The speech of the President during the ceremony on the occasion of the 1000th anniversary of the coronation of Bolesław Chrobry.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a National Assembly ceremony in Gniezno on April 25, 2025, marking the 1000th anniversary of King Bolesław Chrobry's coronation.
- Main themes
- Millennium of Bolesław Chrobry's coronation, Polish statehood and sovereignty, Piast dynasty, Christianization of Poland, medieval European Christendom, national identity and historical memory, Gniezno as cradle of Poland, Pope John XIX and royal crown, Congress of Gniezno in 1000 AD, tribute to founding monarchs, Poland's place in European civilization
- Duration
- ~19 min
- Words
- 2,255
- Sentences
- 113
- Readability
- 43
- Grade
- 12.1
- Syntax
- 2.95
- Vocabulary
- 2.50
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other113 sentences in 51 paragraphs
Dear Mr. Speaker of the Sejm,
Dear Madam Speaker of the Senate,
Dear Mr. Prime Minister,
Your Eminence, Archbishop,
Your Excellencies, Bishops,
Your Excellencies, Ambassadors, Representatives of Diplomatic Missions in Poland,
Dear Vice Presidents of the Council of Ministers,
Dear Deputy Speakers of the Sejm and Senate,
Dear Ministers, members of the Council of Ministers,
Dear Members of Parliament and Senators,
Dear Representatives of central state institutions,
Dear Representatives of provincial and local authorities,
Dear Generals, Officers, Soldiers of the Polish Army,
Dear Officers of the uniformed services,
All Distinguished Guests – Participants of this assembly,
Dear Countrymen!
With great joy and pride, but also with humility before ten centuries of our history; aware of the responsibility to the generations that built our Homeland and defended it, I stand here today, in Gniezno, the cradle of Polish statehood, as the President of the independent Republic – to pay tribute to the first kings of Poland. To honor their faith and hope, courage and ambition, foresight and perseverance.
I stand here as the head of the Polish state, to bow on behalf of my compatriots to Bolesław Chrobry and Mieszko II Lambert. Monarchs who in the year of Our Lord 1025 were the first to don the crown of the independent rulers of the Kingdom of Poland. Sovereigns of a state that co-created European Christianitas – thus a community whose foundations and bonds became the Decalogue and values that have shaped our tradition, culture, and identity for a thousand years.
We meet on the eve of the final farewell to Pope Francis – a great apostle of mercy, who will soon be succeeded on the Chair of Peter by the 267th bishop of Rome. It was one of his predecessors, Pope John XIX, who consecrated the crown that was placed on the brow of Prince Bolesław. This act strengthened Poland's position in the then Christian community of states and nations – however, the path to it led through another epoch-making event that took place in Gniezno in the year 966.
We commemorated it almost exactly 9 years ago, on April 15, 2016, in Poznań. The solemn session of the National Assembly convened on the 1050th anniversary of the baptism of Prince Mieszko I was the main point of the official celebrations of the anniversary of the event that gave rise to the history of our state.
I wrote about this a year ago in a letter to Mr. Speaker of the Sejm, requesting the convening of the National Assembly in Gniezno on the occasion of the millennium of Bolesław Chrobry's coronation.
Today, we commemorate the symbolic and formal confirmation of the fact that our country became a sovereign state and from then on was respected as such by the centers of imperial and papal power and other European courts. We manifest our attachment to the great traditions of Polish statehood and the unifying respect we, Poles, have for the achievements of past generations of our compatriots.
Ladies and Gentlemen!
A thousand years ago, Prince Bolesław known as Chrobry – the second historical ruler of Poland – crowned his reign with a royal crown. The state he took over with great energy from his father, Mieszko, he endowed over the course of his 33 years of rule with splendor, power, and glory. Already the first chronicler of our history, the Anonymous known as Gall, referred to Bolesław with the epithet Great. This ruler not only strengthened and expanded his legacy and solidified the territorial shape of the state – so surprisingly similar to today's borders of the Republic. He also indicated the most worthy place for Poland in the political and civilizational system of Christian Europe. This place was first defined by the ceremony here, in Gniezno, in the year 1000, when the pilgrim to the grave of Saint Adalbert, Emperor Otto III, honored the Polish prince Bolesław with the title of "brother and co-worker of the empire."
The Piast state was to be – alongside Rome, Gaul, and Germania – one of the four pillars of a broader community of the European empire. This beautiful moment was depicted in a miniature from the imperial gospel. However, the premature death of Otto meant that Bolesław had to defend his state against being downgraded to renewed subjugation. The war with the German kingdom lasted 15 years – and ended in victory!
However, the Gniezno meeting left not only memories and symbols. It also left the full-scale structure of the Catholic Church in the Piast state, established then with the consent of the pope and the emperor – headed by the newly created metropolis in Gniezno. And since only the pope or archbishop had the right to crown a king – in 1025, the act could take place, the memory of which we celebrate today and which sealed and defined the status of the Polish state as a sovereign kingdom.
We do not know the exact date of Chrobry's coronation. We only suspect that it coincided with an important spring church holiday. We also do not know the location of the ceremony itself. Historians indicate that it may have taken place either in the archiepiscopal capital in Gniezno or in the cathedral near the princely palace in Poznań. However, Bolesław's political intentions seem indisputable: by elevating his own position and that of his successor, Mieszko II, to royal dignity, he wanted to strengthen power, solidify the unity of the country, and ensure the succession of the throne. The issue of succession, continuity, and the transfer of power both a thousand years ago and today is closely linked to the security and prosperity of the state.
We also know that elevating the Piast state to the dignity of a kingdom outraged the German neighbors at the time. They saw in this act a manifestation of "pride and usurpation," violating the sovereignty of the empire. But despite this, they did not dare to question the legality of the coronation of Bolesław or his son, Mieszko II.
King Bolesław Chrobry died in June 1025. His successor soon had to confront a state crisis and external aggression. After this, the royal crown seemed only a brief, irretrievably past episode. Yet this flash of greatness and strength, which for a thousand years has been associated with the name of Chrobry, left a lasting mark in the imagination, ambitions, and actions of subsequent generations that built Poland.
Half a century later, Bolesław Szczodry, also known as the Bold, reached for the royal crown. His reign, crowned with coronation, was also interrupted by internal conflict. However, the memory of our Homeland's royal dignity survived – constantly motivating the struggle for the unification of Polish lands and the establishment of sovereign Polish statehood.
Dear Assembly!
The fact that now, in the 21st century, we recall an event from a thousand years ago – seemingly so distant – is a manifestation of rightful pride in our national heritage and identity.
Driven by the same patriotic pride, Americans have been preparing for several years for the exceptional anniversary of the 250th anniversary of the Declaration of Independence of the United States. The Hungarians celebrated the millennium of the coronation of their first king in 2000 with great fanfare. The British and other nations of Europe also unite, solemnly honoring their crown – a symbol of a glorious past, but also ambitions reaching into the future.
It was ambition and far-reaching plans that prompted Bolesław Chrobry to reach for the royal crown in 1025. And it is ambition, national pride, and a belief in one's own worth that have motivated generations of Poles to fight, serve, and work for the common good. The first king of Poland actively sought the prosperity of his state and waited for the resistance of the German emperor to weaken against his plans. Centuries later, Poles worked with the same perseverance to regain independence and waited for the opportunity to end the bondage of partitions, and then German occupation and decades of communism. For freedom and sovereignty are the essence of our Polish identity.
Ladies and Gentlemen!
The exceptional circumstances of the current assembly, taking place a day earlier than originally planned, have brought us together on the anniversary of another coronation, immensely significant for our history. On April 25, 1333, King Casimir ascended the Kraków throne, who – like Bolesław – earned the epithet Great.
I invoke him here for a reason. His reign was an excellent example of how to diligently and consistently build the foundations of material prosperity, defensive strength, and the intellectual and spiritual power of the homeland. Funding dozens of cities, building a network of castles guarding the borders, transforming the Wieliczka salt mines into a prosperous state enterprise, and finally establishing the university in Kraków, the second in Central Europe, preceding all the universities that would later be established in Germany – these are manifestations of wise management of work for an independent state. Work that, in fact, never ceases. Work that must also today respond to challenges regarding security, international cooperation (not only on the east-west axis but also north-south), and economic and civilizational development. Today, it is strategic state investments in innovative scientific research and in national and cross-border energy, transport, and telecommunication infrastructure that are the conditions for a developmental leap – on par with the breakthrough that occurred during the reign of Casimir the Great.
We must boldly seize our historical opportunities. That is why in just three days we will host several European leaders – participants in the jubilee, 10th summit of the Three Seas Initiative. This is a success brought about by the consistent implementation of a far-reaching strategy – thinking in terms of not months and years, but decades and centuries.
The rulers mentioned here today adhered to the principle that one must not renounce sovereignty. There is no contradiction between the legacy of proud sovereignty and prudent modernization, between Polish independence and efforts for the common good of all of Europe. On the contrary: it is precisely the common European good that has often been exposed to the heaviest trials when, under its banner, the strongest sought to build an imperial structure subordinating the weaker. This tragic current of our continent's history should serve as a warning to all proposing new lines of division, for example, between "old" and "new" Europe or between a "two-speed" Europe. Both these divisions and the forced, artificial unity under the aegis, and in fact hegemony, of leading member states of the European Union – are a mistake. They ignore centuries-old, instructive historical experiences.
Dear Countrymen!
This story about ancient rulers is not just about a long-gone past. Its meaning does not close in jubilee celebrations. In fact, it is a story about ourselves, Poles.
With the death of Casimir the Great and the extinction of the Piast dynasty, the Kingdom of Poland gradually begins to transform into the Republic. The sovereignty of the crowned anointed one, over the centuries, encompasses broader social circles: the elite of the king's powerful advisors, the citizens of the noble republic, and finally our entire nation. A nation that today is the sovereign of free Poland and an independent ruler in its own democratic country.
Soon, as a civic community, we will choose a new head of state. Let us make this choice by drawing on our Polish and European heritage of political and ethical thought. Thus, with the awareness that power is not a privilege – it is a service.
Dear Assembly!
No faithful representations of the moment of Bolesław Chrobry's coronation have survived to our times, nor a record of the words he spoke then. The imagination and works of our native masters of painting suggest to us the image of a stately, war-weary representative of the Piast dynasty – seated on the throne, holding his regalia with a steady hand, looking hopefully at his son Mieszko and at the support of his rule, namely the armed warriors of the royal retinue.
We do not know what message King Bolesław addressed to his subjects at that time. However, I trust that another of our great compatriots – Józef Piłsudski, who over nine centuries later left his associates and subsequent generations of Poles a kind of testament: "Never lower your head, which means to uphold dignity."
This call can also be expressed in the words of another of our great leaders, the uncrowned, and for many the greatest: His Holiness Pope John Paul II. In his book "Memory and Identity," the Polish Pope reminded us: "Patriotism means loving what is native: loving history, tradition, language, or the very landscape of the homeland […]. Every threat to this good, which is the Homeland, becomes a test for this love."
We must be clear: all of us, Poles, are now participants in such a test. We are subjected to a test of love for the Homeland, a test of devotion to our own sovereign state, whose existence, strength, prosperity, and security are also necessary conditions for our personal freedom.
Whether we do everything in our power today to strengthen the independent Republic and ensure its further development depends on the success of future generations. This is a great responsibility before our compatriots, before history, and believers will also say: before God.
We must take on this responsibility and we must meet it. And "never lower our heads." May God bless our over a thousand-year-old Republic, may God bless Poles in the Homeland and wherever they are around the world.
Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowny Panie Marszałku Sejmu,
Szanowna Pani Marszałek Senatu,
Szanowny Panie Prezesie Rady Ministrów,
Eminencjo Księże Prymasie,
Ekscelencje Księża Biskupi,
Ekscelencje Państwo Ambasadorowie, Przedstawiciele Misji Dyplomatycznych w Polsce,
Szanowni Panowie Wiceprezesi Rady Ministrów,
Szanowni Państwo Wicemarszałkowie Sejmu i Senatu,
Szanowni Państwo Ministrowie, członkowie Rady Ministrów,
Szanowni Państwo Posłowie i Senatorowie,
Szanowni Państwo Przedstawiciele centralnych instytucji państwowych,
Szanowni Państwo Przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych,
Szanowni Państwo Generałowie, Oficerowie, Żołnierze Wojska Polskiego,
Szanowni Państwo Funkcjonariusze służb mundurowych,
Wszyscy Dostojni Goście – Uczestnicy tego zgromadzenia,
Drodzy Rodacy!
Z wielką radością i dumą, ale też z pokorą wobec dziesięciu wieków naszej historii; świadom odpowiedzialności przed pokoleniami, które budowały naszą Ojczyznę i broniły jej, staję dzisiaj tu, w Gnieźnie, w kolebce polskiej państwowości, jako Prezydent niepodległej Rzeczypospolitej – po to, aby oddać hołd pierwszym królom Polski. Aby uczcić ich wiarę i nadzieję, odwagę i ambicję, dalekowzroczność i wytrwałość.
Staję tu jako głowa państwa polskiego, aby w imieniu moich rodaków pokłonić się Bolesławowi Chrobremu i Mieszkowi II Lambertowi. Monarchom, którzy w roku Pańskim 1025 jako pierwsi przywdziali koronę niezawisłych władców Królestwa Polskiego. Suwerenom państwa współtworzącego europejską christianitas – a więc wspólnotę, której fundamentami i spoiwem stały się Dekalog i wartości, od tysiąca lat kształtujące naszą tradycję, kulturę i tożsamość.
Spotykamy się w przeddzień ostatniego pożegnania papieża Franciszka – wielkiego apostoła miłosierdzia, którego na Tronie Piotrowym zastąpi wkrótce już 267. biskup Rzymu. To jeden z jego poprzedników, papież Jan XIX, poświęcił koronę, która została włożona na skronie księcia Bolesława. Akt ten umocnił pozycję Polski w ówczesnej chrześcijańskiej wspólnocie państw i narodów – jednak droga do niego wiodła przez inne epokowe wydarzenie, które miało miejsce w Gnieźnie w roku 966.
Uczciliśmy je niemal dokładnie 9 lat temu, 15 kwietnia 2016 roku, w Poznaniu. Uroczyste posiedzenie Zgromadzenia Narodowego zwołane w 1050. rocznicę chrztu księcia Mieszka I było głównym punktem oficjalnych obchodów jubileuszu wydarzenia, które dało początek historii naszego państwa.
Pisałem o tym rok temu w liście do Pana Marszałka Sejmu, zwracając się z prośbą o zwołanie w Gnieźnie Zgromadzenia Narodowego z okazji milenium koronacji Bolesława Chrobrego .
Dzisiaj bowiem upamiętniamy symboliczne i formalnoprawne potwierdzenie faktu, że nasz kraj stał się państwem suwerennym i odtąd jako suwerenne respektowanym przez ośrodki władzy cesarskiej i papieskiej oraz pozostałe dwory europejskie. Manifestujemy przywiązanie do wielkich tradycji polskiej państwowości oraz jednoczący nas, Polaków, szacunek dla dokonań minionych pokoleń rodaków.
Szanowni Państwo!
Tysiąc lat temu książę Bolesław zwany Chrobrym – drugi historyczny władca Polski – zwieńczył swoje panowanie królewską koroną. Państwu, które przejął z wielką energią po swoim ojcu, Mieszku, nadał w ciągu 33 lat własnych rządów splendor mocy i chwały. Już pierwszy kronikarz naszych dziejów, Anonim zwany Gallem, określił Bolesława przydomkiem Wielki. Władca ten nie tylko umocnił i poszerzył swoje dziedzictwo oraz utwierdził kształt terytorialny państwa – tak zaskakująco podobny do dzisiejszych granic Rzeczypospolitej. Wskazał także najgodniejsze dla Polski miejsce w systemie politycznym i cywilizacyjnym chrześcijańskiej Europy. To miejsce określiła najpierw uroczystość, tutaj, w Gnieźnie, w roku 1000, kiedy to pielgrzymujący do grobu świętego Wojciecha cesarz Otton III zaszczycił polskiego księcia Bolesława tytułem „brata i współpracownika cesarstwa”.
Państwo Piastów miało być – obok Romy, Galii i Germanii – jednym z czterech filarów szerszej wspólnoty imperium europejskiego. Tak ten piękny moment odmalowano w miniaturze z cesarskiego ewangeliarza. Jednak przedwczesna śmierć Ottona sprawiła, że Bolesław musiał bronić swojego państwa przed zdegradowaniem do ponownej podległości. Wojna z królestwem niemieckim trwała 15 lat – i zakończyła się zwycięstwem!
Po zjeździe gnieźnieńskim pozostały jednak nie tylko wspomnienia i symbole. Pozostała także powołana wtedy za zgodą papieża i cesarza pełnowymiarowa struktura Kościoła katolickiego w państwie Piastów – na czele z nowo utworzoną metropolią w Gnieźnie. A ponieważ jedynie papież lub arcybiskup miał prawo koronować króla – w 1025 roku mógł dokonać się akt, którego pamiątkę dzisiaj obchodzimy i który przypieczętował i wyznaczył status polskiego państwa jako suwerennego królestwa.
Nie znamy dokładnej daty koronacji Chrobrego. Domyślamy się tylko, że była zbieżna z ważnym wiosennym świętem kościelnym. Nie znamy też miejsca samej ceremonii. Historycy wskazują, że mogła się odbyć właśnie w stolicy arcybiskupiej w Gnieźnie albo w katedrze przy palacjum książęcym w Poznaniu. Bezsporne wydają się natomiast intencje polityczne Bolesława: podnosząc do królewskiej godności pozycję własną i swego następcy, Mieszka II, chciał umocnić władzę, utrwalić jedność kraju i zapewnić sukcesję tronu. Kwestia następstwa, ciągłości i przekazywania władzy zarówno przed tysiącem lat, jak i dzisiaj wiąże się bowiem najściślej z bezpieczeństwem i pomyślnością państwa.
Wiemy również, że podniesienie państwa Piastów do godności królestwa oburzyło wtedy niemieckich sąsiadów. Dopatrzyli się w tym akcie przejawu „pychy i uzurpacji”, naruszającej zwierzchność cesarstwa. Ale mimo to nie ośmielili się zakwestionować legalności koronacji Bolesława ani jego syna, Mieszka II.
Król Bolesław Chrobry zmarł w czerwcu 1025 roku. Jego następca wkrótce musiał skonfrontować się z kryzysem państwa i zewnętrzną agresją. Po tym korona królewska wydawała się już tylko krótkim, bezpowrotnie minionym epizodem. A jednak ten rozbłysk wielkości i siły, który od tysiąca lat kojarzy nam się z imieniem Chrobrego, zostawił trwały ślad w wyobraźni, ambicjach i działaniach kolejnych pokoleń, które budowały Polskę.
Po królewską koronę jako następny sięgnął pół wieku później Bolesław Szczodry, zwany też Śmiałym. Jego panowanie, zwieńczone koronacją, również przerwał konflikt wewnętrzny. Jednak pamięć królewskiej godności naszej Ojczyzny przetrwała – nieustannie motywując do walki o zjednoczenie ziem polskich i utwierdzenie suwerennej polskiej państwowości.
Szanowni Zgromadzeni!
To, że teraz, w XXI wieku, przywołujemy wydarzenie sprzed tysiąca lat – na pozór tak odległe – jest przejawem słusznej dumy z ojczystego dziedzictwa i tożsamości narodowej.
Powodowani taką samą patriotyczną dumą Amerykanie już od kilku lat przygotowują się do wyjątkowego jubileuszu 250–lecia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych. Hucznie obchodzili milenium koronacji swego pierwszego króla Węgrzy w 2000 roku. Także Brytyjczycy i inne narody Europy jednoczą się, uroczyście czcząc swoją koronę – symbol świetnej przeszłości, ale też sięgających w przyszłość ambicji.
To właśnie ambicja i dalekosiężne plany skłoniły Bolesława Chrobrego, aby w 1025 roku sięgnął po królewską koronę. I to ambicja, narodowa duma i przekonanie o własnej wartości motywowały pokolenia Polaków do walki, służby i pracy na rzecz dobra wspólnego. Pierwszy król Polski aktywnie zabiegał o pomyślność swojego państwa i czekał, aż osłabnie opór niemieckiego cesarza wobec jego planów. Wieki później Polacy z tą samą wytrwałością pracowali na rzecz odzyskania niepodległości i czekali na sposobność, aby zakończyć niewolę zaborów, a potem niemiecką okupację i dekady komunizmu. Bo wolność i suwerenność to istota naszej polskiej tożsamości.
Szanowni Państwo!
Wyjątkowe okoliczności obecnego zgromadzenia, odbywającego się dzień wcześniej niż pierwotnie planowano, sprawiły, że spotykamy się w rocznicę innej, ogromnie istotnej dla naszych dziejów koronacji. Otóż 25 kwietnia 1333 roku na tronie krakowskim zasiadł król Kazimierz, który – podobnie jak Bolesław – zaskarbił sobie przydomek Wielki.
Przywołuję go tutaj nie bez powodu. Okres jego rządów był bowiem znakomitym przykładem tego, jak wytrwale i konsekwentnie budować podstawy dobrobytu materialnego, siły obronnej oraz intelektualnej i duchowej potęgi ojczystego kraju. Fundowanie dziesiątków miast, budowa sieci zamków strzegących granic, przekształcenie żup wielickich w prosperujące przedsiębiorstwo państwowe, wreszcie powołanie do życia uniwersytetu w Krakowie, drugiego w Europie Środkowej, a poprzedzającego wszystkie uniwersytety, jakie powstaną później w Niemczech – to przejawy mądrego kierowania pracą na rzecz niepodległego państwa. Pracą, która w istocie nigdy nie ustaje. Pracą, która również dzisiaj musi odpowiadać na wyzwania dotyczące bezpieczeństwa, współpracy międzynarodowej (nie tylko na osi wschód–zachód, ale też północ–południe) oraz rozwoju gospodarczego i cywilizacyjnego. Dzisiaj to strategiczne inwestycje państwowe w innowacyjne badania naukowe oraz w krajową i transgraniczną infrastrukturę energetyczną, transportową i teleinformatyczną są warunkiem skoku rozwojowego – na miarę przełomu, który dokonał się za panowania Kazimierza Wielkiego.
Musimy odważnie wykorzystywać swoje dziejowe szanse. Dlatego już za trzy dni będziemy gościć kilkunastu europejskich przywódców – uczestników jubileuszowego, 10. szczytu Inicjatywy Trójmorza. To sukces, który przyniosła konsekwentna realizacja dalekosiężnej strategii – myślenia w perspektywie nie miesięcy i lat, ale dekad i stuleci.
Wspominani tu dzisiaj władcy trzymali się zasady, że z suwerenności rezygnować nie wolno. Nie ma sprzeczności między dziedzictwem dumnej suwerenności a roztropną modernizacją, między polską niepodległością a zabiegami o dobro wspólne całej Europy. Przeciwnie: to właśnie wspólne europejskie dobro bywało niejeden raz narażone na najcięższe próby, kiedy pod jego hasłem najsilniejsi starali się budować imperialną strukturę podporządkowania sobie słabszych. Ten tragiczny nurt historii naszego kontynentu powinien być przestrogą dla wszystkich proponujących nowe linie podziałów, na przykład na Europę „starą” i „nową” albo na Europę „dwóch prędkości”. Zarówno te podziały, jak i wymuszona, sztuczna jedność pod egidą, a w istocie hegemonią, wiodących państw członkowskich Unii Europejskiej – to błąd. To ignorowanie wielowiekowych, pouczających doświadczeń historycznych.
Drodzy Rodacy!
Ta opowieść o dawnych władcach nie dotyczy tylko dawno minionej przeszłości. Jej sens nie zamyka się w jubileuszowych obchodach. W istocie jest to opowieść o nas samych, Polakach.
Wraz ze śmiercią Kazimierza Wielkiego i wygaśnięciem dynastii piastowskiej Królestwo Polskie zaczyna stopniowo przekształcać się w Rzeczpospolitą. Suwerenność koronowanego pomazańca z upływem wieków obejmuje coraz szersze kręgi społeczne: elitę możnych doradców króla, obywateli republiki szlacheckiej, a w końcu cały nasz naród. Naród, który dziś jest suwerenem wolnej Polski i od nikogo niezależnym władcą we własnym demokratycznym kraju.
Wkrótce jako obywatelska wspólnota wybierzemy nową głowę państwa. Dokonajmy tego wyboru, sięgając do naszego polskiego i europejskiego dziedzictwa myśli politycznej i etycznej. A więc ze świadomością, że władza to nie przywilej – to służba.
Szanowni Zgromadzeni!
Nie zachowały się do naszych czasów wierne przedstawienia momentu koronacji Bolesława Chrobrego ani zapis słów, które wtedy wypowiedział. Wyobraźnia i dzieła rodzimych mistrzów malarstwa podpowiadają nam obraz postawnego, utrudzonego wojnami przedstawiciela dynastii Piastów – zasiadającego na tronie, dzierżącego swoje regalia pewną ręką, spoglądającego z nadzieją na syna Mieszka oraz na podporę jego władztwa, czyli uzbrojonych wojów królewskiej drużyny.
Nie wiemy, z jakim przesłaniem król Bolesław zwrócił się wtedy do swoich poddanych. Ufam jednak, że znakomitym wyrazicielem jego myśli mógł być inny z naszych wielkich rodaków – Józef Piłsudski, który ponad dziewięć wieków później zostawił swoim współpracownikom i kolejnym pokoleniom Polaków swoisty testament: „Nigdy nie zniżać głowy, to znaczy przestrzegać godności”.
Wezwanie to można też wyrazić słowami innego z naszych wielkich przywódców, niekoronowanego, a dla wielu najwspanialszego: Ojca Świętego Jana Pawła II. W książce „Pamięć i tożsamość” Papież Polak przypominał: „Patriotyzm oznacza umiłowanie tego, co ojczyste: umiłowanie historii, tradycji, języka czy samego krajobrazu ojczystego […]. Próbą dla tego umiłowania staje się każde zagrożenie dla tego dobra, jakim jest Ojczyzna”.
Musimy zdawać sobie jasno sprawę: wszyscy my, Polacy, jesteśmy teraz uczestnikami takiej właśnie próby. Jesteśmy poddani próbie miłości Ojczyzny, próbie oddania własnemu suwerennemu państwu, którego istnienie, siła, pomyślność i bezpieczeństwo są warunkami koniecznymi również naszej osobistej wolności.
Od tego, czy uczynimy dzisiaj wszystko, co w naszej mocy, aby niepodległą Rzeczpospolitą umocnić i zapewnić jej dalszy rozwój, zależy powodzenie następnych pokoleń. To wielka odpowiedzialność przed rodakami, przed historią, a wierzący powiedzą też: przed Bogiem.
Musimy tę odpowiedzialność podjąć i musimy jej sprostać. I „nigdy nie zniżać głowy”. Niech Pan Bóg błogosławi naszą ponad tysiącletnią Rzeczpospolitą, niech Bóg błogosławi Polakom w Ojczyźnie i gdziekolwiek są na całym świecie.
Dziękuję.