President of the Republic of Poland: We want infrastructure projects to contribute to the development of the Three Seas region.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the fourth Three Seas Local Government Congress in Lublin on June 13, 2024, emphasizing infrastructure and regional cooperation across the Three Seas region.
- Main themes
- Three Seas Initiative, regional cooperation, infrastructure development, local government engagement, economic development, energy cooperation, EU enlargement, Poland's role in Central Europe, Three Seas summits, universities and regions networks
- Duration
- ~43 min
- Words
- 5,174
- Sentences
- 200
- Readability
- 40
- Grade
- 13.8
- Syntax
- 3.21
- Vocabulary
- 2.17
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other200 sentences in 66 paragraphs
Good morning!
Honorable Members of Parliament,
Esteemed Ambassadors, Excellencies,
Most Honorable Mr. Marshal – host of our meeting today,
Distinguished Chairpersons,
Esteemed Councilors,
All Representatives of Local Governments,
Honorable Presidents,
All Distinguished Guests!
First of all, I would like to sincerely thank Mr. Marshal and all the organizers for inviting me to participate in this fourth edition of the Three Seas Local Government Congress, which is already – one can boldly say – traditionally held here in Lublin.
I am immensely pleased – immensely! – and once again I thank you for the fact that there are more and more of you each year; that there are more meetings, more panels; that these discussions are expanding, and thus it shows how broad the perspective of various possibilities for cooperation is in our part of Europe, in our region of Europe, which – as I emphasize everywhere I go on the international stage – represents over 120 million people, a dynamically developing economy, and indeed a vibrant, thriving, and above all, a region full of great developmental enthusiasm on our planet. Because we must say this clearly: we are a large area with great potential.
The Congress is an extremely valuable and significant event in the context of the further development of the Three Seas Initiative, which was designed primarily as a platform for economic and infrastructural cooperation. However, in such a flexible way that we are obviously able to successfully develop its local and regional dimension, which we would simply call – local government. I would like to commend the achievements of the Lublin Voivodeship as a region that remains at the European forefront in inspiring new directions for Three Seas cooperation.
I am glad that you are consistently developing the Congress, which has already become a permanent fixture in the calendar of the Three Seas Initiative and which attracts more and more local and regional government representatives and business people each year – interested in tapping into the opportunities offered by the Three Seas. Importantly, the Lublin event also attracts representatives from various countries outside our initiative's area. Last year, there were over a thousand participants from more than 25 countries.
These numbers are impressive. But – ladies and gentlemen – we know very well that statistics are not the most important thing. The essence is what matters. The essence that you creatively enrich the agenda of Three Seas cooperation with. You have created two new Three Seas institutions: the Three Seas Regions Network, which currently brings together 25 regions from seven countries, and the latest project – the Three Seas Universities Network; an extremely valuable, extremely new area in which the Three Seas is beginning to tighten cooperation. I congratulate you on these ideas and sincerely wish you success in implementing these highly ambitious plans.
Esteemed Ladies and Gentlemen!
In 2025, that is next year, Poland will host the jubilee, already the 10th summit of the Three Seas Initiative. A decade of the Three Seas format since – one can boldly say – 2015, because the meeting mentioned by Mr. Marshal a moment ago in Dubrovnik was the second. The first meeting, which we already called the Three Seas meeting, took place in New York in 2015, in the fall, on the sidelines of that year's United Nations General Assembly.
As I have probably mentioned before, everything was born one morning in Krakow, when at the very beginning of my presidential term – right after my inauguration – I met with the then President of Croatia, Mrs. Kolinda Grabar-Kitarović. We met for coffee. She was heading to the Forum in Krynica at that time. And it was an opportunity for me to meet her for the first time. And then we began to talk about tightening cooperation, starting from the issue of the ending summer and how tourists from Poland primarily travel to Croatia – what that means and how this area of Europe functions today, how we live.
We talked then about the possibilities of road communication, we talked about rail communication, we talked about air communication, but – of course – we also already touched upon the level of energy cooperation. And that was actually the impulse, that moment to start cooperating. Shortly thereafter, at the initiative of President Kolinda Grabar-Kitarović, the first New York meeting took place. And that was the beginning of cooperation within the framework of the Three Seas.
Dear Ladies and Gentlemen!
We must ensure that our area continues to develop positively, that it remains attractive, increasingly attractive, but also – that the Three Seas cooperation itself becomes an increasingly attractive forum and format for cooperation for partners in the European Union, but also beyond it. Thus, we can also implement the European Union's open door policy, which we – as Poland – have been a very determined, strong, and consistent supporter of from the very beginning. Once we were accepted into the European Union – we believe that other nations should also have that chance.
The Three Seas cooperation forum constitutes a space for cooperation for European Union countries, but we also treat it as a way to attract those countries that will belong to the European Union in the future, which aspire to join the European Union and which are fighting today to improve their situation enough to be accepted into the Union. We want to cooperate with them and we are cooperating with them – also in the context of the Three Seas Initiative. We want the infrastructure projects implemented within the framework of the Three Seas to contribute even more to the development of our entire region.
I would like next year's summit in Poland to be an opportunity for both a summary – on one hand, and on the other hand – to give the Three Seas Initiative a new impulse. I care about as broad an inclusion as possible in the preparation process for the summit of the environments that have been involved in the development of the initiative in various areas so far. I cannot imagine this debate without the participation of academic centers, analytical centers, civil society organizations, but also business, economic organizations.
I see local governments as key stakeholders in this process, of course. I deeply believe that – in preparing for the organization of the summit, but also for the Business Forum – we will be able to benefit from your experiences. Your voice here – one can boldly say – after years of cooperation is extremely valuable. Therefore, I invite you today to co-shape the Three Seas agenda in the coming year. Let us fill it together with important sectoral events, meetings, conferences, and joint Three Seas projects – new ideas for cooperation.
Excellencies, Ladies and Gentlemen!
The Three Seas Initiative is not some abstract political entity, some discussion circle of state or government leaders that meets once a year in the form of a summit as a social gathering. No. We all know very well that the Three Seas Initiative has a very concrete dimension. So what is this project? It is primarily a space for security, but in essence not of the military kind, because we have the North Atlantic Alliance for those matters. I am thinking here primarily of security understood in the economic and social context, which consists of high-quality initiatives and transport, energy, and digital infrastructure.
Of course, it cannot be hidden that, primarily due to the Russian aggression against Ukraine and also – unfortunately – the obvious growing threat from the east, the threat from Russia to the entire area of our part of Europe, we are also thinking about how to utilize the infrastructure developed within the framework of the Three Seas for military purposes. Yes, that was also one of the subtexts we had in mind when talking about infrastructure development.
Because we assumed that – of course – it is primarily to serve us to transport goods, that it is to serve us so that we can travel, so that we can visit each other, go on vacation, explore, do business. But in a situation of threat, in a situation of need, it will also serve – we assumed – to transport tanks, to transport soldiers, to do everything necessary to quickly relocate military forces and be able to support each other in our part of Europe. We did not expect back in 2015 how quickly these needs could become relevant.
We did not expect then how quickly also – ladies and gentlemen – my conversation at that time with President Kolinda Grabar-Kitarović about developing cooperation in the gas sector, thus in the energy sector, would also materialize as something that ultimately turned out to be necessary or – I would say – even crucial.
As you know – especially those of you who are my compatriots and follow the political discussions in Poland around energy, especially gas – for many years the struggle to diversify gas supplies to Poland, so that we are not solely dependent on supplies from Russia, has been ongoing for, one can boldly say, actually decades, right? Because it was the late 1990s when the need to build a new gas pipeline was first mentioned. At that time, it was already said that it should be a pipeline from Norway. Those projects were then abandoned. But we returned to that actually in 2015, in fact in 2016.
And Minister Piotr Naimski, who was responsible for energy issues – and more specifically, he was focused on gas energy – came up with this project. He came to me, I remember, to the Presidential Palace, and talked to me. I was a bit taken aback at that time. I thought to myself: “My goodness, we haven’t realized any such huge project since the Yamal Pipeline to pull a gas pipeline from the Norwegian shelf to Poland!”.
But I quickly realized that the plan prepared by Minister Piotr Naimski was a very concrete plan. We quickly agreed on how to undertake diplomatic actions – both in my conversations with the authorities of Norway, as well as the authorities of Sweden, but primarily the authorities of Denmark. And we proceeded with that. Hence, there were my subsequent visits to those countries, where the realization of this huge investment undertaking was of crucial importance. We actually managed to finish it. In 2022, we completed this construction and launched – ladies and gentlemen – this gas pipeline.
But what is important: the pipeline runs from the Norwegian shelf through Denmark and then through the Baltic Pipe to Poland, to our western coast, and there it connects to our gas network. But at the same time – as we know – in 2016 we completed the construction of the LNG terminal in Świnoujście and we are continuously expanding that terminal. At the same time, we began the realization of gas interconnectors with our neighbors. Primarily the gas interconnector with Lithuania, as well as the gas interconnector with Slovakia, the Czech Republic, and Germany. Thus, we have these gas interconnectors practically everywhere.
Why am I mentioning this? Because among other things, these gas interconnectors allow us today to also receive gas from Croatia, because also the result of our discussions back then, in the fall of 2015, with President Kolinda Grabar-Kitarović was the later establishment of the Croatian floating LNG terminal on the island of Krk and the connection of these two systems – our LNG terminal with their LNG terminal – through a network of gas pipelines, also through interconnectors.
And now – ladies and gentlemen – what happened? In the fall of 2022, the Russians suddenly, without any prior notice, without warning, three months before the expiration of the contract that Poland had with Gazprom – which was not very favorable, but ensured gas supplies – the Russians suddenly turned off the tap on the Yamal Pipeline and gas stopped flowing to Poland.
I will tell you this: had it not been for the foresight and absolute determination in the earlier realization of these gas projects, had it not been for the mobilization resulting from the extensive cooperation of the Three Seas – Lithuania, Croatia, Slovakia; that we were constantly acting in this aspect – in economic terms, we would have found ourselves in an absolute trap. Because at that time, households were not drawing gas for heating, they only needed it at most to service the kitchen, that is, to cook or to heat water. Because today a large part of apartments in Poland has gas heating for water and homes.
But ladies and gentlemen, it turned out – although it was a moment… We indeed held our breath when it turned out that Russian gas supplies had been halted. We opened all possibilities resulting from what was stored, supplies that we had through the LNG terminal and through interconnectors – and it turned out that there was enough gas. Not only for industry, but also – and perhaps most importantly from a common, social, and of course political perspective – for households. And those supplies to homes and to industry flowed uninterrupted. This was a huge success not only of this thought related to ensuring sovereignty for Poland in terms of energy, but also in terms of Three Seas cooperation. It is a visible sign that this Three Seas cooperation has already yielded results in creating a space for security for us.
Today we have this gas network increasingly expanded. Also thanks to interconnectors and the expansion of our gas terminal in Świnoujście, we are able to provide gas support to our neighbors – should the need arise – simply by pumping gas from our resources to them. So this Three Seas cooperation has today a tremendously concrete dimension in the area of security.
This visualization that you have here, this line – I think everyone knows – which has that dot: the dot is Lublin, but that line is Via Carpatia. Look, this Via Carpatia – it is like the main artery. If we were to add the roads that already exist and those that will be built, we would have an image roughly resembling the human circulatory system. Because that’s how it looks. Such possibilities are precisely ensured by coordination and cooperation within the framework of actions. And the fact that we can also mobilize each other today through these meetings that take place at various levels of the Three Seas to build further sections of this and other extremely important roads – such as Rail Baltica, such as Via Baltica, S3 through Poland, which I hope will soon meet with the expressway in the Czech Republic – is indeed a true development of cooperation in our region, which builds economic opportunities, but which, as we say, also builds security.
But what is, ladies and gentlemen, also important? Because what more – what needs to be emphasized in the context of all these threats and crises that we have encountered recently, unfortunately – the Three Seas is today also an area resilient to disruptions in global supply chains, resilient to energy crises, resilient also to cyber threats. When we talk about supply chains, we all remember the problems that arose in our lives and functioning due to the coronavirus pandemic. How many different production possibilities were interrupted precisely due to the disruption of supply chains, due to the lack of ability to deliver components.
The Three Seas cooperation, the development of infrastructure within the Three Seas also helps secure us for the future against such circumstances. It can therefore be boldly said that today, thanks to all these actions, our part of Europe is becoming a safe haven for global capital and an excellent place for international investments with profit prospects. This is a region characterized by exceptional economic development dynamics, which – I do not hesitate to say – in this aspect can be an inspiration for development for the whole world. It is finally something like an international club, where the concept of trusted connectivity materializes. It is an alliance of like-minded states, mutually trusting each other in every aspect of cooperation; states developing safe and resilient networks of infrastructure connections.
I must admit that as a co-initiator of this cooperation forum, which is the Three Seas Initiative, I derive great satisfaction from how wonderfully the initiative is developing and how attractive and effective a format of cooperation it has become over the past almost 10 years. It can be confidently said today with a smile that it is not only here, as can be seen, an effective cooperation forum – considering the number of participants, including your meeting here, your conferences – but also effective, because it indeed brings us already today concrete, very tangible benefits in various areas of our lives, in the daily conduct of our affairs, as well as in the daily building of the security system.
Ladies and gentlemen!
It is worth asking the question – I say this especially to my compatriots present in the room: where in this whole arrangement is Poland and what is its significance, our country in the Three Seas Initiative? I have no doubt that looking at it differently – first of all because we are as Poland co-creators of this format, but secondly, because we are indeed the largest country in the region – we are also the driving force of this format. We are the largest economy in the region, the most populous nation inhabiting the area of the Three Seas Initiative, and also from the perspective that we have been co-creating the initiative from the very beginning, we can boldly say that we are the key architect of the subsequent stages of development of this initiative.
It is precisely for this reason, but also due to the need to formulate and provide further impulses for further development, that we need to implement further ambitious projects with an impact significantly exceeding the borders of Poland, that is, going beyond the borders, extending wider in the perspective of the Three Seas, of course, but not only. Also being a support for the entire Three Seas, when it comes to further possibilities of expansion, for example, global expansion.
I am thinking here of projects such as the Central Communication Port, that is, the large airport we want to build in Poland, the construction of which we have actually already started at the preparatory stage and which is intended to serve as a transport hub not only for Poland but also for all those who will want to get from our part of Europe to the farthest corners of the world. We want planes from the Central Communication Port, which will be located not far from our capital, Warsaw – but which will be excellently connected to all the most important centers of our country, both by high-speed rail and by road networks – to be able to fly from this place to the farthest corners of the world and for the farthest corners of the world to be able to arrive here. This has an obvious economic and business dimension, and, of course, ladies and gentlemen, also a strategic dimension, a security dimension.
This is to be an airport where every plane will land. This is to be an airport where huge amounts of equipment and huge numbers of people can be delivered in a very short time, should the need arise, to relocate support to our part of Europe from across the Atlantic or from any corner of Europe. I think – of course – of the most extreme situation. I am thinking primarily of military support, I am thinking of soldiers, I am thinking of armored vehicles, I am thinking of weapons that can be delivered by air. This – of course – is what we have in mind, also taking into account the current difficult and tragic experiences that our neighbors in Ukraine are facing as they defend their homeland.
Ladies and gentlemen!
But it is not only the Central Communication Port. It is also a response to the challenges posed by modernity, and in a formal legal sense, posed to us by the world and the European Union. I am thinking, for example, of the extremely important – also developmental or perhaps primarily developmental – issue of climate protection and, in connection with this, also of infrastructural development, technological development, the development of new technologies. Also the challenge – a huge challenge for our country – of energy transformation. But this is not only a challenge for us; it is also a challenge for a large part of Europe, especially our Europe – from our part of Europe. I am speaking here in the Three Seas sense.
And hence – ladies and gentlemen – our project in Poland to build nuclear power plants here, which we want to implement over the next decades in order to ensure stable supplies of electricity, which – unfortunately – renewable energy sources such as wind or sun do not provide in our climate, in our climatic and geographical conditions. Because we are not a country where the wind blows 365 days a year, nor are we a country where the sun shines 365 days a year.
We must therefore have a constant source of supply. And today, the only solution for a country as large as Poland is indeed nuclear energy. But once we have these power plants – and we are currently starting the construction of the first power plant in cooperation with the United States and will be building more – I hope that we will be able to be a supplier of energy if needed not only for ourselves but also – if it is needed for various reasons – for our partners, our neighbors.
But it is also, ladies and gentlemen, new maritime terminals, that is, the development of the ports of the Baltic Sea, which Poland possesses, and which not every one of our countries in the Three Seas has. Therefore, this is also our contribution to transport and development possibilities – and we also want to implement this dynamically in the coming years. The high-speed railways I mentioned and many other forms of infrastructural development that will sustain the long-term growth trend of our economy; that will increase its competitiveness; that will strengthen its resilience and ultimately also build our prosperity.
By our prosperity, our competitiveness, and the growth trend of our economy, I do not mean solely the Polish economy – I mean the economy of our entire area, of all those ambitious countries and nations with which we coexist, live together, and care together for the development of our part of Europe to proceed as smoothly and as best as possible. Because after all, it does not need to be explained to anyone that for over 30 years we have been trying to catch up our level of development with the wealthy countries of Western Europe, with the wealthy countries of the European Union.
We also receive cohesion funds from the European Union to carry out this development for the benefit – of course – of our countries. But from the perspective of Western Europe – of course for Western Europe. After all, everyone takes care of their own interests. So that they can sell their goods in our countries; so that they can deliver those goods more efficiently here; so that they can open businesses here; so that the average consumer in our countries becomes increasingly wealthy and can buy more and more of what they produce, which in turn builds the wealth of their countries, their economies, and their households, and simply societies. After all, that is what it is all about. But we all benefit from this cooperation. This is also the basis of the Three Seas idea.
That is why we have such an ambition as Poland to continue to develop continuously and to maintain our position as a leader in economic growth. But we also have no illusions that in the face of ongoing geostrategic and geopolitical challenges, this task is not and will not be easy. Therefore, we must continue to inspire multidimensional strengthening of our immediate environment, our region, in which we live, and which has not made our development easier since the dawn of history – as we know well from our history. The history of Poland spans over a thousand years, and for those thousand years, Poland has not always existed on the maps, unfortunately. Sometimes due to various historical upheavals, it disappeared from the map, and we had to fight for independence. So we know very well what freedom means, we know very well what independence means, and we know very well how precious sovereignty and the ability to freely decide about our affairs are.
Neither Poland nor the Three Seas region will be free from these challenges if Ukraine does not overcome the Russian invasion. This is today an absolutely fundamental issue. I emphasize this with all my strength: the Kremlin regime must be defeated in Ukraine at all costs, and subsequently lose its influence in Belarus and in other areas of Eastern Europe where it has influence. This is extremely important for us today – not so much a task as simply a challenge. I keep repeating this whenever I have the opportunity to meet with our partners on the international stage – those partners from all over the world, who are sometimes geographically very distant from here and therefore may not always feel the essence of our problems: Russia cannot win in Ukraine, Putin cannot win in Ukraine.
Because we know very well from our history and from our dramatic and painful experiences – and we have centuries of them when it comes to Russia and Russians – that if we allow them to win in Ukraine, they will want to go further. This monster – which is Russian imperialism, which is insatiable – if it is not punished, if it does not have its teeth knocked out, it will continue to bite, it will continue to gnaw, it will continue to take away freedom and will drink the blood of other nations, taking away their resources, enslaving them, destroying them economically, and trying to impose its foreign – I want to emphasize this with all my strength: foreign to us – in many aspects cultural patterns, and above all moral patterns. Where – as we see, just looking at the losses that the Russian army is suffering in Ukraine, to which the authorities in Moscow approach completely unreflectively, as we have known for centuries – also in terms of their attitude towards life and death and respect for their own citizens.
This is a completely different cultural area in this respect than what we have been raised in and what we have been shaped by here for over a thousand years. Therefore, there is no doubt that we simply do not want this. Russkij mir is something foreign to us, which we have always defended against, and I hope that we will continue to defend ourselves effectively. And that we will continue to help our neighbors in Ukraine until they too can enjoy freedom and their own tradition as they have and as they have created and developed through their history.
Ladies and gentlemen!
The inclusion of Ukraine, Belarus, Moldova, Georgia, and the countries of the Western Balkans into our zone of security, freedom, and prosperity must be a paramount goal. I am speaking of Polish foreign policy. But here, at this forum, I dare to say: yes, also our policy here, in the Three Seas area, and not only that. I would also say: and our European policy. And we must – ladies and gentlemen – break all these trends of various brutal representatives of European, especially Western European, business, for whom business as usual and making money by buying cheap or dumped products and raw materials from Russia is a way to build personal prosperity – I want to emphasize this with all my strength: personal prosperity – without reflection on the fate of societies and without reflection on the fate of other states and nations.
This was the case – I have no doubt – with the infamous Nord Stream 2 project, which we fought against. Yes, it was a project carried out against the interests of other states and nations, driven by the brutal, simply self-serving interests of business groups, as well as state interests, but only of one of the states in our great European community, which would essentially have a joint energy dominance with Russia over the rest of Europe, to which this Russian gas would be supplied.
It is good that we managed – also thanks to the support of the United States – to stop and interrupt this project. I hope that this brutal idea leading to dominance over Europe – on one hand, primarily by Russia, but not only by Russia – will never return. And that it will always serve as a memento for future development to pay attention to how initiatives related to the supply of those resources to Europe, which are primarily critical, are undertaken, without which a large part of European economies or even all European economies simply cannot function. And such resources certainly include energy resources.
Dear Ladies and Gentlemen!
I am absolutely convinced that the Three Seas Initiative is an excellent tool supporting the achievement of the goal of real cooperation for building economic prosperity and for building security. Not only because of geographical proximity, not only because of cultural similarities, not only because of a common past and various shared, and thus also painful experiences.
Above all, the history of our success – the success of the last 35 years of our part of Europe – can serve as an inspiration for those nations that, for various reasons, could not take advantage of the historical opportunity of the turning point of the 1980s and 1990s, which Poland seized – I want to emphasize this with all my strength – just like a large part of our neighbors here in Central Europe. It was utilized properly in order to change; in order to become wealthier, safer; in order to become better for all of us, for all my compatriots who live in Poland.
Dear Ladies and Gentlemen!
I wish you fruitful discussions. I encourage you to create new initiatives within the Three Seas framework and to further develop local cooperation. Once again, I thank you for your presence at this meeting. Once again, I thank you for organizing this next regional forum of the Three Seas. I thank all our guests for coming to Lublin. And I thank you for sharing your ideas here and seeking new ways for how we could build each other up and together. Once again, thank you. And I wish you successful days in Lublin and in Poland.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Dzień dobry!
Szanowni Panie i Panowie Posłowie,
Szanowni Panie i Panowie Ambasadorowie, Ekscelencje,
Wielce Szanowny Panie Marszałku – gospodarzu naszego dzisiejszego spotkania,
Szanowni Państwo Przewodniczący,
Szanowni Państwo Radni,
Wszyscy Przedstawiciele Samorządów,
Szanowni Państwo Prezesi,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście!
Przede wszystkim chciałbym bardzo serdecznie podziękować Panu Marszałkowi i wszystkim organizatorom za zaproszenie do udziału w tej czwartej już edycji Samorządowego Kongresu Trójmorza, która już – śmiało można powiedzieć – tradycyjnie odbywa się tutaj, w Lublinie.
Cieszę się ogromnie – ogromnie! – i jeszcze raz bardzo dziękuję za to, że jest Państwa z roku na rok coraz więcej; że jest coraz więcej spotkań, coraz więcej paneli; że te dyskusje się rozszerzają, a tym samym to pokazuje, jak bardzo szeroka jest perspektywa różnych możliwości współpracy właśnie w naszej części Europy, w naszym regionie Europy, który – jak wszędzie podkreślam tam, gdzie jestem na arenie międzynarodowej – oznacza ponad 120 mln ludzi, dynamicznie rozwijającą się gospodarkę i rzeczywiście tętniący życiem, tętniący rozwojem, a przede wszystkim tętniący wielkim zapałem rozwojowym obszar na naszej planecie. Bo trzeba sobie tak to jasno powiedzieć: jesteśmy obszarem dużym, o wielkich możliwościach.
Kongres to wydarzenie niezwykle wartościowe i istotne w kontekście dalszego rozwoju inicjatywy Trójmorza, która została zaprojektowana przede wszystkim jako platforma współpracy gospodarczej i infrastrukturalnej. Jednak w sposób na tyle elastyczny, że jesteśmy w oczywisty sposób w stanie z powodzeniem rozwijać również jej wymiar lokalny i regionalny, czyli powiedzielibyśmy po prostu – samorządowy. Z uznaniem pragnę odnieść się do osiągnięć woj. lubelskiego jako regionu pozostającego w europejskiej awangardzie inspirowania nowych kierunków rozwoju współpracy trójmorskiej.
Cieszę się, że konsekwentnie rozwijają Państwo Kongres, który na stałe wpisał się już w kalendarz inicjatywy Trójmorza i który z roku na rok przyciąga coraz więcej samorządowców i przedstawicieli biznesu – właśnie szczebla lokalnego i regionalnego – zainteresowanych czerpaniem z możliwości, jakie oferuje Trójmorze. Co istotne, lubelskie wydarzenie przyciąga także przedstawicieli różnych krajów spoza obszaru naszej inicjatywy. W ubiegłym roku było to ponad tysiąc uczestników z ponad 25 państw.
Te liczby robią wrażenie. Ale – proszę Państwa – doskonale wiemy, że to nie statystyki są najważniejsze. Najistotniejsza jest treść. Treść, którą twórczo wzbogacają Państwo agendę współpracy Trójmorza. Stworzyli Państwo dwie nowe instytucje trójmorskie: Sieć Regionów Trójmorza, która zrzesza obecnie 25 regionów z siedmiu państw, oraz najnowszy projekt – Sieć Uniwersytetów Trójmorza; niezwykle cenny, niezwykle nowy obszar, w którym Trójmorze rozpoczyna zacieśnioną współpracę. Gratuluję tych pomysłów i z całego serca życzę sukcesów w realizacji tych wielce ambitnych zamierzeń.
Wielce Szanowni Państwo!
W 2025 roku, czyli w przyszłym roku, Polska będzie gospodarzem jubileuszowego, już 10. szczytu inicjatywy Trójmorza. Dekada istnienia formatu trójmorskiego od – śmiało można powiedzieć – 2015 roku, bo wspomniane przez Pana Marszałka przed chwilą nasze spotkanie trójmorskie w Dubrowniku było drugie. Pierwsze spotkanie, które nazwaliśmy już spotkaniem Trójmorza, miało miejsce w Nowym Jorku w 2015 roku, jesienią, na marginesie wtedy Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Jak już pewnie kiedyś mówiłem, wszystko zrodziło się pewnego poranka w Krakowie, kiedy na samym początku mojej prezydenckiej służby – zaraz po zaprzysiężeniu – spotkałem się z ówczesną Prezydent Chorwacji Panią Kolindą Grabar–Kitarović. Spotkaliśmy się na kawie. Ona jechała wtedy na Forum w Krynicy. I była to sposobność dla mnie, żeby spotkać się z nią po raz pierwszy. I wtedy zaczęliśmy rozmawiać o zacieśnieniu współpracy, wychodząc z kwestii no właśnie kończących się wakacji i tego, jak turyści z Polski przede wszystkim przemieszczają się do Chorwacji – co to oznacza i jak dzisiaj funkcjonuje właśnie ten obszary Europy, jak my żyjemy.
Rozmawialiśmy wtedy właśnie o tych możliwościach komunikacji samochodowej, rozmawialiśmy o komunikacji kolejowej, rozmawialiśmy o komunikacji lotniczej, ale – oczywiście – zeszliśmy także już wtedy na poziom współpracy energetycznej. I właściwie to był taki impuls, ten moment do tego, żeby zacząć współpracować. Zaraz później z inicjatywy właśnie Pani Prezydent Kolindy Grabar–Kitarović odbyło się to pierwsze spotkanie nowojorskie. I taki był początek współpracy w ramach Trójmorza.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
Szanowni Państwo!
Musimy sprawić, żeby nasz obszar dalej tak pozytywnie się rozwijał, żeby był nadal atrakcyjny, coraz bardziej atrakcyjny, ale także – żeby sama współpraca Trójmorza była coraz bardziej atrakcyjnym forum i formatem współpracy dla partnerów w Unii Europejskiej, ale też i spoza niej. Tak aby tym samym realizować również i politykę otwartych drzwi Unii Europejskiej, których my – jako Polska – jesteśmy od samego początku tak bardzo zdecydowanym, silnym i stałym zwolennikiem. Kiedyś przyjęto nas do Unii Europejskiej – uważamy, że inne narody też powinny mieć taką szansę.
Forum współpracy Trójmorza stanowi obszar współpracy dla państw Unii Europejskiej, ale również traktujemy je jako właśnie sposób na przyciąganie tych państw, które w przyszłości będą należały do Unii Europejskiej, które do Unii Europejskiej aspirują i które walczą dzisiaj o to, by poprawić swoją sytuację na tyle, by mogły być do Unii przyjęte. Chcemy z nimi [współpracować] i współpracujemy z nimi – także w zakresie właśnie inicjatywy Trójmorza. Chcemy, żeby realizowane w ramach Trójmorza projekty infrastrukturalne jeszcze bardziej przyczyniały się do rozwoju całego naszego regionu.
Chciałbym, żeby przyszłoroczny szczyt w Polsce stanowił okazję do takiego też i podsumowania – z jednej strony, ale z drugiej strony – nadania inicjatywie Trójmorza nowego impulsu. Zależy mi na możliwie szerokim włączeniu w proces przygotowań do szczytu środowisk zaangażowanych do tej pory w rozwój inicjatywy na różnych jej obszarach. Nie wyobrażam sobie w związku z tym tej debaty bez udziału ośrodków akademickich, ośrodków analitycznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, ale także i biznesu, organizacji gospodarczych.
Jako kluczowych interesariuszy w tym procesie widzę również – rzecz jasna – samorządy. Głęboko wierzę, że – przygotowując się do organizacji szczytu, ale także do Forum Biznesu – będziemy mogli korzystać z Państwa doświadczeń. Wasz głos jest tutaj – śmiało można powiedzieć – już po latach współpracy niezwykle cenny. Dlatego już dziś zapraszam do współkształtowania agendy trójmorskiej w nadchodzącym roku. Wypełnijmy ją wspólnie ważnymi wydarzeniami sektorowymi, spotkaniami, konferencjami, wspólnymi trójmorskimi projektami – nowymi ideami współpracy.
Ekscelencje, Szanowni Państwo!
Inicjatywa Trójmorza to nie jest jakiś abstrakcyjny byt polityczny, jakieś kółko dyskusyjne przywódców państw czy rządów, które raz do roku obradują w formie szczytu jako jakiegoś towarzyskiego spotkania. Nie. Wszyscy doskonale wiemy, że inicjatywa Trójmorza ma bardzo konkretny wymiar. Czym zatem jest ten projekt? To przede wszystkim przestrzeń bezpieczeństwa, ale w istocie nie tego militarnego, bo od tych spraw mamy Sojusz Północnoatlantycki. Myślę tutaj przede wszystkim o bezpieczeństwie rozumianym w kontekście gospodarczym i społecznym, na które składają się wysokiej jakości inicjatywa i infrastruktura transportowa, energetyczna i cyfrowa.
Oczywiście nie da się ukryć, że w związku przede wszystkim z rosyjską agresją na Ukrainę i także i – niestety – oczywistym rosnącym dzisiaj zagrożeniem ze wschodu, zagrożeniem ze strony Rosji dla całego obszaru naszej części Europy, myślimy także o tym, jak wykorzystać tę rozwijaną w ramach Trójmorza infrastrukturę również do celów militarnych. Tak, to też był jeden z tych podtekstów, które mieliśmy na myśli, mówiąc o rozwoju infrastruktury.
Bo zakładaliśmy, że – oczywiście – przede wszystkim ma ona służyć dla nas do tego, byśmy mogli nią przewozić towary, że ma ona służyć dla nas po to, żebyśmy mogli nią podróżować, żebyśmy mogli odwiedzać się nawzajem, jeździć na wakacje, zwiedzać, robić biznes. Ale w sytuacji zagrożenia, w sytuacji potrzeby będzie ona również służyła – tak zakładaliśmy – do transportowania czołgów, do przewozu żołnierzy, do tego wszystkiego, co potrzebne, by szybko relokować siły militarne i móc nawzajem się wspierać w naszej części Europy. Nie spodziewaliśmy się wtedy, w 2015 roku, jak bardzo szybko właśnie te potrzeby mogą się stać aktualne.
Nie spodziewaliśmy się wtedy, jak bardzo szybko też – proszę Państwa – moja rozmowa wówczas z Panią Prezydent Kolindą Grabar–Kitarović o rozwoju współpracy w sektorze gazu, a więc sektorze energii, także ziści się jako coś, co w efekcie okazało się niezbędne czy – powiedziałbym – wręcz kluczowe.
Jak wiecie Państwo – zwłaszcza ci z Państwa, którzy są moimi rodakami i obserwują te polityczne dyskusje w Polsce wokół energetyki, zwłaszcza gazu – od wielu lat walka o to, by dokonać dywersyfikacji dostaw gazu do Polski, byśmy nie byli uzależnieni tylko i wyłącznie od dostaw z Rosji, trwała no, śmiało można dzisiaj mówić, właściwie od dziesięcioleci, tak? Bo to był koniec lat 90., kiedy po raz pierwszy mówiło się o potrzebie budowy nowego gazociągu. Wtedy już była mowa o tym, że to powinien być gazociąg z Norwegii. Te projekty potem zostały zarzucone. Ale myśmy do tego wrócili właściwie już w 2015 roku, w istocie w roku 2016.
I Pan Minister Piotr Naimski, który był odpowiedzialny za te kwestie związane z energetyką – a ściślej mówiąc, tak był sfokusowany na tej energetyce gazowej – wyszedł z tym projektem. Przyjechał do mnie, pamiętam, do Pałacu Prezydenckiego, i rozmawiał ze mną. Ja się trochę za głowę wtedy złapałem. Myślę sobie: „Matko, przecież myśmy od czasów Gazociągu Jamalskiego nie realizowali żadnego tak ogromnego projektu, żeby pociągnąć gazociąg z szelfu norweskiego do Polski!”.
Ale szybko zorientowałem się, że plan, który ma przygotowany Pan Minister Piotr Naimski, jest planem bardzo konkretnym. Szybko uzgodniliśmy, w jaki sposób należy podjąć działania dyplomatyczne – zarówno w moich rozmowach z władzami Norwegii, jak i władzami Szwecji, ale przede wszystkim władzami Danii. I przystąpiliśmy do tego. Stąd były kolejne moje wizyty, które odbywały się w tych krajach, gdzie właśnie realizacja tego ogromnego przedsięwzięcia inwestycyjnego miała znaczenie kluczowe. Faktycznie udało nam się to skończyć. W 2022 roku zakończyliśmy tę budowę i uruchomiliśmy – proszę Państwa – ten gazociąg.
Ale co jest ważne: gazociąg biegnie z szelfu norweskiego przez Danię i potem przez Baltic Pipe do Polski, na nasze zachodnie Wybrzeże, i tam wpina się w naszą sieć gazową. Ale jednocześnie – jak wiemy – w 2016 roku zakończyliśmy budowę gazoportu w Świnoujściu i ten gazoport cały czas rozbudowujemy. Jednocześnie zaczęliśmy realizację interkonektorów gazowych z naszymi sąsiadami. Przede wszystkim interkonektor gazowy z Litwą, jak również interkonektor gazowy ze Słowacją, Czechy, Niemcy. W związku z czym mamy te interkonektory gazowe praktycznie wszędzie.
Dlaczego o tym mówię? Dlatego że między innymi te interkonektory gazowe pozwalają nam dzisiaj także i na otrzymywanie gazu chociażby z Chorwacji, bo także efektem naszych rozmów właśnie wtedy, jesienią 2015 roku, z Panią Prezydent Kolindą Grabar–Kitarović było późniejsze powstanie chorwackiego gazoportu pływającego na wyspie Krk i spięcie w związku z tym tych dwóch systemów – naszego gazoportu z ich gazoportem – poprzez sieć gazociągów, właśnie także poprzez interkonektory.
I teraz – proszę Państwa – co się stało? W 2022 roku jesienią Rosjanie nagle, bez żadnej wcześniejszej zapowiedzi, bez uprzedzenia, na trzy miesiące przed zakończeniem kontraktu, który Polska miała zawarty z Gazpromem – niezbyt zresztą korzystny, ale zapewniał dostawy gazu – Rosjanie nagle bez żadnego uprzedzenia zakręcili kurek na Gazociągu Jamalskim i gaz do Polski przestał płynąć.
Powiem Państwu tak: gdyby nie dalekowzroczność i absolutne zdecydowanie we wcześniejszej realizacji tych projektów gazowych, gdyby nie mobilizacja wynikająca z szeroko zakrojonej współpracy właśnie Trójmorza – Litwa, Chorwacja, Słowacja; że myśmy cały czas w tym aspekcie działali – w sensie przede wszystkim gospodarczym znaleźlibyśmy się w absolutnej pułapce. Bo jeszcze wtedy gospodarstwa domowe nie czerpały gazu do ogrzewania, tylko potrzebowały go co najwyżej do tego, by obsłużyć kuchnię, czyli do tego, by gotować czy po to, żeby podgrzewać wodę. Bo dzisiaj duża część mieszkań w Polsce ma gazowe ogrzewanie wody i domów.
Ale proszę Państwa, okazało się – choć był to moment… Rzeczywiście wstrzymaliśmy oddech, kiedy się okazało, że gazowe dostawy rosyjskie zostały wstrzymane. Odkręciliśmy wszystkie możliwości wynikające z tego, co zmagazynowane, dostaw, które mieliśmy przez terminal LNG i przez interkonektory – i okazało się, że gazu starczyło. Nie tylko dla przemysłu, ale także – a może przede wszystkim z punktu widzenia zwykłego, społecznego, a także i oczywiście politycznego – i dla gospodarstw domowych. I te dostawy do domów i do przemysłu pobiegły w sposób niezakłócony. To był ogromny sukces nie tylko tej myśli związanej z zapewnieniem suwerenności Polsce, jeżeli chodzi o energetykę, ale także jeżeli chodzi o współpracę Trójmorza. To taki widomy znak tego, że ta współpraca Trójmorza przyniosła już efekty w zakresie rzeczywiście tworzenia dla nas przestrzeni bezpieczeństwa.
Dzisiaj mamy tę sieć gazową coraz bardziej rozbudowywaną. Także dzięki interkonektorom i dzięki rozbudowie naszego gazoportu w Świnoujściu jesteśmy w stanie gazowo wspomóc także naszych sąsiadów – gdyby zaszła taka potrzeba – po prostu pompując do nich gaz z naszych zasobów. Więc ta współpraca trójmorska ma w obszarze bezpieczeństwa dzisiaj już ogromnie konkretny wymiar.
Ta wizualizacja, którą Państwo tutaj macie, ta kreska – to pewnie wszyscy wiedzą – która tam jest z tą kropką: kropką jest Lublin, ale ta kreska to jest Via Carpatia. Popatrzcie Państwo, ta Via Carpatia – ona jest jak główna tętnica. Ona jest, jeżeli byśmy do niej dołączyli drogi, które już istnieją i te które powstaną, to mielibyśmy obrazek mniej więcej prawie że jak układ krwionośny człowieka. Bo tak to wygląda. Takie możliwości właśnie zapewniają koordynacja i współpraca w ramach działań. I to, że możemy się dzisiaj także przez te spotkania, które odbywają się na różnych poziomach Trójmorza, mobilizować nawzajem do tego, by budować kolejne odcinki, tej i innych niezwykle ważnych dróg – takich jak Rail Baltica, takich jak Via Baltica, S3 przez Polskę, która, mam nadzieję, wkrótce spotka się z drogą ekspresową w Czechach – to jest rzeczywiście prawdziwy rozwój współpracy w naszym regionie, która buduje możliwości gospodarcze, ale która, jak mówimy, buduje także i bezpieczeństwo.
Ale co jest, proszę Państwa, również ważne? Bo co więcej – co trzeba podkreślić w aspekcie tych też wszystkich zagrożeń i kryzysów, z którymi przecież zetknęliśmy się ostatnio nie tak dawno, niestety – Trójmorze to dziś także obszar odporny na zaburzenia globalnych łańcuchów logistycznych, odporny na kryzysy energetyczne, odporny także i na zagrożenia cybernetyczne. Jeżeli mówimy o łańcuchach dostaw, wszyscy pamiętamy problemy, które pojawiły się w naszym życiu i funkcjonowaniu w związku z pandemią koronawirusa. Ile wtedy różnych możliwości produkcyjnych zostało przerwanych właśnie poprzez zerwanie łańcuchów dostaw, poprzez brak możliwości dostarczenia komponentów.
Współpraca Trójmorza, rozwój infrastruktury w ramach Trójmorza również pomaga w zabezpieczeniu nas na przyszłość na tego typu okoliczności. Śmiało można więc mówić, że dzisiaj dzięki tym wszystkim działaniom ta nasza część Europy staje się bezpieczną przystanią dla globalnego kapitału i doskonałym miejscem do lokowania z perspektywą zysków międzynarodowych inwestycji. To region charakteryzujący się wyjątkową dynamiką rozwoju gospodarczego, który – nie waham się tego powiedzieć – w tym aspekcie może być inspiracją do rozwoju dla całego świata. To wreszcie coś w rodzaju międzynarodowego klubu, w którym materializuje się koncepcja zaufanej konektywności. Jest to sojusz państw podobnie myślących, wzajemnie sobie ufających w każdym aspekcie współpracy; państw rozwijających bezpieczne i odporne sieci połączeń infrastrukturalnych.
Muszę przyznać, że jako współpomysłodawca kiedyś tego forum współpracy, jakim jest inicjatywa Trójmorza, czerpię dużą satysfakcję z tego, jak wspaniale inicjatywa się rozwija i jak atrakcyjnym i efektywnym formatem współpracy stała się na przestrzeni tych ostatnich prawie 10 lat. Śmiało dzisiaj można z uśmiechem powiedzieć, że jest nie tylko tutaj, jak widać, forum współpracy efektownym – biorąc pod uwagę liczbę uczestników, także i Państwa tutaj spotkania, Państwa konferencje – ale także i efektywnym, bo rzeczywiście przynosi nam już dzisiaj konkretne, bardzo wymierne zyski, korzyści na różnych obszarach naszego życia, codziennego prowadzenia naszych spraw, a także codziennego budowania systemu bezpieczeństwa.
Szanowni Państwo!
Warto zadać sobie pytanie – mówię to tutaj zwłaszcza do obecnych na sali moich rodaków: gdzie w całym tym układzie jest Polska i jakie jest jej znaczenie, naszego kraju w inicjatywie Trójmorza? Ja nie mam wątpliwości, że różnie patrząc – po pierwsze dlatego, że jesteśmy jako Polska współtwórcą tego formatu, ale po drugie, że jesteśmy rzeczywiście tutaj największym państwem regionu – jesteśmy też i siłą napędową tego formatu. Jesteśmy największą gospodarką regionu, najliczniejszym narodem zamieszkującym obszar inicjatywy Trójmorza, a także z punktu widzenia tego, że od samego początku współtworzymy inicjatywę, śmiało możemy powiedzieć, że jesteśmy kluczowym architektem kolejnych etapów rozwoju tej inicjatywy.
To właśnie z tego powodu, ale również ze względu na potrzebę formułowania i nadawania kolejnych impulsów do dalszego rozwoju, potrzeba nam realizacji kolejnych ambitnych projektów o oddziaływaniu znacznie przekraczającym granice Polski, czyli wykraczającym poza granice, idącym szerzej w perspektywę Trójmorza oczywiście tak, ale nie tylko. Także i będącą wsparciem dla całego Trójmorza, jeżeli chodzi o dalsze możliwości ekspansji, chociażby ekspansji światowej.
Myślę tutaj o takich projektach jak Centralny Port Komunikacyjny, czyli wielkie lotnisko, które chcemy zbudować w Polsce, którego budowę właściwie już rozpoczęliśmy na etapie przygotowawczym i które ma w naszym założeniu stanowić taki hub transportowy nie tylko dla Polski, ale także dla wszystkich tych, którzy będą chcieli z naszej części Europy dostać się w najdalsze zakątki świata. Chcemy, żeby samoloty z Centralnego Portu Komunikacyjnego, który będzie w niedalekiej odległości od naszej stolicy, od Warszawy – ale który będzie znakomicie skomunikowany ze wszystkimi najważniejszymi centrami naszego kraju, i to zarówno siecią szybkiej kolei, jak również i siecią drogową – żeby można było lecieć z tego miejsca w najdalsze zakątki świata i żeby z najdalszych zakątków świata tutaj właśnie można było przybyć. Co ma oczywisty wymiar także i gospodarczy, i biznesowy, no i – rzecz jasna – proszę Państwa, także wymiar strategiczny, wymiar bezpieczeństwa.
To ma być lotnisko, na którym wyląduje każdy samolot. To ma być lotnisko, na które będzie można dostarczyć w bardzo krótkim czasie ogromne ilości sprzętu i ogromne ilości ludzi, jeżeli zajdzie taka potrzeba, żeby do naszej części Europy relokować wsparcie zza Atlantyku czy z jakiegokolwiek zakątka Europy. Myślę – oczywiście – o tej sytuacji najbardziej skrajnej. Myślę tutaj przede wszystkim o wsparciu militarnym, myślę tutaj o żołnierzach, myślę o pojazdach opancerzonych, myślę o uzbrojeniu, które może być dostarczane drogą lotniczą. To – oczywiście – mamy na myśli, biorąc też pod uwagę obecne trudne i tragiczne doświadczenia, które są dzisiaj udziałem naszych sąsiadów z Ukrainy broniących swojej ojczyzny.
Szanowni Państwo!
Ale to nie tylko Centralny Port Komunikacyjny. To także odpowiedź na wyzwania, jakie stawia przed nami współczesność, a w sensie formalnoprawnym stawiają przed nami świat i Unia Europejska. Myślę choćby o niezwykle ważnym – także rozwojowo czy może przede wszystkim właśnie rozwojowo – zagadnieniu ochrony klimatu i w związku z tym także i rozwoju infrastrukturalnego, rozwoju technologicznego, rozwoju nowych technologii. Także i wyzwaniu – ogromnym wyzwaniu dla naszego kraju – jakim jest transformacja energetyczna. Ale to nie jest tylko wyzwanie dla nas, to jest także wyzwanie dla ogromnej części Europy, zwłaszcza naszej Europy – z naszej części Europy. Mówię tutaj w znaczeniu właśnie trójmorskim.
I stąd – proszę Państwa – nasz projekt w Polsce budowy tutaj elektrowni jądrowych, który chcemy realizować w ciągu najbliższych dziesięcioleci po to, aby mieć zapewnione stałe dostawy energii elektrycznej, czego – niestety – w naszym klimacie, w naszych warunkach klimatyczno–geograficznych nie zapewniają odnawialne źródła energii, takie jak wiatr czy słońce. Bo nie jesteśmy krajem, w którym wiatr wieje przez 365 dni w roku, ani nie jesteśmy krajem, w którym słońce świeci przez 365 dni w roku.
Musimy mieć w związku z tym stałe źródło dostaw. I dzisiaj jedynym rozwiązaniem dla kraju tak dużego jak Polska jest właśnie energetyka jądrowa. Ale kiedy już będziemy mieli te elektrownie – a w tej chwili właśnie rozpoczynamy budowę pierwszej elektrowni we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i będziemy budowali kolejne – to mam nadzieję, że będziemy w stanie być dostawcą energii w razie potrzeby nie tylko dla siebie, ale także i – jeżeli będzie ona potrzebna z różnych względów – dla naszych partnerów, naszych sąsiadów.
Ale to także, proszę Państwa, nowe terminale morskie, czyli rozwój portów Morza Bałtyckiego, którymi dysponuje Polska, a którymi w obszarze Trójmorza portami morskimi nie dysponuje każde z naszych państw. W związku z czym to także jest nasz wkład w możliwości transportowe i rozwojowe – i to też chcemy w najbliższych latach dynamicznie realizować. To wspomniane przeze mnie koleje dużych prędkości i wiele innych form rozwoju infrastrukturalnego, które podtrzymają długoletni trend wzrostowy naszej gospodarki; które będą zwiększać jej konkurencyjność; które będą wzmacniać jej odporność i w efekcie także budować naszą zamożność.
Przy czym przez naszą zamożność, naszą konkurencyjność i trend wzrostowy naszej gospodarki ja nie rozumiem tylko i wyłącznie gospodarki polskiej – ja rozumiem gospodarkę właśnie całego naszego obszaru, tych wszystkich ambitnych państw i narodów, z którymi tutaj razem współtrwamy, współżyjemy i współdbamy o to, by rozwój naszej części Europy biegł jak najsprawniej i jak najlepiej. Bo przecież nie trzeba nikomu tłumaczyć, że od ponad 30 lat staramy się wyrównać nasz poziom rozwoju z bogatymi państwami zachodu Europy, z bogatymi państwami Unii Europejskiej.
Także po to otrzymujemy z Unii Europejskiej fundusze spójności, żeby ten rozwój właśnie realizować z pożytkiem – oczywiście – dla naszych krajów. Ale z punktu widzenia zachodniej Europy – oczywiście dla zachodniej Europy. No bo przecież każdy dba o swoje interesy. Po to, żeby oni mogli w naszych krajach sprzedawać swoje towary; po to, żeby oni mogli te towary sprawniej tutaj dowieźć; po to, żeby oni mogli tutaj otwierać biznes; po to, żeby przeciętny konsument w naszych krajach był coraz zamożniejszy i mógł kupić coraz więcej z tego, co oni produkują, z tego, co z kolei buduje poprzez to zamożność ich krajów, ich gospodarek i ich gospodarstw domowych, i po prostu społeczeństw. Przecież to o to w gruncie rzeczy chodzi. Ale też wszyscy na tej współpracy korzystamy. Na tym też bazuje idea Trójmorza.
Dlatego mamy taką ambicję jako Polska, by dalej cały czas w sposób niezaprzestany się rozwijać i aby utrzymać pozycję lidera wzrostu gospodarczego. Ale nie mamy też złudzeń, że wobec nieustających wyzwań geostrategicznych i geopolitycznych wcale nie jest i nie będzie to zadanie łatwe. Dlatego też musimy dalej inspirować wielowymiarowe wzmacnianie naszego najbliższego otoczenia, naszego regionu, w którym żyjemy, a który od zarania dziejów nie ułatwiał nam rozwoju – jak wiemy, doskonale z naszej historii. Ta historia Polski liczy sobie ponad tysiąc lat i przez te tysiąc lat nie zawsze – niestety – Polska istniała na mapach. Czasem na skutek różnych zawieruch dziejowych z mapy znikała i musieliśmy walczyć o niepodległość. Więc doskonale wiemy, co to znaczy wolność, wiemy doskonale, co to znaczy niepodległość, i wiemy doskonale, jak bardzo cenne są suwerenność i możliwość swobodnego decydowania o swoich sprawach.
Ani Polska, ani region Trójmorza nie będą wolne od tych wyzwań, jeżeli Ukraina nie pokona rosyjskiej inwazji. To jest dzisiaj kwestia absolutnie fundamentalna. Podkreślam to z całą mocą: kremlowski reżim za wszelką cenę musi ponieść klęskę na Ukrainie, a w następnej kolejności stracić swoje wpływy na Białorusi i na pozostałych obszarach Europy Wschodniej, gdzie te wpływy ma. To jest dzisiaj dla nas niezwykle ważne – nawet nie tyle zadanie, co po prostu wyzwanie. Cały czas to powtarzam, ilekroć mam sposobność spotkać się z naszymi partnerami na arenie międzynarodowej – tymi partnerami z całego świata, którzy nieraz są geograficznie bardzo odlegli stąd i w związku z tym nie zawsze mogą czuć istotę naszych problemów: Rosja nie może wygrać na Ukrainie, Putin nie może zwyciężyć na Ukrainie.
Bo my wiemy doskonale z naszej historii i z naszych dramatycznych i bolesnych doświadczeń – a mamy je wielusetletnie, jeżeli o Rosję i Rosjan chodzi – że jeżeli pozwolimy im wygrać na Ukrainie, to oni będą chcieli iść dalej. To ten potwór – jakim jest rosyjski imperializm, który jest niezaspokojony – jeżeli nie zostanie skarcony, jeżeli nie będzie miał wybitych zębów, to będzie dalej kąsał, będzie gryzł, będzie szarpał, będzie odbierał wolność i będzie wypijał krew z kolejnych narodów, odbierając im ich zasoby, niewoląc, niszcząc gospodarczo i próbując wprowadzić swoje obce dla nas – chcę to z całą mocą podkreślić: obce dla nas – w wielu aspektach wzorce kulturowe, a przede wszystkim wzorce moralności. Gdzie – jak widzimy, choćby patrząc na straty, jakie ponosi rosyjska armia na Ukrainie, do czego kompletnie bezrefleksyjnie, jak już znamy od stuleci, podchodzą władze w Moskwie – również jeżeli chodzi o stosunek do życia i śmierci i szacunek do własnych obywateli.
To jest zupełnie inny pod tym względem obszar kulturowy niż to, w czym my jesteśmy wychowani i w czym my jesteśmy tutaj od ponad tysiąca lat ukształtowani. W związku z czym nie ma żadnych wątpliwości, że po prostu tego nie chcemy. Russkij mir to jest dla nas coś obcego, przed czym zawsze się broniliśmy i mam nadzieję, że będziemy się skutecznie bronić. I że będziemy nadal pomagać w tym aż do skutku naszym sąsiadom z Ukrainy po to właśnie, by oni także mogli cieszyć się wolnością i swoją własną tradycją taką, jaką mają i jaką sobie sami przez swoją historię i historię swojego rozwoju stworzyli i wypracowali. ( oklaski )
Szanowni Państwo!
Włączenie Ukrainy, Białorusi, Mołdawii, Gruzji i państw Bałkanów Zachodnich do naszej strefy bezpieczeństwa, wolności i dobrobytu musi stanowić nadrzędny cel. Ja mówię: polskiej polityki zagranicznej. Ale tutaj, na tym forum, odważę się powiedzieć: tak, również i naszej polityki tutaj, w obszarze Trójmorza, i nie tylko. Powiedziałbym również: i naszej polityki europejskiej. I trzeba – proszę Państwa – przełamać wszystkie te trendy różnego rodzaju brutalnych przedstawicieli europejskiego, zwłaszcza zachodnioeuropejskiego biznesu, dla których business as usual i zarobienie pieniędzy na kupowaniu tanich czy sprzedawanych po dumpingowych cenach różnego rodzaju produktów i surowców z Rosji jest sposobem na budowanie osobistego dobrobytu – chcę to z całą mocą podkreślić: osobistego dobrobytu – bez refleksji nad losem społeczeństw i bez refleksji nad losem innych państw i narodów.
Tak było – nie mam żadnych wątpliwości – ze słynnym projektem Nord Stream 2, z którym walczyliśmy. Tak, to był projekt realizowany wbrew interesom innych państw i narodów, kierując się brutalnym, po prostu własnym interesem grup biznesowych, a także i państwowym, ale tylko jednego z państw naszej wielkiej wspólnoty europejskiej, które w istocie miałoby wspólnie z Rosją dominację w sensie energetycznym nad pozostałą częścią Europy, do której ten gaz rosyjski byłby dostarczany.
Dobrze, że udało się – także dzięki wsparciu Stanów Zjednoczonych – ten projekt zatrzymać i przerwać. Mam nadzieję, że ten brutalny pomysł prowadzący do dominacji nad Europą – z jednej strony, przede wszystkim przez Rosję, ale nie tylko przez Rosję – nigdy już nie wróci. I że zawsze będzie stanowił także i memento na przyszłość rozwojową do tego, by zwracać uwagę, w jaki sposób podejmuje się inicjatywy związane z dostarczaniem do Europy przede wszystkim tych surowców, które mają charakter krytyczny, bez których duża część gospodarek europejskich czy nawet wszystkie gospodarki europejskie nie są po prostu w stanie funkcjonować. A do takich surowców z całą pewnością należą surowce energetyczne.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
Szanowni Państwo!
Jestem absolutnie przekonany, że inicjatywa Trójmorza jest doskonałym narzędziem wspomagającym osiągnięcie tego celu, jakim jest rzeczywista współpraca dla budowania pomyślności gospodarczej i dla budowania bezpieczeństwa. Nie tylko ze względu na bliskość geograficzną, nie tylko ze względu na podobieństwa kulturowe, nie tylko ze względu na wspólną przeszłość i różne wspólne, w związku z tym także i bolesne doświadczenia.
Przede wszystkim bowiem to historia naszego sukcesu – sukcesu ostatnich 35 lat całej naszej części Europy – może stanowić inspirację dla tych narodów, które z różnych względów nie mogły wykorzystywać dziejowej szansy przełomu lat 80. i 90. XX wieku, a którą Polska wykorzystała – chcę to z całą mocą podkreślić – tak samo jak duża część naszych sąsiadów tutaj, w Europie Centralnej. Wykorzystała we właściwy sposób po to właśnie, by się zmienić; po to właśnie, by stać się zamożniejsza, bezpieczniejsza; po to, by stać się lepszą dla wszystkich nas, dla wszystkich moich rodaków, którzy w Polsce żyją.
Szanowni Państwo!
Życzę Państwu owocnych dyskusji. Zachęcam do tworzenia nowych inicjatyw w ramach Trójmorza oraz do dalszego rozwijania współpracy samorządowej. Jeszcze raz Państwu dziękuję za obecność na tym spotkaniu. Jeszcze raz dziękuję za zorganizowanie tego kolejnego regionalnego forum Trójmorza. Dziękuję wszystkim naszym gościom za przybycie do Lublina. I dziękuję za to, że dzielicie się Państwo tutaj pomysłami i szukacie nowych dróg do tego, jak moglibyśmy się budować nawzajem i wspólnie. Jeszcze raz dziękuję. I życzę Państwu udanych dni w Lublinie i w Polsce.