The interview of the President of the Republic of Poland for Polsat News [FULL TEXT]
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda gave an interview at the Presidential Palace to Polsat News in September 2024, discussing Ukraine peace prospects following his visit to the United States and UN meetings.
- Main themes
- Ukraine peace plan, restoration of international law, Russian aggression, Polish national security, Polish-Ukrainian relations, Volhynia genocide dispute, territorial integrity of Ukraine, Crimea status, European security, Trump and Zelensky peace proposals
- Duration
- ~41 min
- Words
- 4,954
- Sentences
- 349
- Readability
- 59
- Grade
- 8.4
- Syntax
- 2.65
- Vocabulary
- 2.05
Translated from Polish
This is an interview, press conference or exchange with other speakers. It is split into sentences and counted in the corpus, but its sentences are not tagged on the twelve indices.
349 sentences in 145 paragraphs
Marcin Fijołek, Polsat News: I warmly welcome you all. Today, "Graffiti" is exceptionally and specially from the Presidential Palace. Our guest today is the host of this place, Mr. President Andrzej Duda. Good morning.
President of the Republic of Poland Andrzej Duda: Good morning, Mr. Editor. I warmly welcome our viewers.
Mr. President, we are speaking just after your visit to the United States. Many important discussions, many meetings. I wanted to ask about one aspect that – I have the impression – did not resonate as strongly, at least officially: the peace plan for Ukraine. We have a peace plan that is to be presented – or is being presented – by Volodymyr Zelensky. We have Donald Trump's idea for peace. We have ideas from the Chinese, the Hungarians. How do you see this? What was said in the corridors of meetings, dinners, including with Joe Biden, which you attended, about how this war in Ukraine might end?
I do not change my opinion on how this war should end. This is the opinion of the President of the Republic, a perspective from the point of view – of course – of our interest. Our interest, meaning the security of our part of Europe. But in my conviction, this is also an approach from the perspective of global security – to be clear. And it is unequivocal. I keep repeating this – I can say – practically everywhere and all the time.
The primacy of international law must be restored. This is, for me, a fundamental issue when it comes to ending the war in Ukraine. When will the primacy of international law be restored? When Ukraine regains control over all its internationally recognized territories. That is, when it regains control over its borders. That is, it will have full control over the areas it controlled before the Russian aggression against Ukraine in 2014.
So including Crimea.
Yes. Including Crimea.
But is that possible, Mr. President? Because you see these ideas that – either officially or unofficially, off the record, sometimes in the media, sometimes in the press – appear, for example, about a scenario in which the Crimean Peninsula could come under some control, UN administration.
In my opinion – what I said – this is the baseline, absolutely fundamental point to start any conversation.
But is it a realistic point, Mr. President?
I repeat once again: as the President of the Republic, I would like the primacy of international law to be restored. Why? Because in my conviction, it is like this: if even a piece of Ukrainian land remains in Russian hands and the world somehow recognizes the fact of this annexation, this seizure, this permanent occupation – let’s call it that – or even the incorporation of some part of Ukraine into Russia, it will mean that Russian imperialism has consumed what it wanted to consume, and it will want to take more pieces, it will want to take more territories. This war will then return. In my opinion, Russia will attack Ukraine again, it may attack other countries.
To cut this off, to prevent this from happening, today – as I say – I keep repeating: Russia must be punished for its aggression against Ukraine. There, on the fields of Ukraine, it must simply lose this war de facto. Because losing this war will mean giving up the occupied territories. It is absolutely not about taking any territories from Russia. It is not about attacking Russia – no, no, no, no, no, no, no, no, no. It is about ensuring that Russia does not take any part of Ukraine, meaning it does not have the satisfaction of gaining anything in this war.
And we should not consider any plan B at all?
We, in Poland, should not consider that. Because what good is it if the world is satisfied that it has settled the matter and that it can return to business with Russia? Let’s not deceive ourselves – many today are waiting for this war to end just so they can return to business with Russia, freely and without shame. And we will be in potential danger.
That is why I say: as the President of the Republic, I demand the full restoration of the primacy of international law. That is, the return of control to Ukraine over its internationally recognized territories, over its internationally recognized borders.
Mr. President, was there an opportunity in the United States to talk privately with Volodymyr Zelensky for at least a few minutes? I ask in the context of the friction, tension, crisis – I don’t know how you assess it – in Polish-Ukrainian relations. Do you see this dispute over history, over the genocide in Volhynia, and over honoring, exhuming the victims, and over Ukraine's path to the European Union, and even about the Ukrainian boxer at the airport? Did you discuss this with Zelensky?
We did not discuss these matters right now in New York. We met at the United Nations headquarters. We greeted each other. For a moment, we exchanged a few words. We did not touch on that topic. We talked about frontline issues, about what the situation looks like today on the front of the war.
However, I will say this: I have spoken with President Volodymyr Zelensky – on the topics you raised – several times. The result of these discussions and my slow, but consistent actions in this matter – slow, because these are delicate issues, they are also difficult for the Ukrainian side for reasons that are partly understandable to me; they are difficult, which does not mean they should not be resolved, I understand they are difficult; of course, they are very difficult for us from a completely different perspective – the result of these discussions was Volodymyr Zelensky's presence in the cathedral in Lutsk with me on the anniversary of the Volhynian massacre.
That was an important symbol, Mr. President.
That was an important symbol and that was…
But there is no agreement on exhumations.
…and that was the result of calm and very thoughtful work on this issue. I will continue this calmly and thoughtfully until the end of my presidency, as long as it is possible for me.
However, I want to say one thing: let us remember that these agreements on exhumations have already been made. The issue of further agreements on exhumations was the subject of my recent longer discussions with Volodymyr Zelensky in private, when I was in Kyiv for the anniversary of Ukraine's independence on August 24.
Do you think there will be a breakthrough in this matter by the end of your presidency?
I hope there will be. However, I would not want it to happen through a disgraceful – frankly speaking – blackmail, which, in my opinion, will not bring good results for Poland in the international arena.
Are you referring to the words of the PSL leader, who said: "Either an accelerated path to Ukraine's accession to the European Union, or Volhynia"?
In my opinion, that is not a good way to present values. This matter – I believe – should be resolved differently, not by threatening to block Ukraine's integration with the West.
Because let us remember that blocking Ukraine's integration with the West is one of the reasons why Putin attacked Ukraine. After all, we all know this. Therefore, engaging in such a way in relations with Ukraine is, in a sense, following Putin's path, which we would not want to do – as Poles.
Mr. President, let’s return to Polish ground. The government and the Sejm are working on a special law that is supposed to help in dealing with the effects of the flood. A big discussion in the Sejm. There has also been quite a commotion among politicians, as is often the case on such occasions. Do you think the state has passed the exam regarding its response to the flood?
I believe that the state is currently doing everything in its power to help – at least that is what we are doing. I believe that the government is also taking many actions. The appointment of Minister Kierwiński as a special member of the Council of Ministers specifically for actions related to dealing with the effects of the flood and helping flood victims has taken place.
I expressed my gratitude to Minister Kierwiński because I believe he deserves it. Let us remember that he resigned from his mandate to the European Parliament in order to take on an extremely difficult mission. Because this is a mission where there will always be people who will feel wronged, harmed. This is not a mission that can be completed with satisfaction and with full public applause. It is extremely responsible and extremely difficult.
But you hear, Mr. President, the opposition today…
Calmly.
…the politicians of PiS, who say outright that Tusk's government has fallen apart – Mariusz Błaszczak.
I said to Prime Minister Donald Tusk, because we had the opportunity to talk in the corridors. I said: "Mr. Prime Minister, the opposition has its right. And you were also in the opposition and you also criticized very harshly at all possible levels. Therefore, I ask you to leave this right in a democratic state to the opposition, that it has the right to criticize."
I am today part of the executive power, I am not the opposition. And in state matters, I cooperate with the other part of the executive power, that is, with the government, to the best of my ability, because I have a deep internal conviction that today we must primarily help people. And that is why I say: let us leave the issue of accountability, discussing whose fault it is, for after the matter is resolved. And for now, the matter is to be resolved. And that is the issue of helping these people – as quickly, as efficiently, and as effectively as possible.
There are so many dramatic problems and human tragedies where people have lost their entire life savings, where winter is approaching in mountainous and foothill areas, where there is really horror at this moment – that all hands must be on deck. There, we must primarily provide help today. And those who hold in their hands the responsibility for the executive power – and today it is held by the Civic Coalition on one side, PSL, all those who are in the ruling coalition, that is, the government, but also I, as the President of the Republic – we must put in as much work as possible to help. Everyone in their own capacity as much as they can.
Mr. President, regarding cooperation with the government. I wanted to ask you: Tomasz Siemoniak, Antoni Macierewicz, Mariusz Błaszczak, and Władysław Kosiniak-Kamysz – with which Minister of National Defense have you collaborated best?
I have worked longest with Mariusz Błaszczak.
And best?
I have worked well on military matters with practically all Ministers. However, it is no secret that I have also had various conflicts and frictions with them, right? After all, these are long years – nine years. I worked very briefly with Minister Siemoniak. I had no disputes with him. That was, by the way – as I said – a relatively short period of cooperation, just the beginning of my presidency. But I met with him several times, substantively, on issues related to national security and the military – and those were good meetings. That is how I assess it today.
Then I worked with Minister Antoni Macierewicz. Let us remember that together we accomplished something truly great, which was the establishment of the Territorial Defense Forces. That is a great merit…
But there were also frictions, like those memorable Ubecka methods that you pointed out to him.
We had a clash regarding one high-ranking officer. However, that is a completely different issue than building the military potential of the Republic. And indeed, the contracts that Minister Macierewicz signed – the Patriot system, building that multi-layered air defense system. The creation of the Territorial Defense Forces – I emphasize once again: an extremely important, groundbreaking…
Which is evident today, by the way.
…fundamentally important decision for national security – a great merit of Minister Macierewicz.
Minister Mariusz Błaszczak – long years of cooperation. Increasing defense spending, very important contracts signed in connection with the modernization of the Polish army, also his great courage in making those decisions, for which I will always respect him and will remember that with respect.
Today I am working with Minister Władysław Kosiniak-Kamysz.
Is it a good cooperation?
It is good cooperation. We are carrying it out calmly. I can say with satisfaction that the modernization of the Polish army is continuing. I personally thanked the Minister for signing the contract for the purchase of Apache attack helicopters from the United States. It is very good that elements of Polish arms production are also being implemented – I am thinking here of the light armored transport vehicle. These are really important decisions.
I am asking, Mr. President, about this cooperation with the government. Because sometimes there are such images, like during the nomination of Marcin Kierwiński – a declaration of full cooperation. We had your meeting with Prime Minister Donald Tusk on the warship, which has taken on a bit of a legend. But we also had such frictions or statements – like those of your Prime Minister, who thanked God that you only have 330 days left in your presidency. What does the current cooperation with the government look like? Is it a rough friendship? Is it cooperation at all?
As you can see, it is cooperation, right? However – of course – there are also moments of friction in this cooperation. Of course, we are from two different political camps. After all, everyone knows which political camp I come from, right? But today I am no longer part of that political camp, I am not a member of Law and Justice. I am the President of the Republic, part of the executive power – according to the Polish constitution. And today, together with the government, I am carrying out tasks for the people simply. And for me, that is the most important issue. Today we need to help people affected, harmed by the flood – that is absolutely fundamental at this moment.
And at the political level, Mr. President?
That is why we are doing what I can in my own capacity – here, the Chancellery of the President. We are sending another transport of aid, we have obtained dehumidifiers and heaters so that people can dry their homes more efficiently.
Of course.
We are sending them to the vicinity of Lewin Brzeski right now. My wife is also involved in organizing these transports. We already have three groups of children planned at our residence in Wisła. The children will be coming from the Głuchołazy area and will be able to spend time there while their parents try to rebuild a normal life. So we are doing everything we can today to help from our side as well.
And what about cooperation at the political level, Mr. President? Is there any room for compromise – whether regarding ambassadors or the judiciary? You have had the bill on the Constitutional Tribunal on your desk for two weeks. Will you sign it?
Mr. Editor, if it is in accordance with the constitution – yes. But for now, everything indicates that there are elements in it that are inconsistent with the constitution. And that is indeed a very serious problem that effectively blocks the possibility of signing it. That is the first point.
Secondly, regarding cooperation on the issue of ambassadors – you raised this issue – there is always room for compromise. I just want the customs that have been in Poland for 35 years in the cooperation between the President and the Minister of Foreign Affairs to simply be implemented. If it was possible to do this for 35 years, then why suddenly, when Minister Sikorski came and this coalition – and the Civic Coalition is in power at the Ministry of Foreign Affairs – are all these rules being broken just because the President is not from their political camp? Either they recognize the principles of democracy, or they do not.
Did you mention this to the Prime Minister?
Yes, I did.
And what did he say?
I conveyed it to the Prime Minister. Minister Sikorski also knows about it.
So I understand that if there is no change in Minister Sikorski's policy, you will not sign any ambassadorial nominations until the end of your term?
If Mr. Sikorski continues to believe that he decides who the ambassador is, or if the Prime Minister decides who the ambassador is, in short – if the government decides who the ambassador is, then they will have a problem with me, because according to the constitution, it is the President who gives the ambassadorial nominations, and that is a presidential prerogative.
Read about the rules for taking photos. Download the photo.
And do you see any room for compromise...
Of course, I see room for compromise.
...in connection with the proposal for the verification of judges, which Minister Adam Bodnar spoke about? Those judges appointed after 2018. There was also talk of active regret as a condition for such positive verification.
I think Minister Bodnar probably felt uncomfortable when he spoke about it.
What does that mean?
That he probably felt uncomfortable.
But do you think that was...?
He had a bad day as a lawyer. He probably had a bad day when he talked about judges reporting active regret, because it is a criminal law institution. Active regret is a criminal law institution. So he probably felt uncomfortable.
But even if we call it something else, perhaps it really... because then Minister Bodnar actually withdrew from that term with us, in "Graffiti." Do you envision any form of verification, disciplinary actions for judges after 2018?
There is no reason to verify anything. Every judge was appointed in accordance with the Polish constitution, in accordance with the applicable law that was passed on democratic principles by the Polish parliament. It went through the entire legislative process. And the fact that someone did not like who won the elections at that time and believed that as a total opposition they have the right to challenge the results of democratic elections is their issue and their problem. Apparently, they have not matured to democracy.
But this is a problem for all of us, Mr. President, because we have chaos in the courts because of this. Judges are questioning each other. They are mutually overturning each other's rulings...
But this is a problem of judges who should not be judges because they are not suited for it. Because instead of dealing with resolving citizens' cases and administering justice, they are engaged in politics. Unfortunately, there are more and more such judges. Over the last nine years, they have become very clearly visible.
From the perspective of our viewers, I wonder if a reset would be necessary. Perhaps forgetting about who, when...
A reset would be necessary, but then we would have to verify all judges – all of them.
Would you be in favor of that?
Perhaps it would be necessary to verify all of them. And simply remove those politicians from the judiciary.
But who would check who is a politician and who is a judge who cares about...?
Exactly. Exactly. And that is our problem. That is why I propose that the responsibility for appointing judges be left in the hands of the Presidents of the Republic. Because until now, no one has dared to verify the judicial nominations granted by previous Presidents of the Republic.
So let’s leave the judicial nomination, for which the President is indeed responsible – as an inviolable matter and in accordance with the constitution, just as it has always been until now.
Changing the subject. A bit of pure politics, Mr. President. We are talking on the eve of the presidential campaign. Some have even already announced their candidacies. The political camp from which you come is struggling with who should be the candidate. Has anyone from PiS asked you for advice? Asked for help in choosing a candidate? After all, you have won elections twice – you know how it’s done.
No.
No one called?
No.
And do you expect such a call?
No.
Okay, let me ask differently. Do you see anyone from this short – or slightly longer – list of candidates from Law and Justice who would be suitable for this?
Ah, that is my sweet secret; I keep that to myself.
You won’t reveal that secret?
I do not nominate a candidate in the elections.
That’s true.
It is the electoral committees, political groups that nominate candidates for elections.
I am just asking for your opinion. Do you see anyone on the horizon – let’s call it – from the center-right?
My secret, I keep it to myself.
Alright. How do you perceive the rumors, signals suggesting that someone from the Chancellery might run? There was talk about Jacek Siewiera, sometimes about Marcin Mastalerek.
Mr. Editor, potentially anyone can run. I always smile that every politician has a presidential scepter in their backpack. It is like that; somewhere there is the peak of Polish politics that, at least from some theoretical assumption, every ambitious politician would like to climb. I repeat: theoretical assumption. So everyone has that presidential scepter in their backpack. Some jump out, showing that they have it. That’s how it is – that’s politics.
I can’t shake the question that if Chairman Kaczyński called asking for your opinion, you wouldn’t give it? You wouldn’t offer any advice out of old political acquaintance?
I think that... first of all, let’s start from the fact that Chairman Jarosław Kaczyński – now not joking; completely seriously, right? – I believe that as time has shown and the circumstances and facts, he made an extraordinarily insightful choice of candidate 10 years ago. Because that was almost 10 years ago. Actually, yes, because... yes, 10 years ago. My candidacy was officially announced on November 11.
I remind you that at that time some laughed, and Chairman Kaczyński really took on an enormous responsibility – an enormous responsibility. Because for the head of a party that has a chance to win elections, such a decision is of absolutely fundamental importance. And that was a great responsibility that he took on his shoulders. As time has shown – he did it with extraordinary insight. I think Chairman Kaczyński does not need to be advised on who should be the candidate. That is his decision.
Did you contribute, Mr. President, to the Law and Justice committee?
I am the President of the Republic.
But you are also a citizen.
I am the President of the Republic today, above all.
So you did not contribute?
I am today the President of the Republic.
But you won’t answer “yes” or “no” to that question?
Please check.
That is not public information, I understand, at least for now.
Yes.
I understand that you did not contribute. You will not answer that question directly.
I am not financially supporting any political groups in Poland at this time.
Oh, and that is a direct answer to the question. I ask in the context – you know – of the turmoil following the decision of the National Electoral Commission, which questioned the electoral report of PiS. PiS MPs are now suing members of the Electoral Commission in court; they have the right to do so, of course.
They have the right to do so.
However, I wonder if this could also affect the campaign? Are those funds absolutely necessary for a PiS candidate to win the elections?
I believe it is not good that such a decision by the National Electoral Commission has been made. I believe it is a very precedent-setting decision that actually poses a dangerous precedent for Polish democracy. And attempts to show and forcibly stretch which actions of the government were supposedly campaign actions are absolute madness.
Because we will not have an end to this type of suggestions and this type of settlements. And depending on who has the strength to exert pressure on the National Electoral Commission in various ways, that is the pathology we will have at that moment. And I believe that this is a terrible situation. That is my personal assessment.
Read about the rules for taking photos. Download the photo.
Did PiS politicians go too far in the campaign? When it comes to the use of state institutions, the government, government administration.
Mr. Editor, do you remember how Prime Minister Kopacz traveled by train all over Poland just before the 2015 parliamentary campaign? My wife once personally met Prime Minister Kopacz along with part of the government on a train when she was being escorted by the media to the platform, and my wife was quietly traveling to Kraków to our relatives. So let’s remember the facts, okay? Because I know that many years have passed and some would very much like to forget about it. But that’s how it was.
Mr. President, what was the idea behind having Beata Kempa as your advisor?
What was the idea?
Yes.
We have a situation where today we are struggling with a flood, the effects of which will probably have to be dealt with, unfortunately – I fear – until the end of my second term, which will last another 10 months. I fear that the effects of this flood will not be removed so quickly. Minister Beata Kempa has great experience in carrying out humanitarian tasks, which she was involved in at the Prime Minister's Chancellery. She has a lot of experience in this area.
And today she is my advisor, and she will be dealing with these matters for me, especially since the flood has affected her region, which is Lower Silesia. Therefore, I considered that appointing such a person today to support these efforts... I can say this: I was a bit quicker than the Prime Minister, who appointed Minister Kierwiński and indicated him as his candidate for the person responsible for removing the effects of the flood. I previously indicated Minister Beata Kempa as the person responsible for this from my side.
Mr. President, we have two minutes left. I wanted to ask about what comes next. In good corporations, sometimes they ask employees: where do you see yourself in a year or two? So I would like to ask you, if you allow me: where do you see yourself in a year? Because looking at you, it seems that it’s not retirement, a bathrobe, and slippers.
You know, when I take off my glasses (the President takes off his glasses), my vision does not reach that far.
But you must think, Mr. President, about what comes after next summer.
Mr. Editor, above all, I want to bring to completion the Polish matters that I am currently handling, which my compatriots entrusted to me in 2020 for the second time – that is, to fulfill my presidential duties to the end. And that is absolutely the most important and fundamental thing for me today. And I am not making any arrangements with anyone for any cooperation after my presidency, because I do not want to take on any obligations in this regard that could create any undertones in the effects of my work here in the remaining months I have left.
Do I understand you correctly that you will think about what comes next in August or September of next year?
Yes. About what comes next...
Because that is a huge political potential: 10.5 million votes, a leader in trust rankings.
I will think about what comes next when I finish my service here, when Poland has the next President who will take over this position from me and continue to lead Polish affairs; when I am released from this obligation and from this responsibility that rests on me today. And I will be able to calmly consider how to direct my fate further.
Let me ask one last question. Do you think that this duopoly we have had for 20 years – we are almost at the 20th anniversary of this duopoly of the Civic Platform and PiS – is something good for Poland, or would it benefit from being loosened?
That will be answered by the voters.
And you – as a voter?
I also have my answer to that. I primarily care that Poland develops and that people live better, more prosperous, more comfortably, but above all safely. The task of ensuring Poland's security is probably the most important today.
This is also a test of how the Polish state functions – what is happening right now and the assistance to the flood victims. Will we manage this better than we have since 1997, after the previous great flood? And after the previous floods, which were also significant but occurred more locally than the one in 1997.
We will see to what extent Poland, after all these years, when the standard of living in Poland has undoubtedly risen and when the wealth of the Polish state has increased, when Poland's budget is getting larger, will be able to effectively deal with the problem it has today.
President Andrzej Duda. Thank you very much for the conversation in "Graffiti." Thank you all very much. Marcin Fijołek. See you soon.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Marcin Fijołek, Polsat News: Witam Państwa bardzo serdecznie. Dzisiaj „Graffiti” wyjątkowo i specjalnie z Pałacu Prezydenckiego. Naszym rozmówcą dziś – gospodarz tego miejsca, Pan Prezydent Andrzej Duda. Dzień dobry.
Prezydent RP Andrzej Duda: Dzień dobry, Panie Redaktorze. Witam bardzo serdecznie naszych widzów.
Panie Prezydencie, rozmawiamy tuż po Pana wizycie w Stanach Zjednoczonych . Wiele ważnych rozmów, wiele spotkań. Ja chciałem zapytać o jeden aspekt, który – mam wrażenie – nie wybrzmiał tak mocno, przynajmniej oficjalnie: o plan pokojowy dla Ukrainy. Mamy plan pokojowy, który ma przedstawić – czy przedstawia – Wołodymyr Zełenski. Mamy pomysł na pokój Donalda Trumpa. Mamy pomysły Chińczyków, Węgrów. A jak Pan na to patrzy? Co się mówiło w kuluarach spotkań, kolacji m.in. z Joe Bidenem, na której Pan był, na temat tego, jak może się zakończyć ta wojna na Ukrainie?
Ja zdania na temat zakończenia tej wojny nie zmieniam. To jest zdanie Prezydenta Rzeczypospolitej, spojrzenie z punktu widzenia – oczywiście – naszego interesu. Naszego interesu, czyli bezpieczeństwa naszej części Europy. Ale w moim przekonaniu to jest podejście z punktu widzenia bezpieczeństwa również i świata – żeby była jasność. I ono brzmi jednoznacznie. Cały czas ja to powtarzam – mogę powiedzieć – praktycznie rzecz biorąc, wszędzie i w kółko.
Prymat prawa międzynarodowego musi zostać przywrócony. To jest dla mnie fundamentalna kwestia, jeżeli chodzi o zakończenie wojny na Ukrainie. Kiedy prymat prawa międzynarodowego będzie przywrócony? Wtedy, kiedy Ukraina odzyska kontrolę nad wszystkimi swoimi międzynarodowo uznanymi terytoriami. Czyli wtedy, kiedy odzyska kontrolę nad swoimi granicami. Czyli będzie miała pełną kontrolę nad terenami, nad którymi miała kontrolę przed rosyjską agresją na Ukrainę w 2014 roku.
Czyli łącznie z Krymem.
Tak. Włącznie z Krymem.
Tylko czy jest to możliwe, Panie Prezydencie? Bo widzi Pan te pomysły, które – albo oficjalnie, albo nieoficjalnie, off the record , czasem w mediach, czasem w prasie się pojawiają – np. o scenariuszu, w którym Półwysep Krymski mógłby trafić pod jakąś kontrolę, zarząd ONZ.
To jest w moim przekonaniu – to, co ja powiedziałem – to jest w ogóle punkt bazowy, absolutnie podstawowy do tego, żeby podjąć jakąkolwiek rozmowę.
Tylko czy realny punkt, Panie Prezydencie?
Powtarzam jeszcze raz: jako Prezydent Rzeczypospolitej chciałbym przywrócenia prymatu prawa międzynarodowego. Dlaczego? Dlatego że w moim przekonaniu jest tak: że jeżeli choćby kawałek ziemi ukraińskiej pozostanie w rękach rosyjskich i świat jak gdyby uzna fakt tej aneksji, tego zaboru, tej trwałej okupacji – nazwijmy to tak – czy wręcz inkorporowania jakiejś części Ukrainy do Rosji, to będzie oznaczało, że rosyjski imperializm pożarł to, co chciał pożreć, i będzie chciał brać kolejne kawałki, będzie chciał brać kolejne tereny. Ta wojna wtedy wróci. W moim przekonaniu Rosja znowu zaatakuje Ukrainę, może zaatakuje inne państwa.
Żeby to przeciąć, żeby do tego nie doszło, dzisiaj – tak jak mówię – powtarzam to ciągle: Rosja musi zostać skarcona za agresję na Ukrainie. Tam, na polach Ukrainy, musi po prostu przegrać tę wojnę de facto . Bo przegraniem tej wojny będzie oddanie okupowanych terenów. To nie chodzi absolutnie o to, żeby Rosji jakiekolwiek tereny zabierać. To nie chodzi o to, żeby atakować Rosję – nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie, nie. To chodzi o to, żeby Rosja nie zabrała ani części Ukrainy, czyli nie miała satysfakcji uzyskania czegokolwiek na tej wojnie.
I żadnego planu B nie powinniśmy w ogóle brać pod uwagę?
My, w Polsce, nie powinniśmy brać tego pod uwagę. Dlatego że co z tego, że świat będzie zadowolony, że sobie załatwił sprawę i że można wrócić do biznesu z Rosją. Nie oszukujmy się – wielu dzisiaj czeka na to, żeby tylko ta wojna się zakończyła, po to, żeby wrócić z powrotem do biznesu z Rosją, swobodnego i bez wstydu. A my będziemy w potencjalnym niebezpieczeństwie.
Dlatego ja mówię: jako Prezydent Rzeczypospolitej domagam się pełnego przywrócenia prymatu prawa międzynarodowego. Czyli powrotu kontroli Ukrainy nad jej międzynarodowo uznanymi terenami, nad jej międzynarodowo uznanymi granicami.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
Panie Prezydencie, czy była okazja w Stanach choćby kilka minut porozmawiać w cztery oczy z Wołodymyrem Zełenskim? Pytam w kontekście tego zgrzytu, napięcia, kryzysu – nie wiem, jak Pan to oceni – w relacjach polsko–ukraińskich. Widzi Pan ten spór i o historię, o ludobójstwo na Wołyniu, i o uczczenie, ekshumacje ofiar, i o drogę Ukrainy do Unii Europejskiej, i nawet o pięściarza ukraińskiego na lotnisku. Rozmawiał Pan o tym z Zełenskim?
Nie rozmawialiśmy o tych sprawach akurat teraz w Nowym Jorku. Spotkaliśmy się w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych. Przywitaliśmy się. Przez moment zamieniliśmy kilka słów. Nie poruszaliśmy tego tematu. Rozmawialiśmy o kwestiach frontowych, o tym, jak wygląda sytuacja dzisiaj na froncie wojny.
Natomiast powiem tak: ja rozmawiałem z Prezydentem Wołodymyrem Zełenskim – na te tematy, które Pan poruszył – kilkakrotnie. Efektem m.in. tych rozmów i moich powolnych, ale konsekwentnych działań w tej sprawie – powolnych, dlatego że to są kwestie delikatne, one są trudne także i dla strony ukraińskiej z przyczyn, które w części są dla mnie zrozumiałymi przyczynami; one są trudne, co nie znaczy, że nie powinny być załatwione, ja rozumiem, że one są trudne; oczywiście one są bardzo trudne także dla nas zupełnie z innego punktu widzenia – efektem tych rozmów była obecność Wołodymyra Zełenskiego w katedrze w Łucku razem ze mną w rocznicę rzezi wołyńskiej.
To był ważny symbol, Panie Prezydencie.
To był ważny symbol i to był…
Ale zgody na ekshumacje nie ma.
…i to był efekt spokojnej i bardzo rozważnej pracy nad tą kwestią. Ja będę to kontynuował spokojnie i rozważnie do końca swojej prezydentury, dokąd tylko będzie to dla mnie możliwe.
Natomiast chcę powiedzieć jedno: pamiętajmy, że te zgody na ekshumacje już były. Ta kwestia kolejnych zgód na ekshumacje była tematem moich ostatnich rozmów – dłuższych – z Wołodymyrem Zełenskim w cztery oczy, kiedy byłem w Kijowie na rocznicę niepodległości Ukrainy 24 sierpnia.
Myśli Pan, że do końca Pana prezydentury będzie jakiś przełom w tej sprawie?
Mam nadzieję, że będzie. Natomiast nie chciałbym, żeby się to odbywało poprzez gorszący – szczerze mówiąc – szantaż, który, moim zdaniem, Polsce w przestrzeni międzynarodowej dobrych efektów nie przyniesie.
Ma Pan na myśli te słowa Prezesa PSL–u, który mówi: „Albo przyspieszona ścieżka do akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej, albo właśnie Wołyń”?
To nie jest w moim przekonaniu dobry sposób stawiania wartości. Tę sprawę – ja uważam – trzeba załatwić inaczej, a nie poprzez grożenie blokowaniem integracji Ukrainy z Zachodem.
Bo pamiętajmy o tym, że zablokowanie integracji Ukrainy z Zachodem jest jednym z powodów, dla których Putin zaatakował Ukrainę. Przecież wszyscy o tym wiemy. W związku z czym wpisywanie się w taki sposób w relacje z Ukrainą, to jest tak naprawdę w jakimś sensie podążanie drogą Putina, czego nie chcielibyśmy chyba – jako Polacy – robić.
Panie Prezydencie, wróćmy na polski grunt. Rząd i Sejm pracują nad specustawą, która ma pomóc w usuwaniu skutków powodzi. Wielka dyskusja w Sejmie. Niemała też awantura między politykami, jak to przy takich okazjach bywa. Czy – Pana zdaniem – państwo zdało egzamin w sprawie reakcji na powódź?
Uważam, że państwo robi w tej chwili, co w jego mocy, żeby pomóc – przynajmniej my tak robimy. Uważam, że rząd również podejmuje wiele działań. Nastąpiła nominacja Pana Ministra Kierwińskiego na specjalnego członka Rady Ministrów powołanego właśnie do działań w zakresie usuwania skutków powodzi i do pomocy powodzianom.
Powiedziałem pod adresem Pana Ministra słowa podziękowania, bo uważam, że one mu się należą. Pamiętajmy, że zrezygnował z mandatu do Parlamentu Europejskiego po to, żeby przyjąć na siebie niezwykle trudną misję. Bo to jest misja, gdzie zawsze będą osoby, które będą się czuły skrzywdzone, poszkodowane. To nie jest misja, którą można zakończyć z zadowoleniem i z pełnym przyklaskiem społecznym. Niezwykle odpowiedzialna i niezwykle trudna.
Ale słyszy Pan, Panie Prezydencie, opozycję dzisiaj…
Spokojnie.
…polityków PiS, którzy mówią wprost, że państwo Tuska się rozsypało wręcz – Mariusz Błaszczak.
Powiedziałem do Pana Premiera Donalda Tuska, bo mieliśmy sposobność rozmawiać w kuluarach. Mówię: „Panie Premierze, opozycja ma swoje prawo. A Pan też był w opozycji i też Pan krytykował bardzo ostro nieraz na wszystkich możliwych płaszczyznach. W związku z czym jakby proszę zostawić to prawo w demokratycznym państwie opozycji, że ona ma prawo krytykować”.
Jestem dzisiaj częścią władzy wykonawczej, nie jestem opozycją. I w sprawach państwowych współdziałam z drugą częścią władzy wykonawczej, czyli z rządem, najlepiej jak umiem, bo mam wewnętrzne głębokie przekonanie, że dzisiaj trzeba przede wszystkim pomóc ludziom. I dlatego mówię: zostawmy kwestię rozliczeń, dyskutowania, czyja wina, za co itd. na po załatwieniu sprawy. A na razie sprawa jest do załatwienia. I to jest kwestia pomocy tym ludziom – jak najszybszej, jak najsprawniejszej, jak najbardziej efektywnej.
Jest tyle problemów dramatycznych i dramatów ludzkich tam, gdzie ludzie potracili majątek całego życia, gdzie zbliża się zima na terenach górskich i podgórskich, gdzie naprawdę jest groza w tej chwili – że wszystkie ręce na pokład. Tam trzeba przede wszystkim dzisiaj nieść pomoc. I ci, którzy dzierżą w swoich rękach odpowiedzialność za władzę wykonawczą – a dzierży dzisiaj Koalicja Obywatelska z jednej strony, PSL, ci wszyscy, którzy są w koalicji rządzącej, czyli rząd, ale także i ja, jako Prezydent Rzeczypospolitej – jak najwięcej pracy musimy włożyć w to, żeby pomóc. Każdy w swoim zakresie tyle, ile może.
Panie Prezydencie, à propos współpracy z rządem. Chciałem Pana zapytać: Tomasz Siemoniak, Antoni Macierewicz, Mariusz Błaszczak i Władysław Kosiniak–Kamysz – z którym Ministrem Obrony Narodowej najlepiej się Panu współpracowało?
Najdłużej współpracowałem z Mariuszem Błaszczakiem.
A najlepiej?
Mnie się współpracowało dobrze w sprawach wojska praktycznie ze wszystkimi Ministrami. Aczkolwiek nie jest żadną tajemnicą, że miewałem też z nimi różne konflikty i zgrzyty, tak? To są w końcu długie lata – dziewięć lat. Bardzo krótko pracowałem z Panem Ministrem Siemoniakiem. Nie miałem z nim żadnych sporów. To był zresztą – tak jak mówię – stosunkowo krótki okres współpracy, sam początek mojej prezydentury. Ale spotykałem się z nim kilkakrotnie, merytorycznie, w sprawach związanych z bezpieczeństwem narodowym i wojskiem – i to były dobre spotkania. Tak to dzisiaj oceniam.
Potem pracowałem z Panem Ministrem Antonim Macierewiczem. Pamiętajmy, że razem dokonaliśmy naprawdę wielkiej rzeczy, jaką było powstanie Wojsk Obrony Terytorialnej. To wielka zasługa…
Ale były też zgrzyty, jak te pamiętne ubeckie metody, które mu Pan wypominał.
Mieliśmy spięcie dotyczące jednego wysokiego rangą oficera. Natomiast to jest zupełnie inna kwestia niż budowanie potencjału militarnego Rzeczypospolitej. A faktycznie kontrakty, które podpisał Pan Minister Macierewicz – system Patriot, budowanie tego wielowarstwowego systemu obrony powietrznej. Stworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej – podkreślam jeszcze raz: niezwykle ważna, przełomowa…
Co dzisiaj widać zresztą.
…fundamentalnie istotna dla bezpieczeństwa narodowego decyzja – wielka zasługa Pana Ministra Macierewicza.
Pan Minister Mariusz Błaszczak – długie lata współpracy. Podniesienie wydatków na obronność, bardzo ważne kontrakty podpisane w związku z modernizacją polskiego wojska, wielka też jego odwaga w podejmowaniu tych decyzji, za co zawsze będę darzył go szacunkiem i będę to z szacunkiem wspominał.
Dzisiaj współpracuję z Panem Ministrem Władysławem Kosiniakiem–Kamyszem.
To dobra współpraca?
Jest to dobra współpraca. Realizujemy ją spokojnie. Z satysfakcją mówię o tym, że kontynuowana jest modernizacja polskiej armii. Osobiście dziękowałem Ministrowi za podpisanie kontraktu na zakup śmigłowców szturmowych Apache ze Stanów Zjednoczonych. Bardzo dobrze, że wdrażane są także elementy polskiej produkcji zbrojeniowej – myślę tutaj o lekkim transporterze opancerzonym. To są naprawdę ważne decyzje.
Pytam, Panie Prezydencie, o tę współpracę z rządem. Bo czasem są takie obrazki jak przy okazji nominacji Marcina Kierwińskiego – deklaracja pełnej współpracy. Mieliśmy to Pana spotkanie z Premierem Donaldem Tuskiem na okręcie wojennym, które narosło trochę legendą. Ale mieliśmy też takie zgrzyty czy wypowiedzi – jak choćby te Pana Premiera, który Bogu dziękował, że zostało Panu tylko te 330 dni prezydentury. Jak wygląda dzisiaj ta bieżąca współpraca z rządem? To jest szorstka przyjaźń? To jest w ogóle współpraca?
Jak widać, to jest współpraca, tak? Natomiast – oczywiście – są w tej współpracy również i momenty zgrzytów. Oczywiście, że jesteśmy z dwóch różnych obozów politycznych. Przecież wszyscy wiedzą, z jakiego obozu politycznego ja pochodzę, tak? Ale dzisiaj już nie jestem częścią tego obozu politycznego, nie jestem członkiem Prawa i Sprawiedliwości. Jestem Prezydentem Rzeczypospolitej, częścią władzy wykonawczej – zgodnie z polską konstytucją. I dzisiaj razem z rządem realizuję zadania dla ludzi po prostu. I dla mnie to jest kwestia najważniejsza. Dzisiaj trzeba pomóc ludziom dotkniętym, poszkodowanym przez powódź – to jest sprawa w tej chwili absolutnie fundamentalna.
A na poziomie politycznym, Panie Prezydencie?
Dlatego robimy to, co mogę we własnym zakresie – tutaj, Kancelaria Prezydenta. Wysyłamy kolejny transport pomocy, zdobyliśmy osuszacze i nagrzewnice, żeby ludzie mogli wydajniej suszyć swoje mieszkania.
Jasne.
Wysyłamy je w okolice Lewina Brzeskiego w tej chwili. Moja żona też uczestniczy w organizowaniu tych transportów. Już mamy przewidziane trzy turnusy dzieci w naszej rezydencji w Wiśle. Dzieci będą przyjeżdżały z okolic Głuchołaz i będą tam mogły spędzić czas, kiedy rodzice próbują odbudować normalne życie. Więc czynimy, co w naszej mocy dzisiaj, żeby pomagać również ze swoje strony.
A współpraca na poziomie politycznym, Panie Prezydencie? Czy jest jakaś przestrzeń do kompromisu – czy to w sprawie ambasadorów, czy to w sprawie sądów? Ma Pan na biurku od dwóch tygodni ustawę o Trybunale Konstytucyjnym. Podpisze ją Pan?
Panie Redaktorze, jeżeli będzie zgodna z konstytucją – tak. Ale na razie wszystko wskazuje na to, że są tam elementy niezgodne z konstytucją. I to jest rzeczywiście bardzo poważny problem, który blokuje de facto możliwość jej podpisania. To po pierwsze.
Po drugie, jeżeli chodzi o współpracę w sprawach ambasadorów – Pan poruszył tę kwestię – zawsze jest pole do kompromisu. Tylko ja bym chciał, żeby zwyczaje, które były w Polsce przez 35 lat we współpracy Prezydenta z Ministrem Spraw Zagranicznych, były po prostu realizowane. Skoro dało się to robić przez 35 lat, to dlaczego teraz nagle, kiedy przyszedł Pan Minister Sikorski i ta koalicja – i Koalicja Obywatelska u władzy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych – te wszystkie zasady są łamane tylko dlatego, że Prezydent nie jest z ich obozu politycznego? Albo uznają zasady demokracji, albo ich nie uznają.
Mówił Pan o tym Premierowi?
Tak mówiłem.
I co?
Mówiłem Panu Premierowi.
I co na to Pan Premier?
Przekazałem to Panu Premierowi. Pan Minister Sikorski zresztą też to wie.
Czyli rozumiem, że jeśli tej zmiany polityki Ministra Sikorskiego nie będzie, to Pan do końca swojej kadencji nie podpisze żadnej nominacji ambasadorskiej?
Jeżeli Pan Sikorski będzie nadal uważał, że to on decyduje o tym, kto jest ambasadorem, czy Pan Premier decyduje o tym, kto jest ambasadorem, czyli – krótko mówiąc – rząd decyduje o tym, kto jest ambasadorem, to będą mieli ze mną problem, ponieważ zgodnie z konstytucją to Prezydent daje nominacje ambasadorską i to jest prerogatywa prezydencka.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
A widzi Pan przestrzeń do jakiegoś kompromisu…
Oczywiście, że widzę przestrzeń do kompromisu.
…przy okazji propozycji na weryfikację sędziów, o której mówił Minister Adam Bodnar? Tych sędziów powołanych po 2018 roku. Mówiło się o czynnym żalu też jako takim warunku takiej weryfikacji pozytywnej.
Myślę, że Pan Minister Bodnar chyba się źle czuł, kiedy o tym mówił.
Co to znaczy?
Że chyba się źle czuł.
Ale myśli Pan, że to było jakieś…?
Miał jakiś słaby dzień jako prawnik. Po prostu miał chyba jakiś słaby dzień, kiedy mówił o tym, że sędziowie będą zgłaszali czynny żal, bo jest to instytucja prawnokarna. Czynny żal jest instytucją prawnokarną. Więc chyba się źle czuł.
Ale nawet jeśli to nazwać inaczej, być może to rzeczywiście… bo potem się wycofywał Pan Minister Bodnar zresztą u nas, w „Graffiti”, z tego określenia. To czy Pan sobie wyobraża jakąkolwiek formę weryfikacji, dyscyplinarek dla sędziów po 2018 roku?
Nie ma żadnego powodu do weryfikacji czegokolwiek. Każdy sędzia został powołany zgodnie z polską konstytucją, zgodnie z obowiązującym prawem, które zostało uchwalone na demokratycznych zasadach przez polski parlament. Przeszło całą procedurę legislacyjną. A to, że komuś się nie podobało to, kto wtedy wygrał wybory, i uważał, że jako opozycja totalna ma prawo podważać wynik demokratycznych wyborów, to już jest jego sprawa i jego problem. Widocznie nie dorósł do demokracji.
Tylko trochę to nas wszystkich problem jest, Panie Prezydencie, bo w sądach mamy z tego powodu chaos. Wzajemnie się sędziowie kwestionują. Wzajemnie sobie wyroki za…
Ale to jest problem sędziów, którzy nie powinni być sędziami, bo się do tego nie nadają. Bo zamiast się zajmować rozstrzyganiem spraw obywateli i wymiarem sprawiedliwości, to zajmują się polityką. Coraz więcej – niestety – takich sędziów jest. Na przestrzeni ostatnich dziewięciu lat ujawnili się bardzo wyraźnie.
Tylko z perspektywy naszych widzów zastanawiam się, czy nie byłby potrzebny taki reset. Być może zapomnienie o tym, kto, kiedy…
Potrzebny byłby taki reset, tylko że trzeba byłoby wtedy zweryfikować wszystkich sędziów – wszystkich w ogóle.
Pan byłby za tym?
Być może, że by to było potrzebne, żeby zweryfikować wszystkich w ogóle. I tych politykierów wywalić po prostu z wymiaru sprawiedliwości.
Tylko kto miałby sprawdzić, kto jest politykierem, a kto jest sędzią, który dba o … ?
No właśnie. No właśnie. I to jest nasz problem. Dlatego ja proponuję, żeby odpowiedzialność za powoływanie sędziów pozostawić w rękach Prezydentów Rzeczypospolitej. Bo do tej pory nikt się nie poważał weryfikować nominacji sędziowskiej udzielonej przez poprzednich Prezydentów Rzeczypospolitej.
Więc zostawmy nominację sędziowską, za którą odpowiedzialność w istocie bierze na siebie Prezydent – jako rzecz nienaruszalną i zgodnie z konstytucją, tak jak to zawsze do tej pory było.
Zmiana tematu. Trochę czystej polityki, Panie Prezydencie. Rozmawiamy w przededniu kampanii prezydenckiej. Niektórzy nawet się już zdążyli zgłosić, jeśli chodzi o swój start. Obóz polityczny, z którego Pan się wywodzi, w bólach radzi się nad tym, kto ma być kandydatem. Czy ktoś z PiS pytał Pana o radę? Prosił o jakąś pomoc przy wyborze kandydata? Przecież Pan dwa razy wygrał wybory – wie Pan, jak to się robi.
Nie.
Nikt nie dzwonił?
Nie.
A oczekuje Pan takiego telefonu?
Nie.
Dobrze, to inaczej zapytam. Widzi Pan kogoś z tej krótkiej – albo nieco dłuższej – listy kandydatów Prawa i Sprawiedliwości, kto by się do tego nadawał?
A to jest moja słodka tajemnica, ja to zachowuję dla siebie.
Nie zdradzi Pan tej tajemnicy?
Ja nie wystawiam kandydata w wyborach.
To prawda.
To komitety wyborcze, ugrupowania polityczne wystawiają kandydatów do wyborów.
Ja tylko pytam o Pana opinię. Czy Pan widzi na horyzoncie – nazwijmy to – centroprawicy kogoś takiego?
Moja tajemnica, zostawiam to dla siebie.
Dobrze. A jak Pan odbiera te plotki, sygnały mówiące o tym, że ktoś z Kancelarii mógłby wystartować? Mówiło się o Jacku Siewierze, mówiło się czasem o Marcinie Mastalerku.
Panie Redaktorze, potencjalnie każdy może wystartować. Ja się zawsze uśmiecham, że każdy polityk ma buławę prezydencką w plecaku. To tak jest, że gdzieś to jest ten szczyt polskiej polityki, na który – przynajmniej z jakiegoś teoretycznego założenia – każdy polityk ambitny chciałby się wdrapać. Powtarzam: teoretycznego założenia. Więc każdy ma tę buławę prezydencką w plecaku. Niektórzy wyskakują, pokazują, że ją mają. Tak to jest – to jest polityka.
Nie daje mi spokoju ta kwestia, że gdyby Prezes Kaczyński zadzwonił z prośbą o opinię, to Pan by mu jej nie dał? Nie podpowiedziałby Pan po starej znajomości politycznej?
Ja myślę, że… przede wszystkim zacznijmy od tego, że Pan Prezes Jarosław Kaczyński – teraz już nie żartując; zupełnie poważnie, tak? – uważam, że jak czas pokazał i okoliczności, i fakty, z niezwykłą przenikliwością dokonał wyboru kandydata 10 lat temu. Bo to było 10 lat temu już prawie. Właściwie tak, bo już… tak, 10 lat temu. 11 listopada została ogłoszona oficjalnie moja kandydatura.
Przypominam, że wtedy niektórzy się śmiali, a Prezes Kaczyński naprawdę wziął na swoje barki ogromną odpowiedzialność – ogromną odpowiedzialność. Bo dla szefa ugrupowania, które ma szansę na to, by zwyciężyć w wyborach, taka decyzja to jest decyzja fundamentalnej absolutnie wagi. I to była wielka odpowiedzialność, którą wziął na swoje barki. Jak pokazał czas – z niezwykłą przenikliwością to zrobił. Myślę, że nie trzeba Panu Prezesowi Kaczyńskiemu podpowiadać, kto ma być kandydatem. To jest jego decyzja.
Wpłacił Pan, Panie Prezydencie, na komitet Prawa i Sprawiedliwości?
Jestem Prezydentem Rzeczypospolitej.
Ale też obywatelem.
Jestem Prezydentem Rzeczypospolitej dzisiaj przede wszystkim.
Czyli nie wpłacił Pan?
Jestem dzisiaj Prezydentem Rzeczypospolitej.
Ale nie odpowie Pan „tak” albo „nie” na to pytanie?
Proszę sprawdzić.
To nie jest informacja jawna, rozumiem, przynajmniej na tę chwilę.
Tak.
Rozumiem, że nie wpłacił Pan. Nie odpowie Pan na to pytanie wprost.
Nie popieram finansowo w tej chwili żadnych ugrupowań partyjnych w Polsce.
O, i to jest wprost odpowiedź na pytanie. Pytam w kontekście – wie Pan – zamieszania, jakie jest po decyzji Państwowej Komisji Wyborczej, która zakwestionowała sprawozdanie wyborcze PiS. Posłowie PiS dzisiaj skarżą członków PKW do sądu, mają do tego – oczywiście – prawo.
Mają do tego prawo.
Natomiast zastanawiam się, czy to też może wpłynąć na kampanię? Czy te pieniądze są absolutnie konieczne do tego, by kandydat PiS mógł wygrać wybory?
Uważam, że nie stało się dobrze, że taka decyzja Państwowej Komisji Wyborczej zapadła. Uważam, że jest to decyzja bardzo precedensowa, która w istocie stanowi dla polskiej demokracji niebezpieczny precedens. I próby pokazywania i na siłę naciągania, które działania rządu tak naprawdę niby były jakimiś działaniami kampanijnymi, są absolutnym szaleństwem.
Dlatego że nie będziemy mieli końca tego typu sugestii i tego typu rozliczeń. I w zależności od tego, jaką kto będzie miał siłę nacisku na Państwową Komisję Wyborczą na różne sposoby, taką będziemy mieli w danym momencie patologię. I uważam, że jest to fatalna sytuacja. Taka jest moja osobista ocena.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
Nie jechali po bandzie politycy PiS w kampanii zbytnio jednak? Jeżeli chodzi o wykorzystanie instytucji państwa, rządu, administracji rządowej.
Panie Redaktorze, a Pan pamięta, jak Pani Premier Kopacz jeździła pociągami po całej Polsce tuż przed kampanią parlamentarną 2015 roku? Moja żona kiedyś osobiście spotkała Panią Premier razem z częścią rządu w pociągu, kiedy była odprowadzana Pani Premier przez media na peron, a moja żona akurat sobie cichutko jechała do Krakowa, do naszych najbliższych. W związku z powyższym pamiętajmy o faktach, dobrze? Bo ja wiem, że minęło wiele lat i niektórzy bardzo chętnie chcieliby o tym zapomnieć. Ale tak było po prostu.
Panie Prezydencie, skąd pomysł na to, by Beata Kempa była Pana doradczynią?
Skąd pomysł?
Tak.
Mamy taką sytuację, że dzisiaj zmagamy się z powodzią, której skutki trzeba będzie prawdopodobnie usuwać, niestety – obawiam się – do końca mojej drugiej kadencji, która potrwa jeszcze 10 miesięcy. Boję się, że skutków tej powodzi nie usuniemy tak szybko. Pani Minister, Pani Poseł Beata Kempa ma wielkie doświadczenie w realizowaniu zadań humanitarnych, tym się m.in. zajmowała kiedyś w Kancelarii Premiera. Ma tutaj bardzo duże doświadczenie.
I dzisiaj jest moim doradcą, i będzie się zajmowała u mnie właśnie tymi sprawami, tym bardziej że powódź dotknęła jej region, czyli Dolny Śląsk. W związku z powyższym uznałem, że powołanie takiej osoby dzisiaj do wsparcia tych działań… Mogę powiedzieć tak: byłem trochę szybszy od Pana Premiera, który powołał Pana Ministra Kierwińskiego, wskazał go jako tego, który jest jego kandydatem na osobę odpowiedzialną za usuwanie skutków powodzi. Ja wcześniej jako osobę z mojej strony odpowiedzialną za to wskazałem Panią Minister Beatę Kempę.
Panie Prezydencie, zostały nam dwie minuty. Chciałem zapytać o to, co dalej. W dobrych korporacjach czasem pytają pracowników: gdzie pan/pani się widzi za rok albo dwa? To ja bym chciał Pana zapytać, jeśli Pan pozwoli: gdzie Pan się widzi z rok? Bo jak na Pana patrzę, to chyba nie emerytura, szlafrok i kapcie.
Wie Pan, jak zdejmę okulary ( Pan Prezydent zdejmuje okulary ), to mój wzrok tak daleko nie sięga.
Ale musi Pan myśleć, Panie Prezydencie, o tym, co po wakacjach przyszłego roku.
Panie Redaktorze, przede wszystkim chcę doprowadzić do końca polskie sprawy, które prowadzę w ramach realizowanego w tej chwili zadania, które moi rodacy powierzyli mi w 2020 roku drugi raz – czyli do końca wykonać obowiązki prezydenckie. I to jest dzisiaj dla mnie rzecz absolutnie najważniejsza i fundamentalna. I nie umawiam się dzisiaj z nikim na żadną współpracę po zakończeniu prezydentury, ponieważ nie chcę na siebie w tym zakresie przyjmować żadnych zobowiązań, które mogłyby rodzić jakiekolwiek podteksty w efektach mojej pracy tutaj jeszcze przez te miesiące, które mi zostały.
Dobrze Pana rozumiem, że o tym, co dalej, pomyśli Pan w sierpniu, wrześniu przyszłego roku?
Tak. O tym, co dalej…
Bo to jest potężny polityczny potencjał: 10,5 mln głosów, lider rankingów zaufania.
O tym, co dalej, pomyślę wtedy, kiedy zakończę swoją służbę tutaj, kiedy Polska będzie miała następnego Prezydenta, który przejmie ode mnie to miejsce i dalej będzie prowadził polskie sprawy; kiedy ja będę z tego obowiązku zwolniony i z tej odpowiedzialności, która dzisiaj na mnie spoczywa. I będę mógł spokojnie zastanowić się nad tym, jak dalej pokierować swoim losem.
To zapytam jeszcze na koniec inaczej. Czy Pan uważa, że ten duopol, który mamy od 20 lat – mamy prawie że już właśnie 20. rocznicę tego duopolu Platformy i PiS–u – jest czymś dobrym dla Polski czy przydałoby się jego poluzowanie?
To już wyborcy na to odpowiedzą.
A Pan – jako wyborca?
Ja też mam swoją odpowiedź na to. Mnie przede wszystkim zależy na tym, żeby Polska się rozwijała i żeby ludziom żyło się w Polsce coraz lepiej, coraz dostatniej, coraz wygodniej, ale przede wszystkim bezpiecznie. To zadanie zapewnienia Polsce bezpieczeństwa chyba jest dzisiaj najważniejsze.
To też jest test, jak działa polskie państwo – to, co dzieje się w tej chwili, i pomoc ofiarom powodzi. Czy poradzimy sobie z tym lepiej, niż zdołaliśmy sobie poradzić od 1997 roku, po poprzedniej wielkiej powodzi? I po poprzednich powodziach, które też były duże, ale występowały bardziej lokalnie niż ta w 1997 roku.
Zobaczymy, na ile Polska po tych wszystkich latach, kiedy rósł w Polsce – bez wątpienia – poziom życia i kiedy zamożność polskiego państwa wzrastała, kiedy budżet Polski jest coraz większy, na ile Polska będzie w stanie sprawnie poradzić sobie z tym problemem, który ma dzisiaj.
Prezydent Andrzej Duda. Dziękuję pięknie za rozmowę w „Graffiti”. Bardzo Państwu dziękuję. Marcin Fijołek. Do zobaczenia.
Dziękuję bardzo.