President of the Republic of Poland: The creators of the May 3rd Constitution would expect us to build a modern state.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a national ceremony at Castle Square in Warsaw on May 3, 2024, commemorating the 233rd anniversary of Poland's May 3rd Constitution.
- Main themes
- Polish national identity and patriotism, May 3rd Constitution legacy, European Union membership, modernization and development of Poland, Western alliance and NATO, historical resilience of Poland, Solidarity revolution and end of communism, Christian tradition and Polish roots, state-building and sovereignty, regional development and infrastructure
- Duration
- ~44 min
- Words
- 5,317
- Sentences
- 334
- Readability
- 63
- Grade
- 8.4
- Syntax
- 2.73
- Vocabulary
- 2.09
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other334 sentences in 72 paragraphs
Honorable Combatants – those who fought with arms in hand for the freedom of the Republic, for the recovery of the Republic,
Esteemed Mr. Speaker of the Sejm,
Honorable Members of the Sejm and Senate,
Esteemed Members of Parliament, Senators,
Esteemed Prime Ministers,
Honorable Ladies and Gentlemen Ministers,
All Esteemed Representatives of the most important constitutional bodies of the state, led by the Presidents of the Constitutional Tribunal and the First President of the Supreme Court,
Esteemed Presidents of the most important state institutions dedicated to commemorating history, serving the oversight function in the Polish state,
Esteemed Generals, with the Chief of the General Staff of the Polish Armed Forces at the forefront,
Esteemed Officers, Soldiers, Officials,
Esteemed Representatives of regional and local administration, that is, Polish self-governments,
All Distinguished Guests,
Esteemed Ladies and Gentlemen,
Dear Countrymen,
Residents of Warsaw,
Guests who have come to Warsaw and are present here, in Castle Square,
All Esteemed Ladies and Gentlemen,
Dear Listeners,
Dear Viewers!
These three days of May – the May dawn: Labor Day, as well as Polish Flag Day and the Day of Polonia and Poles Abroad – constitute a great patriotic-historical marathon showing where we come from, where we are, but perhaps, and above all, looking through the prism of our great history: where we are heading or where we should be heading.
On May 1st – Labor Day – we also celebrated the 20th anniversary of our presence in the great European community of the West, the political community: in the European Union. The latest chapter in our history. How important, how spectacular. It is also thanks to this that today – whether looking at the screens just now, where the panorama of Warsaw was shown, or often looking at various short presentations that can be seen on the internet – we hear: “This is not New York, this is Warsaw.” When we see skyscrapers made of glass and aluminum, high-rises that today signify our capital, showing the dynamics of its development, its modernity – that it is becoming a true global center of our part of Europe, Central Europe. It is also thanks to our presence in the European Union.
Today, we can count kilometers of modern roads in thousands. Not in dozens as just a few decades ago, not in hundreds as just a few years ago – but in thousands. It is also thanks to our presence in the European Union that today Polish towns often look wonderful, like from a picture, like from the best, most beautiful European landscapes of this wealthy, long-standing, rich Western Europe. This is how our homeland looks today after 35 years of freedom, true sovereignty, after 20 years of presence in the European Union, after 25 years of presence in the North Atlantic Alliance. Better every day.
Thanks to the wisdom of Polish politicians, thanks to important decisions that have been made over the last decades, which I just mentioned, thanks to the daily work of Poles who build their homeland every day, and in this homeland their prosperity for themselves and for future generations.
But it is also thanks to previous generations, starting with the one that ultimately triumphed in 1989 in the peaceful revolution of Solidarity, which overturned the Iron Curtain, brought down the Berlin Wall, defeated communism, and as a result, the Soviets, without a single shot, thanks to the determination of the people. Supported spiritually – and not only spiritually – by Pope John Paul II, our pope, the Polish pope. Thanks to the support of wise Western allies, such as President Ronald Reagan, Prime Minister Margaret Thatcher, and other wise leaders of the West at that time, who had enough courage and determination to – I emphasize once again – defeat Soviet communism in Europe without a single shot, to bring down the Berlin Wall together with us. It is thanks to all of this that we are here today, where we are.
But two days ago – on May 1st – standing in Poznań in front of the Poznań Cathedral, in front of one of the absolutely oldest churches in Poland, on the foundations of the first chapel of Dobrawa; standing above the baptistery, where Mieszko I was most likely baptized, and then Bolesław Chrobry; standing above the foundations of the first cathedral, I said: “Yes, for 20 years we have been a member of the political community of the West – again.”
But in reality, we have always been part of the West. We are and have always been. Regardless of what happened – whether Poland was on the map or not; whether Poland was sovereign or not; whether there were attempts to promote the Russian mir here or not. It never succeeded thanks to the resilience of the Polish spirit, but also due to our deeply rooted tradition – 1058 years of Christian tradition. Thanks to the wise decision of Mieszko I, our ruler. Thanks to many wise Polish rulers who later continued to build a strong state, strengthening and building Polish tradition. Thanks to all those who over the years built Polish culture on this tradition.
Everything we say today is our Polish identity, that which has never been able to be torn from us despite attempts at Russification, Sovietization, Germanization – never. Against which even children were able to protest in Września during the period of the Prussian partition; against which generations defended themselves, also here in Warsaw, fighting in successive uprisings against the Russian oppressor, and then fighting in the Warsaw Uprising against the German occupier. Always a free Poland, always existing, always ours, in which we govern, we decide for ourselves.
Yesterday we celebrated Polish Flag Day – the Day of the Flag, the day of national colors – and the holiday of Polonia and Poles abroad. I mention them in one breath, because how closely they are connected. How their Polishness, maintained abroad often for generations, is strongly inscribed in the white and red colors and how these white and red colors are so inseparably inscribed in this Polishness. How joyfully I see this and greet it everywhere we are abroad with my wife, at every meeting, these white and red colors as dominant, this pride in holding the Polish flag in hand.
Everywhere – in the United States, in Canada, in Australia, in New Zealand, in Africa – in the farthest corners of the world, where it is often difficult to reach even by car, I look: the Polish flag is waving, our colors, white and red. These are our missionaries, our sisters, our volunteers, often also our soldiers in the most difficult places, where peace must be kept, where people must be helped at the risk of their lives, under the white and red banners. We paid tribute to all of them yesterday. We thanked all of them.
Also to Polish teachers, to all those organizing Polish life abroad – those who teach youth, children Polish; those who now, when it is finally possible, for 35 years have been bringing them here, to Poland, freely, so they can see their homeland, the homeland of their often grandparents or great-grandparents so deeply inscribed in their families. They want it to be inscribed in their mentality, in their memory; so that they pass it on to their children, to the next generations.
And today – the holiday of the Constitution of May 3rd. Looking at the entirety of our history, at these 1058 years, what do we mention with a sense of pride? The baptism of Mieszko, the coronation of the first king of Poland – Bolesław Chrobry, the victory at Grunwald, the great Jagiellonian dynasty and the Union of Lublin, the Commonwealth of Both Nations, the victory – the Vienna victory, the indomitable struggle in uprisings, the regaining of independence in 1918, the victory over Soviet aggression in 1920, the defense of the Second Republic, the indomitable struggle during World War II, the heroism of that generation – bloodied, tormented, Solidarity – 10 million people without arms in hand firmly demanding a sovereign, independent, free Poland, starting from human rights, workers' rights, until finally ending with the fact that there was a place to have them.
That is, 1989 and the great victory. What is in the deep memory of many of us – those older, and what for the youth and children is already history, which they look at almost like the history of World War II or earlier. But for my generation and my parents' generation, it is still a relatively fresh memory of what was regained, and of what we still try to cherish and appreciate with such extraordinary emotion. That is what I was aiming for.
Because May 3rd – the anniversary of the Constitution of May 3rd – is indeed one of those dates that among the most important must be mentioned. Although we always emphasize with pain – it all ended tragically, ultimately with the fall of the Republic, ultimately with the second, third partition, ultimately with 123 years of captivity. However, at that time they were able to rise to save this Republic in such a modern way, with such modern state thought, modernization, at an absolutely top, world level.
Yesterday I met with representatives of the United States Army, retired officers. And when we were talking – I said: “Tomorrow I invite you, we have the holiday of the Constitution of May 3rd, an important national holiday,” one of them said to me: “The second constitution in the world.” I smiled and said: “Yes, after yours, after the American one.” Yes, the second constitution in the world! We have something to be proud of.
At the same time, we must ask ourselves: why did this Republic fall? Why, despite the Constitution of May 3rd – so modern, outlining a modern state – despite the last-minute attempts to modernize and rebuild the potential of the army, was it not possible to save Poland? Why, despite the fact that – for those times – such a modern constitutional act, where there is mention of cities, and townspeople, and peasants, and villagers expressis verbis, was it not possible to save Poland, was it not possible to reshape the mentality? It was not possible to create this newly shaped constitutionally society. Why?
Because it was too late. And why was it too late? Perhaps it was too late because earlier generations were enamored with the great successes of the Jagiellonian dynasty, the great Poland of Both Nations winning in successive wars, Poland that could defeat everyone, Poland that was from sea to sea, powerful, that was a power on the scale of all Europe. Such was that Poland in the second half of the 15th century, in the 16th century, in the 17th century. Of course, someone will say: “Wait a minute, what about the Swedish deluge?” Yes, that was the beginning of the decline. Yes, but at that time the pride in history was so great that it was not noticed.
We often say: there was a disease, an overemphasis on freedom, freedom was confused with egoism, with the particular interests of magnates and nobility. Yes, particular interests that led to betrayal – let’s call things by their name – to selling Poland for foreign money in the name of their own interests. This fabric of the Republic was torn apart – without batting an eye – for the interests of families, for their own, for private interests. It could not be stopped. It did not succeed. It was too late.
Why did the Second Republic fall? Perhaps because after regaining independence, of which Poles were very proud, but they knew it was a miracle – it was possible to defeat the great Soviet army in 1920; it was possible to defeat all the opponents around who wanted to raise their hand against Poland – perhaps it was that the sense of greatness was such that it was thought: we are so powerful that we can sleep peacefully. Meanwhile, next door powers were building – such as the Nazi, such as the Soviet; the one with a deep complex of defeat in 1920 and a deep, gnawing desire for revenge, which was ultimately carried out by Stalin almost personally, murdering Polish officers in Katyn. Among those who chased his army in their underwear in 1920.
Yes, it was too late to modernize the army, too late to start investments, such as the Central Industrial Region. Too late. They did not make it. It did not succeed. The attack from two sides negated everything. Perhaps it would not have happened if Poland had sufficient strength to stop the German invader at the border; if there had been enough planes, if there had been enough modern tanks, if there had been sufficient mobilization, if there had been sufficient armament. Maybe it would have succeeded. If there had not been lethargy, maybe it would have succeeded. It did not succeed.
And now let’s look at today. We are not a generation of great victory. We are a generation of tears. I say “we,” meaning those who were born behind the Iron Curtain. I am not talking about the generation of my daughter, who was born in the 90s in free, sovereign, independent Poland and who, hearing that once the borders were closed, smiles in disbelief; about whom there is a famous joke: “You know, daughter, those were the times when there was nothing in the stores. You know, empty shelves.” “You’re joking, Dad. Empty shelves in the whole supermarket?” “Child, there were no hypermarkets then.” But it’s a shame to explain, because the child will not understand anyway. How could there not be hypermarkets and shopping malls? It is impossible. How could there be empty shelves? It is impossible; shelves are always full. “Shelves, Dad, are full even when there is a pandemic. Even when on TV they say they will be empty, they are not empty, they are full.”
But we know that this is the result of many sacrifices at the beginning of the 90s, very difficult reforms that we went through; that this is the result of pulling us from behind the Iron Curtain; that this is the result of great effort and pain; that this is the result of many who were previously imprisoned for a free Poland, for a sovereign Poland, for the true right to decide for oneself. This is the Poland we have today. And we are building this Poland. And perhaps that is why it is like this and perhaps that is why it is being built at such a pace that today we are the 20th economy in the world.
Despite the fact that in 1990 we were at the back of the pack. Despite the fact that – let’s be honest – in 1990 we were poor on both a European and a global scale. Despite the fact that – as I remember today – in 1986, converted at the black market rate, my father, an assistant professor, earned 13 dollars a month. 13! According to the black market rate. It’s hard to believe. Today, 13 dollars an hour is a modest wage for many. Especially here in Warsaw. Abroad, Poles working there would say it’s modest. Yes, that is our Polish reality today.
And now the question is: what is our task? What is our task today? Freedom has been regained. Independence exists. Poland has sovereignty. We decide for ourselves. We elect authorities in Poland. We change them. This is the best proof that democracy exists and works. We go to the polls, we make decisions, and we see the effects of those decisions. Yes, these are our decisions. Thank God, we make them ourselves. At our own responsibility. And with responsibility. We must nurture this. At all costs, we must defend Polish sovereignty and Polish independence. This is our greatest duty today. The most important of all.
A monster has been reborn – one of the most dangerous that exists for us: Russian imperialism. A voracious monster. A dragon that has devoured us many times in history. Today it tries to devour the Ukrainian nation, their land, and their state. Thank you for all your support for them. Huge respect to all my compatriots for helping our neighbors from Ukraine – here and there, in Ukraine. I thank you from the bottom of my heart. You have given us a beautiful testimony to the whole world with your extraordinary attitude. I always emphasize this: there was no need to call anyone to help. Thank you for helping, thank you for continuously hosting them in Poland.
I also thank them for working in the Republic today, building our common prosperity. I believe that we will participate in the reconstruction of a free, sovereign, independent Ukraine in the future as a modern state, which has modern infrastructure, which is our well-developing neighbor.
But what are our obligations here and now in Poland? Strengthening, modernizing our army, continuing to build Poland, building security. Yes, this time – I deeply believe – we are doing it on time. A Pole is wise before harm. We have learned this in Ukraine. The Russian army is large, the Russian army is terrifying, but it is not today so powerful that it can flood Ukraine immediately. It is not. It does not have that infrastructure. The West is more modern. The community we are in has better technology. The community we are in is more developed. The community we are in is stronger. We must strengthen ourselves in this community, also taking advantage of its achievements and cooperating in this achievement, co-creating this achievement, co-building this achievement.
That is why we must continue to build the Polish army today as a modern army, as a strong army, an army that will be able to potentially stop any aggressor and therefore no one will dare to attack us. This is the most important task: to have an army that will not have to defend itself. I thank everyone who co-creates it. I thank those nominated today to the highest positions in the Polish army, the Generals. I thank all Polish officers and soldiers. I thank everyone who supports the Polish army. I thank those who enlist in it. I thank all soldiers of operational forces and Territorial Defense Forces. I thank all civilian employees of the military.
I thank the Prime Minister – the Minister of National Defense – for calm and thoughtful cooperation in this very important endeavor; for continuing what has been started. For good continuation – where it is appropriate and where it is important. In all these aspects, in all these contracts that are so incredibly needed for the Polish army to be a powerful army of the North Atlantic Alliance in the future. We must realize this, it is worth any price today. Because our independence is worth every price today. And there is no reason to hesitate. And I thank everyone that we bear this burden and effort. I thank you all from the bottom of my heart as the commander-in-chief of the armed forces and the President of the Republic.
But this is also, ladies and gentlemen, an extremely important task of continuing what allows us to say: “This is not New York, this is Warsaw,” which allows us to look at many places in Poland and say: “This is Poland, this is our homeland. These are not the rich countries of the West.” It is us with our achievements of the last three decades, it is our hard work, our effort, our wisdom, our ability to manage what has been passed on to us, to create our part of Europe good for everyone from the rest of Europe. Because I always repeat: we receive European funds not just so that we can be well off.
This is not some grace that Western Europe, the West, does for us. These are funds so that products from Western Europe can be sold better in Poland. These are funds so that it is easier to come here and do business. These are funds so that one can also earn money here within the freedom of conducting business throughout the European Union. So that a businessman from Portugal or Spain can also do this. And he does. Even through the large retail chains that you all know. This is happening.
Also thanks to EU funds and our work, thanks to the skills, abilities, wisdom, and honesty of those who have spent this money well over the last decades. I thank everyone who has participated and participates in this process. Who were able to plan it wisely, who were able to prepare wise procedures for it, who were able to do it honestly. I thank you for this from the bottom of my heart.
I also thank all those who have overseen this honesty. Even through service in the Central Anti-Corruption Bureau. This is an extremely important bureau, which – as you all know well, especially those who remember the 90s and the very beginning of the 2000s; especially those who remember the Rywin affair and all the scandals – has played a huge role in changing this aspect of Polish mentality. Yes. Yes – ladies and gentlemen – in changing, unfortunately, Polish mentality. It was, unfortunately, to a great extent permeated by this corruption. This has been overcome. And this is one of the miracles that have occurred in our country over the last 30 years, or rather 25.
This is a great achievement of those who were able to act wisely. But it is also a great achievement of our society, because it opposed it. Yes, it was simply a social opposition. And it allowed for a real tough fight against corruption, which brought such a spectacular and great success. Just compare us with other countries – whether in Central Europe or Europe in general – how advanced we are in this and how modern we are because of it.
And finally – ladies and gentlemen – this future, investments. Yes, we have a flourishing state at the moment. We resisted the coronavirus crisis, COVID, which affected the whole world, which economically destroyed many areas of the world and Europe. But not us! We managed. Perhaps also because there are generations accustomed to very difficult times. We survived it. We survived the energy crisis caused by Russia’s war in Ukraine and artificial actions in fuel markets. We survived it, we managed thanks to wise, often brave, often even – I would say – crazy policies. I myself have often trembled when it was necessary to make decisions. They seemed reckless. They turned out to be so far-sighted, visionary for supporting and saving the Polish economy.
But I also thank those who were responsible people, who, having simply received money, were able to spend it wisely, saving jobs in their companies, developing these companies through investments – thanks to which we managed to emerge from the coronavirus pandemic, thanks to which we later managed to survive the energy crisis, thanks to which we managed to survive the difficult time of inflation. Despite all the outcries, we managed to suppress and overcome this inflation – also through wise policy, tough actions, but also through the resilience of society. I thank you for all of this.
Today we are in a completely different place. Today we are on the straight path. But I am convinced that today Poland and Poles are waiting for investment courage. Because we not only want to be one of many countries in Europe – increasingly also economically, financially, and portfolio-wise a part of Western Europe. But we want to be that part of Western Europe also infrastructurally, economically. We want the center to be here. Many in the world are already saying: “You are the heart of the Three Seas. You are the largest country in Central Europe.”
Yes, that is us. We have 320,000 square kilometers of our country’s area, we are 38 million hard-working people, who are not only capable but also know how to roll up their sleeves and work hard for their prosperity wherever they are, to take on any challenge. We must take on these challenges today.
We need to modernize Polish energy. Nuclear power plants are essential for us. Who do we need to work with? With those who do it well. With the United States. Yes, with our great allies. With those who, by the way, support our security. Who will also be able to guard their secrets that they entrust to us. And who will also be able to guard important aspects of our state’s economy.
Today we must implement great transport, trade, and for many of us also tourism investments so that we can travel from Poland to the whole world. So that we do not have to fly to Frankfurt or London, or Paris, or Amsterdam to transfer to a large plane that will fly to another continent. No, to another continent, to the farthest corners of the world – to Australia, to New Zealand, to South America, far, far to the farthest corners – we want to fly from here, we want to fly from Poland, we want to fly from our airport, which will also be a great economic hub, a great, vibrant center of transport. Not only Polish – but global.
Which will also be a huge logistical support in terms of the security of the Republic, which will be able to receive not hundreds of soldiers by plane, but thousands of soldiers every day, if the need arises. The largest planes in the world. Which will have a place to unload and reload these planes, if the need arises, and to store what they bring. Airports that will absolutely belong to the European and world elite. Can we afford this? Yes, ladies and gentlemen. I assure you that we can afford it. Both in terms of land, investment, and above all intellectually.
And let us not be deceived – ladies and gentlemen – that this can be replaced by a few smaller airports that will also accept this. It cannot be replaced. Because a vibrant logistics and transport center is something that cannot be replaced in any way. It is the transport heart of the state and it is immensely needed today. This absolutely does not contradict the development of regional and local ports. They will also be necessary.
If it is as we all desire and what we all fight for every day – for our state to endure, for our state to develop, for us to be able to live safely and work here, for us to be able to build our prosperity safely here – then this prosperity means that we will fly more; this prosperity means that we will have more private planes in Poland. This prosperity means that we will have more demand for airports, for airlines, for everything related to air transport – it means dynamic development of this air transport also at the national level, not only internationally.
We will need not only the airports we have today. We will need new local and regional airports. I assure you of this. If anyone does not believe it, look at Germany, if anyone does not believe it, look at France, if anyone does not believe it, look at other rich countries in the world – that’s how it is there. Airports are teeming with private planes. There are smaller airports that serve only and exclusively for the needs of private planes.
It will be the same with us. We just need to do it calmly and consistently, not stop, not go back, and above all – not let ourselves be stopped by those who have their interests, those who want to have such airports before us, or those who today have such airports and do not want competition. Because we will be competition, tough competition. We have already shown that we can be such competition.
This is what Poland needs today – development in every respect, continuation of this development, its acceleration, investment courage. May it not be lacking. And do not listen to those who mock investments – sometimes those that are billion-dollar, but which also serve strategic interests. We are a state that can afford such investments. And which such a state should have. And we are doing it. Finally, we are doing it! Poland has deserved this for a long time.
I am talking here, for example, about the Vistula Spit excavation. I hope that soon there will finally be the fourth port of the Republic in Elbląg. That finally this impasse resulting – unfortunately – from the Polish political war will be broken and this port will be built. It is needed by Poland. And above all, it is needed by Poles. Not only in Elbląg, not only in that region, but it will serve all of Poland. I assure you of this.
Just like today, the already functioning possibility of crossing the Vistula Spit provides, among other things, our troops with quick access to the water border in this part, on the Vistula Lagoon. I assure you that it is invaluable, because you know who we share a border with there. And this is no joke. I have been there, I have seen it, I can assure you of that. I have also spoken with soldiers and officers. This has nothing to do with jokes today. Those jokes ended a long time ago. Today we have a serious situation. We must respond to it very calmly and thoughtfully. That is exactly what we are doing.
Ladies and Gentlemen!
The Constitution of May 3rd – a modern act, our great history. Everything I have talked about today is an answer to one question: what would our compatriots, the great ancestors, the creators of the Constitution of May 3rd, expect from us today, when they had in mind the building of a modern state? They had to restructure it systemically. We do not need to restructure it systemically. We need to rebuild it infrastructurally – and that is what we are doing. Let us do it! Let us fix it, let us modernize it. Let us completely emerge from the backwardness into which we were driven by Soviet domination for over 40 years. Let us come out of it, let us become an example of how one can build one of the most modern states in the world.
Today it is one of the modern states in the world. But I want it to be one of the most modern states in the world. Looking at the last few years, I have no doubt that we are capable of it. Just as we proudly say today: “The second constitution in the history of the world, the second constitution, the second most modern legal and systemic work, the Poles created it,” so today we are capable of the most modern infrastructural works in the world.
The Fathers of the Constitution of May 3rd, great patriots, heroes of the Republic, all those who died for Poland, and all those who rebuilt and saved Poland, very often look down on us from the heavens, entire generations. And they are watching whether we will pass our exam well. An exceptional one, because – as you know – for over 230 years, Poles have not enjoyed such a long period of free, sovereign, and independent Poland as we do now. This is not only great joy and pride. It is above all a great task and a great commitment. We will fulfill it. Not only do we know how to fulfill it – let us simply fulfill it.
Long live Poland!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Czcigodni Kombatanci – ci, którzy walczyli z bronią w ręku o wolność Rzeczypospolitej, o odzyskanie Rzeczypospolitej,
Wielce Szanowny Panie Marszałku Sejmu,
Szanowni Państwo Marszałkowie Sejmu i Senatu,
Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie,
Wielce Szanowni Panowie Premierzy,
Szanowni Panie i Panowie Ministrowie,
Wszyscy Wielce Szanowni Przedstawiciele najważniejszych konstytucyjnych organów państwa na czele z Paniami Prezes Trybunału Konstytucyjnego i Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego,
Wielce Szanowni Prezesi najważniejszych instytucji państwowych służących upamiętnianiu historii, służących działalności kontrolnej w polskim państwie,
Wielce Szanowni Panie i Panowie Generałowie z Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na czele,
Wielce Szanowni Panie i Panowie Oficerowie, Żołnierze, Funkcjonariusze,
Wielce Szanowni Przedstawiciele organów administracji regionalnej i lokalnej, czyli polskich samorządów,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,
Wielce Szanowni Państwo,
Drodzy Rodacy,
Mieszkańcy Warszawy,
Goście przybyli do Warszawy obecni tutaj, na placu Zamkowym,
Wszyscy Wielce Szanowni Państwo,
Drodzy Słuchacze,
Drodzy Widzowie!
Te trzy dni maja – majowa jutrzenka: Święto Pracy, a także dzień polskiej flagi i Dzień Polonii i Polaków za Granicą – to wielki maraton patriotyczno–historyczny pokazujący, skąd idziemy, gdzie jesteśmy, ale może także i przede wszystkim właśnie patrząc przez pryzmat tej naszej wielkiej historii: dokąd zmierzamy czy dokąd powinniśmy zmierzać.
1 maja – Święto Pracy – obchodziliśmy zarazem 20. rocznicę naszej obecności w wielkiej europejskiej wspólnocie Zachodu, wspólnocie politycznej: w Unii Europejskiej. Najnowszy rozdział w naszych dziejach. Jakże ważny, jakże spektakularny. To także dzięki niemu dzisiaj – czy to patrząc na te ekrany przed chwilą, gdzie pokazywana była panorama Warszawy, czy patrząc często na różne krótkie prezentacje, które można zobaczyć w internecie – słyszymy: „To nie Nowy Jork, to Warszawa”. Kiedy widzimy wysokościowce ze szkła i aluminium, drapacze chmur dzisiaj znaczące naszą stolicę, pokazujące dynamikę jej rozwoju, jej nowoczesność – to, że staje się prawdziwym światowym centrum naszej części Europy, Europy Środkowej. To także dzięki naszej obecności w Unii Europejskiej.
Dzisiaj kilometry nowoczesnych dróg możemy liczyć w tysiącach. Nie w dziesiątkach jak jeszcze kilkadziesiąt lat temu, nie w setkach jak jeszcze kilkanaście lat temu – tylko w tysiącach. To także dzięki naszej obecności w Unii Europejskiej dziś polskie miasteczka niejednokrotnie wyglądają cudownie jak z obrazka, jak z najlepszych, najpiękniejszych europejskich krajobrazów tej zamożnej od stuleci, bogatej zachodniej Europy. Tak dzisiaj po 35 latach wolności, prawdziwej suwerenności, po 20 latach obecności w Unii Europejskiej, po 25 latach obecności w Sojuszu Północnoatlantyckim wygląda nasza ojczyzna. Z każdym dniem coraz lepiej.
Dzięki mądrości polskich polityków, dzięki ważnym decyzjom, które zostały podjęte na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci, o których przed chwilą mówiłem, dzięki codziennej pracy Polaków, którzy budują każdego dnia swoją ojczyznę, a w tej ojczyźnie swoją pomyślność dla siebie i dla kolejnych pokoleń.
Ale to także dzięki poprzednim pokoleniom, poczynając od tego, które ostatecznie zwyciężyło w 1989 roku w pokojowej rewolucji Solidarności, która przewróciła żelazną kurtynę, obaliła mur berliński, pokonała komunizm, a w efekcie Sowiety, bez jednego wystrzału, dzięki determinacji ludzi. Wspieranej duchowym – i nie tylko duchowym – wsparciem Ojca Świętego Jana Pawła II, naszego papieża, papieża Polaka. Dzięki wsparciu mądrych zachodnich aliantów, takich jak Prezydent Ronald Reagan, jak Premier Margaret Thatcher, jak inni mądrzy wtedy przywódcy Zachodu, którzy mieli wystarczająco dużo odwagi i determinacji, by – podkreślam jeszcze raz – bez jednego wystrzału w Europie pokonać sowiecki komunizm, obalić berliński mur razem z nami. To dzięki temu wszystkiemu jesteśmy dzisiaj tu, gdzie jesteśmy.
Ale dwa dni temu – 1 maja – stojąc w Poznaniu przed poznańską katedrą, przed tym jednym z absolutnie najstarszych kościołów w Polsce, na fundamentach pierwszej kaplicy Dobrawy; stojąc nad baptysterium, w którym najprawdopodobniej ochrzczony został Mieszko I, a potem Bolesław Chrobry; stojąc nad fundamentami pierwszej katedry, mówiłem: „Tak, od 20 lat jesteśmy członkiem politycznej wspólnoty Zachodu – znowu”.
Ale tak naprawdę częścią Zachodu byliśmy zawsze. Jesteśmy i byliśmy zawsze. Niezależnie od tego, co się działo – czy Polska była na mapie, czy nie było Polski; czy Polska była suwerenna, czy nie; czy usiłowano tutaj propagować ruski mir, czy nie. Nigdy się to nie udało dzięki twardości ducha Polaków, ale także dzięki najgłębiej zakorzenionej naszej tradycji – od 1058 lat tradycji chrześcijańskiej. Dzięki mądrej decyzji Mieszka I, naszego władcy. Dzięki wielu mądrym polskim władcom, którzy później kontynuowali budowanie silnego państwa, umacnianie, budowanie polskiej tradycji. Dzięki wszystkim tym, którzy przez lata na tej tradycji budowali polską kulturę.
Wszystko to, co dzisiaj mówimy, jest naszą polską tożsamością, tym właśnie, czego nigdy nie udało nam się wydrzeć mimo prób rusyfikacji, sowietyzacji, germanizacji – nigdy. Przeciwko czemu potrafiły we Wrześni protestować nawet dzieci w okresie zaboru pruskiego; przed czym broniły się pokolenia, także tutaj, w Warszawie, walcząc w kolejnych powstaniach przeciwko rosyjskiemu zaborcy, a potem walcząc w Powstaniu Warszawskim przeciwko niemieckiemu okupantowi. Zawsze wolna Polska, zawsze istniejąca, zawsze nasza, w której my rządzimy, my decydujemy o sobie.
Wczoraj obchodziliśmy święto polskiej flagi – Dzień Flagi, dzień barw narodowych – i święto Polonii i Polaków poza granicami. Wymieniam jednym tchem, bo jakże oni są związani. Jakże ta ich polskość cały czas utrzymywana za granicami często przez pokolenia jest mocno wpisana właśnie w biało–czerwone barwy i jakże te biało–czerwone barwy mocno w tę polskość są wpisane, tak nierozerwalne. Jakże z radością to widzę i witam wszędzie tam, gdzie jesteśmy poza granicami z żoną, na każdym spotkaniu, te biało–czerwone barwy jako dominujące, ta duma z trzymania w ręku polskiej flagi.
Wszędzie – w Stanach Zjednoczonych, w Kanadzie, w Australii, w Nowej Zelandii, w Afryce – w najdalszych zakątkach świata, tam, gdzie bardzo często trudno dojechać nawet samochodem, patrzę: powiewa polska flaga, nasze barwy, biało–czerwone. To nasi misjonarze, to nasze siostry, to nasi wolontariusze, to często też i nasi żołnierze w najtrudniejszych miejscach, gdzie trzeba strzec pokoju, gdzie trzeba pomagać ludziom z narażeniem życia, pod biało–czerwonymi sztandarami. Im wszystkim wczoraj oddawaliśmy hołd. Im wszystkim dziękowaliśmy.
Także polskim nauczycielom, wszystkim organizującym polskie życie poza granicami – tym, którzy uczą młodzież, dzieci polskiego; tym, którzy teraz, kiedy można wreszcie, od 35 lat przywożą je tutaj, do Polski, swobodnie, żeby zobaczyły swoją ojczyznę, ojczyznę swoich bardzo często dziadków czy pradziadków tak bardzo mocno wpisaną w ich rodziny. Chcą, żeby była wpisana także w ich mentalność, w ich pamięć; żeby oni przekazali ją dalej swoim dzieciom, następnym pokoleniom.
I dzisiaj – święto Konstytucji 3 maja. Patrząc na całokształt naszej historii, na te 1058 lat, co wymienimy z poczuciem dumy? Chrzest Mieszkowy, koronację pierwszego króla Polski – Bolesława Chrobrego, zwycięstwo pod Grunwaldem, wielką dynastię Jagiellonów i unię lubelską, Rzeczpospolitą Obojga Narodów, zwycięstwo – wiktorię wiedeńską, niezłomną walkę w powstaniach, odzyskanie niepodległości w 1918 roku, zwycięstwo nad sowiecką agresją w 1920 roku, obronienie II Rzeczypospolitej, niezłomną walkę w czasie II wojny światowej, bohaterstwo tego pokolenia – skrwawionego, umęczonego, Solidarność – 10 mln ludzi bez broni w ręku twardo domagających się suwerennej, niepodległej, wolnej Polski, poczynając od praw człowieka, praw pracowniczych, aż wreszcie skończywszy na tym, by było je gdzie mieć.
Czyli 1989 rok i wielkie zwycięstwo. To, co jest w głębokiej pamięci wielu z nas – tych starszych, a co dla młodzieży i dzieci jest już historią, na którą patrzą prawie tak jak na historię II wojny światowej czy wcześniejszą. Ale dla mojego pokolenia i pokolenia moich rodziców to cały czas stosunkowo świeża pamięć tego, co udało się odzyskać, i tego, co cały czas z tak niezwykłym wzruszeniem staramy się pielęgnować, doceniać. Do tego zmierzałem właśnie.
Bo 3 maja – rocznica Konstytucji 3 maja – to właśnie jedna z tych dat, które wśród tych najważniejszych trzeba wymienić. Chociaż przecież popatrzymy – zawsze to podkreślamy z bólem – skończyło się to wszystko tragicznie, ostatecznie upadkiem Rzeczypospolitej, ostatecznie drugim, trzecim rozbiorem, ostatecznie 123 latami niewoli. To jednak wtedy potrafili się zerwać do tego, by tę Rzeczpospolitą ratować w jakże nowoczesny sposób, jakże nowoczesną myślą państwową, modernizacyjną, na absolutnie topowym, światowym poziomie.
Wczoraj spotkałem się z przedstawicielami armii Stanów Zjednoczonych, oficerami na emeryturze, w stanie spoczynku. I kiedy rozmawialiśmy – mówię: „Jutro zapraszam, mamy święto Konstytucji 3 maja, ważne święto narodowe”, jeden z nich powiedział do mnie: „Drugiej konstytucji na świecie”. Ja się uśmiechnąłem i mówię: „Tak, po Waszej, po amerykańskiej”. Tak, drugiej konstytucji na świecie! Mamy być z czego dumni.
A jednocześnie trzeba sobie zadać pytanie: dlaczego upadła ta Rzeczpospolita? Dlaczego mimo Konstytucji 3 maja – tak nowoczesnej, rysującej nowoczesne państwo – mimo w ostatniej chwili próby modernizacji i odbudowania potencjału armii nie udało się Polski uratować? Dlaczego mimo tego, że – jak na ówczesne czasy – tak nowoczesny akt ustrojowy prawny, gdzie mowa jest i o miastach, i mieszczanach, i o chłopach, i włościanach expressis verbis , nie udało się Polski uratować, nie udało się przebudować mentalności? Nie udało się stworzyć tego nowo kształtowanego ustrojowo społeczeństwa. Dlaczego?
Bo było za późno. A dlaczego było za późno? A może dlatego było za późno, że się wcześniejsze pokolenia zapatrzyły w wielkie sukcesy dynastii Jagiellonów, wielką Polskę Obojga Narodów zwyciężającą w kolejnych wojnach, Polskę, która umiała wszystkich pokonać, Polskę, która była od morza do morza, potężną, która była mocarstwem na skalę całej Europy. Taka była tamta Polska drugiej połowy XV wieku, w XVI wieku, w XVII wieku. Oczywiście ktoś powie: „Zaraz, chwila, a potopy szwedzkie?”. Tak, to był ten początek schyłku. Tak, ale wtedy ta duma z dziejów była tak wielka, że tego nie dostrzegano.
Często mówimy: była choroba, przerysowanie wolności, mylono wolność z egoizmem, z partykularnymi interesikami magnatów i szlachty. Tak, partykularnymi interesikami, które prowadziły do zdrady – nazwijmy sprawy po imieniu – do sprzedawania Polski za cudze pieniądze w imię własnych interesów. Rozdzierano ten postaw sukna, jakim była Rzeczpospolita – bez mrugnięcia okiem – dla interesów familii, rodziny, własnych, dla prywaty. Nie dało się tego zatrzymać. Nie udało się. Było za późno.
Dlaczego upadła II Rzeczpospolita? Może dlatego, że po odzyskaniu niepodległości, z czego Polacy byli wielce dumni, ale przecież wiedzieli, że to cud – udało się pokonać wielką armię sowiecką w 1920 roku; udało się pokonać wszystkich przeciwników dookoła, którzy chcieli podnieść rękę na Polskę – może było tak, że poczucie wielkości było takie, że uważano: jesteśmy tak potężni, że możemy spać spokojnie. Tymczasem obok budowały się potęgi – takie jak hitlerowska, takie jak sowiecka; ta z głębokim kompleksem przegranej w 1920 roku i głębokim, żrącym pragnieniem zemsty, której ostatecznie dokonał Stalin prawie że osobiście, mordując w Katyniu polskich oficerów. W części tych, którzy pogonili jego armię w kalesonach w 1920 roku.
Tak, za późno zaczęto modernizować armię, za późno zaczęto inwestycje, takie jak Centralny Okręg Przemysłowy. Za późno. Nie zdążono. Nie udało się. Napaść z dwóch stron przekreśliła wszystko. Być może by jej nie było, gdyby Polska miała wystarczającą siłę, żeby przy granicy zatrzymać niemieckiego najeźdźcę; gdyby była wystarczająca liczba samolotów, gdyby była wystarczająca liczba nowoczesnych czołgów, gdyby była wystarczająca mobilizacja, gdyby było wystarczające uzbrojenie. Może by się udało. Gdyby nie było zgnuśnienia, może by się udało. Nie udało się.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
I teraz popatrzmy na dziś. My nie jesteśmy pokoleniem wielkiego zwycięstwa. My jesteśmy pokoleniem łez. Mówię „my”, czyli ci, którzy urodzili się jeszcze za żelazną kurtyną. Ja nie mówię o pokoleniu mojej córki, które urodziło się w latach 90. w wolnej, suwerennej, niepodległej Polsce i które słysząc, że kiedyś granice były zamknięte, uśmiecha się z niedowierzaniem; o którym jest słynny dowcip: „Wiesz, córeczko, to były czasy, kiedy niczego nie było w sklepach. Wiesz, puste półki”. „Żartujesz, tato. Puste półki w całym supermarkecie?”. „Dziecko, nie było wtedy hipermarketów”. Ale to szkoda tłumaczyć, bo przecież dziecko i tak tego nie zrozumie. Jak to mogło nie być hipermarketów i galerii handlowych? Przecież to jest niemożliwe. Jak to: puste półki? Przecież to jest niemożliwe, półki zawsze są pełne. „Półki, tato, są pełne nawet wtedy, kiedy jest pandemia. Nawet wtedy, kiedy w telewizji mówią, że będą puste, to one nie są puste, tylko są pełne”.
Ale my wiemy, że to jest efekt wielu wyrzeczeń początku lat 90., bardzo trudnych reform, które przeszliśmy; że to jest efekt wyrwania nas zza żelaznej kurtyny; że to jest efekt wielkiego trudu i bólu; że to jest efekt tego, że wielu siedziało wcześniej w więzieniu za wolną Polskę, za suwerenną Polskę, za prawdziwe prawo decydowania o sobie. To taką Polskę dzisiaj mamy. I tę Polskę budujemy. I może właśnie dlatego jest ona taka i może właśnie dlatego udaje się ją budować w takim tempie, że dzisiaj jesteśmy 20. gospodarką na świecie.
Mimo tego, że w 1990 roku byliśmy w ogonie. Mimo tego, że – powiedzmy sobie otwarcie – w 1990 roku byliśmy biedakami na skalę i europejską, i światową. Mimo tego, że – jak dziś pamiętam – w przeliczeniu po kursie czarnorynkowym w 1986 roku na wyższej uczelni mój ojciec, adiunkt, zarabiał 13 dolarów miesięcznie. 13! Według czarnorynkowego kursu. Trudno w to uwierzyć. Dzisiaj 13 dolarów na godzinę to dla wielu taka sobie płaca. Zwłaszcza tu, w Warszawie. Za granicą to Polacy, którzy tam pracują, powiedzą w ogóle: skromnie. Tak, taka jest dzisiaj nasza, polska rzeczywistość.
I teraz jest pytanie: jakie jest nasze zadanie? Co jest dzisiaj naszym zadaniem? Wolność została odzyskana. Niepodległość jest. Suwerenność Polska ma. Decydujemy o sobie. Wybieramy władze w Polsce. Zmieniamy je. To najlepszy dowód tego, że demokracja jest i działa. Idziemy do wyborów, podejmujemy decyzje i widzimy efekt tych decyzji. Tak, to są nasze decyzje. Dzięki Bogu, podejmujemy je sami. Na własną odpowiedzialność. I z odpowiedzialnością. Trzeba to pielęgnować. Za wszelką cenę trzeba bronić polskiej suwerenności i polskiej niepodległości. To jest dzisiaj nasz największy obowiązek. Najważniejszy ze wszystkich.
Odrodził się potwór – jeden z najniebezpieczniejszych, jakie dla nas istnieją: rosyjski imperializm. Żarłoczny potwór. Smok, który niejednokrotnie w historii nas pożerał. Dzisiaj próbuje pożreć naród ukraiński, ich ziemię i ich państwo. Dziękuję, że wszyscy ich wspomagacie. Ogromne wyrazy szacunku dla wszystkich moich rodaków za pomoc wobec naszych sąsiadów z Ukrainy – tu i tam, na Ukrainie. Dziękuję Wam za to z całego serca. Wystawiliście nam piękne świadectwo na cały świat swoją niezwykłą postawą. Zawsze to podkreślam: nie trzeba było nikogo wzywać do tej pomocy. Dziękuję, że pomogliście, dziękuję, że cały czas ich w Polsce gościmy.
Im także dziękuję, że dzisiaj pracują w Rzeczypospolitej, budując nasz wspólny dobrobyt. Wierzę w to, że będziemy uczestniczyli w odbudowie wolnej, suwerennej, niepodległej Ukrainy w przyszłości jako państwa nowoczesnego, które ma nowoczesną infrastrukturę, które jest naszym dobrze rozwijającym się sąsiadem.
Ale jakie są nasze obowiązki tu i teraz w Polsce? Umacnianie, modernizowanie naszej armii, nadal budowanie Polski, budowanie bezpieczeństwa. Tak, tym razem – wierzę w to głęboko – robimy to na czas. Polak jest mądry przed szkodą. Przekonaliśmy się na Ukrainie. Rosyjska armia jest wielka, rosyjska armia jest straszna, ale nie jest dzisiaj tak potężna, żeby była w stanie zalać Ukrainę od razu. Nie jest. Nie ma ona takiej infrastruktury. Zachód jest nowocześniejszy. Wspólnota, w której my jesteśmy, ma lepszą technologię. Wspólnota, w której my jesteśmy, jest bardziej rozwinięta. Wspólnota, w której my jesteśmy, jest silniejsza. Musimy się w tej wspólnocie umacniać, korzystając także z jej dorobku i w tym dorobku współdziałając, współrealizując ten dorobek, współbudując ten dorobek.
Dlatego musimy dzisiaj nadal budować polską armię jako armię nowoczesną, jako armię silną, armię, która będzie w stanie potencjalnie zatrzymać każdego napastnika i dlatego nikt nie odważy się nas zaatakować. To jest najważniejsze zadanie: byśmy mieli taką armię, która nie będzie musiała się bronić. Dziękuję wszystkim, którzy ją współtworzą. Dziękuję nominowanym dzisiaj na najwyższe stanowiska w polskim wojsku Panom Generałom. Dziękuję wszystkim polskim oficerom i żołnierzom. Dziękuję wszystkim, którzy wspierają polską armię. Dziękuję tym, którzy się do niej zgłaszają. Dziękuję wszystkim żołnierzom wojsk operacyjnych i Wojsk Obrony Terytorialnej. Dziękuję wszystkim cywilnym pracownikom wojska.
Dziękuję Panu Premierowi – Ministrowi Obrony Narodowej – za spokojne i rozważne współdziałanie w tym bardzo ważnym dziele; za kontynuowanie tego, co zostało rozpoczęte. Za dobre kontynuowanie – tam, gdzie jest to właściwe, i tam, gdzie jest to ważne. W tych wszystkich aspektach, w tych wszystkich kontraktach, które są nam tak niezwykle potrzebne, by polska armia była w przyszłości potężną armią Sojuszu Północnoatlantyckiego. To musimy zrealizować, to jest dzisiaj warte każdej ceny. Bo każdej ceny jest warta dzisiaj nasza niepodległość. I nie ma się co wahać. I dziękuję wszystkim, że ten trud i ciężar ponosimy. Dziękuję Państwu z całego serca jako zwierzchnik sił zbrojnych i Prezydent Rzeczypospolitej.
Ale to także, proszę Państwa, niezwykle ważne dzieło kontynuowania tego, dzięki czemu mówimy: „To nie Nowy Jork, to Warszawa”, dzięki czemu patrzymy na wiele miejsc w Polsce i mówimy: „To Polska, to jest nasza ojczyzna. To nie są bogate państwa Zachodu”. To my z naszym dorobkiem ostatnich trzech dziesięcioleci, to nasz trud, nasz wysiłek, nasza mądrość, nasza umiejętność zagospodarowania tego, co nam przekazano, byśmy stworzyli naszą część Europy dobrą dla wszystkich z pozostałej części Europy. Bo zawsze to powtarzam: dostajemy fundusze europejskie nie po to tylko, żeby nam było dobrze.
To nie jest jakaś łaska, którą robi nam zachodnia Europa, Zachód. To są fundusze po to, by w Polsce można było lepiej sprzedawać produkty z zachodu Europy. To są fundusze po to, by łatwiej było tutaj przyjeżdżać i prowadzić biznes. To są fundusze po to, by można było tutaj także i zarabiać pieniądze w ramach wolności prowadzenia działalności w całej Unii Europejskiej. Aby mógł to robić także biznesmen z Portugalii czy z Hiszpanii. I robi to. Choćby poprzez wielkie sieci handlowe, które wszyscy Państwo znacie. To się dzieje.
Także dzięki funduszom unijnym i dzięki naszej pracy, dzięki umiejętności, zdolnościom, mądrości i uczciwości tych, którzy te pieniądze przez dziesiątki ostatnich lat dobrze wydali. Dziękuję wszystkim, którzy w tym procesie współuczestniczyli i uczestniczą. Którzy potrafili to mądrze zaplanować, którzy potrafili do tego przygotować mądre procedury, którzy potrafili zrobić to uczciwie. Dziękuję za to z całego serca.
Dziękuję także wszystkim tym, którzy tej uczciwości pilnowali. Choćby poprzez służbę w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. To niezwykle ważne biuro, które – jak wiecie doskonale, zwłaszcza ci, którzy pamiętają lata 90. i sam początek lat 2000.; zwłaszcza ci, którzy pamiętają aferę Rywina i wszystkie skandale – jak wielką rolę to biuro odegrało w zmianie w tym aspekcie polskiej mentalności. Tak. Tak – proszę Państwa – w zmianie, niestety, polskiej mentalności. Ona była, niestety, w ogromnym stopniu przesiąknięta tą korupcją. To się udało pokonać. I to jest jeden z cudów, które nastąpiły w naszym kraju na przestrzeni ostatnich 30 lat, a dokładnie 25.
To wielki dorobek tych, którzy mądrze potrafili działać. Ale to także wielki dorobek naszego społeczeństwa, bo to ono się sprzeciwiło. Tak, to był po prostu sprzeciw społeczny. I to on pozwolił rzeczywiście podjąć twardą walkę z korupcją, która przyniosła tak spektakularny i wielki sukces. Wystarczy nas porównać z innymi krajami – czy to Europy Środkowej, czy w ogóle Europy – jak jesteśmy dalece w tym zaawansowani i jak przez to jesteśmy bardzo nowocześni.
I wreszcie – proszę Państwa – ta przyszłość, inwestycje. Tak, mamy kwitnące w tej chwili państwo. Oparliśmy się kryzysowi koronawirusa, covida, który dotknął cały świat, który zniszczył gospodarczo wiele obszarów świata i Europy. Ale nie nas! Daliśmy radę. Może także dlatego, że są pokolenia przyzwyczajone do bardzo trudnych czasów. Przetrwaliśmy to. Przetrwaliśmy kryzys energetyczny wywołany przez Rosję wojną na Ukrainie i sztucznymi działaniami na rynkach paliw. Przetrwaliśmy to, daliśmy radę dzięki mądrej, bardzo często odważnej, bardzo często wręcz – powiedziałbym – nawet szalonej polityce. Sam nieraz drżałem, kiedy trzeba było podejmować decyzje. Wydawały się karkołomne. Okazały się w istocie jakże dalekowzroczne, wizjonerskie dla wsparcia i ratowania polskiej gospodarki.
Ale dziękuję także za to, jak wielu było odpowiedzialnych ludzi, którzy dostawszy po prostu do ręki pieniądze, potrafili je mądrze wydać, ratując miejsca pracy w swoich firmach, rozwijając te firmy inwestycyjnie – dzięki czemu tak właśnie udało nam się wyjść z pandemii koronawirusa, dzięki czemu później udało nam się przetrwać kryzys energetyczny, dzięki czemu udało nam się przetrwać trudny czas inflacji. Mimo wszystkich krzyków udało się tę inflację zdusić, pokonać – także mądrą polityką, twardymi działaniami, ale również i odpornością społeczeństwa. Dziękuję za to wszystko.
Dzisiaj jesteśmy w zupełnie innym miejscu. Dzisiaj jesteśmy na prostej. Ale ja jestem przekonany, że dzisiaj Polska i Polacy czekają na odwagę inwestycyjną. Dlatego że nie tylko chcemy być jednym z wielu krajów Europy – coraz bardziej także i gospodarczo, ekonomicznie, finansowo, portfelowo częścią zachodniej Europy. Ale chcemy być tą częścią zachodniej Europy także infrastrukturalnie, gospodarczo. Chcemy, żeby centrum było tutaj. Wielu na świecie już dzisiaj tak mówi: „To wy jesteście tym sercem Trójmorza. To wy jesteście tym największym krajem Europy Środkowej”.
Tak, to my jesteśmy. To my mamy 320 tys. km kw. powierzchni naszego państwa, to nas jest 38 mln ciężko pracujących ludzi, którzy nie tylko są zdolni, ale jeszcze umieją zakasać rękawy i ciężko pracować na swój dobrobyt wszędzie tam, gdzie są, podjąć każde wyzwanie. Musimy dzisiaj te wyzwania podjąć.
Potrzebujemy modernizacji polskiej energetyki. Elektrownie atomowe są nam niezbędne. Z kim trzeba pracować? Z tymi, którzy dobrze to robią. Ze Stanami Zjednoczonymi. Tak, z naszymi wielkimi sojusznikami. Z tymi, którzy przy okazji wspierają nasze bezpieczeństwo. Którzy będą umieli także strzec swoich tajemnic, które nam powierzą. I którzy będą przy tym umieli także strzec ważnych aspektów gospodarki naszego państwa.
Musimy dzisiaj realizować wielkie inwestycje transportowe, handlowe, dla wielu z nas także i turystyczne po to, byśmy mogli podróżować z Polski na cały świat. By nie trzeba było lecieć do Frankfurtu czy do Londynu, czy do Paryża, czy do Amsterdamu na lotnisko, żeby się przesiąść do dużego samolotu, który poleci na inny kontynent. Nie, na inny kontynent, w najdalsze zakątki świata – do Australii, do Nowej Zelandii, do Ameryki Południowej, daleko, daleko w najdalsze zakątki – chcemy polecieć stąd, chcemy polecieć z Polski, chcemy polecieć z naszego lotniska, które zarazem będzie wielkim hubem gospodarczym, wielkim, tętniącym życiem centrum transportu. Nie tylko polskiego – światowego.
Które będzie także ogromnym zapleczem logistycznym, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo Rzeczypospolitej, które będzie mogło przyjąć nie setki żołnierzy samolotami, tylko tysiące żołnierzy w ciągu każdego dnia, jeżeli zajdzie taka potrzeba. Największymi samolotami, jakie są na świecie. Które będzie miało gdzie rozładować i przeładować te samoloty, jeżeli zajdzie taka potrzeba, i zmagazynować to, co one przywiozą. Lotniska, które będzie należało absolutnie do europejskiej i światowej czołówki. Czy nas stać na to? Tak, proszę Państwa. Zapewniam, że nas na to stać. I terenowo, i inwestycyjnie, a przede wszystkim intelektualnie.
I nie dajmy się zwieść temu – proszę Państwa – że można to zastąpić kilkoma mniejszymi portami lotniczymi, które też to przyjmą. Nie można tego zastąpić. Bo tętniące centrum logistyczno–transportowe to jest coś, czego nie da się zastąpić w żaden sposób. To jest serce transportowe państwa i ono jest nam dzisiaj ogromnie potrzebne. Co absolutnie nie zaprzecza rozwojowi portów regionalnych, portów lokalnych. One też będą niezbędne.
Jeżeli będzie tak, jak wszyscy tego pragniemy i o co wszyscy każdego dnia walczymy – żeby nasze państwo trwało, żeby nasze państwo się rozwijało, żebyśmy tutaj mogli żyć bezpiecznie i pracować, żebyśmy tutaj mogli bezpiecznie budować swoją pomyślność – to ta pomyślność oznacza, że będziemy więcej latać; to ta pomyślność oznacza, że będziemy mieli więcej prywatnych samolotów w Polsce. To ta pomyślność oznacza, że będziemy mieli więcej zapotrzebowania na porty lotnicze, na linie lotnicze, na wszystko, co związane z transportem lotniczym – oznacza dynamiczny rozwój tego transportu lotniczego również i na poziomie krajowym, nie tylko międzynarodowym.
Będą nam potrzebne nie tylko te lotniska, które dzisiaj mamy. Będą nam potrzebne nowe lotniska lokalne i regionalne. Zapewniam wszystkich Państwa o tym. Jeżeli ktoś nie wierzy, popatrzcie na Niemcy, jeżeli ktoś nie wierzy, popatrzcie na Francję, jeżeli ktoś nie wierzy, popatrzcie na inne bogate państwa świata – tam tak jest. Tam na lotniskach roi się od prywatnych samolotów. Tam są mniejsze lotniska, które służą tylko i wyłącznie na potrzeby prywatnych samolotów.
U nas też tak będzie. Tylko róbmy to spokojnie i konsekwentnie, nie zatrzymujmy się, nie cofajmy się, a przede wszystkim – nie dajmy się zatrzymać tym, którzy mają swoje interesy, tym, którzy chcą takie lotniska mieć przed nami, albo tym, którzy dzisiaj takie lotniska mają i nie chcą konkurencji. Bo my będziemy konkurencją, twardą konkurencją. Pokazaliśmy już, że taką konkurencją umiemy być.
Tego dzisiaj Polska bardzo potrzebuje – rozwoju w każdym calu, kontynuacji tego rozwoju, jego rozpędzania, odwagi inwestycyjnej. Niech jej nie brakuje. I nie słuchajcie tych, którzy wyśmiewają inwestycje – czasem takie, które są miliardowe, ale które służą także i strategicznym interesom. Jesteśmy państwem, które na takie inwestycje stać. I które takie państwo powinno mieć. I robimy to. Wreszcie to robimy! Polska zasługiwała na to od dawna.
Mówię tutaj chociażby o przekopie Mierzei Wiślanej. Mam nadzieję, że niedługo będzie wreszcie czwarty port RP w Elblągu. Że wreszcie ten impas wynikający – niestety – z politycznej wojny polsko–polskiej zostanie przełamany i ten port powstanie. Jest Polsce potrzebny. A przede wszystkim jest potrzebny Polakom. Nie tylko w Elblągu, nie tylko w tamtym regionie, ale będzie służył całej Polsce. Zapewniam Państwa o tym.
Podobnie jak dzisiaj już funkcjonująca możliwość przeprawy przez mierzeję, która zapewnia choćby naszym wojskom szybki dostęp do granicy wodnej w tej części, na Zalewie Wiślanym. Zapewniam Państwa, że bezcenny, bo wiecie, z kim tam graniczymy. I to nie są żarty. Byłem tam, widziałem, mogę Państwa o tym zapewnić. Rozmawiałem także i z żołnierzami, i z funkcjonariuszami. Z żartami nie ma to dzisiaj nic wspólnego. Te żarty dawno się skończyły. Dzisiaj mamy poważną sytuację. Trzeba na nią bardzo spokojnie, rozważnie odpowiedzieć. Właśnie na nią odpowiadamy.
Szanowni Państwo!
Konstytucja 3 maja – nowoczesny akt, nasza wielka historia. To wszystko, o czym dzisiaj mówiłem, to jest odpowiedź na jedno pytanie: czego nasi rodacy, wielcy przodkowie, twórcy Konstytucji 3 maja oczekiwaliby od nas dzisiaj, kiedy mieli na względzie budowanie nowoczesnego państwa? Oni musieli przebudować je ustrojowo. My ustrojowo przebudowywać go nie musimy. My musimy przebudować je infrastrukturalnie – i to robimy. Zróbmy to! Naprawmy je, unowocześnijmy je. Wyjdźmy całkowicie z tego zapóźnienia, w które wpędziła nas dominacja sowiecka przez ponad 40 lat. Wyjdźmy z niego, stańmy się przykładem na to, jak można budować jedno z najnowocześniejszych państw na świecie.
Dzisiaj ono jest jednym z nowoczesnych państw na świecie. Ale ja chcę, żeby było jednym z najnowocześniejszych państw na świecie. Patrząc na ostatnie lata, nie mam żadnych wątpliwości, że nas na to stać. Tak jak z dumą dzisiaj mówimy: „Druga konstytucja w historii świata, druga konstytucja, drugie najnowocześniejsze dzieło prawne, ustrojowe, Polacy je stworzyli”, tak samo dzisiaj stać nas na najnowocześniejsze na świecie dzieła infrastrukturalne.
Ojcowie Konstytucji 3 maja, wielcy patrioci, bohaterowie Rzeczypospolitej, ci wszyscy, którzy ginęli za Polskę, i ci wszyscy, którzy tę Polskę odbudowali, wyratowali, bardzo często dzisiaj patrzą na nas z niebios, całe pokolenia. I patrzą, czy my dobrze zdamy nasz egzamin. Wyjątkowy, bo – jak Państwo wiecie – od ponad 230 lat Polacy nie cieszyli się tak długo wolną, suwerenną i niepodległą Polską, jak my się cieszymy. To nie tylko wielka radość i duma. To przede wszystkim wielkie zadanie i wielkie zobowiązanie. Zrealizujemy je. Nie tylko umiejmy je zrealizować – po prostu je zrealizujmy.
Niech żyje Polska!
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie