Speech at the Library 5.0 and Human-Centered Digital Transformation International Conference
Recep Tayyip Erdoğan · President of Turkey
- Context
- Erdoğan addressed the Library 5.0 and Human-Centered Digital Transformation International Conference at Turkey's Presidential National Library on November 6, 2025.
- Main themes
- Digital transformation of libraries, Library 5.0, Turkish librarianship heritage, knowledge and scholarship in Islamic civilization, human-centered technology, Ottoman intellectual history, books and reading culture, youth education, national cultural identity, international academic cooperation
- Duration
- ~18 min
- Words
- 2,210
- Sentences
- 110
- Readability
- 49
- Grade
- 11.2
- Syntax
- 2.93
- Vocabulary
- 2.23
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other110 sentences in 31 paragraphs
Dear Nation,
Esteemed Representatives of Our Science, Culture, and Art Community,
Dear Young Architects of Our Future,
Valued Guests,
I greet you with my warmest feelings, with respect and affection. It is a great pleasure for me to host you at our National Library on the occasion of the Library 5.0 and Human-Centered Digital Transformation International Conference.
You are all welcome to our Presidential Complex, the house of the nation, especially our guests who have honored us by coming from abroad. I would like to express my gratitude to our scholars and cultural figures who illuminate our horizons with their works and products in various fields. I remember with mercy all the librarians, intellectuals, and artists who have passed away, as well as every individual who has contributed to our country and humanity through their work.
I also extend my thanks to all the book lovers who have contributed to the development of Turkish librarianship and dedicated their lives to it. I hope that the conference, which started on November 4 and will conclude today, will be a source of goodness for our libraries and librarians, as well as for our country and nation. I sincerely congratulate the Anadolu University Libraries Consortium and the members of our Presidential National Library for organizing this important conference and bringing us together.
Valued Guests,
Dear Young People,
We are followers of a belief whose first command is “Read in the name of your Lord who created.” Our scholars have regarded knowledge as lost property and have pursued it throughout their lives.
I must also express this first: We have a very deep-rooted tradition of 1300 years in terms of librarianship. From the Umayyads to the Abbasids, from the Seljuks to the Ottoman Empire, and from there to our Republic today, we possess a significant accumulation in this field. In the cities we have built, in the states we have established, and in the civilizations we have constructed over the centuries, books and scholars have always been at the center. The House of Wisdom in Damascus, the Nizamiyya Madrasa in Baghdad, the Karatay Madrasa and the Gök Medrese in Anatolia, the Sahn-ı Seman and Süleymaniye Libraries in Istanbul, and many others have spread knowledge and wisdom not only to their surroundings but to the entire world. Our mosque, foundation, and madrasa libraries have been fundamental sources of reliable information in both religious and positive sciences. Scholars and students from Europe and other parts of the world came to these centers for centuries to pursue knowledge. With the knowledge and methods they learned here, they pioneered the establishment of universities and libraries in their own countries.
Although our rights may not be fully acknowledged, the contributions of our nation to today’s scientific and cultural heritage are too significant to be overlooked. When you take a look at our history, one of the first truths that emerges is this, dear friends: Whenever we have given knowledge the value it deserves, whenever we have embraced books and information wholeheartedly, we have achieved our greatest successes that have gone down in world history. It is then that we have been able to bring our peace and security, our level of prosperity to the desired level. However, when we have distanced ourselves from knowledge, wisdom, information, and books, we have regressed, weakened, lost power, and found ourselves in a position of being followed rather than following.
I want to share this anecdote with you, especially young people, as it is very important: Sultan Selim I showed great respect to scholars and loved to read so much that he would take his portable library with him when he went on campaigns. Upon returning from the Egyptian campaign, he engaged in an academic conversation on horseback with one of the greatest scholars and historians of the time, Kemal Paşazade. During this time, Kemal Paşazade’s horse suddenly stepped into a hole, and mud splashed onto Sultan Selim I’s robe. Sultan Selim, who was very upset, said this wise sentence to Kemal Paşazade: “Do not be sad, my teacher; the mud that splashes from the foot of a scholar’s horse is not a cause for sorrow, but a reason for pride.” He then turned to those around him and gave this instruction: “Take this muddy robe of mine and cover me with it when I die.” Yes, I believe that this example alone is an important reference in terms of showing the place of knowledge and scholars in our history and civilization.
Valued Guests,
Dear Book Lovers,
In addition to our mosque and madrasa libraries, our independent libraries began to rise from the second half of the 17th century. Libraries such as the Köprülü Library, Atıf Efendi, Ragıp Paşa, Nuri Osmaniye, and Hamidiye left a significant mark on our scientific life for many years. These structures, each a treasure of knowledge, were open for use not only to a certain segment but to the entire public. Anyone who wanted to read, question, be curious, or conduct research could benefit from these libraries.
Of course, I must also express this bitter truth: Unfortunately, we could not adequately evaluate this rich heritage during the single-party years, which viewed our Republic as a break from the past. Our libraries, adorned with unique resources, turned into mere piles of bricks due to the top-down practices of the single-party mentality, as Cemil Meriç described. Thick walls were built between many generations and their past. The young generations, who are the bright future of this country, had their ties to their roots weakened, and our children were deliberately alienated from the values of civilization. Because of these policies, a whole generation could neither remain Eastern nor Western; unfortunately, they were tossed back and forth. We witnessed this in many areas of life, from the absurdity of the Turkish call to prayer to the bans on music, and the dress code impositions that the late Aşık Veysel personally experienced.
Valued Guests,
Despite all these adversities, we have managed to stand up again and reconnect with our roots and history in one way or another. Look, today we are raising the bar higher every day with our educational institutions from preschool to post-doctorate, our libraries, and our youth centers. By working hand in hand with our Ministry of Culture, Ministry of National Education, universities, foundations, and local governments, we continue to preserve and develop our librarianship heritage. As the Presidency, we are leading this process. We established our Presidential National Library in Ankara and our country five years ago. With over 5.1 million printed and digitized publications, we have made this the third largest library in the world with 141.7 million resources.
We have made over 300 million electronic resources available to researchers. With the world library containing works in 135 different languages from 112 countries, 13 main databases, and 233 sub-databases, along with a total area of 125,000 square meters and a seating capacity of 5,000, we have made our National Library available to our students, academics, and all our citizens, equipped with meeting and seminar rooms, technology classrooms, open and closed parking lots, dining halls, cafeterias, and a total of 201 kilometers of shelf length. Last year, we hosted nearly 2 million visitors, placing us third in the world. This is not just talk; it is action, action, action.
As of October this year, I would like to draw your attention to the fact that we have had the joy of hosting a total of 8.5 million visitors at our National Library. I see that our high school and university students show great interest in our library, and I am very pleased about this. Every morning, our bright children are practically competing to come to the National Library. We also provide two meals of soup daily to the young people studying, writing, researching, or preparing for exams here. We offer 15 types of drinks and cakes free of charge to the young people here. In the first eight months of this year, we provided 5,927,000 free servings.
Another important figure is this: In the 1,894 educational and scientific workshops held in our library, 17,642 participants received training free of charge. In the last five years, we have also hosted 46 major exhibitions at the National Library.
Valued Guests,
Dear Young People,
I would like to express with great pleasure that by the end of 2024, we will have increased the number of members in our public libraries under the Ministry of Culture to 6.7 million, the number of users to 38.7 million, and the number of books to 25 million, breaking all-time records. This year, our current membership stands at 7.6 million, and our book count has reached 25.6 million. We also have 800,000 new books in distribution, which we hope to raise to 26.4 million by the end of the year. With the new libraries we will open in 2026, we will increase our total usage area from 800,000 square meters to 1 million square meters, and our seating capacity from 150,000 to over 200,000 people. We are adding a new achievement to our library services every day. Two years ago, we opened the Rami Library, which we described as a new phase in our great march. You probably remember that? We transformed this library into a living and productive center with its social facilities, workshop activities, and cultural and artistic events. In our book restoration laboratory, which is the largest in the world, operating within the Rami Library, we assessed the condition of 40,000 works and cleaned 28,000 this year. We also restored and preserved 4,446 works that had suffered significant damage.
It is also very important to note this: Some of our guests will surely remember. One of the victims of the soulless, rootless, and historically unaware mentality of the February 28 period was the historical books at Istanbul University. The rare books library of the university, which was associated with oppression and tyranny, was thrown into the trash by the rector of the time. Among these were the private library of Sultan Abdulhamid II. We cataloged and classified these works and made them available to readers. Despite all the accusations and slanders in Istanbul, we rebuilt the Atatürk Cultural Center stronger than ever. In the coming months, we will open another magnificent library in Haydarpaşa.
In recent years, we have established Turkey’s first airport and shopping center libraries, as well as libraries for children aged 0-3, agriculture, tourism, and music. Recently, we made another breakthrough by opening the country’s first hospital public library at the end of September. On the other hand, we have made significant progress in the field of digitalization. We have made the digital copies of 457,000 works in the collection of our Turkish Manuscripts Institution available to our researchers. We have an excellent record in collection and cataloging activities. In 2024, we broke the Republican record by collecting 107,033 books. By September 2025, we reached a new achievement with 154,000 cataloging activities. With our National Digital Library project, we created a virtual model of the services provided at the National Library and established its digital twin. Our members of the National Digital Library can access over 20 million resources from the access stations established in 69 public libraries across the country, in addition to our headquarters in Ankara. I would like to thank all the ministries, institutions, and especially the librarians who contributed to all these services.
Dear Friends,
I would not want to bring this up in front of distinguished guests like you, but as politicians, we also need to protect the reputation of the political institution against attacks. Yesterday, I followed the delusions of the leader of the main opposition party with embarrassment, both for his party and for our country’s politics. Is the leader of Turkey’s second-largest party speaking, or is it a malfunctioning insult machine? Unfortunately, it is unclear. Turkey does not deserve such a political style, such crudeness. On the other hand, we all know very well: When the mind is impoverished, the intellect becomes arrogant, and the tongue loses its restraint. I am truly saddened to say that there is a wretched individual whose mind and tongue are completely disconnected, who does not hear what comes out of his mouth. This person is becoming increasingly aggressive with the lies he tells every other day, the slanders he throws at anyone in front of him, and the insults he hurls in the squares. As the corruption of the criminal organization that has wrapped around local governments is revealed, this individual panics, becomes ugly, and loses control completely. We will certainly not condemn our nation to this increasingly low and unpleasant language, these toxic discourses that infect politics. Yesterday, both our Deputy Chairman and party spokesperson, as well as my other friends, gave this individual the response he deserved without lowering themselves to his level. My advice to him is that we spoke little, so he should understand a lot.
With these thoughts, I wish our conference to once again be a source of goodness for all of us. I would like to thank all the guests who honored our program once again. I wholeheartedly congratulate all the brothers and sisters who contributed.
Thank you, stay well.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
İlim, Kültür ve Sanat Camiamızın Kıymetli Temsilcileri,
Yarınlarımızın Mimarı Sevgili Gençler,
Kıymetli Misafirler,
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. Kütüphane 5.0 ve İnsan Merkezli Dijital Dönüşüm Uluslararası Konferansı münasebetiyle sizleri Millet Kütüphanemizde ağırlamaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum.
Başta yurt dışından ülkemizi teşrif eden misafirlerimiz olmak üzere hepiniz Cumhurbaşkanlığı Külliyemize, milletin evi hoş geldiniz, şeref verdiniz. Farklı alanlarda ortaya koydukları eser ve ürünlerle ufkumuzu aydınlatan ilim ve kültür erbabımıza bu vesileyle şükranlarımı iletiyorum. Ebediyete irtihal eden kütüphanecilerimizi, aydınlarımızı, sanatçılarımızı, çalışmalarıyla ülkemize ve insanlığa katkı yapan her bir ismi burada rahmetle yâd ediyorum.
Türk kütüphaneciliğinin bugünlere gelmesinde emeği ve katkısı olan, ömrünü kütüphaneciliğe adayan tüm mühibban-ı kütübe, yani kitap sevdalılarına aynı şekilde teşekkürlerimi sunuyorum. 4 Kasım’da başlayıp bugün sona erecek konferansın kütüphanelerimiz ve kütüphanecilerimiz başta olmak üzere ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Bu önemli konferansı tertipleyerek bir araya gelmemize vesile olan Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumunu ve Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanemizin mensuplarını gönülden tebrik ediyorum.
Kıymetli Misafirler,
Sevgili Gençler,
Biz, ilk emri “ikra bismi rabbikellezî halak”, yani Yaradan Rabbinin adıyla oku olan bir inancın müntesipleriyiz. İlim erbabımız bilgiyi yitik malları olarak görmüş ve hayatları boyunca bilginin peşinde koşmuşlardır.
Şunu da öncelikle ifade etmek durumundayım: Kütüphanecilik anlamında 1300 yıllık çok köklü bir geleneğimiz var. Emeviler’den Abbasiler’e, Selçuklular’dan Osmanlı Cihan Devleti’ne, oradan bugünkü Cumhuriyetimize bu alanda ciddi bir birikim sahibiyiz. Asırlar boyunca imar ettiğimiz şehirlerde, kurduğumuz devletlerde, inşa ettiğimiz medeniyetlerde kitap ve alim hep merkezde yer almıştır. Şam’daki Beytül Hikme, Bağdat’taki Nizamiye Medresesi, Anadolu’da Karatay Medresesi, Gök Medrese, İstanbul’da Sahn-ı Seman ve Süleymaniye Kütüphaneleri ve daha nicesi, tüm bu yapılar yalnızca kendi muhitlerine değil, tüm dünyaya ilim ve irfan yaymışlardır. Gerek cami, gerekse vakıf ve medrese kütüphanelerimizi hem dini ilimlerde, hem pozitif bilimlerde güvenilir bilginin temel kaynakları oldu. Avrupa’dan ve dünyanın diğer bölgelerinden bilim insanları ve talebeler işte bu merkezlerde asırlar boyunca ilim tahsil etmeye geldiler. Buralardan öğrendikleri bilgi ve metotlarla kendi ülkelerindeki üniversite ve kütüphanelerin kurulmasına öncülük ettiler.
Hakkımız tam manasıyla teslim edilmese dahi, günümüzün bilim ve kültür mirasına milletimizin yaptığı katkı göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Tarihimize şöyle bir göz attığınızda, karışınıza çıkan ilk hakikatlerden biri şudur değerli dostlar: İlme ne zaman hak ettiği kıymeti vermişsek, kitaba ve bilgiye ne zaman dört elle sarılmışsak, dünya tarihine geçen en büyük başarılarımızı işte o zaman elde etmişiz. Huzur ve güvenliğimizi, refah seviyemizi işte o zaman istediğimiz düzeye getirebilmişiz. Fakat ilimle, irfanla, bilgiyle, kitapla aramız açıldığında ise geriye düşmüş, zayıflamış, güç kaybetmiş, takip edilen değil takip eden konuma gelmişiz.
Burada şu anekdotu sizlerle özellikle paylaşmak istiyorum, gençler, burası çok önemli: Yavuz Sultan Selim Han hem alimlere büyük hürmet gösterir, hem de okumayı çok severdi, o kadar ki sefere çıktığı zamanlarda seyyar kütüphanesini de yanına aldırırdı. Mısır seferi dönüşünde devrin en büyük alim ve müverrihlerinden Kemal Paşazade ile yan yana at üstünde ilmi bir sohbete koyulmuşlardır. Bu sırada Kemal Paşazadenin atının ayağı aniden bir çukura girdi ve bu çukurdan Yavuz Sultan Selim Hanın kaftanına çamur sıçradı. Son derece müteessir olan Kemal Paşazadeye Yavuz Sultan Selim şu hikmetli cümleyi kurdu: Üzülmeyiniz Hocam, alimin atının ayağından sıçrayan çamur bizim için üzüntü değil, bir iftihar vesilesidir. Sonra döndü ve mahiyetinde bulunanlara şu talimatı verdi: Alınız bu çamurlu kaftanımı, öldüğüm zaman üzerime örtünüz. Evet, sadece bu örnek bile tarih ve medeniyetimizde ilmin ve âlimin tuttuğu yeri göstermesi bakımından öyle zannediyorum ki önemli bir referanstır.
Kıymetli Misafirler,
Değerli Kitapseverler,
Cami ve medrese kütüphanelerimizin yanı sıra, müstakil kütüphanelerimiz 17. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yükselmeye başladı. Köprülü Kütüphanesi, Atıf Efendi, Ragıp Paşa, Nuri Osmaniye ve Hamidiye gibi kütüphaneler uzun yıllar ilim hayatımıza damga vurdu. Hepsi birer bilgi hazinesi olan bu yapılar, sadece belli bir kesimin değil halkın tamamının kullanımına açık bir haldeydi. Okuyan, sorgulayan, merak eden, araştırma yapmak isteyen herkes bu kütüphanelerden faydalanabiliyordu.
Tabii şu acı gerçeği de ifade etmek mecburiyetindeyim: Bu zengin müktesebatı özellikle Cumhuriyetimizi maziden bir kopuş olarak gören tek parti yıllarında ne yazık ki yeterince değerlendiremedik. Eşsiz kaynaklarla bezeli kütüphanelerimiz tek parti zihniyetinin tepeden inmeci uygulamalarından dolayı merhum Cemil Meriç’in benzetmesiyle birer tuğla yığınına dönüştü. Nice kuşakların geçmişiyle arasına kalın duvarlar örüldü. Bu ülkenin aydınlık yarınları olan genç nesillerin kendi kökleriyle bağı zayıflatıldı, evlatlarımız medeniyet değerlerine bilerek yabancılaştırıldı. Bu politikalar sebebiyle koca bir nesil ne şarklı kalabildi, ne garplı olabildi, iki arada bir derede maalesef oradan oraya savruldu. Türkçe ezan garabetinden musiki yasaklarına, rahmetli Aşık Veysel’in bizzat yaşadığı kılık kıyafet dayatmalarına kadar hayatın birçok alanında bunu gördük, yaşadık, milletçe tecrübe ettik.
Kıymetli Misafirler,
Yaşadığımız bütün bu olumsuzluklara rağmen yeniden ayağa kalkmayı, köklerimizle ve tarihimizle yeniden bütünleşmeyi öyle veya böyle başardık. Bakınız, bugün okul öncesinden doktora sonrası düzeye kadar eğitim kurumlarımızla, kütüphanelerimizle, gençlik merkezlerimizle çıtayı her geçen gün daha yükseğe taşıyoruz. Kültür Bakanlığımız, Milli Eğitim Bakanlığımız, üniversitelerimiz, vakıflarımız ve yerel yönetimlerimizle el ele vermek suretiyle kütüphanecilik mirasımızı yaşatmaya, geliştirmeye devam ediyoruz. Cumhurbaşkanlığı olarak bu sürece liderlik ediyoruz. Şu anda içinde bulunduğumuz Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanemizi 5 yıl önce Ankara’mıza ve ülkemize kazandırdık. 5 milyon 100 bini aşkın bölümü matbu olmak üzere dijitalleştirilmiş yayınlarla birlikte 141 milyon 700 bin kaynak ile burayı dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi haline getirdik.
300 milyonun üzerinde elektronik kaynağı araştırmacıların kullanımına sunduk. 112 ülkeden 135 farklı dilde eserin yer aldığı dünya kitaplığı ile 13 ana veri tabanı, 233 alt veri tabanı ile 125 bin metrekarelik alanı ve 5 bin kişilik oturma kapasitesiyle toplantı ve seminer salonları, teknoloji sınıfları, açık ve kapalı otoparkı, yemek salonları, kafeteryaları ve tam 201 kilometre raf uzunluğu ile Millet Kütüphanemizi öğrencilerimizin, akademisyenlerimizin ve tüm vatandaşlarımızın hizmetine verdik. Geçtiğimiz sene 2 milyona yakın ziyaretçiyi ağırlayarak dünyada üçüncü sıraya yerleştik. Laf ola beri gele yok, icraat, icraat, icraat.
Bu yıl Ekim ayı itibariyle dikkatinizi çekiyorum, toplam 8,5 milyon ziyaretçiyi Millet Kütüphanemizde misafir etmenin kıvancını yaşadık. Bilhassa liseli ve üniversiteli gençlerimizin kütüphanemize çok yoğun ilgi gösterdiğini görüyor, bundan da büyük bir memnuniyet duyuyorum. Her sabah erken saatlerde pırıl pırıl evlatlarımız Millet Kütüphanesi’ne gelmek için adeta birbirleriyle yarışıyor. Biz de burada okuyan, yazan, araştırma yapan veya sınavlara hazırlanan gençlerimize günde iki öğün çorba ikram ediyoruz. 15 çeşit içecek ve keklerimizi yine ücretsiz olarak buradaki genç evlatlarımıza sunuyoruz. Bu yılın ilk 8 ayında 5 milyon 927 bin adet ücretsiz ikramda bulunduk.
Bir başka önemli rakam şudur: Kütüphanemizde düzenlenen 1894 eğitim ve bilim atölyesinde tam 17 bin 642 katılımcı hiçbir ücret ödemeden eğitim aldı. Yine son 5 yılda Millet Kütüphanemizde 46 büyük sergiye de ev sahipliği yaptık.
Kıymetli Misafirler,
Sevgili Gençler,
Şunu da büyük bir memnuniyetle ifade etmek isterim: 2024 yılı sonunda Kültür Bakanlığımıza bağlı halk kütüphanelerimizdeki üye sayısını 6,7 milyona, kullanıcı sayısını 38,7 milyona ve kitap sayısını da 25 milyona çıkararak tüm zamanların en büyük rekorunu kırdık. Bu yıl ise güncel üye sayımız, 7,6 milyona, kitap sayımızda 25,6 milyona ulaştı. Hali hazırda dağıtımda olan 800 bin yeni kitabımız da bu sayıyı yılsonunda inşallah 26,4 milyona yükselteceğiz. 2026 yılında açacağımız yeni kütüphanelerle toplam kullanım alanımızı 800 bin metrekareden 1 milyon metrekareye, oturma kapasitemizi ise 150 binden 200 bin kişinin üzerine taşıyacağız. Kütüphanecilik hizmetlerine başarılarımıza her gün bir yenisini ekliyoruz. 2 yıl önce büyük yürüyüşümüzde yeni bir halka, yeni bir safha olarak tarif ettiğimiz –bu çok önemli- Rami Kütüphanemizin açılışını yapmıştık. Orayı hatırlıyorsunuz herhalde? Bu kütüphanemizi sosyal donatılarıyla, atölye çalışmalarıyla, kültür ve sanat etkinlikleriyle yaşayan ve üreten bir merkeze dönüştürdük. Rami Kütüphanesi bünyesinde faaliyet gösteren ve dünyanın en büyük yazma eser restorasyon laboratuvarı olan kitap şifahanemizde bu sene 40 bin eserin durum tespitini, 28 bin eserin ise temizlik işlemini yaptık. Çoğu tahribata uğramış 4 bin 446 eserin de restorasyonunu yaparak muhafaza altına almış olduk.
Şurası da çok önemlidir: Buradaki misafirlerimizden muhakkak hatırlayanlar olacaktır. 28 Şubat döneminin ruhsuz, köksüz, tarih şuurundan yoksun zihniyetinin kurbanlarından biri de İstanbul Üniversitemizdeki tarihi kitaplardı. Adı baskı ve zulümle anılan, zamanın rektörü tarafından üniversitenin nadir eserler kitaplığı ve binlerce nadir eser çöpe atılmıştı. Bunların arasında Sultan 2. Abdülhamid Hanın özel kitaplığı da vardır. Tasnif ve kataloglamasını yaparak bu eserleri de okuyucuların istifadesine sunduk. İstanbul’da tüm ithamlara, tüm iftiralara rağmen Atatürk Kültür Merkezini yeniden ve çok daha güçlü bir şekilde inşa ettik. Önümüzdeki aylarda Haydarpaşa’da yine muhteşem bir kütüphanemizi hizmete açacağız.
Son yıllarda Türkiye’nin ilk gar havalimanı ve alışveriş merkez kütüphaneleri ile 0-3 yaş bebek, tarım, turizm ve müzik kütüphanelerini hayata geçirmiştik. Yakın zamanda bir ilke daha imza atarak ülkemizin ilk hastane halk kütüphanesini Eylül ayının sonunda hizmete açtık. Diğer taraftan, dijitalleşme alanında da çok ciddi mesafe kat ettik. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımızın koleksiyonunda yer alan 457 bin eserin dijital nüshasını araştırmacılarımızın istifadesine sunduk. Derleme ve kataloglama faaliyetlerinde de çok iyi bir karneye sahibiz. 2024’te 107 bin 33 kitabı derleyerek Cumhuriyet tarihi rekorunu kırdık. Eylül 2025 itibariyle 154 bin kataloglama faaliyetiyle yeni bir başarıya ulaştık. Milli Dijital Kütüphane projemizle Milli Kütüphanede verilen hizmetlerin sanal bir modellemesini yaparak dijital ikizini oluşturduk. Milli Dijital Kütüphane üyelerimiz Ankara’daki yerleşkeye ek olarak ülkemizin dört bir yanındaki 69 halk kütüphanemizde kurulan erişim istasyonlarından 20 milyondan fazla kaynağa erişebiliyor. Tüm bu hizmetlerde emeği geçen bakanlıklarımıza, kurumlarımıza, bilhassa da kütüphanecilerimize teşekkür ediyorum.
Değerli Dostlarım,
Sizler gibi seçkin konuklarımızın önünde gündeme getirmek istemezdim, ancak siyasetçiler olarak saldırılar karşısında siyaset kurumunun itibarını da korumamız gerekiyor. Dün, ana muhalefet partisi genel başkanının hezeyanlarını hem kendi partisi, hem de ülkemiz siyaseti adına inanın hicap duyarak takip ettim. Konuşan Türkiye’nin ikinci büyük partisinin genel başkanı mı, yoksa ayarları bozulmuş hakaret otomatı mı, maalesef belli değil. Türkiye böyle bir siyasi üslubu, böyle bir çiğliği asla hak etmiyor. Öte yandan şunu da hepimiz çok iyi biliyoruz: Zihin fukara olunca, akıl ukala olur, dilin de fireni boşalırmış. Ortada bakın gerçekten üzülerek söylüyorum, zihni ile dili arasındaki bağı tamamen kopmuş, ağzından çıkanı kulağı duymayan zavallı bir şahıs var. Bu zat, günaşırı söylediği yalanlarla, önüne gelene attığı iftiralarla, meydanlarda savurduğu hakaretlerle giderek saldırgan hale geliyor. Yerel yönetimleri ahtapot misali saran suç örgütünün yolsuzlukları ortaya döküldükçe bu zat da panikliyor, çirkinleşiyor, kontrolü iyice kaybediyor. Biz elbette günden güne daha da seviyesiz ve sevimsiz bir hal alan bu dile, siyaseti enfekte eden bu zehirli söylemlere milletimizi mahkum etmeyiz. Dün zaten hem Genel Başkan Vekilimiz ve parti sözcümüz, hem de diğer arkadaşlarım bu zata hak ettiği cevabı onun düzeyine inmeden verdiler. Kendisine tavsiyem, biz az söyledik, o çok anlasın.
Bu düşüncelerle konferansımızın hepimiz için bir kez daha hayırlara vesile olmasını diliyorum. Programımızı teşrif eden tüm misafirlerimize tekrar teşekkür ediyorum. Emeği geçen kardeşlerimizi canı gönülden tebrik ediyorum.
Sağ olun, var olun. Kalın sağlıcakla.