Speech at the 31st Ordinary General Assembly of TİM and the Export Champions Award Ceremony
Recep Tayyip Erdoğan · President of Turkey
- Context
- Erdoğan addressed the 31st General Assembly of the Turkish Exporters Assembly on June 8, 2024, celebrating export achievements and presenting Export Champions Awards.
- Main themes
- Turkish export growth, trade diplomacy, economic development, export champions recognition, TİM assembly, Turkish Exporters Assembly, business-government partnership, global market expansion, Turkish economy milestones, earthquake recovery resilience
- Duration
- ~24 min
- Words
- 2,908
- Sentences
- 164
- Readability
- 51
- Grade
- 10.3
- Syntax
- 2.83
- Vocabulary
- 2.17
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other164 sentences in 27 paragraphs
Mr. President,
Valuable Executives of the Turkish Exporters Assembly,
Esteemed Representatives of Our Business World,
Ladies and Gentlemen,
I greet you with my warmest feelings, with respect and affection. I am very pleased to be with you at the 31st General Assembly of the Turkish Exporters Assembly. I wish that this Ordinary General Assembly will be beneficial for our country, our economy, our exporters, and especially for you. I also congratulate all our companies and business people who will receive awards as champions of export.
In our culture, it is well known that skill is subject to praise; recognizing success and giving credit also paves the way for new achievements. Just now, Mr. President and our Minister of Trade detailed the contributions of our exporters to the Turkish economy. It is impossible for any citizen of this country not to take pride in such a success clearly demonstrated by the figures. I thank each of our 150,000 exporters through you for bringing our products bearing the Turkish brand to every corner of the world.
I always say; we see our exporters as the pioneering soldiers of trade diplomacy, the vanguards, the standard bearers of the Turkish economy abroad. We have been both fortunate and honored to walk this path with you until today. I have always been by your side in your endeavors. As Prime Minister and President, we kept our doors wide open to you. We have strived to personally address every issue you faced and to find practical, sustainable, and lasting solutions to your problems. You worked, and we helped you. You produced, and we supported you. You exported, and we facilitated your business. You sought new markets, and we opened the way for you. The demands of you were always on the agenda of every meeting we had with heads of state and government visiting our country. We ensured your participation in almost every foreign visit. Through agreements, forums, fairs, and events, we established commercial bridges between our country and the rest of the world. Together with you, we have brought Turkey from a country that exported only 36 billion dollars annually to its current levels.
In 2002, we achieved what we exported in a week in just one day. We spread export across the country, and there is no province left that does not export. In 2023, we have companies that export at a level that can enter the top 1,000 exporting firms in 48 of our provinces. Keyboard economists may not see these, salon politicians may not know these, those who pontificate from ivory towers may not understand these, but you, my brothers and sisters who are involved in the business, who put your hands under the stone, who carry Turkish goods to every corner of the world, know these very well. The members of TIM, who organized 79 delegations to 42 countries in just the first five months of 2024, see the tremendous potential of the Turkish economy very well.
We do not look at what others say; we look at you. We walk this path with you. God willing, we will continue to strengthen our partnership from now on. My Vice President, my Minister of Trade, and all our other relevant ministers are always by your side. I and my close colleagues are also your biggest supporters. There should be no bureaucrat or politician that our exporters, industrialists, domestic and foreign investors, and producers cannot reach. Those who distance themselves from our people, the business world, and the real sector should not take offense, but we do not hesitate to distance ourselves from them. I repeat at every opportunity; export is the locomotive of the Turkish economy. Export is the shortest way to bring Turkey to its goals. Turkey is a country that must grow by producing, creating employment, and exporting, not by consuming. The 150,000 brothers and sisters represented by the Turkish Exporters Assembly are carrying out such an important task on behalf of our country. You enable the promotion of Turkey and the transformation of Turkish products into global brands with your efforts. Therefore, we cannot allow anyone to waste, obstruct, or complicate all these efforts. I thank each and every one of you for believing in Turkey, trusting in Turkey, and evaluating Turkey's potential.
Valuable Friends,
The success story that Turkey has written in foreign trade with your efforts is clearly reflected not only by us but also by the figures. Despite the Russia-Ukraine War and the financial toll of 104 billion dollars from the earthquakes on February 6, we had a good year in exports in 2023, thank God. We closed the year 2023 with a total export of 355 billion dollars, consisting of 255.4 billion dollars in goods exports and 101.7 billion dollars in services exports. This year, we broke the record of our Republic's history in terms of export volume compared to last year. With the figures announced last week, we have taken this to a higher level. Our May export of 24.1 billion dollars has been recorded as the highest May export value in history. This record has also brought along a new record. Our May exports have also become the highest monthly export value of all months. As of May, our annualized exports reached 260.1 billion dollars, marking a 2.3 percent increase compared to the previous year, again breaking a record.
The good news in exports is accompanied by positive data coming from imports. The downward trend in our imports continued in May, with a year-on-year decrease of 10.3 percent. In May 2024, due to the increase in exports and the decrease in imports, our foreign trade deficit showed a year-on-year decrease of 47.8 percent. In the first five months of 2024, our exports increased by 4.5 percent compared to the same period of the previous year, reaching 106 billion 914 million dollars. Thus, we achieved a net increase of 4.6 billion dollars in goods exports in the first five months. The improvement in our foreign trade deficit continues. In the first five months, our foreign trade deficit decreased by 19.2 billion dollars, and alongside the increase in goods exports, we are also approaching our 2024 targets in services exports. In the first three months of the year, our services exports increased by 8 percent compared to the same period of the previous year, reaching 19.9 billion dollars. We predict that our services exports in the first five months will rise to 36.2 billion dollars, an 8 percent increase compared to the same period of the previous year. We anticipate that our services exports, which were 103.2 billion dollars at the end of the first three months of 2024, will rise to 104.3 billion dollars by the end of the first five months. The improvement in the current account deficit, the improvement in the foreign trade balance, the recovery of our trade partners, and the increase in tourism revenues will exceed the targets of the Medium-Term Program. The decrease in the current account deficit will positively affect reserve accumulation and support financial stability. By the end of 2024, we will definitely raise our goods exports to 267 billion dollars and our services exports to 110 billion dollars. We will achieve this together with you, as we have done for the past 21 years.
Valuable Friends,
The continued increase in the support we provide to exports and exporters has given Turkey a different momentum. We have expressed our desire to direct our exports towards value-added and high-tech sectors on various occasions, and we are aware of how important it is to find solutions to the financing problems of our companies. Our Ministry of Treasury and our Central Bank are working on different formulas to improve the financing opportunities for our exporters. We are continuously introducing new incentives and supports. We have strengthened the capital of Eximbank. In the past year, there has been a total cash capital increase of 22 billion liras. Thus, Turkish Eximbank has gained the capacity to provide more support to you, our valuable exporters, with a capital structure of 70 billion liras. Through Eximbank, a total of 42 billion dollars in support was provided to our exporters in 2023.
With our investment, employment, production, and export-oriented growth strategy, we aim to increase this support to 50 billion dollars in 2024. We have provided guarantees totaling 78.4 billion liras through the export development company established to eliminate the guarantee problem in loans. With all the recent regulations, we have increased the daily limit of rediscount loans by 10 times to 3 billion liras.
We ensured that the total cost of rediscount loans does not exceed the level of the Central Bank's policy interest rate. The cost rate of the 360-day rediscount loan has been fixed at 25.93 percent. We have set the tax rate of 25 percent applicable to corporate tax payers at 20 percent for our exporting companies with a 5-point reduction.
We have increased the exemption on earnings from various service export revenues such as architecture, engineering, design, and software from 50 percent to 80 percent. In addition to Eximbank loans, we have expanded the scope of advance loans with investment commitments to increase value-added exports. We plan to allocate a total limit of 300 billion liras over 3 years, with an annual limit of 100 billion liras. These loans provided by the Central Bank through commercial banks will contribute to the improvement of the current balance and price stability. They will also enable the financing of high-efficiency investments under favorable conditions in the long term and in Turkish lira. Through this program, investment projects of 1 billion liras and above focusing on 284 products that occupy space in our foreign trade deficit will be evaluated. In other words, we will provide stronger support for investments aimed at high-tech and strategic production from now on. Depending on the nature of the project, cost rates ranging from 15 to 30 percent will be applied, and a period of up to 10 years will be allowed. Since 2002, exports of high-tech products have increased 4.5 times. God willing, we will raise these rates much higher.
Today, I want to share some good news with you. We have reduced the foreign currency conversion obligation for our exporters from 40 percent to 30 percent. This regulation will take effect from Monday. I wish it to be beneficial for the entire export family.
Valuable Friends,
Despite the hot conflicts in our region and the financial toll of 104 billion dollars from the February 6 earthquakes, we are successfully managing the stormy period that the global economy is going through. With the Medium-Term Program and the 12th Development Plan that we prepared last year by consulting all parties, we shared our roadmap for the economy with you. During the election process on March 31, when populism peaked, we proved our trust in the program through our practices by avoiding arbitrary steps that would impose additional burdens on the Turkish economy. We did not resort to telling lies to our people or making extravagant promises in the squares just to win elections. Those who made promises that were not kept three months ago in the election squares are now only holding rallies, stalling, and finding ways to delay the people. We see that those who preach merit, justice, rights, and law are rewriting the book of nepotism today. Those who should serve their cities are only working for their relatives. We have not resorted to any of these politically unethical paths. We have always been honest with our people. We did not make promises we could not keep. When we made promises, we made every effort to fulfill them. The reason for this is as follows: We do politics to serve our country and our nation. Even if we have to pay the price ourselves, we are concerned with not making our nation pay the price. We are pursuing what is best for Turkey and the Turkish economy, not what is convenient for our own interests. Our priority is to permanently rid this country of the problem of high living costs. We are implementing monetary, fiscal, and revenue policies in harmony to reduce inflation. The steps in the area of fiscal discipline will increase the effectiveness of our monetary policy and provide strong support for the fight against inflation. The first year of our economic program was a transition year, and thank God we completed this period successfully as we anticipated. We believe that the most difficult period of inflation is now behind us, and we are entering a new period of disinflation, where we will see the results of the program more clearly. Just as we brought inflation down to a single digit in the past, we hope to achieve the same success again.
On the growth side, thank God, the rates are showing extremely positive trends. Despite the earthquake disaster we experienced last year and the weakening in our export markets, we recorded a growth of 4.5 percent. Our national income exceeded 1 trillion dollars for the first time at current prices. The Turkish economy ranked 17th in the world in nominal terms and 11th according to purchasing power parity. In the first quarter of this year, our growth was 5.7 percent. Of this, 1.6 points came from net external demand, that is, from the valuable efforts of you, our esteemed exporters. We have stepped into a period where the quality of growth is increasing, and the composition is particularly improving. The increase in machinery and equipment investments has continued for 18 quarters. We are rapidly turning our ideal of growth driven by investments and exports into reality. We foresee a balanced growth of around 4 percent in 2024, with a positive contribution from net external demand.
Valuable Friends,
As the Turkish economy strides confidently towards its goals, Turkey's image in international circles is also changing significantly. The report card for the first year of the economy is quite good. Our program is bearing fruit just as we anticipated. As of May 31, our Central Bank's gross reserves increased by $45.2 billion, reaching a total of $143.6 billion. Thanks to the confidence and predictability created by our economic program, foreign capital inflow into our country continues. While the external debt rollover ratios of our banking and real sectors are increasing, these borrowings are being carried out at lower costs. In the last year, the external debt rollover ratio of banks rose from 96% to 153%, while the external debt rollover ratio of the real sector increased to 118%. Since the beginning of the year, our banks have accessed over $4 billion in capital-like external resources. I believe we will also see a strong revival in international direct investments in the upcoming period. We will take every necessary step without delay to further improve our investment environment. We will accelerate active industrial policies and strengthen our foundations with policies focused on digital and green transformation. We can clearly see the positive results of the program in the country risk premium as well. Our country's CDS premium has decreased to 266 basis points. You are closely following the rating upgrades and outlook steps of the Credit Rating Agencies. Multilateral development banks will also channel nearly $60 billion into financing development projects in our country in the coming period. These long-term and low-cost resources will be at the disposal of all our entrepreneurs who invest, create employment, and contribute to exports. Together, with the contributions of you, our exporters, we will hopefully build a more competitive, prosperous, productive, and strong Turkey. For this, a little patience, determination, and resilience in this program we are implementing is required. I want you to know this: The Turkish economy will rise to a very different league at the end of this process. When we free ourselves from the uncertainties that negatively affect the entire world, including developed countries, Turkey will hopefully be the main actor of this new era. I especially expect you to have no doubt about this.
I want you, our business people, to trust the program. Let us all stand firm against the initiatives of doomsayers who think of nothing but their own interests. Let us be more cautious against the slanders of those who do not want Turkey to rise again. Let us not give them any credit. Let us focus on our work. Let us concentrate on achieving our export targets. We will never abandon the field to those who cannot rejoice in Turkey's successes, who deliberately mislead the citizens on the street just to be proven right, and who constantly instill pessimism in our people. We will carry out this process smoothly by meeting more intensively with you and our business representatives from different provinces of Anatolia. Hopefully, from now on, our economic team will inform our business community, especially our exporters, more frequently and regularly, and we will take different steps to prevent information pollution. May God be our helper.
As I conclude my remarks with these thoughts, I wish once again that the 31st Ordinary General Assembly of the Turkish Exporters Assembly will be beneficial. I congratulate all the firms and individuals receiving awards once again.
I thank you, our exporters, who contribute to Turkey's growth, development, peace, and prosperity, and I wish you a clear path, a bright future, and fruitful endeavors, greeting you all with love and respect.
Stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Sayın Başkan,
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin Kıymetli Yöneticileri,
İş Dünyamızın Değerli Temsilcileri,
Hanımefendiler, Beyefendiler,
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. Türkiye İhracatçılar Meclisimizin 31. Genel Kurulu’nda sizlerle beraber olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Olağan Genel Kurul’un ülkemize, ekonomimize, ihracatçılarımıza, özellikle de sizlere hayırlı olmasını diliyorum. İhracatın şampiyonları olarak ödül alacak olan tüm firmalarımızı ve iş insanlarımızı ayrıca tebrik ediyorum.
Bizim kültürümüzde malum marifet, iltifata tabidir, başarıyı takdir, hakkı teslim etmenin yanı sıra yeni başarılarının da önünün açılmasını sağlar. Az önce Sayın Başkan ve Sayın Ticaret Bakanımız ihracatçılarımızın Türkiye ekonomisine katkılarını detaylıca anlattılar. Bu ülkenin herhangi bir vatandaşının rakamların açıkça ortaya koyduğu böylesi bir başarıdan gurur duymaması mümkün değil. Sizlerin nezdinde 150 bin ihracatçımızın her birine Türk malı damgasını taşıyan ürünlerimizi dünyanın dört bir ucuna ulaştırdıkları için teşekkür ediyorum.
Her zaman söylüyorum; ihracatçılarımızı ticaret diplomasisinin öncü neferleri, akıncıları, Türk ekonomisinin yurt dışındaki sancaktarları olarak görüyoruz. Bugüne kadar sizlerle yol yürümekten hem bahtiyarlık, hem de büyük şeref duyduk. Yürüttüğünüz çalışmalarda daima yanınızda oldum. Başbakan ve Cumhurbaşkanı olarak kapımızı sizlere sonuna kadar açık tuttuk. Her meselenizde bizzat ilgilenmeye, sorunlarınıza pratik, sürdürülebilir kalıcı çözümler bulmaya gayret ettik. Siz çalıştınız, biz de size yardım ettik. Siz ürettiniz, biz de sizi destekledik. Siz ihraç ettiniz, biz de sizin işlerinizi kolaylaştırdık. Siz yeni pazarlar aradınız, biz de sizin yolunuzu açtık. Ülkemizi ziyaret eden devlet ve hükümet başkanlarıyla yaptığımız her görüşmenin gündeminde mutlaka sizlerin talepleri de vardı. Hemen her yurt dışı ziyaretimize sizlerin de iştirak etmesini sağladık. Anlaşmalarla, forumlarla, fuarlarla ve etkinliklerle ülkemiz de dünyanın geri kalanı arasında ticari köprüler kurduk. Türkiye’yi yıllık sadece 36 milyar dolar ihracat yapan bir ülkeden bugünkü seviyelerine sizlerle beraber getirdik.
2002’de bir haftada yaptığımız ihracatı artık bir günde gerçekleştiriyoruz. İhracatı ülke sathına yaydık, hatta ihracat yapmayan ilimiz kalmadı. 2023 yılında 48 ilimizde ilk 1.000 ihracatçı firma arasına girebilecek ölçüde ihracat yapan firmamız bulunuyor. Klavye ekonomistleri bunları görmüyor olabilir, salon siyasetçileri bunları bilmiyor olabilir, fildişi kulelerinde ahkâm kesenler bunları anlamıyor olabilir, ama bu gerçekleri işin içinde olan, elini taşın altına koyan, dünyanın dört bir köşesine Türk mallarını götüren siz kardeşlerim çok ama çok iyi biliyor. Sadece 2024’ün ilk 5 ayında 42 ülkeye 79 heyet düzenleyen TİM mensupları, Türk ekonomisinin muazzam potansiyelini çok iyi görüyor.
Biz başkalarının ne dediğine değil, size bakıyoruz. Sizinle yol yürüyoruz. İnşallah bundan sonra da yoldaşlığımızı güçlendirerek devam ettireceğiz. Gerek Cumhurbaşkanı Yardımcım, gerek Ticaret Bakanım, gerekse diğer ilgili tüm bakanlarımız her zaman sizin yanınızdadır. Şahsım ve yakın mesai arkadaşlarım aynı şekilde sizlerin en büyük destekçisidir. İhracatçımızın, sanayicimizin, yerli-yabancı yatırımcımızın, üreticimizin ulaşamadığı hiçbir bürokrat, hiçbir siyasetçi olamaz, olmamalıdır. Halkımızla, iş dünyasıyla, reel sektörle arasına mesafe koyanlarla kimse kusura bakmasın ama biz de aramıza mesafe koymaktan çekinmeyiz. Her fırsatta tekrarlıyorum; ihracat, Türk ekonomisinin lokomotifidir. İhracat, Türkiye’yi hedeflerine ulaştıracak en kestirme yoldur. Türkiye tüketerek değil, üreterek, istihdam oluşturarak, ihracat yaparak büyümek zorunda olan bir ülkedir. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin temsil ettiği 150 bin kardeşimiz ülkemiz adına işte böyle önemli bir görev icra etmektedir. Sizler çabalarınızla Türkiye’nin tanıtımına, Türk ürünlerinin küresel birer markaya dönüşmesine de imkân sağlıyorsunuz. Dolayısıyla kimsenin bütün bu emekleri heba etmesine, engellemesine, işi yokuşa sürerek zorlaştırmasına izin veremeyiz. Türkiye’ye inandığınız, Türkiye’ye güvendiğiniz, Türkiye’nin potansiyelini değerlendirdiğiniz için hepinize tek-tek teşekkür ediyorum.
Kıymetli Dostlar,
Türkiye’nin dış ticarette sizin de emeklerinizle yazdığı başarı hikâyesini yalnızca biz değil, rakamlar da çok net biçimde söylüyor. Rusya-Ukrayna Savaşına ve 6 Şubat depremlerine rağmen hamdolsun 2023 senesinde ihracatta güzel bir yıl geçirdik. 2023 yılını 255,4 milyar doları mal ihracatı, 101,7 milyar doları hizmetler ihracatı olmak üzere toplam 355 milyar dolar ihracatla kapattık. Bu yıl ihracat miktarıyla geçen sene Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık. Geçtiğimiz hafta açıklanan rakamlarla bunu bir üst seviyeye taşıdık. 24,1 milyar dolarlık Mayıs ayı ihracatımız, tarihin en yüksek Mayıs ayı ihracat değeri olarak kayıtlara geçti. Bu rekor, yeni bir rekoru da beraberinde getirmiştir. Mayıs ayı ihracatımız aynı zamanda tüm ayların en yüksek aylık ihracat değeri oldu. Mayıs ayı itibariyle yıllıklandırılmış ihracatımız 260,1 milyar dolar ve bir önceki yıla göre yüzde 2,3 artışla yine rekor kırdı.
İhracattaki güzel haberlere ithalat tarafından gelen olumlu veriler de eşlik ediyor. İthalatımızdaki düşüş eğilimi Mayıs ayında da devam etti, ithalatımız Mayıs ayında yıllık bazda yüzde 10,3 oranında geriledi. 2024 yılı Mayıs ayında ihracattaki artış ve ithalattaki azalışın da etkisiyle dış ticaret açığımız yıllık bazda yüzde 47,8 düşüş gösterdi. 2024 yılının ilk 5 ayında ise ihracatımız bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5 artışla 106 milyar 914 milyon dolara çıktı. Böylece ilk 5 ayda mal ihracatında net 4,6 milyar dolar artış sağladık. Dış ticaret açığımızdaki iyileşme sürüyor. İlk 5 ayda dış ticaret açığımız 19,2 milyar dolar azaldı, mal ihracatımızdaki artışın yanında hizmet ihracatında da 2024 yılı hedeflerimize yaklaşıyoruz. Yılın ilk 3 ayında hizmet ihracatımız bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artış göstererek 19,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yılın ilk 5 ayında hizmet ihracatımızın bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artışla 36,2 milyar dolara yükseleceğini tahmin ediyoruz. Yıllıklandırılmış olarak 2024’ün ilk 3 ayı sonunda 103,2 milyar dolar olan hizmet ihracatımızın ilk 5 ay sonunda 104,3 milyar dolara yükseleceğini öngörüyoruz. Cari işlemler açığındaki iyileşme, dış ticaret dengesindeki iyileşme, ticaret ortaklarımızda toparlanma ve turizm gelirlerindeki artışla Orta Vadeli Program hedeflerinden çok daha iyi gerçekleşecek. Cari açıktaki azalma hem rezerv birikimini müspet etkileyecek, hem de finansal istikrar destek olacaktır. 2024 sonunda mal ihracatımı 267 milyar dolara ve hizmet ihracatımızı ise 110 milyar dolara mutlaka taşıyacağız. Bunu da son 21 yıldır olduğu gibi yine sizlerle birlikte başaracağız.
Kıymetli Dostlar,
İhracata ve ihracatçılarımıza verdiğimiz desteğin artarak devam etmesi Türkiye’ye farklı bir ivme kazandırmıştır. İhracatımızın katma değerli ve yüksek teknolojili sektörlere yönlendirilmesini arzu ettiğimizi farklı vesilelerle ifade ettik, firmalarımızın finansman sorununa çözüm bulunmasının ne kadar önemli olduğunun farkındayız. Hazine Bakanlığımız ve Merkez Bankamız, ihracatçılarımızın finansman imkânlarını geliştirmek için farklı formüller üzerinde çalışıyor. Sürekli yeni teşvikler ve destekleri devreye alıyoruz. Eximbank’ın sermayesini güçlendirdik. Son 1 yıl içinde toplam 22 milyar liralık nakdi sermaye artışı oldu. Böylece Türk Eximbank, 70 milyar liralık öz kaynak yapısıyla siz değerli ihracatçılarımıza daha fazla destek verme imkânına kavuştu. Eximbank vasıtasıyla 2023 yılında ihracatçılarımıza toplam 42 milyar dolar destek oldu.
Yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejimizle 2024 yılında bu desteği 50 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz. Kredide kefalet sorununun ortadan kaldırılması amacıyla kurulan ihracatı geliştirme şirketiyle bugüne kadar 78,4 milyar liralık kefalet sağladık. Son dönemde yapılan tüm düzenlemelerle reeskont kredilerinin günlük limitini 10 kat artışla 3 milyar liraya çıkardık.
Reeskont kredilerinin toplam maliyetinin Merkez Bankası politika faizi seviyesini aşmamasını temin ettik. 360 gün vadeli reeskont kredisinin maliyet oranı yüzde 25,93’e sabitlendi. Kurumlar Vergisi mükellefleri için uygulanacak olan yüzde 25 oranındaki vergi oranını ihracatçı firmalarımız için 5 puanlık indirimle yüzde 20 olarak belirledik.
Mimarlık, mühendislik, tasarım ve yazılım gibi çeşitli hizmet ihracatı gelirlerindeki kazanç istisnasını yüzde 50’den yüzde 80’e yükselttik. Eximbank kredilerinin yanı sıra, yatırım taahhütlü avans kredilerinin kapsamını katma değeri yüksek ihracatı arttıracak şekilde genişlettik. Yıllık 100 milyar lira olmak üzere 3 yıl süreyle toplam 300 milyar liralık limit tahsis edilmesini planlıyoruz. Merkez Bankası tarafından ticari bankalar aracılığıyla kullandırılan bu krediler cari dengenin iyileşmesine ve fiyat istikrarına katkı verecek. Ayrıca verimliliği yüksek yatırımların uygun koşullarda uzun vadeli ve Türk lirası cinsinden finansmanını mümkün kılacak. Program sayesinde dış ticaret açığımızda yer tutan 284 ürüne odaklanan 1 milyar lira ve üzerindeki yatırım projeleri değerlendirilecek. Bir başka ifadeyle, yüksek teknolojili ve stratejik üretime yönelik yatırımları bundan sonra daha güçlü destekleyeceğiz. Projenin niteliğine göre yüzde 15 ile yüzde 30 arasında değişen maliyet oranları uygulanacak ve 10 yıla kadar ve imkânı tanınacaktır. 2002’den bu yana yüksek teknolojili ürün ihracatı 4,5 katına çıktı. İnşallah bu oranları çok daha yukarılara taşıyacağız.
Bugün sizlere müjdeli bir haber vermek istiyorum. İhracatçılarımız için döviz bozdurma zorunluluğunu yüzde 40’dan yüzde 30’a indirdik. Bu düzenleme Pazartesi’nden itibaren geçerli olacak. Tüm ihracat ailesine hayırlı olmasını diliyorum.
Değerli Arkadaşlar,
Bölgemizde yaşanan sıcak çatışmalara ve 6 Şubat depremlerinin 104 milyar dolarlık mali faturasına rağmen küresel ekonominin içinden geçtiği fırtınalı dönemi başarıyla yönetiyoruz. Geçen sene tüm taraflarla görüşerek hazırladığımız Orta Vadeli Program ve 12. Kalkınma Planıyla ekonomideki yol haritamızı sizlerle paylaştık. Popülizmin zirveye çıktığı 31 Mart seçimleri sürecinde Türk ekonomisine ilave yük oluşturacak afaki adımlardan uzak durmak suretiyle programa olan güvenimizi uygulamalarımızla ispat ettik. Sırf seçim kazanmak uğruna milletimize yalan söyleme, meydanlarda bol keseden vaat dağıtma gibi yollara başvurmadık. Bundan 3 ay önce seçim meydanlarında olmadık sözler verenler, bugün verdikleri sözleri tutmak yerine sadece miting yapıyor, ipe un seriyor, milleti oyalamanın yollarını alıyor. Liyakat, adalet, hak, hukuk diyerek ahkâm kesenlerin bugün nepotizmin kitabını yeniden yazdıklarını görüyoruz. Şehirlerine hizmet etmesi gerekenler sadece hısım akrabaya çalışıyor. Biz siyasi olarak etik dışı olan bu yolların hiçbirine tevessül etmedik. İnsanımıza karşı daima dürüst olduk. Tutamayacağımız sözü vermedik. Söz verdiğimiz zaman ise bir şekilde sözümüzü yerine getirmeye gayret ettik. Bunun sebebi şudur: Biz siyaseti ülkemize ve milletimize hizmet için yapıyoruz. Biz velev ki kendimiz bedel ödesek de, milletimize bedel ödettirmemenin derdindeyiz. Biz kendi çıkarımıza uygun olanı değil, Türkiye ve Türk ekonomisi için en doğru olanı yapmanın peşindeyiz. Önceliğimiz bu ülkeyi hayat pahalılığı sorunundan temelli kurtarmaktır. Enflasyonu düşürmek için para, maliye ve gelirler politikalarını uyum içinde yürütüyoruz. Mali disiplin alanındaki adımlar para politikacımızın etkinliğini arttıracak ve enflasyonla mücadeleye güçlü destek verecek. Ekonomi programımızın ilk yılı geçiş yılıydı ve bu dönemi öngördüğümüz şekilde hamdolsun başarıyla tamamladık. Enflasyonda en zor dönemin artık geride kaldığına inanıyoruz, şimdi programın sonuçlarını daha net göreceğimiz yeni bir döneme, dezenflasyon sürecine giriyoruz. Geçmişte enflasyonu nasıl tek haneye indirdiysek, inşallah aynı başarıyı tekrar yakalayacağız.
Büyüme tarafında da hamdolsun oranlar son derece olumlu seyrediyor. Geçen yıl yaşadığımız deprem felaketini ve ihracat pazarlarımızdaki zayıflamaya rağmen yüzde 4,5’luk bir büyüme kaydettik. Milli gelirimiz cari fiyatlarla ilk kez 1 trilyon doları aştı. Türkiye ekonomisi nominal değerle dünyada 17’nci, satın alma gücü paritesine göreyse 11’nci sırada yer aldı. Bu yılın ilk çeyreğinde büyümemiz yüzde 5,7 olarak gerçekleşti. Bunun 1,6 puanı net dış talepten, yani siz değerli ihracatçılarımızın kıymetli çabalarından kaynaklandı. Büyümede kalitenin arttığı, kompozisyonun özellikle iyileştiği bir döneme adım atmış bulunuyoruz. Makine ve teçhizat yatırımlarındaki artış 18 çeyrektir devam ediyor. Yatırımların ve ihracatın sürüklediği bir büyüme idealimizi süratle gerçeğe dönüştürüyoruz. 2024 yılı genelinde net dış talebin pozitif katkı vereceği yüzde 4’e yakın dengeli bir büyüme öngörüyoruz.
Değerli Arkadaşlar,
Türk ekonomisi emin adımlarla hedeflerine doğru ilerlerken, Türkiye’nin uluslararası çevrelerdeki görünümü de ciddi biçimde değişiyor. Ekonomide ilk yılın karnesi oldukça iyi geldi. Programımız tıpkı öngördüğümüz doğrultuda meyvelerini veriyor. Merkez Bankamızın brüt rezervleri 31 Mayıs itibariyle 45,2 milyar dolar artışla toplam 143,6 milyar dolara yükseldi. Ekonomi programımızın oluşturduğu güven ve öngörülebilirlik sayesinde ülkemize dış kaynak girişi devam ediyor. Bankacılık ve reel sektörümüzün dış borç çevirme oranları artarken, bu borçlanmalar daha düşük maliyetlerle gerçekleştiriliyor. Son 1 yılda bankaların dış borç çevirme oranı yüzde 96’dan yüzde 153’e, reel sektörün dış borç çevirme oranı ise yüzde 118’e yükseldi. Bankalarımız yılbaşından bu yana 4 milyar doların üzerinde sermaye benzeri dış kaynağa erişim sağladı. Önümüzdeki dönemde uluslararası doğrudan yatırımlarda da güçlü bir canlanma göreceğimize inanıyorum. Yatırım ortamımızın daha da iyileştirilmesi için gerekli olan her adımı zaman kaybetmeden atacağız. Aktif sanayi politikalarına hız kazandıracak, dijital ve yeşil dönüşüme odaklanan politikalarla temellerimizi daha da sağlamlaştıracağız. Programın olumlu sonuçlarını ülke risk priminde de net şekilde görüyoruz. Ülkemizin CDS primi 266 baz puana kadar geriledi. Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının not artışı ve görünüm adımlarını sizler de yakından takip ediyorsunuz. Çok taraflı kalkınma bankaları da önümüzdeki dönemde 60 milyar dolara yakın kaynağı ülkemizdeki kalkınma projelerinin finansmanına aktaracak. Uzun vadeli ve düşük maliyetli bu kaynaklar, yatırım yapan, istihdam sağlayan ve ihracata katkı sunan tüm girişimcilerimizin emrinde olacaktır. Daha rekabetçi, daha müreffeh, daha üretken ve güçlü bir Türkiye’yi siz ihracatçılarımızın da katkısıyla inşallah hep birlikte inşa edeceğiz. Bunun için biraz sabır, kararlılık, bu uyguladığımız programda dirayet göstermek gerekiyor. Şunu sizin de bilmenizi isterim: Türkiye ekonomisi, bu sürecin sonunda çok farklı bir lige yükselecektir. Gelişmiş ülkeler dahil tüm dünyayı olumsuz etkileyen belirsizliklerden kurtulduğumuzda bu yeni dönemin baş aktörü inşallah Türkiye olacaktır. Bundan en küçük bir şüphe duymamanızı sizlerden özellikle bekliyorum.
Sizlerden, siz iş insanlarımızdan programa güvenmenizi istiyorum. Kendi çıkarları dışında başka hiçbir şey düşünmeyen felaket tellallarının girişimlerine karşı hep beraber sağlam bir duruş sergileyelim. Türkiye’nin tekrar şaha kalkmasını istemeyenlerin tezviratlarına karşı daha dikkatli olalım. Bunlara prim vermeyelim. Biz işimize bakalım. İhracat hedeflerimizi gerçekleştirmeye odaklanalım. Türkiye’nin başarılarına bir türlü sevinemeyen, sırf haklı çıkmak, bütün bunların uğruna sokaktaki vatandaşı bilerek yanlış yönlendiren, insanımıza sürekli karamsarlık aşılayan muhterislere meydanı asla terk etmeyeceğiz. Sizlerle ve Anadolu’nun farklı illerindeki iş dünyası temsilcilerimizle daha yoğun bir şekilde bir araya gelerek bu süreci suhuletle yürüteceğiz. İnşallah bundan sonra ekonomi ekibimiz başta ihracatçılarımız olmak üzere iş dünyamızı daha sık, daha düzenli olarak bilgilendirecek, bilgi kirliliğinin önüne geçmek için de farklı adımları devreye alacağız. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyorum.
Bu düşüncelerle sözlerime son verirken, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin 31. Olağan Genel Kurulu’nun tekrar hayırlı olmasını diliyorum. Ödül alan tüm firmaları, şahısları tekrar tebrik ediyorum.
Türkiye’nin büyümesine, kalkınmasına, huzur ve refahına katkı yapan siz ihracatçılarımıza teşekkür ediyor, yolunuz, bahtınız açık olsun, işleriniz bereketli olsun diyor, hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.
Kalın sağlıcakla.