- Context
- Erdoğan addressed the nation following a Cabinet Meeting on March 24, 2026, covering Ramadan festivities, a fatal Qatar helicopter crash, and Turkey's counter-terrorism process.
- Main themes
- Ramadan celebration and Eid al-Fitr, national unity and brotherhood, terrorism-free Turkey process, Nowruz holiday, Qatar helicopter crash and martyrs, presidential complex Ramadan program, youth and education, regional peace prayer, counter-provocation measures
- Duration
- ~25 min
- Words
- 3,038
- Sentences
- 142
- Readability
- 49
- Grade
- 11.6
- Syntax
- 3.09
- Vocabulary
- 2.31
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other142 sentences in 38 paragraphs
My esteemed nation,
Dear members of the press,
I greet you with my heartfelt feelings, with respect and affection. I send my regards and love to all my citizens who follow us from different countries around the world, in addition to our 81 provinces.
At the very beginning of my speech, I congratulate you on behalf of our nation and the entire Islamic world for the past Ramadan Feast. As in every year, we have tried to observe the holy month of Ramadan in accordance with its meaning and spirit this year as well. Throughout Ramadan, we made an effort to live our feelings of goodness, sharing, and helping one another at the highest level. Despite those who tried to cast a shadow over our joy of Ramadan, we, as 86 million, felt the warmth of being a remedy for each other's troubles, of being friends, brothers, neighbors, and companions in our hearts. We gathered around the same table with a wide range of our citizens, from our youth to our educators, from our security forces to representatives of community foundations, from our workers to the families of martyrs.
This year, our Ramadan program, which we organized for the second time at the Presidential Complex, attracted great interest from our people. On this occasion, 592,000 citizens, mostly children and young people, visited our Complex. Especially our children enjoyed the joy of Ramadan to the fullest in the 12,000 square meter area prepared for them, where they had fun and learned. We observed with pleasure that the Ramadan program, with over 8,000 events including conferences, concerts, discussions, and book signing days, met a significant need in Ankara.
Similarly, our Ramadan Program at the Heart of Education contributed to experiencing Ramadan in a very different atmosphere in our schools, targeting those who are at odds with the nation and its values. We were very happy to see the joy of Ramadan in our schoolyards filled with our children. Once again, we witnessed during Ramadan that no matter what anyone says, we are like flesh and nail as a nation, we are one as 86 million, we are together, and we are brothers from the past to eternity. Insha'Allah, as long as we live on this land, we will continue to be one heart and one fist, like a clenched fist.
From here, I thank all my citizens who turned Ramadan and the Ramadan Feast into a mobilization of brotherhood, affection, and solidarity, all the teachers who instilled our national and spiritual values in our students through the events they organized, and the foundations, associations, and philanthropists who extend a helping hand to the needy in our country and to the oppressed and victims around the world, as well as our security forces who ensured that our citizens traveled safely during the holiday.
My prayer to God is that He grants us the joyful days when the sounds of weapons are not heard in our region, when the noise of bombs and missiles is replaced by the joyful cries of children, and when holidays are celebrated like holidays.
Unfortunately, the sad news we received from Qatar on the third day of the holiday has pierced all our hearts. Due to the crash of a helicopter conducting training activities within the Qatar-Turkish Joint Force Command, 7 personnel, including 4 Qataris, were martyred. I pray for the mercy of Allah for the martyrs, including Air Defense Major Sinan Taştekin, ASELSAN technicians Süleyman Cemre Kahraman and İsmail Enes Can, and members of the Qatari Armed Forces.
I share the pain of our Qatari brothers and extend my condolences to the grieving families, relatives, and friends of the martyrs. May God bless the souls of our martyrs and grant them a place in paradise.
Dear members of the press,
As you know, this year, the second day of the Ramadan Feast coincided with the Day of Nowruz, which heralds the arrival of spring and symbolizes the rebirth of nature. Nowruz has been celebrated in many places by brotherly peoples for centuries, from Anatolia to the Caucasus, from Central Asia to the Middle East. Although unpleasant incidents that do not suit the spirit of Nowruz have occurred in previous years, we see that these events have significantly decreased in the last two years, thanks to our process of a terrorism-free Turkey. We are also taking necessary actions against those who play with the nerves of our nation by using Nowruz as an excuse, as seen in Diyarbakır and Istanbul. We will not allow any provocation that casts a shadow over the values represented by Nowruz.
These provocations aimed at undermining our terrorism-free Turkey process, which is now better understood in terms of its strategic importance, will receive the necessary response from us. Neither the provocateurs nor their godfathers, who especially hold the strings, will have the power to divert Turkey from this beneficial path it has embarked on. Despite the various obstacles in our way, we will, God willing, bring the process we have been conducting with great common sense for 17 months to its destination. Our path may be steep, but the future of our country is clear, its horizon is bright, and with God's permission, tomorrow will be bright.
I would like to make it clear that just as our terrorism-free Turkey process disrupts a bloody game that has lasted for half a century, our ideal of a terrorism-free region also sets a barrier against the plans of those who want to sow discord among Turks, Kurds, Arabs, and Persians. We first saw this in the developments in northern Syria, and most recently in the dirty plan aimed at Iran. Just looking at these two regional developments is sufficient to understand the accuracy and strategic value of the vision we put forward 1.5 years ago. As our unity and solidarity strengthen, as our brotherhood solidifies, and as the era of weapons and violence comes to an end, I say this especially, the winner will always be our country, our nation, and the brotherly peoples in our region; let no citizen doubt this.
Look, we have been living together in this geography for a thousand years; as the ancient inhabitants of the region, our sorrow and joy have always been one. Today, our hearts beat together, and our tears flow together. We will not surrender to the language of violence, hatred, and animosity; we will continue to elevate the universal language of love, peace, and brotherhood in our region, God willing. I wish that the Nowruz we spent under the shadow of wars brings peace, tranquility, and abundance to the peoples of the region, especially our nation. I once again congratulate our nation on the Nowruz Feast and hope that this meaningful day strengthens the bonds of affection among us.
My esteemed citizens,
As a Cabinet, we have continued our work without slowing down throughout Ramadan and during the holiday. We have left behind two very busy weeks in terms of both meeting and embracing our people and foreign policy contacts.
On March 12, we hosted United Nations Secretary-General Mr. Antonio Guterres at our Complex and personally presented him with the Atatürk International Peace Prize. I would like to thank Mr. Guterres once again on behalf of myself and my nation for his principled and consistent stance against humanitarian crises, especially the genocide in Gaza.
On March 13, we laid the foundation of the first phase of our Cerrahpaşa Medical Faculty and officially opened 16 service buildings that have been completed. That same evening, we participated in the iftar program organized by the National Will Platform and came together with our brothers in Istanbul.
On March 14, when we celebrated Medical Day, we shared the same iftar table with our healthcare workers.
On March 16, when we observed the Night of Power, which is more virtuous than a thousand months, we participated in the Grand Final of the Quran Recitation Competition and breathed the same spiritual atmosphere with our teachers, reciters, and hafiz. I congratulate my brothers, the nightingale of the Quran, who brought peace to our hearts with their recitations, and I thank the TRT family, which has successfully brought this beautiful program to screens for 10 years, and the Presidency of Religious Affairs on behalf of myself and my nation.
On March 17, we opened our Hacı İbrahim Demir Mosque in Ankara for worship. Thus, we have provided our capital, which has been condemned to underground mosques for years, with a new mosque that carries traces of both Seljuk and Ottoman architecture; it turned out quite beautiful, thank God.
On the same day, we hosted our journalists and writers in the house of the nation.
On March 18, the 111th Anniversary of the Gallipoli Epic, one of the most glorious victories in our history, we met with our educational family and watched the play "Şüheda 1915" staged at our Complex.
On the first day of the Ramadan Feast, we came together with our citizens in Rize. Following that, we held the official opening ceremony of our Güneysu Tenzili Erdoğan State Hospital. I wish that the hospital, which adds significant value to both our Güneysu district and Rize in the field of health, will be beneficial and auspicious.
My dear brothers,
The global system has been undergoing a painful and tumultuous yet profound change and transformation since the 2008 crisis. This change is intensifying competition among actors on four main axes.
The international system is fundamentally seeking answers to the following questions: Who will lead technology? Who will manage data and artificial intelligence? Who will dominate production, supply, and consumption chains? Who will control energy resources and trade routes? Who will be the new poles in a world order evolving towards multipolarity? Yes, the essence and summary of the issues we have been facing with painful consequences for some time now lie in the answers to these questions.
Just as it was a century ago, our region has once again been determined as the battleground for the new world order. While classic alliances are dissolving, new alliances are being formed among countries facing similar threats and dangers. We also see that regional cooperation has come to the forefront like never before during this process. As Turkey, we have prepared very well for this new context of conflict and war in the world. We have taken steps to strengthen Turkey's energy supply security, implementing projects that diversify resources and activate our own underground resources. The achievements our country has made in transportation are evident in the short time it has taken. If it is possible to travel uninterrupted by rail from London to China, it is thanks to the railways, bridges, and tunnels we have built in our country. Look, our Istanbul Airport, which the main opposition party opposed by saying it "blocks the migration path of birds," served a total of 874,000 passengers with 5,871 flights during the holiday. Our airports served 2,531,000 passengers with 16,851 aircraft movements. Our railways were used by 2,490,000 people. On the other hand, we have made our financial structure, especially our banking system, resilient to unexpected shocks. We have established high-level cooperation councils with a total of 47 countries. We have advanced our commercial and human relations with geographies where our relations have been limited, such as Africa and Latin America. We have fortified our infrastructure by establishing 182 new organized industrial zones and 85 new technoparks in industry and production. The progress we have made in the defense industry is a great success story that has become the subject of academic studies. Despite all the obstacles we have faced, both hidden and open embargoes, we have, thank God, become a self-sufficient country in many areas. We have achieved great things with domestic and national capabilities across a wide range, from unmanned aerial vehicles to missiles and rockets, from electronic warfare systems to air defense capabilities, from warships to artillery, tanks, helicopters, armored vehicles, and howitzers. We have also made another revolution in our country's security paradigm. We have expanded Turkey's security circle beyond our borders.
My esteemed nation,
The fountain of knowledge and wisdom, as the beautiful expression of Koca Yunus goes, if we were to say, "We revived, we became a spring. We trembled, we became a river. Now we have filled the sea. We overflowed, thank God." Yes, we have done exactly that. We have come to these days by removing the obstacles placed in our path one by one and tearing down the walls built before us. From the coup attempt to street incidents, from terrorist attacks to pandemics, from earthquakes to regional conflicts, we have navigated through crises that could bring a country to its knees with the least damage possible. Today, if we can make our own decisions and implement them according to our own priorities, it is because of these visionary moves. Turkey, as a country aware of its greatness, stands out in its region and the world with its stance, attitude, discourse, and actions. Turkey is one of the rare countries that dares to call the right right and the wrong wrong.
On February 28, following the attacks initiated by Israel against our neighbor Iran, our country's role in this context has started to be discussed more. Turkey is among the countries that have been praised for correctly interpreting and analyzing this process from the very first day, representing the state’s wisdom, and standing out as a country that does not drown our region in the smell of blood and gunpowder. Thank God, we have never fallen into traps throughout our history. Today, we are not falling into the traps that some want to pull us into. We are managing this process in a cautious, prudent, and cool-headed manner, without losing our calm, while respecting the rights of brotherhood and neighborhood. I repeat, we are determined to keep our country outside this ring of fire. We absolutely do not want the war to turn into a war of attrition among the countries of the region. The fact is that war leaves deep scars not only in cities and production facilities but also in minds and hearts. Especially retaliations against the countries in the Gulf carry such a risk. These will escalate mutual anger, fuel hatred, and lay the groundwork for new seeds of discord among brothers. This must not be allowed. Unfortunately, as the war drags on, other complications arise. The closure of the strategic Strait of Hormuz, through which 20% of the world's energy trade passes, has plunged the global economy into serious turbulence. Since February 28, the price of Brent crude oil has increased by 40%. In response, some countries have implemented a series of measures ranging from limiting fuel consumption in storage to closing schools. Calls for an immediate end to the war have gained momentum in the face of the ever-growing economic bill. The last 25 days have shown us this: While the war is Israel's war, the whole world is paying the price. The war is Netanyahu's battle for power, but 8 billion is paying the price. The massacre network led by Netanyahu must be stopped immediately in the name of regional peace and humanity, and every country should take a brave and proactive stance on this issue. This senseless and unlawful war must end before there is more destruction, before more blood is shed, before more enmity arises, and before irreparable damage is done to the global economy that will take years to recover from. The door to dialogue must be opened, and a result-oriented negotiation process must be initiated swiftly. Israel's uncompromising, maximalist, radical stance must not be allowed to sabotage diplomatic solutions. No country that values world peace and stability should henceforth add fuel to the fire that Israel has unjustly ignited in our region. Turkey will continue to work with all its strength, all its resources, and all the tools at its disposal to establish peace, justice, and stability.
Dear Friends,
In the 60th meeting of our Cabinet, we thoroughly evaluated many issues from traffic safety to energy, from regional developments to foreign policy. We instructed our Ministry of Interior to manage the implementation process regarding license plates, visuals, and sound systems, which have recently caused grievances among vehicle owners, very carefully so that it does not lead to new grievances for our citizens. On the other hand, we are closely monitoring the fluctuations in the markets caused by the war in Iran. This global shock, which has suddenly raised oil prices, undoubtedly has repercussions for the Turkish economy as well. We are implementing various measures, such as the eşelmobil system, to protect our citizens from this process that negatively affects the entire world.
I would like to express this truth once again with all my sincerity: The resilience threshold of the Turkish economy in the face of such unexpected shocks is currently at its highest level in history. No one should have any doubt about this.
The nation should also not forget this: The foundation of Turkey reaching its current levels is the establishment of a stable and secure environment in politics. As long as we maintain trust and stability in politics, with God's permission, we can overcome any obstacle and easily deal with any difficulties. However, if a weakness occurs here, we will all suffer together. I also find it useful to express this: We are a nation that has gone through the trials of centuries, molded in the grip of the scorpion. We are going through days when we understand how important the observation of the late Alev Alatlı is: If you must compare Turkey to something, you will compare it to a sprawling vine that sprouts from every branch. You will see one sprout blooming while another is withering, and yet another is bearing fruit. I have no doubt that as a state and a nation, we will emerge from this period even stronger. I pray that God opens Turkey's path, fortune, and horizon.
With these thoughts, I wish that each decision we have made in our cabinet will be beneficial and auspicious for every citizen.
I greet you all again with love and respect. Stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
Değerli Basın Mensupları,
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. 81 vilayetimizin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinde bizleri takip eden tüm vatandaşlarıma buradan saygılarımı, sevgilerimi gönderiyorum.
Konuşmamın hemen başında sizlerle birlikte milletimizin ve tüm İslam aleminin geçmiş Ramazan Bayramı’nı tebrik ediyorum. Her sene olduğu gibi bu yıl da Ramazan-ı Şerif’i anlamına ve ruhuna uygun bir şekilde idrak etmeye çalıştık. Ramazan boyunca iyilik, paylaşma ve yardımlaşma duygularımızı en üst seviyede yaşamaya ihtimam gösterdik. Ramazan sevincimize gölge düşürmeye çalışanlara rağmen 86 milyon olarak hamdolsun birbirimizin derdine derman olmanın, birbirimize dost, kardeş, komşu ve arkadaş olmanın sıcaklığını kalplerimizde hissettik. Gençlerimizden eğitimcilerimize, emniyet güçlerimizden cemaat vakıflarının temsilcilerine, emekçilerimizden şehit yakınlarımıza kadar çok geniş bir yelpazeden vatandaşlarımızla aynı sofra etrafında buluştuk.
Bu sene ikincisini tertiplediğimiz Külliye’de Ramazan programımız halkımızın çok büyük ilgisine mazhar oldu. Çoğu çocuk ve genç olmak üzere 592 bin vatandaşımız bu vesileyle Külliyemizi ziyaret etti. Özellikle çocuklarımız kendileri için hazırlanan 12 bin metrekarelik alanda Ramazan sevincini doyasıya yaşadılar, eğlendiler, öğrendiler. Konferanslar, konserle, söyleşiler, imza günleri dahil 8 binin üzerinde etkinliğin düzenlendiği Külliyede Ramazan programının Ankara’da çok önemli bir ihtiyacı giderdiğini memnuniyetle müşahede ettik.
Milletle ve milletin değerleriyle kavgalı çevrelerin hedef aldığı Maarifin Kalbinde Ramazan Programımızda benzer şekilde okullarımızda Ramazan’ın çok farklı bir atmosferde teneffüs edilmesine katkı sağladı. Okul bahçelerini neşeyle dolduran çocuklarımızın Ramazan coşkusunu görmekten büyük mutluluk duyduk. Ramazan'da bir kere daha tanık olduk ki, kim ne derse desin, milletçe etle tırnak gibiyiz, 86 milyon biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar kardeşiz. İnşallah bu topraklarda yaşadığımız müddetçe, sıkılmış bir yumruk misali tek yürek, tek bilek olmaya devam edeceğiz.
Buradan Ramazan-ı Şerif'i ve Ramazan Bayramı’nı bir kardeşlik, muhabbet ve dayanışma seferberliğine dönüştüren tüm vatandaşlarıma, düzenledikleri etkinliklerle öğrencilerimize milli ve manevi değerlerimizi aşılayan tüm öğretmenlerimize, ülkemizdeki ihtiyaç sahipleriyle birlikte dünyadaki mazlum ve mağdurlara da el uzatan vakıf, dernek ve hayırseverlerimize bayram süresince vatandaşlarımızın güvenli bir şekilde seyahat etmelerini sağlayan emniyet güçlerimize teşekkür ediyorum.
Rabbimden niyazım, bizleri bölgemizde silah seslerinin duyulmadığı, bomba ve füze gürültülerinin yerini çocukların sevinç çığlıklarının aldığı, bayramların bayram gibi yaşandığı o muştulu günlere kavuşturmasıdır.
Bayramın üçüncü günü Katar'dan aldığımız acı haber maalesef hepimizin yüreğini dağlamıştır. Katar-Türk Birleşik Müşterek Kuvvet Komutanlığı bünyesinde eğitim faaliyetleri icra eden bir helikopterin kaza kırıma uğraması sebebiyle 4'ü Katarlı olmak üzere 7 personel şehit oldu. Kazada şehit olan Hava Savunma Binbaşı Sinan Taştekin, ASELSAN teknisyenleri Süleyman Cemre Kahraman ve İsmail Enes Can ile Katar Silahlı Kuvvetleri mensuplarına Cenab-ı Allah'tan rahmet niyaz ediyorum.
Katarlı kardeşlerimizin acısını paylaşıyor, şehitlerimizin kederli ailelerine, yakınlarına, arkadaşlarına başsağlığı dileklerimi iletiyorum. Rabbim şehitlerimizin ruhlarını şad, mekanlarını inşallah cennet eylesin.
Değerli Basın Mensupları,
Malumunuz bu yıl Ramazan Bayramı’nın ikinci günü baharın müjdecisi tabiatın yeniden dirilişinin sembolü olan Nevruz Günü’ne tekabül etti. Nevruz, Anadolu'dan Kafkaslara, Orta Asya'dan Ortadoğu'ya pek çok yerde kardeş halklar tarafından asırlardır bayram havasında kutlanıyor. Daha önceki yıllarda Nevruz'un ruhuna hiç yakışmayan tatsız hadiseler yaşanmakla birlikte, terörsüz Türkiye sürecimizin de etkisiyle son iki yıldır bu olayların ciddi şekilde azaldığını görüyoruz. Diyarbakır ve İstanbul'da olduğu gibi Nevruz'u bahane ederek milletimizin sinir uçlarıyla oynayan alçaklarla ilgili de gerekeni yapıyoruz. Nevruz'un temsil ettiği değerlere gölge düşünen hiçbir provokasyona izin vermeyiz.
Bugünlerde stratejik önemi daha iyi anlaşılan terörsüz Türkiye sürecimizi baltalamayı amaçlayan bu tarz tahrikler bizden gereken cevabı alacaktır. Türkiye'yi girdiği bu hayırlı yoldan döndürmeye ne provokatörlerin, ne de onların özellikle ipini ellerinde tutan ağababalarının gücü yetmeyecektir. Önümüze çıkan çeşitli engellere rağmen 17 aydır büyük bir sağduyu ile yürüttüğümüz süreci inşallah menziline ulaştıracağız. Yolumuz yokuş olabilir, ama ülkemizin önü açıktır, ufku açıktır, Allah'ın izniyle yarınları aydınlıktır.
Burada şunun da bilinmesini isterim: Terörsüz Türkiye sürecimiz nasıl yarım asırlık kanlı bir oyunu bozuyorsa, terörsüz bölge idealimiz de Türkler, Kürtler, Araplar ve Farslar arasına nifak duvarları örmek isteyenlerin planlarına set çekmektedir. Bunu önce Suriye'nin kuzeyindeki gelişmelerde gördük, son olarak bunu İran'a yönelik kotarılmak istenen kirli planda gördük. Sadece bu iki bölgesel gelişmeye bakmak bile bizim 1,5 sene önce ortaya koyduğumuz vizyonun isabetini ve stratejik değerini anlamak için kafidir. Birlik ve beraberliğimiz güçlendikçe, kardeşliğimiz pekiştikçe, silah ve şiddetin devri kapandıkça, bunu özellikle söylüyorum, kazananı hep söylediğimiz gibi ülkemiz olacak, milletimiz olacak, bölgemizdeki kardeş halklar olacaktır, bundan hiçbir vatandaşımızın şüphesi olmasın.
Bakınız, biz bu coğrafyada bin yıldır beraber yaşıyoruz, bölgenin kadim sakinleri olarak hüznümüz de, sevincimiz de hep bir oldu. Bugün de kalbimiz birlikte atıyor, gözyaşlarımız birlikte akıyor. Şiddetin, kinin, nefretin diline teslim olmayacak, bölgemizde sevginin, barışın, kardeşliğin evrensel dilini yüceltmeye inşallah devam edeceğiz. Maalesef savaşların gölgesinde geçirdiğimiz Nevruz'un başta milletimiz olmak üzere bölge halklarına barış, huzur, bereket getirmesini diliyorum. Milletimizin Nevruz Bayramını bir kez daha tebrik ediyor, bu anlamlı günün aramızdaki muhabbet bağlarını güçlendirmesini temenni ediyorum.
Kıymetli Vatandaşlarım,
Kabine olarak Ramazan boyunca ve bayram süresince çalışmalarımıza hız kesmeden devam ettik. Gerek halkımızla buluşma ve kucaklaşma, gerekse dış politik temaslar bağlamında oldukça yoğun geçen iki haftayı daha geride bıraktık.
12 Mart'ta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Antonio Guterres’i Külliyemizde ağırladık ve kendisine Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü bizzat takdim ettik. Gazze'deki soykırım başta olmak üzere, insani krizlere karşı en başından beri ilkeli ve tutarlı bir tavır ortaya koyan Sayın Guterres’e bir kez daha şahsım ve milletim adına teşekkür ediyorum.
13 Mart'ta Cerrahpaşa Tıp Fakültemizin birinci etabının temelini attık ve yapımı tamamlanan 16 hizmet binamızın resmi açılışını gerçekleştirdik. Aynı akşam Milli İrade Platformu tarafından tertip edilen iftar programına iştirak ederek İstanbul'daki kardeşlerimizle bir araya geldik.
Tıp Bayramını kutladığımız 14 Mart'ta ise sağlık çalışanlarımızla aynı iftar sofrasını paylaştık.
Bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecesi’ni idrak ettiğimiz 16 Mart'ta Kur'an-ı Kerim'i Güzel Okuma Yarışması Büyük Finali’ne katılarak hocalarımızla, kârilerimizle, hafızlarımızla aynı manevi havayı soluduk. Tilavetleriyle gönlümüze ferahlık veren Kur'an bülbülü kardeşlerimi bir kez daha tebrik ediyor, bu güzel programı tam 10 yıldır başarıyla ekranlara taşıyan TRT ailemize ve Diyanet İşleri Başkanlığımıza şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum.
17 Mart'ta Ankara'da Hacı İbrahim Demir Camii'mizi ibadete açtık. Yıllarca yeraltı mescitlerine mahkum ve mecbur edilen başkentimize hem Selçuklu, hem de Osmanlı mimarisinden izler taşıyan yeni bir camiyi daha böylelikle kazandırmış olduk, bayağı güzel oldu maşallah.
Aynı gün bu kez gazeteci ve yazarlarımızı milletin evinde misafir ettik.
Tarihimizin en şanlı zaferlerinden biri olan 18 Mart Çanakkale Destanı'nın 111. Yıl Dönümünde hem eğitim ailemizle buluştuk hem de Külliyemizde sahnelenen Şüheda 1915 tiyatro oyununu izledik.
Ramazan Bayramı’nın ilk gününde Rize'de vatandaşlarımızla bir araya geldik. Devamında Güneysu Tenzili Erdoğan Devlet Hastanemizin resmi açılış törenini icra ettik. Hem Güneysu ilçemize, hem de Rize'mize sağlık alanında çok önemli bir değer katan hastanemizin hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyorum.
Aziz Kardeşlerim,
Küresel sistem 2008 krizinden bu yana sancılı ve sarsıntılı olduğu kadar köklü bir değişim ve dönüşüm geçirmektedir. Söz konusu değişim 4 ana eksende aktörler arasındaki rekabeti ciddi manada kızıştırmaktadır.
Uluslararası sistem temelde şu soruların cevabını aramaktadır: Teknolojiye kim yön verecek? Veriyi ve yapay zekayı kim yönetecek? Üretim, tedarik ve tüketim zincirlerini kim domine edecek? Enerji kaynaklarını ve ticaret yollarını kim kontrol edecek? Çok kutupluluğa doğru evrilen dünya düzeninde yeni kutup başları kimler ve hangi ülkeler olacak? Evet, can yakıcı sonuçlarıyla bir süredir yüzleştiğimiz meselelerin özü ve özeti bu sorulara verilecek cevaplarda mahfuzdur.
Tıpkı bir asır önce olduğu gibi yeni dünya düzeninin mücadele sahası olarak bir kere daha bölgemiz belirlenmiştir. Klasik ittifaklar çözülürken benzer tehdit ve tehlikelerle karşı karşıya olan ülkeler arasında yeni ittifaklar kurulmaktadır. Yine bu süreçte bölgesel iş birliğinin daha önce hiç olmadığı kadar öne çıktığını görmekteyiz. Dünyanın bu yeni çatışma ve savaş konjonktürüne Türkiye olarak, iktidar olarak hamdolsun çok iyi hazırlandık. Türkiye'nin enerji arz güvenliğini güçlendirecek adımlar attık, hem kaynak çeşitlendirmesi, hem de kendi yeraltı kaynaklarımızı devreye alacak projeleri hayata geçirdik. Ulaştırma alanında zaten ülkemizin kısa sürede yazdığı destan ortadadır. Şayet Londra’dan Çin’e kadar kesintisiz demiryoluyla gidilebiliyorsa, bu ülkemizde inşa ettiğimiz demiryolları, köprüler, tüneller sayesindedir. Bakınız ana muhalefetin “kuşların göç yolunu engelliyor” diyerek karşı çıktığı İstanbul Havalimanımız bayram boyunca 5 bin 871 uçuşla toplam 874 bin yolcuya hizmet verdi. Havalimanlarımızın tamamında 16 bin 851 uçak trafiğiyle 2 milyon 531 bin yolcuya hizmet sunuldu. Demiryollarımızı 2 milyon 490 bin kişi kullandı. Diğer taraftan bankacılık sistemimiz başta olmak üzere finansal yapımızı beklenmedik şoklara karşı dayanıklı hale getirdik. Toplam 47 ülke ile yüksek düzeyli işbirliği konseyleri tesis ettik. Afrika ve Latin Amerika gibi ilişkilerimizin kısıtlı olduğu coğrafyalarla ticari ve beşeri münasebetlerimizi ilerlettik. Sanayi ve üretimde 182 yeni organize sanayi bölgesi, 85 yeni teknopark kurarak altyapımızı tahkim ettik. Savunma sanayinde kat ettiğimiz mesafe ise akademik çalışmalara konu olan büyük bir başarı hikâyesidir. Karşılaştığımız onca engele, gizli-açık ambargoya rağmen hamdolsun pek çok alanda kendi kendine yeten bir ülke konumuna geldik. İnsansız hava araçlarından füze ve roketlere, elektronik harp sistemlerinden hava savunma yeteneklerine, savaş gemilerinden top, tank, helikopter, zırhlı araç ve obüslere kadar çok geniş bir skalada yerli milli imkânlarla büyük işler başardık. Bir başka devrimi ülkemizin güvenlik paradigmasında gerçekleştirdik. Türkiye'nin güvenlik çemberini hudutlarımızın ötesine kadar genişlettik.
Aziz Milletim,
İlim ve hikmet pınarı, Koca Yunus'un o güzel ifadesiyle eğer söyleyecek olursak, “Dirildik, pınar olduk. İrkildik, ırmak olduk. Artık denize dolduk. Taştık, elhamdülillah.” Evet, biz de tam olarak bunu yaptık. Yolumuza konulan takozları tek tek kaldırarak, önümüze örülen duvarları bir bir yıkarak bu günlere geldik. Darbe girişiminden sokak olaylarına, terör saldırılarından salgına, depremden bölgesel çatışmalara kadar tek başına bir ülkeyi yere serecek badireleri biz olabilecek en az hasarla atlattık. Bugün kendi önceliklerimiz doğrultusunda kendi kararlarımızı veriyor ve bunları uygulayabiliyorsak gerisinde işte bu vizyoner hamleler bulunuyor. Türkiye, büyüklüğünün bilincinde bir ülke olarak bölgesinde ve dünyada duruşuyla, tutumuyla, söylem ve icraatlarıyla temayüz etmektedir. Türkiye, doğruya doğru, yanlışa yanlış diyebilme cesareti gösteren nadir ülkelerden biridir.
28 Şubat'ta komşumuz İran'a yönelik İsrail'in baskısıyla başlayan saldırılar sonrasında ülkemizin bu vasfı daha çok konuşulmaya başlandı. Türkiye, bölgemizi kan ve barut kokusuna boğan, bu süreci ilk günden itibaren doğru okuyan, doğru analiz eden, devlet aklının temsilcisi olarak adından övgüyle söz ettiren ülkelerin en başında yer alıyor. Hamdolsun ki tarihimizin hiçbir döneminde oyuna gelmedik. Bugün de birilerinin bizi çekmek istediği tuzaklara düşmüyoruz. Tedbirli, temkinli ve soğukkanlı bir şekilde, sükûneti elden bırakmadan kardeşlik ve komşuluk hukukuna riayet ederek bu süreci yönetiyoruz. Tekrar ediyorum, ülkemizi bu ateş çemberinin dışında tutmakta kararlıyız. Savaşın bölge ülkeleri arasında bir yıpratma savaşına dönüşmesini asla istemiyoruz. Şurası bir gerçek ki, savaş sadece şehirlerde ve üretim tesislerinde değil, zihinlerde ve gönüllerde açtığı tahribatla da derin izler bırakmaktadır. Özellikle Körfezdeki ülkelere yönelik misillemelerin böyle bir riski vardır. Bunlar karşılıklı öfkeyi büyütecek, nefreti körükleyecek, kardeşler arasına yeni nifak tohumlarının ekilmesine zemin hazırlayacaktır. Buna fırsat verilmemelidir. Savaş uzadıkça maalesef başka komplikasyonlar da ortaya çıkıyor. Bilhassa dünya enerji ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı’nın kapanması küresel ekonomiyi ciddi bir türbülansa sokmuştur. 28 Şubat'tan bu yana Brent petrolün varil fiyatı yüzde 40 artmıştır. Bunun üzerine kimi ülkeler yakıt tüketimini düşürmek amacıyla depolara litre kısıtlaması getirmekten okulların tatil edilmesine kadar bir dizi tedbiri devreye almıştır. Günden güne kabaran ekonomik fatura karşısında savaşın bir an önce sona erdirilmesine yönelik çağrılar hız kazanmıştır. Son 25 gün bize şunu göstermiştir: Savaş, İsrail'in savaşı olmakla birlikte bedelini tüm dünya ödüyor. Savaş, Netanyahu'nun ikbal savaşı, ama ceremesini 8 milyar çekiyor. Netanyahu'nun başında olduğu katliam şebekesi bölge barışı adına, insanlık adına artık derhal durdurulmalı, her ülke bu konuda cesur ve ön alıcı bir tutum sergilemelidir. Daha fazla yıkım olmadan, daha fazla kan dökülmeden, araya daha fazla husumet girmeden, tüm bunların yanı sıra küresel ekonomide telafisi yıllar alacak tahribat oluşmadan bu anlamsız ve hukuksuz savaş bitmeli, diyalog kapısı açılmalı, sonuç alıcı müzakere sürecine süratle başlanmalıdır. İsrail'in uzlaşmaz, maksimalist, radikal tavrının diplomatik çözüm yollarını kundaklamasına müsaade edilmemelidir. Dünya barışı ve istikrarına önem veren hiçbir ülke bundan böyle İsrail'in haksız yere bölgemizde yaktığı ateşe odun taşımamalıdır. Türkiye tüm gücüyle, tüm imkânlarıyla, uhdesinde bulunan tüm araçlarla barışın, adaletin, istikrarın tesisi için çalışmaya devam edecektir.
Değerli Arkadaşlar,
Kabinemizin 60. Toplantısı’nda trafik güvenliğinden enerjiye, bölgesel gelişmelerden dış politikaya pek çok konuyu enine boyuna değerlendirdik. Bilhassa son günlerde araç sahiplerinin serzenişlerine sebep olan plaka, görüntü ve ses sistemleriyle ilgili uygulama sürecinin vatandaşlarımızda yeni mağduriyetlere yol açmadan çok dikkatli yönetilmesi noktasında İçişleri Bakanlığımızı talimatlandırdık. Öte yandan İran'daki savaşın piyasalarda sebep olduğu dalgalanmaları yakından takip ediyoruz. Petrol fiyatlarını aniden yükselten bu küresel şokun hiç kuşkusuz Türkiye ekonomisine de yansımaları olmaktadır. Tüm dünyayı olumsuz etkileyen bu süreçten vatandaşlarımızı korumak için eşelmobil gibi farklı tedbirleri devreye alıyoruz.
Şu gerçeği bugün bir kez daha tüm samimiyetimle ifade etmek isterim: Bu tür beklenmedik şoklar karşısında Türkiye ekonomisinin direnç eşiği şu an tarihinin en yüksek seviyesindedir. Bundan hiç kimsenin tereddüdü olmasın.
Milletin şu hususu da lütfen aklından çıkartmasın: Türkiye'nin bugünkü seviyelerine gelmesinin temelinde siyasette istikrar ve güven ortamının kökleşmesi vardır. Siyasette güveni ve istikrarı koruduğumuz sürece Allah'ın izniyle her türlü engeli aşar, her türlü sıkıntının üstesinden kolayca geliriz. Ancak burada bir zafiyet oluşursa bu sefer hep beraber zorluk çekeriz. Burada şunu da ifade etmekte fayda görüyorum: Biz asırlara sari tarihinde feleğin çemberinden geçmiş, akrebin kıskacında yoğrulmuş bir milletiz. Merhum Alev Alatlı'nın şu tespitinin ne kadar önemli olduğunu anladığımız günlerden geçiyoruz: Türkiye'yi ille de bir şeye benzetecekseniz her budağından sürgün atan salkım saçak bir asmaya benzeteceksiniz. Bir sürgünü çiçeği dururken diğerinin kurumakta, ötekinin ise üzüm vermekte olduğunu göreceksiniz. Devlet ve millet olarak bu dönemden de güçlenerek çıkacağımızdan en küçük bir şüphe duymuyorum. Rabbim Türkiye'nin yolunu, bahtını, ufkunu açık etsin diyorum.
Bu düşüncelerle kabinemizde aldığımız kararların her bir vatandaşımıza hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum.
Hepinizi tekrar sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. Kalın sağlıcakla.
