Speech at the Announcement Program of Export Figures for the Year 2024
Recep Tayyip Erdoğan · President of Turkey
- Context
- Erdoğan addressed business representatives and press at the annual export figures announcement program on January 3, 2025, reviewing Turkey's 2024 foreign trade performance.
- Main themes
- Turkey's 2024 export figures, foreign trade performance, Gaza humanitarian crisis and Palestine solidarity, trade halt with Israel, Syria developments, global economic challenges, post-pandemic trade disruptions, geopolitical tensions, OECD growth forecasts, private sector contributions to exports
- Duration
- ~23 min
- Words
- 2,754
- Sentences
- 136
- Readability
- 52
- Grade
- 10.4
- Syntax
- 3.02
- Vocabulary
- 2.32
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other136 sentences in 46 paragraphs
Dear Nation,
Valuable Representatives of Our Business World,
Esteemed Members of the Press,
I greet you with my heartfelt feelings, respect, and affection. Today, we have come together to evaluate the foreign trade data for the year 2024.
At the very beginning of my speech, I would like to congratulate all of our business world, our nation, and all our friendly and brotherly peoples on the occasion of the new Gregorian year, together with you, our guests here. I also sincerely congratulate you on the blessed three months that we have entered as of January 1, and I pray that God grants us health and well-being to reach the holy month of Ramadan.
We have left behind a challenging year marked by wars, massacres, and conflicts, especially in Gaza and Lebanon. The Gaza tragedy, which has continued for 15 months and claimed the lives of 50,000 innocents, remains a deep wound within us and will continue to bleed throughout 2024. In the last weeks of 2024, we sincerely hope that the sun of freedom and justice rising in Syria will also shine in the skies of Gaza, which have been darkened by warplanes in 2025.
As we have not abandoned our Palestinian brothers in the face of the oppression they have faced since October 7, 2023, just as we did not abandon them during the 13 years in Syria, we have tried to alleviate the burden of the oppressed in Gaza with 100,000 tons of humanitarian aid sent through various channels. We have both supported and led all diplomatic efforts for the recognition of the State of Palestine by more countries.
Turkey has been the only country to completely halt commercial transactions with Israel. Additionally, by completing our negotiations to expand the Palestine Free Trade Agreement, we ensured that the Palestinian people would not be harmed by our decision and provided them with additional contributions.
With the onset of winter, we have no tolerance for the loss of even a single innocent life in Gaza, where the humanitarian disaster has worsened. With this understanding, we are making intense efforts to stop the massacres as soon as possible and to pave the way for lasting peace. Inshallah, we hope to see the positive results of these multifaceted efforts in the upcoming period.
I would like to once again thank all representatives of our business world who supported this decision taken by our government in solidarity with the Palestinian people, on behalf of myself and my nation.
Despite all the criticisms coming from both inside and outside, just as we were vindicated in Syria, history will also confirm our righteousness in the Gaza crisis, and Turkey's stance in favor of justice, peace, and compassion will be seen as correct. With God's permission, we have not had and do not have the slightest doubt about this.
Valuable Friends,
Evaluating the foreign trade figures of the previous year has almost become a tradition of our government. We attach great importance to these meetings where we present our report card and account for our successes and shortcomings. We also see this as an essential element of our principle of accountability to the public. This tradition will hopefully continue in the future.
If our government is on one side of the increasing foreign trade figures each year, of course, our private sector is on the other side. First and foremost, I congratulate our exporters and ambassadors of our business world who work selflessly to deliver Turkish products to all corners of the world.
In a moment, we will examine the momentum that Turkey has achieved in foreign trade in 2024 from all aspects.
While making an objective assessment of the foreign trade figures, I believe that the following point should not be overlooked: As Turkey, we have gone through an extremely painful and tumultuous year filled with uncertainties, especially in the context of documentary developments. The war between our neighbors, Russia and Ukraine, in the Black Sea has sometimes escalated to very dangerous levels and has continued into 2024.
The protective measures that were implemented during the coronavirus process, which were said to be temporary, unfortunately continued to negatively affect global trade last year. The deterioration in fundamental economic indicators such as consumption, production, and inflation, which began with the pandemic, has not yet been overcome. Geopolitical tensions, political upheavals, and the ongoing struggle against inflation, which has not yet reached the desired levels, marked the world last year.
A relatively better year awaits us in 2025. However, it appears that global economic activity will recover in 2025 but will remain below pre-pandemic averages. According to OECD forecasts, the world economy is expected to close 2024 with a growth rate of 3.2%, and to reach a growth rate of 3.3% in 2025. The American economy is expected to grow by 2.8% and 2.2%, respectively, while the Eurozone is expected to grow by 0.8% and 1.2%.
The negative outlook in Germany, our largest trading partner, poses a significant risk factor for the Eurozone from our perspective. However, we will try to minimize this risk by finding new markets and new trading partners.
Looking at the overall picture, we can clearly see this: While global trade in goods and services is giving positive signals for 2025, unresolved hot conflicts and geopolitical tensions necessitate that we act more cautiously and prudently.
Valuable Friends,
Despite all these challenges in the global economy and our region, Turkey is confidently moving towards its goals. With our investment, employment, production, and export-oriented growth strategy, we continue to write new success stories. Our economy, which recorded a growth rate of 2.1% in the third quarter of 2024, has been growing uninterrupted for 17 quarters. Thus, we reached a growth rate of 3.2% in the first nine months of the year.
In 2023, our economy was 1 trillion 130 billion dollars, and in the third quarter of 2024, it reached an annualized figure of 1 trillion 260 billion dollars.
We expect our per capita income, which was 13,243 dollars in 2023, to exceed 15,000 dollars in 2024 and to rise above 17,000 dollars in 2025, what a journey it has been.
For 2025, we aim to achieve a growth rate of 4% with the support of net exports and fixed capital investments.
I am pleased to express that the strong effects of production are also reflected in the recently announced employment figures. Employment increased by 1 million 31 thousand people in the last year. The number of employed individuals reached 32 million 970 thousand in October 2024, marking the highest level in history.
From January to October 2024, our unemployment rate has fallen to an average of 8.8%, the lowest level in the last 23 years. We achieved the best unemployment rate in our history with 6.6% for men.
The transition process that began in June 2023, aimed at establishing a solid foundation for combating inflation, has ended as of June 2024, and the second phase, the disinflation process, has begun. The inflation data for 2024 announced by TÜİK this morning has confirmed the correctness of the policies we have implemented. Inflation was 1.03% on a monthly basis in December, while it decreased to 44.38% on an annual basis. Annual inflation has fallen by 20 points compared to the end of 2023 and by 31 points compared to the peak level in May 2024. We believe that our inflation rate in 2025 will be in line with the levels announced in the Medium-Term Program and the inflation report. We hope that these encouraging developments will continue. Because we see that the markets trust our government, trust our policies, trust our economic program, and along with all this, trust the strong potential of the Turkish economy. Your support in this regard is also very valuable. We sincerely expect the support of all stakeholders in our business world to contribute to increasing our exports in line with our targets and to bringing inflation back down to single digits.
Dear Brothers and Sisters,
As exporters, you are the greatest witnesses of our 22-year struggle and also our companions with whom we walk shoulder to shoulder. Over the last 22 years, we have worked hand in hand and heart to heart, and together we have truly elevated our country to a very different level. We have embarked on hundreds of journeys with our exporters and business people. We have traveled the world inch by inch. Everywhere we went, we jointly conveyed Turkey's potential, strength, and opportunities to statesmen and representatives of the business world. We addressed the issues of our exporters without making a distinction between big and small. We produced solutions in every area, from customs procedures to visa issues, from receivables collection to free trade agreements. Even when we faced difficulties, we always found new paths, methods, and markets. Thanks to our policies of opening up to Africa and Latin America, the Turkish business world has begun to demonstrate a strong presence in these regions by overcoming obstacles. Today, thank God, we are exporting in every corner of the world. Exports continue to be the flagship of the Turkish economy. Indeed, we can clearly see this when we look at the export figures for 2024.
Now, I would like to share our foreign trade data for the past year with you. Friends, first of all, in December 2024, our exports increased by 2.2% to reach 23.5 billion dollars. Thus, we broke the monthly export record for December. Our imports, on the other hand, increased by 11.1% to 32.3 billion dollars. In the entire year, we set a record in export figures, marking the highest in the history of the Republic. Despite the negative circumstances I just mentioned, our merchandise exports in 2024 increased by 2.5% to 262 billion dollars compared to 2023.
Additionally, we broke the monthly export record in 12 out of the last 19 months. In the period from January to December 2024, 31 of our provinces exported over 1 billion dollars, while 54 provinces increased their exports. Our top 5 exporting provinces are Istanbul with 56.8 billion dollars, Kocaeli with 32 billion dollars, Izmir with 23.8 billion dollars, Bursa with 18.2 billion dollars, and Tekirdağ with 13.2 billion dollars.
In 2024, our total imports decreased by 4.9% to 344.1 billion dollars. In 2024, we achieved positive gains in our foreign trade balance.
We reduced the foreign trade deficit from 106.3 billion dollars in 2023 to 82.2 billion dollars in 2024. In other words, we decreased the foreign trade deficit by 24 billion dollars in 2024. The ratio of exports to imports in 2024 increased by 5.5 points to 76.1%. This ratio was only around 50% when we came to power in 2002.
In 2024, the top three countries that stood out in terms of value increase in our exports were the United Kingdom with a 22.2% increase, the United States with a 9.9% increase, and Saudi Arabia with a 52% increase. In 2024, our exports to the European Union reached 108.7 billion dollars, an increase of 4.2%. It is very significant that our exports to this market increased in an environment where the EU's imports have decreased by 7.5% in the last 12 months.
Additionally, our exports to the members of the Organization of Islamic Cooperation increased by 6.1% to 70.1 billion dollars, and to the countries of the Turkic States Organization, they increased by 12.9% to 11.1 billion dollars.
When we look at the top three chapters where the value of our exports increased the most, we see that motor vehicles increased by 5.3% to 32.5 billion dollars, iron and steel increased by 15.1% to 10.2 billion dollars, and electrical machinery and devices increased by 6.4% to 16.4 billion dollars.
Another important point I want to emphasize here is the contribution of high and medium-high technology products in production. In 2024, the export of high-tech products increased by 19% in value to reach 8.8 billion dollars. The export of medium-high technology products reached 92.4 billion dollars with an increase of 2.8%. The share of medium-high and high-tech product exports, which was 36.9% in 2022, rose to 40.4% in 2023 and to 41% this year. This is an important sign of the quality improvement in our products. While our foreign currency exports decrease, our macroeconomic stability is strengthening, and thus, our economy is progressing on a more balanced growth trend.
Valuable Guests,
I hope that the export figures will bring blessings to our country, our nation, and our economy. The success behind this belongs to everyone, from the workers sweating in factories to the foremen, from the apprentices and journeymen working in workshops to the employers and investors who provide employment opportunities for our people, and to the exporters who connect our products with the world. I would like to note with pleasure that women contributed over 20% to these record export figures. I wholeheartedly congratulate all our exporters, especially women, and everyone who contributed.
We are also experiencing the joy of exceeding our targets in service exports, just like in merchandise exports. As you know, our target for service exports in 2024 was 110 billion dollars. In the first 10 months of the year, we reached 97.1 billion dollars in service exports and a surplus of 54 billion dollars in service trade. When viewed on an annualized basis, we exceeded our target of 110 billion dollars with 112.5 billion dollars in service exports as of October. Both the performance in merchandise trade and the strong contribution of services have positively reflected on our current account balance. The current account has recorded a surplus on a monthly basis for the first time in 5 years over the last 5 months. It appears that the current account deficit will decrease to around 10-11 billion dollars by the end of 2024, down from 40.4 billion dollars last year. Thus, we believe that the current account deficit as a ratio of national income will remain below 1% in 2024. As I have always said, these successes are merely starting points; we will continue to work tirelessly, without stopping, and without paying attention to the doomsayers who say we are finished, to achieve even greater successes.
I want you to know this: We will always stand by our export champions, who are a source of pride for the Turkish economy, just as we did yesterday and will do tomorrow. In 2024, we provided a total of 24.7 billion lira in support to our goods and services exporters. We are increasing the budget allocated for export support to 33 billion lira in 2025. All relevant institutions of our government are making joint efforts to facilitate access to finance for our exporters. We are not only relying on Eximbank for financing; we are taking an important step with the Export Development Corporation, and we have also provided a solution to the collateral issue with the guarantee system. Our Central Bank has increased the daily limit of rediscount credits to 4 billion lira, a 13-fold increase, to support access to finance. Over the past year, the Central Bank has provided 573 billion lira in rediscount credits. We are working hard to transform Turkey into a stronger, more competitive, and sustainable economic structure. Our Ministry of Trade has also initiated the 2025 export plan studies. We aim to expand the scope of support for our exporters' participation in domestic and international fairs, facilitate access to support, and accelerate support processes.
Dear Friends,
Today, we are not only evaluating the year 2024, but we are also setting the targets for 2025. Last year, I set a target of 375 billion dollars for goods and services exports for the year 2024, and thankfully, you did not let my trust in you go to waste. I believe that in 2025, we will exceed a total of 390 billion dollars in goods and services exports. As your President, I trust that you will achieve an export figure that surpasses our targets in the coming year.
I pray that God opens our path and fortune. I wish that the highest export figure in the history of the Republic will once again be beneficial for our country, our nation, and you. I congratulate our Ministry of Trade, the Turkish Exporters Assembly, the Foreign Economic Relations Board, and everyone who works diligently to increase our trade, and I commend those who contributed to this beautiful organization. I greet you once again with respect and affection. May you be entrusted to God.
Stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
İş Dünyamızın Kıymetli Temsilcileri,
Değerli Basın Mensupları,
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. Bugün 2024 senesinin dış ticaret verilerini değerlendirmek üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz.
Konuşmamın hemen başında buradaki siz misafirlerimizle birlikte tüm iş dünyamızın, milletimizin, dost ve kardeş halklarının tamamının yeni miladi yılını tebrik ediyorum. Yine bu vesileyle 1 Ocak tarihi itibarıyla müşerref olduğumuz mübarek 3 aylarınızı da canı gönülden tebrik ediyor, Rabbim bizleri Ramazan-ı Şerife de sağlık ve afiyetle kavuştursun diyorum.
Gazze ve Lübnan başta olmak üzere yakın çevremizde savaşları, katliamların ve çatışmaların eksik olmadığı zorlu bir yılı geride bıraktık. Tüm dünyanın gözleri önünde 15 aydır devam eden ve 50 bin masumun hayatına mal olan Gazze mezalimi içimizde büyük bir yara olarak 2024 senesi boyunca da kanamaya devam etti. 2024’ün son haftalarında Suriye’ye doğan özgürlük ve adalet güneşinin 2025 senesinde savaş uçaklarının kararttığı Gazze semalarında da sökün etmesini yürekten temenni ediyoruz.
Suriye’de 13 yıl boyunca olduğu gibi 7 Ekim 2023’ten beri maruz kaldıkları zulüm karşısında Filistinli kardeşlerimizi de yalnız bırakmadık. Çeşitli kanallardan gönderdiğimiz 100 bin tonluk insani yardımla Gazzeli mazlumların yükünü bir nebze olsun hafifletmeye çalıştık. Filistin Devleti’nin daha fazla ülke tarafından tanınması için diplomatik alanda yürütülen tüm çabalara hem destek verdik, hem de öncülük ettik.
İsrail’le ticari işlemleri tamamen durduran tek ülke yine Türkiye olmuştur. Ayrıca, Filistin Serbest Ticaret Anlaşması’nı genişletme müzakerelerimizi tamamlayarak, hem Filistin halkının aldığımız karardan zarar görmemesini temin ettik, hem de kendilerine ilave katkılarda bulunduk.
Kış mevsiminin bastırmasıyla birlikte insani felaketin ağırlaştığı Gazze’de tek bir masumun daha hayattan kopartılmasına tahammülümüz yok. Bu anlayışla katliamların bir an önce durması ve kalıcı barışa giden yolun önünün açılması için yoğun gayret sarf ediyoruz. İnşallah önümüzdeki dönemde çok yönlü yürüttüğümüz bu çabalarımızın müspet sonuçlarını görmeyi ümit ediyoruz.
Filistin halkıyla dayanışma adına hükümetimizin aldığı bu karara destek veren iş dünyamızın tüm temsilcilerine bir kez daha şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum.
İçeriden ve dışarıdan gelen bütün eleştirilere rağmen nasıl Suriye’de haklı çıkan biz olduysak, Gazze krizinde de tarih haklılığımızı teyit edecek, Türkiye’nin adaletten, barıştan ve merhametten yana olan tavrının isabetli olduğunu görecektir. Allah’ın izniyle bundan en küçük bir şüphe duymadık ve duymuyoruz.
Kıymetli Dostlar,
Her yıl bir önceki yılın dış ticaret rakamlarını değerlendirmek, iktidarımızın adeta bir geleneği haline geldi. Karnemizi önümüze koyduğumuz, başarılarımızın ve eksiklerimizin muhasebesini yaptığımız bu toplantılarımıza büyük önem veriyoruz. Bunu aynı zamanda halka hesap verme prensibimizin asli bir unsuru olarak görüyoruz. Bu gelenek inşallah bundan sonra da devam edecek.
Her yıl artan dış ticaret rakamlarımızın bir tarafında hükümetimiz varsa, elbette diğer tarafında özel sektörümüz bulunuyor. Öncelikle fedakarca çalışarak Türk ürünlerini dünyanın dört bir yanına ulaştıran ihracatçılarımızı ve iş dünyamızın elçilerini tebrik ediyorum.
Birazdan 2024 yılında Türkiye’nin dış ticaret alanında yakaladığı ivmeyi tüm yönleriyle inceleyeceğiz.
Dış ticaret rakamlarının objektif değerlendirmesini yaparken şu noktanın gözden ırak tutulmaması gerektiği kanaatindeyim: Türkiye olarak özellikle belgesel gelişmeler bağlamında belirsizliklerle dolu son derece sancılı ve sarsıntılı bir yıl geçirdik. Karadeniz’den komşularımız olan Rusya-Ukrayna arasındaki savaş kimi zaman çok tehlikeli boyutlara vararak 2024 yılında da devam etti.
Koronavirüs sürecinde geçici denilerek devreye alınan korumacı tedbirler maalesef geçen yıl da küresel ticareti olumsuz etkilemeyi sürdürdü. Tüketim, üretim ve enflasyon gibi temel ekonomik göstergelerde salgınla beraber başlayan bozulmanın üstesinden henüz gelinemedi. Jeopolitik gerilimler, siyasi çalkantılar ve henüz tam istenilen seviyelere gelinemeyen enflasyonla mücadele dünyada geçen yıla damgasını vurdu.
2025 senesinde bizleri nispeten daha iyi bir yıl bekliyor. Ancak, 2025 yılında küresel iktisadi faaliyetin toparlanmakla birlikte salgın öncesi ortalamalarının altında seyredeceği anlaşılıyor. OECD’nin tahminlerine göre, dünya ekonomisinin 2024 yılını yüzde 3,2’lik büyümeyle kapatacağı, 2025 yılında ise yüzde 3,3’lük bir büyüme oranına ulaşacağı öngörülüyor. Amerikan ekonomisinin sırasıyla yüzde 2,8 ve yüzde 2,2 oranında, Avro Bölgesinin ise yüzde 0,8 ve yüzde 1,2 oranında büyümesi bekleniyor.
En büyük ticaret ortağımız olan Almanya’daki olumsuz görünüm bizim açımızdan Avro Bölgesi için önemli bir risk unsuru teşkil etmektedir. Ama kendimize yeni pazarlar, yeni ticaret ortakları bularak inşallah bu riski de minimize etmeye çalışacağız.
Genel tabloya baktığımızda şunu net bir şekilde görebiliyoruz: Küresel mal ve hizmet ticareti 2025 yılı için olumlu sinyaller vermesine karşın, çözüme kavuşturulamayan sıcak çatışmalar ve jeopolitik gerilimler sebebiyle daha tedbirli, temkinli hareket etmemizi elzem kılmaktadır.
Değerli Dostlar,
Küresel ekonomide ve bölgemizde yaşanan bütün bu zorluklara rağmen Türkiye hedeflerine doğru emin adımlarla ilerlemektedir. Yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejimizle yen başarı hikayeleri yazmaya devam ediyoruz. 2024 yılının 3’üncü çeyreğinde yüzde 2,1 oranında büyüme kaydeden ekonomimiz, tam 17 çeyrektir kesintisiz büyüyor. Böylece yılın ilk 9 ayında yüzde 3,2 oranında büyüme oranına ulaştık.
2023 yılında 1 trilyon 130 milyar dolar olan ekonomimiz 2024 yılının 3’üncü çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak 1 trilyon 260 milyar doları buldu.
2023 yılında 13 bin 243 dolar olan kişi başına gelirimizin 2024 yılında 15 bin doları aşmasını, 2025 yılında ise 17 bin dolar seviyesinin üzerine çıkmasını bekliyoruz, nereden nereye.
2025 yılı için net ihracat ve sabit sermaye yatırımlarının da desteğiyle yüzde 4 büyüme oranına ulaşmayı hedefliyoruz.
Üretimin güçlü etkilerinin son açıklanan istihdam verilerine de yansıdığını memnuniyetle ifade etmek isterim. İstihdam son bir yılda 1 milyon 31 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Ekim ayında 32 milyon 970 bin kişiye ulaşarak tarihin en yüksek seviyesini gördü.
Ocak-Ekim 2024 döneminde işsizlik oranımız ortalama yüzde 8,8 oranıyla son 23 yılın en düşük düzeyine inmiştir. Erkeklerle yüzde 6,6 ile yine işsizlikte tarihimizin en iyi oranını yakaladık.
2023 yılı Haziran ayında başlayan ve enflasyonla mücadelede sağlam bir zemin oluşturmayı amaçlayan geçiş süreci 2024 yılı Haziran ayı itibarıyla sona ermiş ve ikinci aşama olan dezenflasyon süreci başlamıştır. Bu sabah TÜİK tarafından açıklanan 2024 yılına ait enflasyon verileri uyguladığımız politikaların doğruluğunu teyit etmiştir. Enflasyon Aralık’ta aylık bazda yüzde 1,03 olurken yılık bazda yüzde 44,38’e gerilemiştir. Yıllık enflasyon 2023 sonuna göre 20 puan, 2024 Mayıs ayındaki zirve seviyesine göre 31 puan düşmüştür. 2025 yılında da enflasyon oranımız Orta Vadeli Programla ve enflasyon raporunda ilan edilen seviyelerle uyumlu şekilde gerçekleşecektir. Bu umut verici gelişmelerin arkası inşallah gelecek. Çünkü görüyoruz ki piyasalar, hükümetimize güveniyor, politikalarımıza güveniyor, ekonomi programımıza güveniyor ve tüm bunlarla birlikte Türk ekonomisinin güçlü potansiyeline güveniyor. Bu konuda tabii sizin desteğiniz de çok kıymetli. Gerek ihracatımızı hedeflerimizle uyumlu bir şekilde arttırmaya, gerekse enflasyonu tekrar tek haneli rakamlara düşürmeye katkıda bulunmak için iş dünyamızın tüm paydaşlarından samimi destek bekliyoruz.
Değerli Kardeşlerim,
İhracatçılar olarak sizler 22 yıllık mücadelemizin en büyük şahitleri ve aynı zamanda omuz omuza yürüdüğümüz yol arkadaşlarımızsınız. Son 22 yılda el ele, gönül gönle verdik ve ülkemizi gerçekten çok farklı bir seviyeye beraberce taşıdık. İhracatçılarımız ve iş insanlarımızla birlikte yüzlerce seyahate çıktık. Dünyayı adeta karış karış dolaştık. Gittiğimiz her yerde Türkiye’nin potansiyelini, gücünü ve imkânlarını devlet adamlarına ve iş dünyasının temsilcilerine birlikte anlattık. Büyük-küçük ayrımı yapmadan ihracatçılarımızın meseleleriyle ilgilendik. Gümrük işlemlerinden vize sorunlarına, alacak tahsilatından serbest ticaret anlaşmalarına kadar her alanda çözümler ürettik. Zorluklarla karşılaşsak da hep yeni yollar, yöntemler ve pazarlar bulduk. Afrika ve Latin Amerika açılım politikalarımız sayesinde Türk iş dünyası bu coğrafyalarda da engelleri aşarak güçlü bir varlık göstermeye başladı. Bugün hamdolsun dünyanın her köşesinde ihracattayız. İhracat, Türk ekonomisinin amiral gemisi vasfını halen koruyor. Nitekim 2024 yılının ihracat rakamlarına baktığımızda bunu net bir şekilde görebiliyoruz.
Şimdi sizlerle geçen yıla ait dış ticaret verilerimizi paylaşmak istiyorum. Dostlar, öncelikle 2024 yılı Aralık ayında ihracatımız yüzde 2,2 artışla 23,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Böylece Aralık ayı aylık ihracat rekorunu kırdık. İthalatımız ise yüzde 11,1’lik artışla 32,3 milyar dolar oldu. Yılın tamamında ihracat rakamlarında Cumhuriyet tarihinin rekoruna imza attık. Biraz evvel ifade ettiğim olumsuzluklara rağmen 2024 yılı mal ihracatımız 2023 yılına göre yüzde 2,5 oranına 262 milyar dolara çıktı.
Ayrıca, son 19 ayın 12’sinde o ayın ihracat rekorunu kırdık. 2024 yılı Ocak-Aralık döneminde 31 ilimiz 1 milyar doların üzerinde ihracat yaparken 54 ilimiz de ihracatını arttırmıştır. En fazla ihracat yapan 5 ilimiz sırasıyla 56,8 milyar dolar ile İstanbul, 32 milyar dolar ile Kocaeli, 23,8 milyar dolar ile İzmir, 18,2 milyar dolar ile Bursa ve 13,2 milyar dolar ile Tekirdağ’dır.
2024 yılı genelinde ithalatımız yüzde 4,9 düşüşle 344,1 milyar dolara inmiştir. 2024 senesinde dış ticaret dengemizde olumlu kazanımlar elde ettik.
2023’te 106,3 milyar dolar olan dış ticaret açığını 2024 yılında 82,2 milyar dolara kadar indirdik. Yani 2024’te dış ticaret açığını tam 24 milyar dolar düşürdük. 2024’te ihracatın ithalatı karşılama oranı ise 5,5 puan artışla yüzde 76,1’e yükseldi. Bu oran, göreve geldiğimiz 2002 yılında sadece yüzde 50 civarındaydı.
2024 yılında ihracatımızda kıymet bazında artışta öne çıkan ilk 3 ülke ise yüzde 22,2 artışla Birleşik Krallık, yüzde 9,9 artışla Amerika Birleşik Devletleri ve yüzde 52’lik artışla Suudi Arabistan olmuştur. 2024 yılında Avrupa Birliği’ne ihracatımız yüzde 4,2 artışla 108,7 milyar dolara ulaşmıştır. Avrupa Birliği’nin son 12 ayda ithalatının yüzde 7,5 gerilediği bir ortamda ülkemizin bu pazara ihracatının artması çok mühimdir.
Ayrıca İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerine ihracatımız yüzde 6,1 artarak 70,1 milyar dolara, Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerine yüzde 12,9 artışla 11,1 milyar dolara yükselmiştir.
İhracatımızın değer bazında en çok arttığı ilk üç fasılaya şöyle bir baktığımızda motorlu kara taşıtlarında yüzde 5,3 artışla 32,5 milyar doları, demir ve çelikte yüzde 15,1 artışla 10,2 milyar doları, elektrikli makine ve cihazlarda yüzde 6,4 artışla 16,4 milyar dolara yakaladığımızı görüyoruz.
Burada şöyle altını çizmek istediğim bir diğer önemli husus ise: Üretimdeki ortak yüksek ve yüksek teknolojili ürün katkısıdır. 2024 yılında yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı kıymet bazında tam yüzde 19 oranında artışla 8,8 milyar dolara yükselmiştir. Orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı ise yüzde 2,8 artışla 92,4 milyar dolara ulaşmıştır. 2022 yılında yüzde 36,9 olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının payı 2023 yılında yüzde 40,4’e, bu yıl yüzde 41’e çıkmıştır. Bu durum ürünlerimizdeki nitelik artışının önemli bir işaretidir. Döviz ihracatımız azalırken, makroekonomik istikrarımız güçlenmekte dolayısıyla, ekonomimiz daha dengeli bir büyüme trendinde ilerlemektedir.
Değerli Misafirler,
İhracat rakamlarının ülkemiz, milletimiz ve ekonomimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Bu başarının altında fabrikalarda alın teri döken işçiden ustabaşına, atölyelerde emek veren çıraktan kalfaya, insanımıza istihdam kapısı olan işveren ve yatırımcıdan, ürünlerimizi dünya ile buluşturan ihracatçılarımıza kadar herkesin imzası var. Tabii bu rekor ihracat rakamlarına, kadınların yüzde 20’nin üzerinde katkı yaptığını memnuniyetle belirtmek isterim. Başta kadınlar olmak üzere bütün ihracatçılarımızı ve emeği geçen herkesi yürekten tebrik ediyorum.
Mal ihracatı gibi hizmet ihracatında da hedeflerimizi aşmanın bahtiyarlığını yaşıyoruz. Biliyorsunuz 2024 yılında hizmet ihracatı hedefimiz 110 milyar dolardı. Yılın ilk 10 ayında 97,1 milyar dolar hizmet ihracatına ve 54 milyar dolar hizmet ticareti fazlasına ulaştık. Yıllıklandırılmış olarak bakıldığında Ekim ayı itibariyle gerçekleştirdiğimiz 112,5 milyar dolar hizmet ihracatı ile hedefimiz olan 110 milyar doların üzerine çıktık. Gerek mal ticaretinde gerçekleşen performans, gerekse de hizmetlerin güçlü katkısı cari işlemler dengemize de olumlu yansımıştır. Cari işlemler hesabı 5 yıl sonra ilk kez son 5 aydır aylık bazda fazla vermiştir. 2024 yılı sonunda cari işlemler açığının geçen yıl ki 40,4 milyar dolardan, 10-11 milyar dolar seviyesine kadar gerileceği anlaşılıyor. Böylece 2024 yılında cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde birin altında kalacağına inanıyoruz. Hep söylediğim gibi bu başarılar yalnızca birer başlangıç noktasıdır, çok daha büyük başarılara ulaşmak için durmadan, yorulmadan, yandık, bittik diyen felaket tellallarına aldırmadan çalışmaya devam edeceğiz.
Şunu bilmenizi isterim: Türk ekonomisinin kıvanç kaynağı olan ihraç atçılarımızın dün olduğu gibi yarın da daima yanlarında olacağız. 2024 yılında mal ve hizmet ihracatçılarımıza toplam 24,7 milyar lira destek sağladık. İhracat desteklerine tahsis ettiğimiz bütçeyi 2025 yılında 33 milyar liraya çıkartıyoruz. İhracatçılarımızın finansmana erişimini kolaylaştırmak için devletimizin ilgili tüm kurumları ortak çaba harcıyor. Finansmanda sadece Eximbank’la yetinmiyoruz, İhracatı Geliştirme Anonim Şirketiyle önemli bir adım atarken, kefalet sistemiyle de teminat sorununa çözüm getirdik. Merkez Bankamız finansmana erişimi desteklemek amacıyla reeskont kredilerinin günlük limitini 13 kat artışla 4 milyar liraya çıkardı. Merkez Bankası son bir yılda 573 milyar liralık reeskont kredisi kullandırdı. Türkiye’yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomi yapısına kavuşturmak için yoğun çaba içindeyiz. Ticaret Bakanlığımızca 2025 yılı ihracat planı çalışmalarını da başlatmış bulunuyoruz. İhracatçılarımızın yurt içi ve yurt dışı fuar katılımlarına yönelik desteklerin kapsamını genişletmeyi, desteklere erişimini kolaylaştırmayı ve destek süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyoruz.
Değerli Arkadaşlar,
Bugün sadece 2024 yılının değerlendirmesini yapmıyoruz, aynı zamanda 2025’inde hedeflerini belirliyoruz. Geçtiğimiz sene 2024 yılı mal ve hizmet ihracatı için sizlere 375 milyar dolar hedefini koymuştum ve hamdolsun size olan güvenimi boşa çıkartmadınız. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatı olarak toplamda 390 milyar doları geçeceğimize inanıyorum. Önümüzdeki yıl hedeflerimizi de aşan bir ihracat rakamına ulaşacağınız konusunda Cumhurbaşkanınız olarak ben sizlere güveniyorum.
Rabbim yolumuzu, bahtımızı açık etsin diyorum. Cumhuriyet tarihinin en yüksek ihracat rakamının ülkemize, milletimize ve sizlere tekrar hayırlı olmasını diliyorum. Ticaret Bakanlığımızı, Türkiye İhracatçılar Meclisimizi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulumuzu, ticaretimizin arttırılması için özveriyle çalışan herkesi tebrik ediyor, bu güzel organizasyonda emeği geçenleri kutluyorum. Sizleri bir kez daha saygı ve muhabbetle selamlıyorum. Allah’a emanet olun.
Kalın sağlıcakla.