The President of the Republic of Poland: Leszek Długosz was an outstanding artist.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda delivered a funeral eulogy for Polish poet and artist Leszek Długosz at the Church of the Holy Cross in Kraków on March 27, 2024.
- Main themes
- Tribute to Leszek Długosz, artistic legacy, Christian values and faith, European civilization, Kraków artistic community, poetry and music, life of principles, mortality and continuation, Polish cultural identity
- Duration
- ~11 min
- Words
- 1,334
- Sentences
- 90
- Readability
- 59
- Grade
- 8.5
- Syntax
- 2.70
- Vocabulary
- 2.23
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other90 sentences in 29 paragraphs
Esteemed Closest Ones of the late Mr. Leszek Długosz,
Dear Mrs. Leszek's Spouse,
Dear Sirs, Sons,
Whole Dear Family,
Esteemed Archbishop, Metropolitan of Kraków,
Esteemed Archbishop – Our Guest, to whom we thank for the beautiful homily,
Honorable Mr. Marshal,
Esteemed Ladies and Gentlemen Ministers, Deputies, Senators,
All Representatives of the authorities – those state, regional, and local, from Kraków,
Representatives of the artistic community,
Esteemed Ladies and Gentlemen Professors,
All Distinguished Guests who have come,
All Friends and Admirers of Mr. Leszek Długosz!
We bid farewell to Mr. Leszek after his beautiful journey of artistic life here, in this church – in the Church of the Holy Cross, in the church of artists. Not by accident. He was not only an outstanding artist but certainly a complete one. A poet, a singer, a bard, an actor, a musician, a creator, a radio broadcaster, a writer. An exceptional man.
When in recent days I read various tributes to Leszek Długosz, how eloquently – especially for us here in Kraków – three other names, so significant, were mentioned in the context of his life, his artistic career, his work, as well as the places where his artistic life was concentrated and realized: Ewa Demarczyk, Wiesław Dymny, Marek Grechuta.
Mr. Adam Bujak, also a Knight of the Order of the White Eagle, who is a well-known artist photographer to all of us in Poland, and not only in Poland, here, as always, today with his camera – said in recent days: “There were only two such singers in Kraków who for me express the fullness of this extraordinary artistry and depth of the human soul: Marek Grechuta and Leszek Długosz.”
But he himself spoke with a smile that he is a European from Zaklików. With a smile, but not humorously. Because I think that he was indeed speaking very seriously. He truly was a European from Zaklików – or perhaps is a European from Zaklików – in the deepest sense and understanding of the word. Because in the understanding of values. His life was a life of values.
His life was a life of a man of values, an artist without complexes, who proudly left his hometown with a deep conviction, faith, and certainty that these values, which were spoken of here today – both during the preface and during the homily of the Archbishops – are indeed the values that are the most important, on which the fullness of our civilization is shaped. European civilization.
That is why he spoke of himself as a European. That European civilization is indeed one that is based on values, on Christian roots. This is European civilization. This is a civilization of love for the other person. This is a civilization of understanding and forgiveness. This is – in short – an evangelical civilization, also deeply based on the Decalogue and all its deepest principles. That is precisely why some called him uncompromising.
And I do not believe they were right. Because Mr. Leszek Długosz was a very compromising man, very calm, and very understanding. But where the matter concerned those deepest principles, he indeed had firm and unwavering convictions. And he never denied them. He was a man of faith in the broadest sense of the word.
From this point of view, one could say that the journey of his life has come full circle. He once left the House of the Father and was born in Zaklików, where God breathed life into him – this earthly, human life. Then he went through the whole journey of this life – not easy, through very difficult times, the survival of which with dignity until the very end required great fortitude and indeed principles. And he kept them until the end. He can boldly say of himself: “I have finished the race, I have kept the faith.” And he returns to that House of the Father.
This urn, which stands here before us, in which the ashes, that is, the mortal remains of Mr. Leszek Długosz rest, is not a final period. His life – from the perspective of the principles he expressed also in his songs, in his poetry, in his work, in everything he said, wrote – continues. This is a complex sentence. A certain stage of his life has ended. This urn is a comma. It continues now.
Therefore – although we are here with sorrow, because we bid farewell to our friend, we bid farewell to a symbol, we bid farewell to a man of great heart and extraordinary artistic soul, who was able to say things through his work that most of us cannot express, at least not in a way that would captivate others; and yet he was understood not only in Poland but also beyond its borders, which all the more clearly shows that he was not only a European but a global man – this life in his work continues. And it will continue. Fortunately, this work remains with us. Just like the memory.
Words were spoken here today that he sometimes spoke with regret about the fact that through his principles – in their most important points – he encountered misunderstanding in the Kraków artistic community. And not only in Kraków. Well, ladies and gentlemen, history will show who in fact was truly the elite in the artistic community, and who merely called themselves that. Fortunately – as so far – the history of Poland shows that in various aspects and layers of our society we are able to assess this also through the prism of history.
And no one today respects those who served the partitioners. Today, traitors are clearly and unequivocally condemned; the word “Targowica” is associated unambiguously; and the names associated with it. And the Unyielding Soldiers are today on a pedestal. And those who tried to convince us that they were bandits are called traitors. Fortunately, history and younger generations are able to name things as they truly were, and not as those who shout louder would like them to be.
Mr. Leszek, you have beautifully inscribed yourself in our history. Because it can certainly be said that you created it. And this is true both in the history of this city and – more broadly – in the history of the Republic. In many important moments of it. Especially in the most recent history. Also because you were able to name things by their names and “yes” meant “yes,” and “no” meant “no.”
On behalf of the Republic, I thank you from the bottom of my heart for this. Also on behalf of the youngest generations. Also those youngest who may not yet be familiar with your work, but will look into it. And will draw from it, just as they draw from the great masters. Because this builds the Republic in its strength, which allows it to endure through generations, as well as our nation. And certainly, you are permanently inscribed among those who build the ethos of the Republic – in the best sense of the word.
I thank you from the bottom of my heart for your service to God, Poland, and all of us. For all that you leave to the Republic. For all that you have given it. And to all of us. Even in the most difficult times, also strengthening hearts, also allowing us to wipe away tears. Even not so long ago, when we cried so much. When many said that it was the end, you said no, that we must endure. And – of course – you were right.
And that is why I can today say to you with full responsibility – also learning from you, Mr. Leszek – we continue, we do our part. We thank you for everything. All your contribution to the Republic, as well as the memory, as well as you at the next stage of your life – remains with us and by our side. Until we meet again. Rest in peace.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Czcigodni Najbliżsi śp. Pana Leszka Długosza,
Szanowna Pani Małżonko Pana Leszka,
Drodzy Panowie, Synowie,
Cała Droga Rodzino,
Czcigodny Księże Arcybiskupie, Metropolito Krakowski,
Czcigodny Księże Arcybiskupie – Gościu Nasz, któremu dziękujemy za piękną homilię,
Szanowny Panie Marszałku,
Szanowni Panie i Panowie Ministrowie, Posłowie, Senatorowie,
Wszyscy Przedstawiciele władz – tych państwowych, tych regionalnych i tych lokalnych, krakowskich,
Przedstawiciele środowiska artystycznego,
Szanowni Panie i Panowie Profesorowie,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,
Wszyscy Przyjaciele i Wielbiciele Pana Leszka Długosza!
Żegnamy Pana Leszka po jego pięknej drodze życia artystycznego tutaj właśnie, w tym kościele – w kościele św. Krzyża, w kościele artystów. Nie przez przypadek. Artystą był nie tylko wybitnym, ale z całą pewnością i pełnym. Poeta, pieśniarz, bard, aktor, muzyk, twórca, radiowiec, literat. Człowiek wybitny.
Kiedy w ostatnich dniach czytałem w różnych miejscach wspomnienie o Leszku Długoszu, jakże wymownie – zwłaszcza dla nas tutaj, w Krakowie – padały w kontekście jego, jego życia artystycznego, jego twórczości, a także i miejsc, gdzie to jego życie artystyczne się koncentrowało i realizowało, jeszcze trzy nazwiska, jakże znamienne: Ewa Demarczyk, Wiesław Dymny, Marek Grechuta.
Pan Adam Bujak, także kawaler Orderu Orła Białego, który jest znanym nam wszystkim w Polsce powszechnie, i nie tylko w Polsce, artystą fotografikiem – tu, jak zawsze, dzisiaj z aparatem – powiedział w ostatnich dniach: „Tylko dwóch takich było pieśniarzy w Krakowie, którzy dla mnie wyrażają tę pełnię tego niezwykłego artyzmu i głębi ludzkiej duszy: Marek Grechuta i Leszek Długosz”.
Ale sam o sobie mówił z uśmiechem, że jest Europejczykiem z Zaklikowa. Z uśmiechem, ale nie śmiesznie. Bo myślę, że w istocie mówił niezwykle poważnie. On rzeczywiście był Europejczykiem z Zaklikowa – czy może jest Europejczykiem z Zaklikowa – w najgłębszym tego słowa znaczeniu i rozumieniu. Bo w rozumieniu wartości. Jego życie było życiem wartości.
Jego życie było życiem człowieka wartości, artysty bez kompleksów, który z dumą wyszedł ze swojej rodzinnej miejscowości z głębokim przekonaniem, wiarą i pewnością, że te wartości, o których dzisiaj była tutaj mowa – i w trakcie przedmowy, i w trakcie homilii Księży Arcybiskupów – to są te właśnie wartości, które są najważniejsze, na których ukształtowana jest pełnia naszej cywilizacji. Cywilizacji europejskiej.
Dlatego mówił o sobie, że jest Europejczykiem. Że cywilizacja europejska to w istocie ta, która jest oparta na wartościach, na korzeniach chrześcijańskich. To jest cywilizacja europejska. To jest cywilizacja miłości drugiego człowieka. To jest cywilizacja wyrozumiałości i wybaczania. To jest – krótko mówiąc – cywilizacja ewangeliczna, także w swojej głębi oparta na Dekalogu i wszystkich jego najgłębszych zasadach. To właśnie dlatego niektórzy mówili o nim, że jest bezkompromisowy.
I nie uważam, żeby mieli rację. Bo Pan Leszek Długosz był człowiekiem bardzo kompromisowym, bardzo spokojnym i bardzo wyrozumiałym. Ale tam, gdzie sprawa dotyczyła tych zasad najgłębszych, rzeczywiście swoje przekonania miał twarde i niezachwiane. I nigdy im nie zaprzeczył. Był człowiekiem wiary w szerokim tego słowa znaczeniu.
Z tego punktu widzenia można powiedzieć, że wędrówka jego życia właśnie zatoczyła koło. Wyszedł kiedyś z Domu Ojca i urodził się w Zaklikowie, gdzie Pan Bóg tchnął w niego życie – to ziemskie, to ludzkie. Potem przeszedł całą drogę tego życia – niełatwą, przez bardzo trudne czasy, których przetrwanie z godnością do samego końca wymagało wielkiego hartu ducha i właśnie zasad. I do końca je zachował. Śmiało może o sobie powiedzieć: „Bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem”. I do tego Domu Ojca wraca.
Ta urna, która stoi tutaj, przed nami, w której spoczywają prochy, czyli szczątki doczesne Pana Leszka Długosza, to nie jest końcowa kropka. Jego życie – z punktu widzenia jego zasad, którym dawał wyraz także w swoich pieśniach, w swojej poezji, w swojej twórczości, we wszystkim tym, co mówił, pisał – toczy się nadal. To jest zdanie złożone. Zakończył się pewien jego etap. Ta urna jest przecinkiem. Ono teraz toczy się dalej.
Dlatego – choć jesteśmy tutaj z żalem, bo żegnamy naszego przyjaciela, żegnamy symbol, żegnamy człowieka wielkiego serca i niezwykłej, artystycznej duszy, który potrafił swoją twórczością powiedzieć rzeczy, których większość z nas nie jest w stanie wyrazić, a w każdym razie nie tak, żeby porwać drugich; a przecież był rozumiany nie tylko w Polsce, ale także i poza jej granicami, co tym dobitniej pokazuje, że był nie tylko Europejczykiem, ale był człowiekiem światowym – to życie w tej twórczości trwa nadal. I będzie trwało. Na szczęście ta twórczość po nim zostaje z nami. Tak jak i pamięć.
Padły tutaj dzisiaj słowa, że mówił czasem z żalem o tym, że przez właśnie swoje zasady – w tych najważniejszych ich punktach – spotkał się z niezrozumieniem w krakowskim środowisku artystycznym. I nie tylko krakowskim. No cóż, proszę Państwa, historia pokaże, kto w istocie także i w środowisku artystycznym był naprawdę elitą, a kto tylko tak siebie nazywał. Na szczęście – jak do tej pory – historia Polski pokazuje, że w różnych aspektach i warstwach naszego społeczeństwa umiemy to także i przez pryzmat historii ocenić.
I nikt dzisiaj nie szanuje tych, co służyli zaborcom. Dzisiaj jasno i wyraźnie potępia się zdrajców, słowo „Targowica” kojarzy się jednoznacznie; i związane z nią nazwiska. A Żołnierze Niezłomni są dzisiaj na piedestale. A zdrajcami nazywa się tych, którzy próbowali nam wmówić, że to bandyci. Na szczęście historia i młodsze pokolenia umieją nazwać sprawy takimi, jakimi one rzeczywiście były, a nie takimi, jakimi chcieliby, żeby były, ci, co głośniej krzyczą.
Panie Leszku, pięknie zapisał się Pan w naszej historii. Bo z całą pewnością można powiedzieć, że Pan ją tworzył. I to zarówno w historii tego miasta, jak i – szerzej – w historii Rzeczypospolitej. W wielu ważnych jej momentach. Zwłaszcza tej historii najnowszej. Także dlatego, że umiał Pan nazywać rzeczy po imieniu i „tak” znaczyło „tak”, a „nie” znaczyło „nie”.
W imieniu Rzeczypospolitej z całego serca Panu za to dziękuję. Także w imieniu tych najmłodszych pokoleń. Także tych najmłodszych, którzy jeszcze może nawet nie zapoznali się z Pana twórczością, ale będą do niej zaglądać. I będą z niej czerpać, tak jak czerpią z wielkich mistrzów. Bo to buduje Rzeczpospolitą w jej sile, która pozwala jej trwać przez pokolenia, jak i naszemu narodowi. A z całą pewnością w poczet tych budujących etos Rzeczypospolitej – w najlepszym tego słowa znaczeniu – jest Pan na trwałe zapisany.
Z całego serca dziękuję Panu za tę służbę Bogu, Polsce i nam wszystkim. Za to wszystko, co zostawia Pan Rzeczypospolitej. Za to wszystko, co Pan jej dał. I nam wszystkim. Także w najtrudniejszych czasach, także krzepiąc serca, także pozwalając otrzeć łzy. Nawet nie tak dawno, kiedy tak bardzo płakaliśmy. Kiedy wielu mówiło, że to koniec przecież, Pan mówił, że nie, że trzeba dalej trwać. I – oczywiście – miał Pan rację.
I dlatego ja mogę dzisiaj Panu z całą odpowiedzialnością powiedzieć – także ucząc się od Pana, Panie Leszku – trwamy dalej, robimy swoje. Dziękujemy za wszystko. Cały Pana wkład w Rzeczpospolitą, jak i wspomnienie, jak i Pan na kolejnym etapie swojego życia – pozostaje z nami i przy nas. Do zobaczenia. Spoczywaj w pokoju.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie