President of the Republic of Poland: The summit in The Hague was of a historic nature.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed Polish media after the NATO summit in The Hague on June 25, 2025, reflecting on historic decisions to raise Alliance-wide defense spending.
- Main themes
- NATO summit in The Hague, defense spending increase, Russian imperialism threat, Polish sovereignty and security, North Atlantic Alliance strength, eastern flank presence, military production and modernization, Poland-US relations, Trump's NATO leadership, Ukraine war lessons, presidential legacy
- Duration
- ~34 min
- Words
- 4,054
- Sentences
- 229
- Readability
- 57
- Grade
- 9.6
- Syntax
- 2.94
- Vocabulary
- 2.04
NATO Summit Statements Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other229 sentences in 57 paragraphs
Good morning, I warmly welcome you all!
Ladies and gentlemen, the NATO summit in The Hague – my last of 11 summits I have attended as the President of the Republic – but again, it is historic. Because the first historic summit was undoubtedly the one in Warsaw in 2016, when we made the decision that NATO would be present on the eastern flank of the Alliance. And since then, that presence has been systematically developing.
Today's summit, which has just concluded, made the decision to increase defense spending in all NATO countries, which corresponds – on one hand – to the objectively existing situation, and on the other hand – to what I proposed over a year ago when I was invited by President Joe Biden to the White House. At that time, I proposed to the President that defense spending in all Alliance countries be increased, so that the Alliance would collectively adopt this.
Then I met with President Donald Trump – then still a candidate for President – at Trump Tower in New York. Just a month later, in April 2024. And I also proposed this to President Donald Trump. In the meantime, I also spoke with the Speakers of the American Congress – both the House of Representatives and the Senate. They received this proposal with great interest and said it was an excellent idea, and that they believed NATO should adopt it. So, over a year of efforts for this.
The letters I sent to all leaders – both then, in 2024, and this year, right after the letter I sent to the NATO Secretary General – to firmly place this issue on the agenda of this Alliance meeting. Ladies and gentlemen, it is known that the United States is the strongest country in the Alliance. It is known that they are a military power, and it is known that the opinion of the United States here, at these meetings, depends on a lot.
I am immensely grateful to President Donald Trump for supporting this initiative from the very beginning very firmly, very strongly; for his leadership in this matter, for his very decisive stance here and for strongly pushing for this solution to increase defense spending.
In Poland and in other countries on the eastern flank, no one needs to explain what the situation is. There is indeed a real threat of Russian imperialism, which has returned. Just as my generation once observed Soviet imperialism, which tried to seize as much of the world as possible – so, unfortunately, today this Russian imperialism is returning. Because that one was also Russian, it was just called "Soviet." This one is also Russian. We can call it different names, we can call it "Putin's" – however we want. Nevertheless, it is the same. It is also the imperialism that wants to enslave other nations, take their lands, take their natural resources, appropriate them, and suck the lifeblood from other countries and nations.
We must defend ourselves against this. We regained our sovereignty and independence fully in 1989. And we clearly and unequivocally say: never again! We never want to be subordinate again, we never want to lose our independence again, we always want to maintain sovereignty and we want to decide for ourselves in Poland, even if we have to argue and quarrel – in democracy, disputes are nothing extraordinary. But even if we have to argue and quarrel, let us do so at our own responsibility.
I repeat clearly and unequivocally: a strong North Atlantic Alliance today means a strong Poland, a safe Poland. And I am immensely pleased because we know very well that given the potential that Russia possesses, of course we must strengthen our defense, we must be ready. But probably, if we were attacked by Russia, it would be difficult for us to cope on our own. Even when we realize all our current plans regarding the modernization of our army and strengthening our defense.
However, in the North Atlantic Alliance, we are safe – if this Alliance is strong; if this Alliance has powerful armies; if this Alliance has adequate military production that is necessary to actually conduct defensive actions of the North Atlantic Alliance.
The war in Ukraine has shown how much this production needs to be increased and how much – unfortunately – Europe has lagged behind in this regard. We must recreate it, we must rebuild it. We talked about this today during the meeting of the leaders of the North Atlantic Alliance at the summit. It is clear that the attitudes here are very determined and firm among the vast majority of Alliance members in this regard.
So I really must tell you that I am concluding my presidential mission and this last summit of the North Atlantic Alliance for me with peace, knowing that a significant change has occurred. I see it very clearly. Very, very, very clearly. From the first discussion about increasing defense spending, which was held with President Donald Trump during the NATO summit in 2017, and the atmosphere that prevailed around it, as he demanded that everyone pay 2 percent of GDP. Back then, everyone looked on with smiles, nodded their heads, not entirely convinced.
Today there are no doubts – everyone knows that 2 percent is too little, everyone knows that we need to spend more. Everyone knows that to ensure security, we really need to double our military effort. And that is happening. And I believe that it will be realized. I am very pleased about this. It is also a great satisfaction for me personally. I hand over to my successor – today the President-Elect, but soon the President of Poland, Karol Nawrocki – NATO matters, I can confidently say, are on the right track.
Of course, they will still need to be pursued, we will still need to keep an eye on everything, we will still need to ensure – of course – primarily the modernization of the Polish army. But we are really on a very, very good path to ensuring our full security. One part of that security is us, it is our potential, it is the Polish army, it is the Polish dimension of the armed forces. But on the other hand – it is also our presence in the North Atlantic Alliance and the guarantees that the Alliance provides us.
Miłosz Gocłowski, Radio ZET: Good morning, Mr. President. I have a question, have you managed to meet with Minister Radosław Sikorski and discuss the desire to recall some ambassadors? What is your position on this matter?
Yes, today we talked quite a bit with the Minister. I hope we will reach an agreement on this matter. I explained certain issues to the Minister, clarified them. There may have been some misunderstandings, and even some elements of disinformation. But I think that the direct conversation between us clarified a lot. And I hope that it will be resolved favorably.
I was a bit concerned about this situation. Because – you know – we had already reached a compromise some time ago and I signed those ambassadorial nominations. Recently, I signed a lot of them. And we are currently processing more. This was a completely unexpected situation for me. To be honest – quite strange. But I think we clarified this issue today.
Lili Bayer, Reuters regarding strategic fuel pipelines and advice for the new President on Polish-American relations and with President Donald Trump.
So I may start from the end, if you allow me. First of all, I will say – and I have already told President Karol Nawrocki this, what is obvious from my point of view regarding Polish policy. It is the duty of every President of the Republic to strengthen Polish-American ties. We have been doing this for years. I have been doing this for 10 years. I take pride in hearing when some experts say that today Polish-American relations are the best in our history, especially after 1989. This is a great compliment for me, as I truly feel that I have built these relations over the years with successive Presidents of the United States.
I am glad that President Donald Trump welcomed Karol Nawrocki at the White House while he was still a candidate in the elections. This is a great forecast for me. I believe we can soon expect both a visit from the new Polish President to the White House and a visit from the President of the United States to Warsaw. Of course, the dates will be arranged. But I assume that this will happen soon.
As for the next question: this is indeed an issue that has arisen not so long ago, but it is very important. Because experts have made us aware that the pipelines, which are strategic pipelines supplying fuel for the military needs of NATO countries, all end in Western Europe. It is a bit like in 2016 we broke the barrier that meant – as I told Secretary General Jens Stoltenberg at that time: “I am very happy that Poland is in NATO, but I very much regret that NATO does not have a presence in Poland. And we must change that, Mr. Secretary General.”
And that succeeded. It succeeded through the decision of the NATO summit in Warsaw in 2016. Now I hope that this will be complemented by the construction of these strategic pipelines supplying fuel – primarily aviation fuel – also to the countries on the eastern flank of NATO, because this is extremely necessary.
Of course, this can be implemented and will probably be implemented from the 1.5 percent of GDP that you mentioned, Madam Editor. However, I want to emphasize that it is also possible that it will be implemented with funds from the European Union. Because work is currently underway on this mechanism to also activate funds from the European Union budget in this regard. Please remember that we all belong to the Union, so this is somewhat an element of cooperation between the European Union and NATO.
I am optimistic, although the timeframe for these investments is set for a very long period, as it seems that even the year 2050 is indicated by some experts. But I hope that we will approach this seriously – that is, that my successors will approach this seriously – and that these investments will be realized quickly. Because they are needed quickly, just as we need an increase in security quickly.
Today we even had a conversation on this topic. You also asked me on the doorstep whether I am not afraid of Russian aggression. I said that I am not currently afraid of Russian aggression against other countries because – according to my information and in my opinion – Russia is heavily exhausted from its aggression in Ukraine and the enormous losses it has suffered in Ukraine. However, please remember that the Russian arms industry is set to war mode. Russia – if it maintains this – will be able to quickly rebuild its military potential, and perhaps even increase it compared to what it had when attacking Ukraine. Therefore, the 10-year timeframe should be considered critical.
Agnieszka Drążkiewicz, Polish Radio: Good morning, Mr. President. I would like to ask a bit about domestic issues, but very important, because last week you raised them during a meeting with government representatives and all important politicians from parliament, namely energy issues. There is a proposal from Donald Tusk's government to urgently add an amendment to the wind farm law and send it to you to freeze energy prices until the end of the year with this amendment to the wind farm law. Would you sign such a law? Would you be open to such a solution?
And I also wanted to ask about the 5 percent. Because I didn’t manage to read it, I apologize, in this declaration. Will we also include our expenditures, for example, on aid for Ukraine in this 5 percent? Could you clarify this issue, Mr. President? And will Spain actually spend the 5 percent, in your opinion? If you could reveal a bit of the behind-the-scenes of NATO's kitchen.
Ladies and gentlemen, you know, these are agreements between NATO countries somewhat on the basis of a gentlemen’s agreement. It is not the case that there are any sanctions for failing to meet deadlines, for failing to meet obligations. It is assumed that we all treat each other seriously and that obligations will be fulfilled.
However, you must pay attention to the fact that the decision to raise defense spending to 2 percent of GDP was made in 2014, and some countries until recently still remained below that threshold. So after 10 years. So – of course – we assume that everyone will fulfill these obligations and that this will indeed lead to an increase in security.
There were discussions about whether it should be 2030, 2032, or 2034. I will say this: even if it is 2034 – which, of course, I would prefer to happen sooner; I would prefer it to happen within the next five years, by 2030 – but even if it is the next nine years, it still falls within the critical 10-year period I previously outlined, when we need to prepare a potential response force in case of a Russian attack. Which, in essence – as you probably understand perfectly – is meant to completely counteract that attack. That is, the goal is to have such strength that the attack never happens. That is all it is about.
As for the 5 percent, Madam Editor, it will – of course – be discussed. Because it is currently very generally defined what this 1.5 percent means. However, we will discuss how it will be divided, how it will be accepted. That is, what types of expenditures will be accepted here. This 1.5 percent is for broadly understood security, as it is roughly defined in the documents. So 3.5 percent is for defense in the strict sense, while this 1.5 percent is for security in a broader sense.
Energy. Madam Editor, you referred to the National Security Council that took place last week. I would like to thank all the participants, the entire political scene for their very responsible approach to the NATO summit, the resolutions of that summit, and the decisions we must make here. These were very good discussions.
We talked – of course – also about energy, the topic of wind turbines also came up. I said that I am not an enthusiast of solutions in the wind turbine law that would cause wind turbines to bother people, that would spoil the landscape in Poland. Because I am not personally a supporter of wind turbines. I support other types of renewable energy. I am not a supporter of wind turbines on land. I believe that the landscape matters more to me than observing wind turbines standing everywhere. You can agree with me, you can disagree with me – I said this loudly and clearly during the National Security Council.
I understand that – unfortunately – the Prime Minister and his associates, by introducing such an amendment that is supposed to protect Poles from rising energy prices, are simply trying to force me to sign this law, putting me against the wall. But he must remember that I am finishing my second term.
Victor Jack, Politico, a question regarding the guarantees of Article 5 of the North Atlantic Treaty.
First of all, Mr. Editor, President Trump did not say anything about this today – we are talking about Article 5. So – I believe – seriously, Article 5 raises no doubts regarding its interpretation and significance. It has absolutely fundamental importance and really determines the very sense of the existence of the North Atlantic Alliance. So any attempt to reinterpret it or find some exceptions to Article 5 would certainly be disruptive for the entire Alliance. As I said: in serious discussions today, this issue did not come up at all. That is the first matter.
The second matter: yes, as I said earlier, this is a success of President Donald Trump – these resolutions today. He demanded that the Alliance countries increase their defense spending, that everyone first pay the 2 percent of GDP.
Indeed, over a year ago, I proposed to President Trump to raise those defense expenditures even higher – over 3 percent of GDP. The President accepted this proposal. He considered it at that time. He was still a candidate in the elections then. But later, when he became President of the United States, he very decisively put this forward. At the same time, I was writing my letters to the NATO Secretary General to ensure that this issue was raised at the Alliance summit. So I can say that this is essentially a kind of our joint success.
But indeed, without the leadership of President Donald Trump here, without his unquestioned leadership – as we say – there probably would not be this resolution. And that is why I am very pleased that it is. Because it is fundamentally important for us on NATO's eastern flank.
Siarhiej Pielasa, Belsat TV: Mr. President, I wanted to take this opportunity to first thank you for your continuous support for a Free Belarus. I think this is a good opportunity. The question – of course – concerns Belarus. How do you perceive the issue of Poland's security in light of the planned Zapad–2025 exercises in Belarus? Although Lukashenko's regime declares that their scale is to be reduced, and the Belarusian troops – it goes without saying – are to be moved away from the borders of Poland. But the topic of Russian nuclear weapons on Belarusian territory is also constantly emerging. Considering these two topics, do you think: are these exercises and nuclear weapons still a threat to Poland? And what should be done in the future to reduce the Russian threat in Belarus?
Ladies and gentlemen, I can say this: first of all, our response to the Zapad exercises is the organization of exercises in Poland at the same time on NATO's eastern flank. Today I spoke with Deputy Prime Minister Władysław Kosiniak-Kamysz, the Minister of Defense. The Minister told me that invitations have been sent to all members of the North Atlantic Alliance for these exercises and that there is a very high level of interest. It is obvious to us that the Americans will be there, as they are already stationed in Poland.
Moreover, there is indeed a high probability that we will have very broad participation of allied forces. This is very encouraging. There is no doubt that conducting exercises like Zapad–2025... Let us remember that after the previous Zapad exercises, Russia invaded Ukraine. We are all aware of this. So today we need to clearly show our readiness, our strength; that we do not underestimate; that we are tough; and that we stand here and are ready to defend our territory. So this is fundamentally important.
If the decision is made that these exercises will indeed be moved away from the borders of Poland, that is, the borders of the North Atlantic Alliance and the European Union, if their scale is reduced – that would be very good. It would only show that there are no aggressive aspirations on the part of Russia or Belarus at this moment. And – of course – we would welcome that. However, regardless of that, we are simply organizing our exercises and showing our readiness to defend.
Jakub Więcław, Telewizja Trwam: I bow to you, Mr. President. I wanted to ask you if you are calm about whether your project regarding the inclusion of 4 percent of GDP for defense in the constitution will be accepted by parliament? Because even the Confederation has doubts about it.
And briefly, Mr. President: how is Ukraine discussed in NATO today in light of Donald Trump sitting down at the table?
Ladies and gentlemen, first of all, regarding Ukraine, basically all leaders clearly stated that Ukraine requires support. I have made it very clear that Russia cannot win this war, that the future of Ukraine – I deeply believe – is a transatlantic future, in our transatlantic community. There were no reservations about this. No one raised such reservations. Generally, support for Ukraine and declarations of further support for Ukraine were widespread. So that is the first thing.
As for the second issue, I will say this: I submitted the 4 percent as a presidential project for a constitutional amendment because I considered that at the end of my second term, this is the last act of responsibility for Polish security that I can realize. That is to propose that such a change be firmly written into the constitution, which will guarantee that as long as there is no political majority that jointly agrees that such a level of spending is no longer needed, it will not be changed.
And every government – regardless of which political pool it comes from, what political affiliation it has, whatever coalition it may be – will have to implement it, because it will be a constitutional obligation. And every Prime Minister will fear constitutional responsibility – along with the Minister of Finance – for not implementing it. That is what I assumed.
In this regard, I proposed such a solution. I hope it will be accepted. Do I fear that it may not be accepted? As I see the behavior of the parliamentary majority today, I do indeed fear that it may not be accepted. But please remember that in six weeks I will finish my mission as President of the Republic of Poland.
And therefore, this last act of responsibility for Polish affairs that I am trying to realize was the submission of this project to parliament. I hope it will be accepted. Because in my opinion, it is a good and wise idea, and it really guarantees security to a much greater extent than it is at present.
Grzegorz Tkaczyk, TVN: Mr. President, I wanted to briefly ask whether – in your opinion – Minister Adam Bodnar is doing the right thing by wanting to recount votes from several hundred electoral commissions? Could this result change because of that?
Ladies and gentlemen, such decisions belong to the Supreme Court when it comes to considering electoral protests. And let us leave this to the appropriate chamber of the Supreme Court. The same chamber that confirmed the validity of the elections that made Donald Tusk Prime Minister and today his political camp governs.
Svyatoslav Khomenko, BBC Ukraine: Colleagues have already raised the issue of discussions about Ukraine during the summit. I wanted to ask about some statements from the President-Elect that are causing concern in Kyiv. Mr. President, you consider yourself the greatest friend of Ukraine in Europe, and all of Ukraine is grateful to you for that. But will the next President of Poland continue your line towards Ukraine? And thank you once again.
I apologize, but with the "I consider myself" part, I would not exaggerate. No, I do not consider myself at all. I believe that I have been doing all the time what the President of the Republic of Poland should responsibly do in this situation, seeing the Russian aggression against a neighboring state, seeing what the Russian troops are doing in Ukraine. And that is why I have always supported Ukraine and continue to do so. And please have no doubts about that.
However, I will say this: as for Mr. Karol Nawrocki – today the President-Elect, soon to be the President of the Republic of Poland – from the President's office, things look different. When he sits behind the desk of the President of the Republic of Poland and looks at this perspective, which is unique, absolutely unique, one of a kind, he will certainly consider all issues in turn.
This is a completely different situation than a presidential election campaign, it is a different level of political tensions, there are also different obligations that one has at the moment when one is sworn in and is the President of the Republic of Poland. So I am calm.
Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Dzień dobry, witam Państwa bardzo serdecznie!
Proszę Państwa, szczyt NATO w Hadze – mój ostatni spośród 11 szczytów, na których byłem jako Prezydent Rzeczypospolitej – ale znów historyczny. Bo tym pierwszym historycznym z całą pewnością był szczyt w Warszawie w 2016 roku, kiedy podjęliśmy decyzję o tym, że NATO będzie obecne na wschodniej flance Sojuszu. I od tego czasu ta obecność cały czas systematycznie się rozwija.
Ten szczyt dzisiejszy, który właśnie się zakończył, podjął decyzję o podniesieniu wydatków na obronność we wszystkich państwach NATO, co odpowiada – z jednej strony – rzeczywiście obiektywnie istniejącej sytuacji, a z drugiej strony – temu, co ja proponowałem już ponad rok temu, kiedy byłem zaproszony przez Prezydenta Joe Bidena do Białego Domu. Wtedy proponowałem Prezydentowi takie rozwiązanie właśnie, żeby wydatki na obronność we wszystkich państwach Sojuszu zostały podniesione, żeby Sojusz kolektywnie to uchwalił.
Potem spotkałem się z Prezydentem Donaldem Trumpem – jeszcze wtedy kandydatem na Prezydenta – w Trump Tower w Nowym Jorku. Zaledwie miesiąc później, bo to było w kwietniu 2024 roku. I też Prezydentowi Donaldowi Trumpowi to zaproponowałem. W międzyczasie rozmawiałem też ze Spikerami amerykańskiego Kongresu – zarówno Izby Reprezentantów, jak i Senatu. Wtedy oni tę propozycję przyjęli z bardzo dużym zainteresowaniem i powiedzieli, że to jest znakomity pomysł, i że uważają, że NATO powinno to przyjąć. Więc ponad rok zabiegów o to.
Listy, które wysłałem do wszystkich przywódców – i wtedy, jeszcze w 2024 roku, i w tym roku, zaraz po liście, który wysłałem do Sekretarza Generalnego NATO – aby tę sprawę postawić twardo na agendzie tego posiedzenia Sojuszu. Proszę Państwa, wiadomo, że Stany Zjednoczone są najsilniejszym państwem Sojuszu. Wiadomo, że są militarną potęgą, i wiadomo, że od zdania Stanów Zjednoczonych tutaj, na tych spotkaniach, bardzo wiele zależy.
Jestem ogromnie wdzięczny Prezydentowi Donaldowi Trumpowi za to, że popierał tę inicjatywę od samego początku bardzo twardo, bardzo mocno; za jego przywództwo w tej sprawie, za jego bardzo zdecydowaną postawę tutaj i twarde forsowanie tego rozwiązania o podniesieniu wydatków na obronność.
W Polsce i w innych krajach wschodniej flanki nikomu nie trzeba tłumaczyć, jaka jest sytuacja. Jest rzeczywiście realne zagrożenie rosyjskim imperializmem, który powrócił. Tak jak kiedyś jeszcze moje pokolenie obserwowało sowiecki imperializm, który próbował zagarnąć jak największą część świata – tak, niestety, dzisiaj wraca ten imperializm rosyjski. Bo tamten też był rosyjski, tylko nazywał się „sowiecki”. Ten też jest rosyjski. Możemy go różnie nazywać, możemy go nazywać „putinowski” – jak chcemy. Niemniej jednak to jest to samo. To jest też ten imperializm, który chce niewolić inne narody, zabierać im ziemie, zabierać ich bogactwa naturalne, przywłaszczać je sobie, wysysać soki z innych państw i narodów.
Musimy się przed tym bronić. Odzyskaliśmy naszą suwerenność i niepodległość w pełni w 1989 roku. I jasno, i wyraźnie mówimy: nigdy więcej! Nigdy więcej nie chcemy być podlegli, nigdy więcej nie chcemy stracić naszej niepodległości, zawsze chcemy zachować suwerenność i chcemy w Polsce sami decydować o sobie, nawet jeżeli mamy się spierać i kłócić – w demokracji spory nie są niczym nadzwyczajnym. Ale nawet jeżeli mamy się spierać i kłócić, róbmy to na własną odpowiedzialność.
Powtarzam jasno i wyraźnie: silny Sojusz Północnoatlantycki to dzisiaj silna Polska, bezpieczna Polska. I cieszę się ogromnie, bo wiemy znakomicie, że wobec tego, jakim potencjałem dysponuje Rosja, oczywiście my musimy umacniać naszą obronność, my musimy być gotowi. Ale prawdopodobnie, gdybyśmy zostali zaatakowani przez Rosję, byłoby nam trudno sobie samym poradzić. Nawet kiedy zrealizujemy wszystkie nasze w tej chwili zakreślone zamierzenia, jeżeli chodzi o modernizację naszej armii i umacnianie naszej obronności.
Natomiast w Sojuszu Północnoatlantyckim jesteśmy bezpieczni – jeżeli ten Sojusz będzie silny; jeżeli ten Sojusz będzie miał potężne armie; jeżeli ten Sojusz będzie miał adekwatną produkcję militarną, jaka jest potrzebna, żeby faktycznie prowadzić działania obronne Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Wojna na Ukrainie pokazała, jak bardzo zwiększenie tej produkcji jest potrzebne i jak bardzo – niestety – pod tym względem Europa zaspała. Musimy to odtworzyć, musimy to odbudować. Mówiliśmy dzisiaj o tym w trakcie posiedzenia liderów Sojuszu Północnoatlantyckiego w trakcie szczytu. Widać, że postawy są tutaj bardzo zdecydowane i twarde u znakomitej większości członków Sojuszu pod tym względem.
Więc ja rzeczywiście muszę Państwu powiedzieć, że kończę swoją prezydencką misję i ten ostatni dla mnie szczyt Sojuszu Północnoatlantyckiego ze spokojem, że nastąpiła duża zmiana. Ja ją bardzo wyraźnie widzę. Bardzo, bardzo, bardzo wyraźnie. Od pierwszej dyskusji na temat podniesienia wydatków na obronność, która była realizowana z Prezydentem Donaldem Trumpem w czasie szczytu NATO w 2017 roku, i atmosfery, która wtedy panowała wokół tego, jak się domagał wtedy, żeby wszyscy płacili 2 proc. PKB. Jak wtedy wszyscy z uśmiechem patrzyli, kiwali głowami, nie do końca byli przekonani.
Dzisiaj nie ma żadnych wątpliwości – wszyscy wiedzą, że 2 proc. to za mało, wszyscy wiedzą, że trzeba wydawać więcej. Wszyscy wiedzą, że żeby bezpieczeństwo było zapewnione, musimy rzeczywiście podwoić wysiłek militarny tak naprawdę. I to się dzieje. I wierzę w to, że zostanie zrealizowane. Cieszę się z tego bardzo. To jest dla mnie osobiście także i wielka satysfakcja. Przekazuję w ręce mojego następcy – dzisiaj Prezydenta Elekta, ale już wkrótce Prezydenta w Polsce, Karola Nawrockiego – sprawy NATO, śmiało mogę powiedzieć, na dobrej drodze.
Oczywiście dalej je trzeba będzie prowadzić, dalej trzeba będzie tego wszystkiego pilnować, dalej trzeba będzie pilnować – oczywiście – także przede wszystkim modernizacji polskiej armii. Ale jesteśmy naprawdę na bardzo, bardzo dobrej drodze do zapewnienia nam pełnego bezpieczeństwa. Jedna część tego bezpieczeństwa to my, to nasz potencjał, to polska armia, to polski wymiar sił zbrojnych. Ale z drugiej strony – to także i nasza obecność w Sojuszu Północnoatlantyckim i gwarancje, które daje nam Sojusz.
Miłosz Gocłowski, Radio ZET: Dzień dobry, Panie Prezydencie. Ja mam pytanie, czy udało się już Panu spotkać z Ministrem Radosławem Sikorskim i porozmawiać w sprawie chęci odwołania części ambasadorów? Jakie jest stanowisko Pana w tej sprawie?
Tak, dzisiaj rozmawialiśmy nawet dosyć długo z Panem Ministrem. Mam nadzieję, że osiągniemy w tej sprawie porozumienie. Ja Panu Ministrowi wyjaśniłem pewne kwestie, doprecyzowałem. Być może były tam pewne nieporozumienia, a nawet pewne elementy dezinformacji. Ale bezpośrednia rozmowa pomiędzy nami myślę, że wiele wyjaśniła. I mam nadzieję, że to się rozwiąże pomyślnie.
Troszkę byłem zaniepokojony tą sytuacją. Bo – wiecie Państwo – myśmy już jakiś czas temu osiągnęli kompromis i ja przecież podpisywałem te nominacje ambasadorskie. W ostatnim czasie podpisałem ich dużo. I w tej chwili dalsze procedujemy. Była to dla mnie sytuacja zupełnie niespodziewana. Mówiąc szczerze – wręcz dziwna. Ale myślę, że dzisiaj wyjaśniliśmy sobie tę kwestię.
Lili Bayer, Agencja Reutera dotyczące strategicznych rurociągów paliwowych oraz rad dla nowego Prezydenta ws. relacji polsko-amerykańskich oraz z Prezydentem Donaldem Trumpem.
To może zacznę od końca, jeżeli Pani pozwoli. Przede wszystkim powiem – i powiedziałem już – Prezydentowi Karolowi Nawrockiemu to, co jest z mojego punktu widzenia oczywiste, jeżeli chodzi o politykę polską. Obowiązkiem każdego Prezydenta Rzeczypospolitej jest umacnianie więzi polsko–amerykańskich. Realizujemy to od lat. Ja to realizowałem przez 10 lat. Z dumą słucham, kiedy niektórzy eksperci mówią, że dzisiaj relacje polsko–amerykańskie są najlepsze w ogóle w naszej historii, zwłaszcza po 1989 roku. To jest dla mnie wielki komplement, bo mam rzeczywiście poczucie, że ja te relacje przez lata z kolejnymi Prezydentami Stanów Zjednoczonych budowałem.
Cieszę się, że Prezydent Donald Trump przyjął Karola Nawrockiego w Białym Domu jeszcze jako kandydata w wyborach. To jest dla mnie świetna prognoza. Uważam, że możemy się niedługo spodziewać i wizyty nowego polskiego Prezydenta w Białym Domu, i wizyty Prezydenta Stanów Zjednoczonych w Warszawie. Oczywiście terminy będą ustalane. Ale zakładam, że to nastąpi niebawem.
Natomiast kolejne pytanie: to jest rzeczywiście kwestia, która pojawiła się nie tak bardzo dawno, ale ona jest bardzo istotna. Bo eksperci uświadomili nam, że rurociągi, które są rurociągami strategicznymi, dostarczającymi paliwo na potrzeby militarne państw NATO, wszystkie kończą się w Europie Zachodniej. To jest trochę tak, że w 2016 roku przełamaliśmy barierę, która oznaczała – jak ja to wtedy mówiłem do Sekretarza Generalnego Jensa Stoltenberga: „Cieszę się bardzo, że Polska jest w NATO, ale bardzo żałuję, że NATO nie ma w Polsce. I to musimy zmienić, Panie Sekretarzu Generalny”.
I to się udało. To się udało poprzez decyzję szczytu NATO w Warszawie w 2016 roku. Teraz mam nadzieję, że nastąpi dopełnienie tego poprzez budowę tych strategicznych rurociągów dostarczających paliwo – przede wszystkim paliwo na potrzeby lotnictwa – także do państw na wschodniej flance NATO, bo to jest niezwykle potrzebne.
Oczywiście to może być realizowane i pewnie będzie realizowane z tego 1,5 proc. PKB, o którym Pani Redaktor wspomniała. Natomiast ja chcę zaznaczyć, że to również możliwe, że będzie realizowane ze środków Unii Europejskiej. Bo także i nad tym mechanizmem trwa w tej chwili praca, aby również i środki z budżetu Unii Europejskiej były w tym zakresie uruchomione. Proszę pamiętać, że wszyscy należymy do Unii, więc to jest jak gdyby element takiego w jakimś sensie współdziałania pomiędzy Unią Europejską a NATO.
Jestem optymistą, choć czasokres tych inwestycji jest zakreślany na bardzo długi, bo zdaje się, że tam nawet rok 2050 jest wskazywany przez niektórych ekspertów. Ale ja mam nadzieję, że podejdziemy do tego poważnie – to znaczy, że moi następcy podejdą do tego poważnie – i że te inwestycje zostaną zrealizowane szybko. Bo one są szybko potrzebne, tak jak szybko jest nam potrzebny wzrost bezpieczeństwa.
Dzisiaj nawet mieliśmy rozmowę na ten temat. Też na doorstepie Państwo mnie pytali, czy ja się nie obawiam agresji rosyjskiej. Powiedziałem, że ja się w tej chwili nie obawiam agresji rosyjskiej na kolejne kraje, bo – według moich informacji i moim zdaniem – Rosja jest mocno wyczerpana agresją na Ukrainę i tym, jak ogromne straty na Ukrainie poniosła. Natomiast proszę pamiętać, że rosyjski przemysł zbrojeniowy jest przestawiony na tryb wojenny. Rosja – jeżeli to utrzyma – będzie w stanie szybko odbudować swój potencjał militarny, a być może wręcz go podwyższyć w stosunku do tego, czym dysponowała, atakując Ukrainę. W związku z powyższym czasokres 10 lat należy uważać za krytyczny.
Agnieszka Drążkiewicz, Polskie Radio: Dzień dobry, Panie Prezydencie. Chciałabym zapytać trochę o kwestie krajowe, ale bardzo ważne, bo w zeszłym tygodniu poruszał Pan je w trakcie narady z przedstawicielami rządu i wszystkimi ważnymi politykami z parlamentu, czyli kwestie energetyczne. Jest taki pomysł rządu Donalda Tuska, żeby w trybie pilnym dopisać poprawkę do ustawy wiatrakowej i wysłać ją do Pana na biurko, żeby zamrozić ceny energii do końca roku taką właśnie nowelizacją tej ustawy wiatrakowej. Czy Pan taką by ustawę podpisał? Byłby Pan otwarty na tego typu rozwiązanie?
I jeszcze chciałam też dopytać o te 5 proc. Bo nie zdążyłam doczytać, przepraszam, w tej deklaracji. Czy do tych 5 proc. będziemy też zaliczać chociażby te nasze wydatki np. na pomoc dla Ukrainy? Czy Pan Prezydent by mógł tutaj rozjaśnić kwestię? I czy Hiszpania rzeczywiście te 5 proc. będzie wydawać, Pana zdaniem? Jakby Pan mógł zdradzić tutaj troszeczkę kuluary tej kuchni natowskiej.
Szanowni Państwo, wiecie Państwo, to są pomiędzy państwami NATO umowy trochę na zasadzie gentlemen’s agreement . To nie jest tak, że tu są przewidziane jakiekolwiek sankcje za niedotrzymanie terminów, za niedotrzymanie zobowiązań. Zakłada się, że wszyscy traktujemy się poważnie i zobowiązania zostaną dotrzymane.
Aczkolwiek musicie Państwo zwrócić uwagę na to, że decyzję o podniesieniu poziomu wydatków na obronność do 2 proc. PKB podjęto w 2014 roku, a niektóre kraje do niedawna jeszcze cały czas pozostawały poniżej tego progu. Więc po upływie 10 lat. Więc – oczywiście – zakładamy, że wszyscy zrealizują te zobowiązania i że przez to rzeczywiście to podniesienie bezpieczeństwa zostanie zrealizowane.
Trwały dyskusje, czy to ma być 2030, czy 2032, czy 2034 rok. Powiem tak: nawet jeżeli będzie to 2034 rok – co, oczywiście, ja bym wolał, żeby nastąpiło szybciej; ja bym wolał, żeby nastąpiło w perspektywie do 2030 roku, czyli w ciągu najbliższych pięciu lat – ale nawet jeżeli to będzie najbliższych dziewięć lat, to to i tak się mieści w tym zakreślonym przeze mnie wcześniej okresie krytycznych 10 lat, kiedy trzeba będzie przygotować ewentualną siłę odpowiedzi, gdyby miał nastąpić rosyjski atak. Co w gruncie rzeczy – jak Państwo chyba znakomicie rozumiecie – ma całkowicie przeciwdziałać temu atakowi. To znaczy chodzi o to, żebyśmy mieli taką siłę, żeby tego ataku nigdy nie było. To tylko o to chodzi.
Jeżeli chodzi o 5 proc., Pani Redaktor, to – oczywiście – będzie dyskutowane. Bo to jest na razie bardzo ogólnie określone, co to znaczy te 1,5 proc. Natomiast będziemy tutaj dyskutowali, w jaki sposób to będzie rozdzielone, w jaki sposób to będzie akceptowane. To znaczy: jakie rodzaje wydatków będą tutaj akceptowane. Te 1,5 proc. to są wydatki na szeroko pojęte bezpieczeństwo, jak to mniej więcej określono w dokumentach. Więc 3,5 proc. to jest na obronność sensu stricto , natomiast te 1,5 proc. to jest na bezpieczeństwo w szerszym tego słowa znaczeniu.
Energetyka. Pani Redaktor, Pani Redaktor nawiązała do Rady Bezpieczeństwa Narodowego, która odbyła się w zeszłym tygodniu. Ja jeszcze raz dziękuję wszystkim uczestnikom, całej scenie politycznej za bardzo odpowiedzialne podejście do kwestii szczytu NATO, postanowień tego szczytu, decyzji, które musimy tutaj podjąć. To były bardzo dobre dyskusje.
Rozmawialiśmy – oczywiście – również o energetyce, temat wiatraków też się pojawił. Ja mówiłem, że nie jestem entuzjastą takich rozwiązań w ustawie wiatrakowej, które będą powodowały, że wiatraki będą dokuczały ludziom, że będzie psuty w Polsce krajobraz. Bo ja nie jestem osobiście zwolennikiem wiatraków. Jestem zwolennikiem innych rodzajów energii odnawialnej. Ja nie jestem zwolennikiem wiatraków na lądzie. Ja uważam, że bardziej się liczy dla mnie po prostu krajobraz niż obserwowanie wszędzie stojących wiatraków. Można się ze mną zgadzać, można się ze mną nie zgadzać – powiedziałem to również głośno i wyraźnie w czasie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Rozumiem, że – niestety – Pan Premier i jego współpracownicy, wrzucając taką poprawkę, która ma zabezpieczyć Polaków przed wzrostami cen energii, po prostu próbuje wymusić na mnie podpis na tej ustawie, stawiając mnie pod ścianą. Ale musi pamiętać, że ja już kończę moją drugą kadencję.
Victor Jack, Politico pytanie dotyczące gwarancji art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego.
Po pierwsze, Panie Redaktorze, Prezydent Trump dzisiaj w ogóle na ten temat nic nie mówił – mówimy o art. 5. Więc – jak sądzę – na poważnie art. 5 nie budzi żadnych wątpliwości, jeżeli chodzi o jego wykładnię i jego znaczenie. Ma on fundamentalne absolutnie znaczenie i tak naprawdę przesądza o sensie istnienia Sojuszu Północnoatlantyckiego. Więc jakakolwiek próba jego reinterpretacji czy nowej interpretacji, czy szukania jakichś wyjątków od art. 5, byłaby z całą pewnością burząca dla całego Sojuszu. Tak jak mówię: w poważnych dyskusjach dzisiaj absolutnie ta kwestia nie padła. To jest pierwsza sprawa.
Druga sprawa: tak, tak jak powiedziałem wcześniej, to jest sukces Prezydenta Donalda Trumpa – te dzisiejsze postanowienia. To on się domagał tego, aby państwa Sojuszu podnosiły wydatki na obronność, aby wszyscy najpierw płacili te 2 proc. PKB.
Rzeczywiście ponad rok temu zaproponowałem Prezydentowi Trumpowi podniesienie tych wydatków obronnych jeszcze wyżej – ponad 3 proc. PKB. Prezydent tę propozycję przyjął. Rozważał ją wtedy. Wtedy był jeszcze kandydatem w wyborach. Ale potem, kiedy już został Prezydentem Stanów Zjednoczonych, bardzo zdecydowanie z tym wystąpił. W tym samym czasie ja pisałem moje listy do Sekretarza Generalnego NATO o to, żeby ta kwestia stanęła na tym szczycie Sojuszu. Więc mogę powiedzieć, że to jest w zasadzie jakiś taki nasz wspólny sukces.
Ale rzeczywiście, gdyby nie przywódczość tutaj Prezydenta Donalda Trumpa, gdyby nie jego niekwestionowany leadership – jak to mówimy – no to nie byłoby pewnie tego postanowienia. I dlatego ogromnie się cieszę, że to jest. Bo to jest dla nas, na wschodniej flance NATO, fundamentalnie ważne.
Siarhiej Pielasa, Telewizja Biełsat: Panie Prezydencie, chciałem skorzystać z okazji i najpierw podziękować Panu za ciągłe wspieranie Wolnej Białorusi. Myślę, że to jest dobra okazja. Pytanie – oczywiście – dotyczy Białorusi. Jak Pan postrzega kwestię bezpieczeństwa Polski w świetle tego, że na Białorusi planowane są ćwiczenia Zapad–2025? Co prawda reżim Łukaszenki deklaruje, że ich skala ma być zmniejszona, a wojska – ma się rozumieć – białoruskie odsunięte od granic Polski. Ale też cały czas pojawia się temat rosyjskiej broni jądrowej na terenie Białorusi. Jak – biorąc pod uwagę te dwa tematy – Pan uważa: czy te ćwiczenia i broń jądrowa są nadal zagrożeniem dla Polski? I co należy czynić na przyszłość, żeby to zagrożenie rosyjskie na Białorusi było mniejsze?
Szanowni Państwo, ja mogę powiedzieć tak: przede wszystkim naszą odpowiedzią na ćwiczenia Zapad jest organizacja ćwiczeń w Polsce w tym samym czasie na wschodniej flance NATO. Dzisiaj rozmawiałem z Panem Wicepremierem Władysławem Kosiniakiem–Kamyszem, Ministrem Obrony. Pan Minister mi powiedział, że rozesłano zaproszenia do wszystkich członków Sojuszu Północnoatlantyckiego na te ćwiczenia i że zainteresowanie jest bardzo duże. Oczywistą sprawą jest dla nas, że będą Amerykanie, bo oni i tak stacjonują w Polsce.
Natomiast jest rzeczywiście wysokie prawdopodobieństwo, że będziemy mieli bardzo szerokie uczestnictwo sił sojuszniczych. To bardzo cieszy. Nie ma żadnych wątpliwości, że realizowanie takich ćwiczeń jak Zapad–2025… Pamiętajmy, że po poprzednich ćwiczeniach Zapad Rosja napadła na Ukrainę. Mamy tego wszyscy świadomość. Więc dzisiaj trzeba bardzo wyraźnie pokazywać naszą gotowość, naszą siłę; to, że my nie lekceważymy; to, że my jesteśmy twardzi; i że my tutaj stajemy i jesteśmy gotowi do obrony naszego terytorium. Więc to ma znaczenie fundamentalne.
Jeżeli decyzja będzie taka, że te ćwiczenia rzeczywiście zostaną odsunięte od granic Polski, czyli granic Sojuszu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej, jeżeli ich skala zostanie zmniejszona – to bardzo dobrze. To będzie tylko pokazywało, że nie ma w tym momencie agresywnych aspiracji po stronie rosyjskiej ani białoruskiej. I – oczywiście – my to przyjmiemy z zadowoleniem. Natomiast niezależnie od tego my po prostu organizujemy nasze ćwiczenia i pokazujemy naszą gotowość do obrony.
Jakub Więcław, Telewizja Trwam: Kłaniam się, Panie Prezydencie. Chciałem Pana zapytać, czy Pan jest spokojny o to, czy ten Pana projekt dotyczący wpisania 4 proc. PKB na obronność do konstytucji zostanie przyjęty przez parlament? Bo nawet Konfederacja tutaj ma wątpliwości.
I krótko, Panie Prezydencie: jak dziś w NATO rozmawia się o Ukrainie w obliczu tego, że siada do stołu Donald Trump?
Szanowni Państwo, po pierwsze, jeżeli chodzi o Ukrainę, w zasadzie wszyscy liderzy jasno powiedzieli, że Ukraina wymaga wsparcia. Ja bardzo wyraźnie powiedziałem, że Rosja nie może wygrać tej wojny, że przyszłość Ukrainy – głęboko w to wierzę – to jest przyszłość transatlantycka, w naszej wspólnocie transatlantyckiej. Żadnych zastrzeżeń wobec tego nie było. Nikt takich zastrzeżeń nie zgłaszał. Generalnie wsparcie dla Ukrainy i deklaracje dalszego wspierania Ukrainy były powszechne. Więc to po pierwsze.
Natomiast w drugiej kwestii powiem Państwu tak: ja zgłosiłem to 4 proc. jako projekt prezydencki zmiany konstytucji, ponieważ uznałem, że na zakończenie mojej drugiej kadencji to jest ostatni akt odpowiedzialności za polskie bezpieczeństwo, jaki ja mogę zrealizować. To znaczy zaproponować, żeby na twardo wpisano do konstytucji taką zmianę, która zagwarantuje, że dopóki nie pojawi się większość polityczna, która uzna wspólnie, że taki poziom wydatków nie jest już potrzebny, to to nie zostanie zmienione.
I każdy rząd – niezależnie od tego, z jakiej będzie pochodził puli politycznej, jaką będzie miał polityczną afiliację, jaką by nie był koalicją – będzie musiał to realizować, bo to będzie obowiązek konstytucyjny. I każdy Premier będzie się bał odpowiedzialności konstytucyjnej – razem z Ministrem Finansów – za to, że to nie zostanie zrealizowane. Tak założyłem.
W związku z powyższym zaproponowałem takie rozwiązanie. Mam nadzieję, że ono zostanie przyjęte. Czy ja się obawiam, że ono może nie zostać przyjęte? Jak widzę zachowanie dzisiaj zwłaszcza większości parlamentarnej, to rzeczywiście obawiam się, że może nie zostać przyjęte. Ale proszę pamiętać, że ja za sześć tygodni kończę swoją misję jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
I w związku z tym tak naprawdę właśnie tym ostatnim aktem odpowiedzialności za polskie sprawy, jaki ja się staram jeszcze zrealizować, było wniesienie tego projektu do parlamentu. Mam nadzieję, że on zostanie przyjęty. Bo według mnie to jest pomysł dobry i mądry, i naprawdę gwarantujący bezpieczeństwo w znacznie większym stopniu, niż to jest w tej chwili.
Grzegorz Tkaczyk, TVN: Panie Prezydencie, chciałem krótko zapytać, czy – według Pana – Minister Adam Bodnar dobrze robi, że chce przeliczenia jeszcze głosów z kolejnych kilkuset komisji wyborczych? Czy ten wynik przez to może się zmienić?
Proszę Państwa, tego typu decyzje należą do Sądu Najwyższego, jeżeli chodzi o rozpatrywanie protestów wyborczych. I zostawmy to właściwej izbie Sądu Najwyższego. Tej samej izbie, która stwierdziła ważność wyborów, dzięki którym Donald Tusk został Premierem i dzisiaj rządzi jego obóz polityczny.
Svyatoslav Khomenko, BBC Ukraina: Koledzy już poruszyli kwestię rozmów na temat Ukrainy podczas szczytu. Chciałem jeszcze zapytać o niektóre wypowiedzi Prezydenta Elekta, które budzą w Kijowie niepokój. Pan Prezydent uważa się za największego przyjaciela Ukrainy w Europie i cała Ukraina jest Panu za to wdzięczna. Ale czy następny Prezydent Polski będzie kontynuował Pana linię wobec Ukrainy? I dziękuję jeszcze raz.
Przepraszam, ale z tym, że „uważam się”, to bym nie przesadzał. Nie, wcale nie uważam się. Uważam, że robiłem przez cały czas to, co powinien odpowiedzialnie robić w tej sytuacji Prezydent Rzeczypospolitej, widząc rosyjską agresję przeciwko sąsiedniemu państwu, widząc to, co wojska rosyjskie czynią na Ukrainie. I dlatego cały czas Ukrainę wspierałem i wspieram. I proszę nie mieć co do tego żadnych wątpliwości.
Natomiast ja powiem tak: jeżeli chodzi o Pana Karola Nawrockiego – dzisiaj Prezydenta Elekta, wkrótce Prezydenta Rzeczypospolitej – z gabinetu Prezydenta sprawy wyglądają inaczej. Jak usiądzie za biurkiem Prezydenta Rzeczypospolitej i spojrzy na tę perspektywę, która jest unikalna, absolutnie unikatowa, jedyna w swoim rodzaju, to na pewno będzie wszystkie kwestie po kolei rozważał.
To jest zupełnie inna sytuacja niż prezydencka kampania wyborcza, to jest inny poziom napięć politycznych, to są też inne zobowiązania, jakie się ma w momencie, kiedy zostanie się zaprzysiężonym i jest się Prezydentem Rzeczypospolitej. Więc ja jestem spokojny.
Dziękuję.