- Context
- Erdoğan addressed the Turkish nation after a Cabinet Meeting on May 28, 2020, reviewing pandemic response measures and announcing upcoming Conquest of Istanbul anniversary events.
- Main themes
- COVID-19 pandemic response, economic relief measures, Turkey's global rise, national unity and solidarity, healthcare system success, 2023 development goals, Eid al-Fitr celebrations, democracy and economic progress, defense and industry growth, Istanbul conquest anniversary
- Duration
- ~23 min
- Words
- 2,713
- Sentences
- 124
- Readability
- 47
- Grade
- 12.0
- Syntax
- 2.97
- Vocabulary
- 2.29
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other124 sentences in 27 paragraphs
Dear Nation,
I greet you with my heartfelt feelings and affection. I once again congratulate you on the Eid al-Fitr we have just celebrated. I pray to God that He grants us many more Eids that we will spend in peace and health with our families and friends, along with all of humanity.
Although the restrictions imposed due to the pandemic have deprived us of celebrating Eid as we would have liked, we have always preserved and even strengthened the love and hope in our hearts. I believe that this calamity we have been experiencing for about 2.5 months has given us the opportunity to reflect on our lives, what we have, and our dreams. I think we have gained a heart and mind that can look at our future much more clearly and maturely than yesterday. Especially when we compare ourselves with countries where the pandemic has caused great devastation, I know very well that we all express our gratitude for the blessings we have.
Of course, there have been citizens who have suffered due to the measures taken, as their work has paused, slowed down, or their income has decreased. We have shown that we are by the side of these citizens in their difficult times by providing all the resources of the state to them. We have tried to alleviate their difficulties by distributing 1,000 lira to 5.5 million of our citizens without any conditions. We have also supported the employment of 4.5 million of our citizens through methods such as short-time work allowance, minimum wage support, and cash assistance. We have ensured that all our businesses, large and small, survive through various methods such as tax and insurance premium deferrals and low-cost credit support. We will continue to stand by our citizens and the business world in the upcoming period.
Turkey's position as a model in the prevention of the pandemic and in terms of loss of life is a common success for all 83 million of us. I would like to thank once again our healthcare personnel who have selflessly served during this process.
The implementation of the measures we have taken has been carried out by our governors, district governors, police, and gendarmerie organizations in 81 provinces and 922 districts. The needs of approximately 8 million citizens over the age of 65, who were subject to the curfew, and more than 25 million young people under the age of 20 were met by the Vefa Social Support Groups. To date, the Vefa Social Support Groups have responded to over 6 million 240 thousand requests. I would like to express my gratitude to the officials who have carried out many services that I cannot list one by one here.
Let our people be assured that no sacrifice they have made has gone to waste. With God's permission, the efforts of our nation, and the contributions of our state, we have no doubt that we will recover all the losses we have experienced in the last 2.5 months, and in a very short time. As long as we maintain our unity, solidarity, brotherhood, and cooperation as a country and a nation, God will open many doors for us.
Indeed, we have already begun to receive signs that Turkey will come to a very good place in the global system, which is undergoing a process of restructuring politically and economically. In industry, technology, trade, agriculture, energy, transportation, health, education, sports, defense industry, in short, in every field of life, Turkey is emerging as a shining star. Inshallah, we will not repeat the mistakes made after the Second World War and the Cold War, and this time we will seize the opportunity that comes before our country.
The significant progress we have made in democracy and the economy over the last 18 years is our most important source of strength and morale in looking confidently towards our future. During this process, our nation has shown its determination to reach the 2023 goals by breaking all the traps set before it one by one. Every method has been tried, from the games of tutelage to coup attempts, from attacks by terrorist organizations to economic manipulation, but our journey towards a great and strong Turkey has not been hindered. We are experiencing a process in which we will once again be granted the divine command that what you perceive as good may be evil, and what you perceive as evil may be good.
The fact that the Turkish nation, which was once attempted to be erased from history with the label of the "sick man," is now emerging as the hope of the sick is a lesson in itself. Inshallah, the future will be easier. We trust ourselves, we trust our people and our state, and we wholeheartedly believe that a bright future awaits us.
Tomorrow, on the 567th anniversary of the conquest of Istanbul, we will witness very beautiful programs together with our nation. First, we will inaugurate the 1008-bed Professor Doctor Feriha Öz Emergency Hospital, which we built in 2 months in Sancaktepe. In the evening, the Fetih Cup competitions organized by the Archers Foundation will take place. Following this, the Conquest Surah will be recited at Hagia Sophia, and prayers will be made as part of the Conquest Festival organized by our Ministry of Culture and Tourism. We will try to experience the joy of conquest of our nation together through these programs. On this occasion, I respectfully remember all our veterans, martyrs, and heroes, especially Fatih Sultan Mehmet Han, who made this land our homeland.
Dear Nation,
There are significant turning points in the history of the Republic of Turkey. We remember some of them with sadness and some with joy. The coup of May 27, 1960, and the events that followed are among the periods we remember with sorrow. The island formerly known as Yassıada, which we now call Democracy and Freedom Island, is almost a symbol of this period.
May 27 is the date when the virus of coups first entered Turkey. Unfortunately, since that date, we have faced many attacks on our democracy in the form of coups, juntas, memorandums, declarations, or coup attempts. Most recently, we experienced the coup attempt of July 15 together. Such coups or attempts aimed at capturing the national will have had a very heavy cost for our country. What is even more striking is that almost every attack on the national will has come after periods when Turkey has initiated major development leaps. Looking at the 60 years that have passed since the first coup, we see this situation as an undeniable reality. The gains of the development leap initiated under very difficult conditions in the early years of the Republic were completely squandered after the death of Gazi Mustafa Kemal and during the single-party CHP period. After the multi-party political life, which was sustained under the pressure of the people, the Democratic Party came to power, and Menderes and his friends initiated a new development leap. Turkey added 18 hydroelectric dams, 8 irrigation dams, 11 ports, 5 airports, and 3 refineries to those it previously had one or two of. Additionally, 13 sugar factories, 19 cement factories, 82 grain silos, and 88 large-scale factories were established across our country. With a threefold increase in national income, Turkey was progressing towards taking its rightful place in the global economy, which was being rebuilt after the Second World War. The May 27 coup interrupted this process, dragging Turkey back into a swamp of political and economic instability that would last for many years.
Menderes and his friends paid a heavy price for the services they rendered to our country and nation, enduring severe torture, insults, imprisonment, and walking to the gallows. Months of trials were held in the mock courts established on Yassıada, which were a complete example of a massacre of justice. As a result, Prime Minister Menderes, Foreign Minister Fatin Rüştü Zorlu, and Finance Minister Hasan Polatkan were executed, while hundreds of others spent many years in prison.
The pain left in the hearts of our nation by Menderes, Zorlu, and Polatkan, who walked bravely to the gallows, is still fresh. The late Özal took the first step by moving the graves of these heroes to Istanbul. We also wanted to transform Yassıada, which witnessed the dark days of Turkey 60 years ago, into a symbol of our independence and future. Together with the Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey, we officially opened this place as Democracy and Freedom Island yesterday, completing the investments that will turn it into a place that will keep the memories of the late Menderes and his friends alive in 5 years. With its hotel, conference hall, museum, mosque, and other facilities, we have made Democracy and Freedom Island a place that will commemorate the memories of Menderes and his friends. Of course, this island will host all kinds of national and international meetings. I thank God for allowing us to realize such a transformation 60 years later. I once again remember Menderes and his friends with mercy. I would also like to reiterate our determination to ensure that our country does not experience the same pains again. The strong will and courage demonstrated by our nation on July 15 is a sign that the era of coups, juntas, and tutelage in Turkey has hopefully come to an end. Our nation will never give opportunities to those who still seek to come to power through coups, terrorism, chaos, and street incidents instead of taking power from the national will. The fact that we still encounter fascists who remind us of our fates by placing our photo alongside that of the late Menderes shows that we must remain vigilant. No one will have the power to silence the call to prayer, lower the flags, seize the power that the nation has not given, or send those who serve the people to the gallows in this country anymore.
This year, we will continue to fight with the spirit, excitement, and determination of the 567th anniversary of the Malazgirt Victory, which we are celebrating, and the conquest of Istanbul, which we have reached the 949th anniversary of. We will not take a moment's pause in working day and night to make the year 2023, the 100th anniversary of our Republic, a new opportunity for our nation to rise. We will continue to advance our democracy and economy towards the goal of a great and strong Turkey until our last breath.
Dear Nation,
Some of the challenges we face in our country are related to our internal dynamics, while some are reflections of developments at the global level. The coronavirus pandemic is one of these global challenges. Thanks to the support of our nation, we are among the countries that have gone through this process with the least difficulties, both with our healthcare services and other measures. We did not only support our people within the country; we brought 75,000 of our citizens from 126 different countries to our country with 365 flights, 34 land routes, and 10 sea routes. We did not leave any of our citizens, wherever they may be, from Mauritania to Bolivia, without support. In addition, we managed to respond to 100 of the 135 countries that requested aid or products from our country. During the pandemic, we established very strong coordination with our 246 missions worldwide for our citizens abroad and the countries we interacted with. Within our country, I express my gratitude on behalf of myself, my family, and my nation to all citizens, especially our elders over 65 and our children under 20, who have adhered to the restrictions we have imposed.
Thanks to the measures we have taken, the number of new patients and the number of patients in intensive care and on ventilators are continuously decreasing. We are keeping the pandemic under control by expanding testing and rigorously continuing follow-ups. We have also made significant progress in the production of the medicines and devices needed for the treatment of the disease. In addition to foreign procurement and support from the private sector, the Ministry of National Defense's pharmaceutical factories have also started production. Similarly, we continue the production of ventilators through both the private sector and our Machinery and Chemical Industry Corporation. So far, we have exported 1,000 of the 3,626 ventilators we have produced. Our Machinery and Chemical Industry Corporation has also started the production of mask machines and thermal cameras, which greatly contribute to increasing our production capacity. All these developments we are closely monitoring have provided us with the opportunity to take the necessary steps in what we call the new normal.
For about a month, we have been closely following the issues in our normalization schedule and announcing them gradually each week. As of this week, the new decisions we have taken are as follows: The intercity travel restriction will be completely lifted as of June 1. We may reintroduce this restriction for some of our provinces if we observe a negative situation while monitoring developments. Public personnel on administrative leave or included in flexible working systems will return to normal working hours as of June 1. All nurseries and daycare centers will also open accordingly on June 1. The situations of public personnel with chronic illnesses defined and monitored by the Ministry of Health will be evaluated by their institutions.
We see it beneficial to maintain some of the curfews for a while longer. The curfew for those over 65 will continue, and the application of being exempt on Sundays between 2 PM and 8 PM will also continue. Our citizens over 65 who own businesses as tradesmen can be present at their workplaces, provided they adhere to the conditions of wearing masks, maintaining distance, and cleanliness. These three concepts are very important: mask, distance, and cleanliness.
We are also lowering the age limit for the curfew for those under 20 to 18, and the entire group aged 0-18 will not be subject to curfew restrictions on Wednesdays and Fridays between 2 PM and 8 PM. In other words, there will be no dual system; we are reducing it to a single system.
As of next Monday, June 1, restaurants, cafes, hospitals, tea houses, association lounges, swimming pools, and similar establishments will begin to serve until 10 PM under the specified rules. Entertainment venues and hookah sales are excluded from this scope. Only establishments within tourism facilities that serve only their own customers will not be subject to the time restriction.
The rest areas along the routes will continue to operate as of June 1. We will further evaluate both the scope and the timing according to developments. Beaches, national parks, and gardens will be able to operate as of June 1, within the established rules. Museums and archaeological sites will also open on June 1. Animal sales places will be able to resume operations as of June 1, and racetracks will reopen as of June 10. Restrictions on individual sports have been lifted. Sports facilities and their amenities will be able to operate until midnight. Restrictions related to maritime tourism, fishing, and transportation have also been lifted within the established rules. Driver training courses and similar courses will be able to operate as of June 1. Libraries, public reading rooms, youth centers, and youth camps will be able to continue their activities as of June 1, under the specified conditions. In other words, the institutions they are affiliated with will determine their own internal conditions. Concerts in places with outdoor seating will also be able to start, limited to midnight. Our relevant institutions will share detailed explanations regarding all these matters with the public.
I hope that the decisions we have made will be beneficial for our country and our nation. In this new normal, I reiterate these three concepts: mask, distance, cleanliness; let us not neglect these matters. We must definitely wear masks, we must definitely pay attention to physical distance, and we must definitely pay attention to cleanliness, as these are our three essentials, and I wanted to emphasize this once again.
With these feelings, I greet you with love and respect, and I wish you to stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
Sizleri en kalbi duygularımla, muhabbetle selamlıyorum. Geride bıraktığımız Ramazan Bayramınızı bir kez daha tebrik ediyorum. Rabbimden tüm insanlıkla beraber bizleri de ailelerimiz ve dostlarımızla birlikte huzurla, sağlıkla geçireceğimiz nice bayramlara ulaştırmasını diliyorum.
Salgın sebebiyle uygulanan sokağa çıkma kısıtlaması bizi gönlümüzce bir bayram yapmaktan mahrum bırakmış olsa da, kalbimizdeki sevgiyi ve umudu hep koruduk, hatta güçlendirdik. Yaklaşık 2,5 aydır yaşadığımız bu musibetin bize, hayatımıza, elimizdekilere, hayallerimize dair bir muhasebe yapma imkânı verdiğine inanıyorum. Hepimizin de geleceğimize dün olduğundan çok daha berrak, çok daha olgun şekilde bakabildiğimiz bir gönül ve zihin dinliği kazandığımızı düşünüyorum. Hele hele salgının çok büyük kıyımlara yol açtığı ülkelerle kendimizi mukayese ettiğimizde hep birlikte elimizdeki nimetlere şükrettiğimiz gayet yakından biliyorum.
Elbette alınan tedbirler sebebiyle işin ara verdiği, işi yavaşladığı, geliri azaldığı için sakıntı çeken vatandaşlarımız olmuştur. Özellikle de devletin tüm imkânlarını bu vatandaşlarımızın hizmetine sunarak, zor zamanlarında yanlarında olduğumuzu gösterdik. Ülke genelinde 5,5 milyon insanımıza karşılıksız biner lira dağıtarak sıkıntılarını hafifletmeye çalıştık. Yine 4,5 milyon vatandaşımızın istihdamını kısa çalışma ödeneği, asgari ücret desteği, nakit desteği gibi yöntemlerle destekledik. Vergi ve sigorta primi ertelemeleriyle, düşük maliyetli kredi desteğiyle daha pek çok yöntemle büyüklü-küçüklü tüm işletmelerimizin ayakta kalmasını temin ettik. Önümüzdeki dönemde de vatandaşlarımızın ve iş dünyamızın yanında olmayı sürdüreceğiz.
Türkiye’nin salgının önlenmesinde ve can kaybında dünyada örnek alınan bir konuma gelmesi, 83 milyon olarak hepimizin ortak başarısıdır. Bu süreçte fedakârca görev yapan sağlık personelimize bir kez daha teşekkür ediyorum.
Aldığımız tedbirlerin uygulamaları 81 il ve 922 ilçede valilerimiz, kaymakamlarımız, emniyet ve jandarma teşkilatlarımız tarafından yürütüldü. Sokağa çıkma kısıtlaması getirilen yaklaşık, 8 milyon 65 yaş üstü vatandaşımız ile 25 milyondan fazla 20 yaş altı gencimizin her türlü ihtiyaçları Vefa Sosyal Destek Grupları tarafından karşılandı. Bugüne kadar Vefa Sosyal Destek Grupları toplam 6 milyon 240 binin üzerinde talebe cevap verdi. Burada tek tek sayamayacağım pek çok hizmeti gerçekleştiren görevlilerimize teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum.
Halkımız yaptığı hiçbir fedakârlığın boşa gitmediğinden emin olsun. Allah’ın izni, milletimizin gayreti, devletimizin katkısıyla son 2,5 aydaki kayıplarımızın hepsini de hem de çok kısa bir sürede ziyadesiyle geri alacağımızdan en küçük bir şüphemiz yoktur. Ülke ve millet olarak birliğimizi, beraberliğimizi, kardeşliğimizi, dayanışmamızı güçlü tuttuğumuz müddetçe Rabbim bizlerin önünde nice kapılar açacaktır.
Nitekim siyasi ve ekonomik bakımdan yeniden yapılanma sürecinde olan küresel sistemde Türkiye’nin gerçekten çok iyi bir yere geleceğinin işaretlerini şimdiden almaya başladık. Sanayide, teknolojide, ticarette, tarımda, enerjide, ulaşımda, sağlıkta, eğitimde, sporda, savunma sanayinde, velhasıl hayatın her alanında Türkiye parlayan bir yıldız olarak öne çıkıyor. İnşallah daha önce İkinci Dünya Savaşı ve soğuk savaş sonrası yapılan hataları tekrarlamayacak, bu defa ülkemizin önüne gelen fırsatı değerlendirmeyi sağlayacağız.
Son 18 yılda demokraside ve ekonomide kat ettiğimiz büyük mesafe geleceğimize güvenle bakmamızda en önemli güç ve moral kaynağımızdır. Bu süreçte milletimiz önüne kurulan tüm tuzakları birer birer bozarak 2023 hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılığını göstermiştir. Vesayetin ayak oyunlarından darbe teşebbüsüne, terör örgütlerinin saldırılarından ekonomik tetikçiliğe kadar her yol denenmiş, ama büyük ve güçlü Türkiye yolculuğumuz engellenememiştir. Rabbimizin sizin hayır bildiklerinizde şer, şer bildiklerinizde hayır olabilir emri ilahisine inşallah bir kez daha mazhar olacağımız bir süreç yaşıyoruz.
Bir asır önce hasta adam yaftasıyla tarihten silinmeye çalışılan Türk milletinin bugün hastaların ümidi olarak öne çıkması dahi başlı başına bir ibret vesikasıdır. İnşallah bundan sonrası daha kolaydır. Kendimize güveniyoruz, halkımıza ve devletimize güveniyoruz, aydınlık bir geleceğin bizi beklediğine yürekten inanıyoruz.
Yarın İstanbul Fethi’nin 567. Yıldönümünde milletimizle birlikte çok güzel programlara şahitlik edeceğiz. Önce Sancaktepe’de 2 ayda inşa ettiğimiz 1008 yataklı Profesör Doktor Feriha Öz Acil Durum Hastanesi’nin açılışını yapacağız. Akşam saatlerinde Okçular Vakfı’nın Fetih Kupası yarışmaları gerçekleştirilecek. Bunun ardından ise Kültür ve Turizm Bakanlığımızın düzenlediği Fetih Şöleni kapsamında Ayasofya’da Fetih Suresi okunacak ve dualar edilecek. Milletimizin fetih sevincini bu programlarla hep birlikte yaşamaya çalışacağız. Bu vesileyle, Fatih Sultan Mehmet Han başta olmak üzere bu toprakları bize vatan kıtan tüm gazilerimizi, şehitlerimizi, kahramanlarımızı hürmetle yâd ediyorum.
Aziz Milletim,
Türkiye’nin Cumhuriyet tarihi boyunca yaşadığı önemli dönem noktaları vardır. Bunların bir kısmını üzüntüyle, bir kısmını mutlulukla hatırlıyoruz. 27 Mayıs 1960 darbesi ve sonrasında yaşananlar üzüntüyle hatırladığımız dönemlerden biridir. Dün açılışını yaptığımız eski adıyla Yassıada, milletimizi verdiği isimle yaslı ada, yeni haliyle ise 2013 yılında bizim verdiğimiz adıyla Demokrasi ve Özgürlükler Adası bu dönemin adeta sembolüdür.
27 Mayıs Türkiye’ye darbe virüsünün ilk girdiği tarihtir. Maalesef bu tarihten sonra darbe, cunta, muhtıra, bildiri veya darbe girişimi şeklinde demokrasimize yönelik pek çok saldırıyla karşı karşıya kaldık. En son 15 Temmuz’da darbe girişimini hep birlikte yaşadık. Milli iradeyi esir alma amacı taşıyan bu tür darbelerin veya girişimlerin ülkemize çok ağır maliyeti olmuştur. Daha da çarpıcı olanı, milli iradeye yönelik hemen her saldırının Türkiye’nin büyük kalkınma hamleleri başlattığı dönemlerin ardından gelmesidir. İlk darbenin ardından geçen 60 yıla baktığımızda bu durumu inkarı mümkün olmayan bir gerçek olarak görüyoruz. Cumhuriyetin ilk yıllarında çok zor şartlarda başlatılan kalkınma hamlesinin kazanımları Gazi Mustafa Kemal’in sağlığını kaybetmesi ve vefatının akabinde tek parti CHP’si döneminde tamamen heba edilmişti. Milletin baskısıyla geçinen çok partili siyasi hayatın ardından Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle Menderes ve arkadaşları yeni bir kalkınma hamlesi başlattı. Türkiye daha önce birer, ikişer tanesine sahip olduğu hidroelektrik barajlarına 18 tane, sulama barajlarına 8 tane, limanlarına 11 tane, havalimanlarına 5 tane, rafinelerine 3 tane ilave etti. Ayrıca, ülkemizin dört bir yanında 13 şeker fabrikası, 19 çimento fabrikası, 82 hububat silosu, 88 büyük ölçekli fabrika kuruldu. Milli geliri 3 kat artan Türkiye İkinci Dünya Savaşı sonrası yeniden yapılanan küresel ekonomide hak ettiği yeri alma yolunda ilerliyordu. 27 Mayıs darbesiyle işte bu süreç kesintiye uğratılmış, Türkiye yeniden uzun yıllar boyunca sürecek siyasi ve ekonomik istikrarsızlık bataklığına sürüklenmiştir.
Menderes ve arkadaşları ülkemize ve milletimize yaptıkları hizmetlerin bedelini ağır işkencelerle, hakaretlerle hapis yatarak ve idam sehpasına yürüyerek ödemiştir. Yassıada da kurulan ve tam bir hukuk katliamı örneği olan düzmece mahkemelerde aylar süren yargılamalar yapıldı. Sonuçta, Başbakan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edilirken, yüzlerce kişi de uzun yıllar hapis yattı.
İdam sehpasına yiğitçe yürüyen Menderes, Zorlu ve Polatkan’ın milletimizin yüreğinde bıraktığı acı hala tazedir. Rahmetli Özal bu kahramanın mezarlarını İstanbul’a taşıyarak ilk adımı atmıştı. Biz de Türkiye’nin 60 yıl önceki kara günlerine şahitlik eden Yassıada’yı istiklalimizin ve istikbalimizin sembolü haline dönüştürmeyi istedik. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğimizle birlikte burayı Demokrasi ve Özgürlükler Adası haline getirecek yatırımları 5 yılda tamamlayarak, Milliyetçi Hareket Partisi Sayın Devlet Bahçeliyle birlikte dün resmen hizmete açtık. Oteli, kongre salonu, müzesi, camisi ve diğer tesisleriyle Demokrasi ve Özgürlükler Adasını rahmetli Menderes ve arkadaşlarının hatıralarını yaşatacak bir mekan haline getirdik. Tabii burası ulusal, uluslararası her türlü toplantıya ev sahipliği yapacak olan böyle bir ada. Rabbime bize 60 yıl sonra böyle bir dönüşümü gerçekleştirme imkanı sağladığı için hamt ediyorum. Menderes ve arkadaşlarını bir kez daha rahmetle yad ediyorum. Ülkemizin yeniden aynı acıları yaşamaması konusundaki kararlılığımızın altını da tekrar çizmek istiyorum. Milletimizin 15 Temmuz’da ortaya koyduğu güçlü irade ve cesaret Türkiye’de darbeler, cuntalar, vesayet dönemlerinin inşallah artık kapandığının işaretidir. Milli iradeden güç alarak yönetime gelmek yerine hala darbelerden, terörden, kaostan, sokak olaylarından medet umanlara milletimiz asla fırsat vermeyecektir. Rahmetli Menderes’le bizim fotoğrafımızı yan yana koyarak akıbetlerimizi hatırlatan faşistlere bugün de rastlanması teyakkuzu elden bırakmamamız gerektiğini gösteriyor. Bu ülkede ezanları susturmayı, bayrakları indirmeye, milletin vermediği gücü gasp etmeye, halkın hizmet edenleri idama göndermeye artık kimsenin gücü yetmeyecektir.
Bu yıl 949. yıl dönümüne ulaştığımız Malazgirt Zaferi’ndeki yarın 567. yıl dönümünü kutlayacağımız, İstanbul’un Fethi’ndeki ruh, heyecan ve kararlılıkla mücadeleye devam edeceğiz. Cumhuriyetimizin 100. yılı olan 2023’ü milletimiz için yepyeni bir şahlanış vesilesi haline getirmek için gece-gündüz çalışmaktan bir an bile geri durmayacağız. Büyük ve güçlü Türkiye hedefine doğru demokrasimizi ve ekonomimizi sürekli daha ileriye taşıyarak yürümeyi son nefesimize kadar sürdüreceğiz.
Aziz Milletim,
Ülkemizde yaşadığımız sınamaların bir kısmı kendi iç dinamiklerimizle ilgili olmakla birlikte, bazıları da küresel düzeyde yaşanan gelişmelerin yansımasıdır. Koronavirüs salgını küresel düzeydeki işte bu sınamalardan biridir. Hamt olsun milletimizin verdiği destekle bu süreci hem sağlık hizmetlerimizle hem diğer tedbirlerimizle en az sıkıntıyla geçiren ülkelerin başında geliyoruz. Sadece ülke içindeki insanımıza sahip çıkmakla kalmadık, 126 farklı devletten 75 bin vatandaşımızı 365 uçak, 34 kara yolu ve 10 deniz yolu seferiyle ülkemize getirdik. Moritanya’dan Bolivya’ya kadar nerede olursa olsun hiçbir vatandaşımızı sahipsiz bırakmadık. Bunun yanında ülkemizden yardım veya ürün talep eden 135 ülkeden 100’üne cevap vermeyi başardık. Salgın sürecinde dünya genelindeki 246 misyonumuzla yurt dışındaki vatandaşlarımız ve muhatap ülkeler nezdinde çok güçlü bir koordinasyon sağladık. Ülkemiz içinde ise 65 yaş üstü büyüklerimiz ile 20 yaş altı evlatlarımız başta olmak üzere getirdiğimiz kısıtlamalara hassasiyetle riayet eden tüm vatandaşlarımıza şahsım, ailem ve milletim adına şükranlarımı sunuyorum.
Aldığımız tedbirler sayesinde yeni hasta sayımız ile yoğun bakım ve solunum cihazına bağlı hasta sayımız sürekli azalıyor. Testleri yaygınlaştırarak, takipleri tavizsiz sürdürerek salgını kontrol altında tutuyoruz. Hastalığın tedavisinde ihtiyaç duyulan ilaçların ve cihazların üretimi konusunda da epeyce mesafe kat ettik. Yurt dışı teminin ve özel sektörün desteğinin yanı sıra Milli Savunma Bakanlığı İlaç Fabrikaları da üretime başladı. Aynı şekilde solunum cihazı üretimini de hem özel sektör hem Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumumuz vasıtasıyla sürdürüyoruz. Şu ana kadar ürettiğimiz 3 bin 626 solunum cihazının bin adedini de ihraç ettik. Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumumuz üretim kapasitemizin artmasına büyük katkı sağlayan maske cihazı ile termal kamera imalatına da başladı. Dikkatle takip ettiğimiz tüm bu gelişmeler bize yeni normal dediğimiz süreçte gereken adımları atma imkanı sağladı.
Yaklaşık bir aydır normalleşme takvimimizde yer alan hususları, gelişmeleri yakından takip ederek her hafta peyderpey açıklıyoruz. Bu hafta itibariyle aldığımız yeni kararlar şunlardır: Şehirlerarası seyahat sınırlaması 1 Haziran’dan itibaren tamamıyla kaldırılmıştır. Gelişmeleri takip ederek, olumsuz bir durum görmemiz halinde bazı illerimiz için bu kısıtlamayı yeniden getirebiliriz. İdari izinde bulunan veya esnek çalışma sistemine dahil olan kamu personeli 1 Haziran tarihi itibariyle normal mesaiye başlayacaklar. Kreşler ve gündüz bakım evlerinin tamamı da buna uygun şekilde 1 Haziran’da açılacak. Sağlık Bakanlığı tarafından tanımlanan ve takibi yapılan kronik hastalığı olan kamu personelinin durumları kurumlarınca değerlendirilecek.
Sokağa çıkma kısıtlamalarının bazılarını bir müddet daha sürdürmekte fayda görüyoruz. 65 yaş üstünün sokağa çıkma sınırlaması ve Pazar günleri 14-20 saatleri arasında istisna kapsamında olma uygulaması devam edecek. Esnaf ve sanatkâr olarak işletme sahibi 65 yaş üstü vatandaşlarımız maske, mesafe, temizlik şartına riayet şartıyla işinin başında bulunabilecek. Şu üç kavram çok önemli; maske, mesafe ve temizlik.
20 yaş altıyla ilgili sokağa çıkma uygulamasını da 18 yaşa indiriyoruz ve 0-18 yaş grubunun tamamı Çarşamba ve Cuma günleri 14-20 saatleri arasında sokağa çıkma sınırlamasına tabi olmayacak. Yani ikili sistem yok, artık bunu teke indiriyoruz.
Önümüzdeki Pazartesi, yani 1 Haziran tarihi itibariyle restoran, kafe, hastane, kıraathane, çay bahçeleri, dernek lokali, yüzme havuzu, kaplıca türü işletmeler belirlenen kurallar dahilinde saat 22:00’ye kadar hizmet vermeye başlayacak. Eğlence mekânları ile nargile satışı bu kapsamının dışındadır. Sadece kendi müşterilerine hizmet veren turizm tesislerinin bünyesindeki işletmeler saat sınırlamasına tabi değildir.
Yol güzergâhlarındaki dinlenme tesisleri de 1 Haziran’da hizmet vermeye devam edecek. Gelişmelere göre hem kapsamı, hem saati ayrıca değerlendireceğiz. Plajlar, milli parklar ve bahçeler belirlenen kurallar dâhilinde 1 Haziran’dan itibaren faaliyete geçebilecek. Müze ve ören yerleri 1 Haziran’da onlar da açılıyor. Hayvan satış yerleri 1 Haziran’dan, hipodromlar 10 Haziran’dan itibaren yeniden faaliyete geçebilecek. Bireysel sporlarla ilgili sınırlamalar kaldırılmıştır. Spor tesisleriyle içlerindeki tesisler gece 24:00’e kadar hizmet verebilecektir. Deniz turizmi, balıkçılığı ve taşımacılığı ile ilgili sınırlamalar da belirlenen kurallar dâhilinde kaldırılmıştır. Sürücü kursları benzeri kurslar 1 Haziran’dan itibaren hizmet verebilecek. Kütüphaneler, millet kıraathaneleri, gençlik merkezleri, gençlik kampları 1 Haziran’dan itibaren belirlenen şartlar dâhilinde faaliyetlerini sürdürebilecek. Yani bağlı oldukları kurumlar onların kendi iç şartlarını belirleyecektir. Açık havada oturma yeri olan yerlerdeki konserler yine saat 24.00 ile sınırlı olmak üzere başlayabilecek. Tüm bu hususlarla ilgili ayrıntılı açıklamaları ilgili kurumlarımız kamuoyuyla paylaşacaktır.
Aldığımız kararların ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Yeni normal düzeninde yine bu üç kavramı söylüyorum; maske, mesafe, temizlik, bu hususları aman ihmal etmeyelim. Muhakkak maskeyle dolaşalım, muhakkak fiziki mesafeye dikkat edelim, muhakkak temizliğe dikkat edelim ki bunlar bizim üç vazgeçilmezimizdir, bunu bir kez daha tekrarlamak istedim.
Bu duygularla sizleri sevgiyle, saygıyla selamlıyorum, kalın sağlıcakla.
