işlerini hakkıyla yaparken yarının şehirlerini kurma çalışmalarını da ihmal etmeyeceğine inanıyorum. Her birinize şimdiden muvaffakiyetler diliyorum. Rabbim yolunuzu, bahtınızı açık etsin diyorum.
Bu düşüncelerle Uluslararası Yerel Yönetimlerde Kadın Zirvesi’nin başarılı geçmesini temenni ediyor, zirvenin düzenlenmesinde emeği ve katkısı olan herkese, bilhassa kıymetli misafirlerimizi teşekkür ediyorum.
Sizleri sevgiyle, saygıyla selamlıyorum, kalın sağlıcakla.