- Context
- Duda delivered a eulogy at the funeral of celebrated Polish actor Franciszek Pieczka in Falenica on 29 September 2022.
- Main themes
- Tribute to Franciszek Pieczka, Polish acting legacy, Silesian identity and heritage, personal virtue and integrity, Polish cinema and theater history, family devotion, national honors, Polishness and patriotism
- Duration
- ~9 min
- Words
- 1,084
- Sentences
- 44
- Readability
- 54
- Grade
- 11.1
- Syntax
- 3.33
- Vocabulary
- 2.24
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other44 sentences in 18 paragraphs
Esteemed relatives of the late Mr. Franciszek Pieczka, Honorable Madam Minister, Esteemed Ministers, Your Excellency, Bishop, Honorable Priests, Esteemed Professors, All Distinguished Guests, Highly Respected Ladies and Gentlemen!
I say "Highly Respected Guests" because it can be confidently stated that the wonderful and great man we are bidding farewell to here in Falenica – who, as we believers say, has passed on to a better life just a few days ago – would have welcomed everyone as guests, not as mourners after 94 years of his long life. A beautiful and extraordinary life. A life that undoubtedly – one can say – had two faces: so different from each other, yet at the same time so revealing of who he was; how remarkable a figure he was.
On one hand, as I read, 126 acting roles, 126 characters he portrayed in his professional life, and on the other – only one character he played in life. Only one loving husband from early youth to the last moment of his life, father of a daughter and a son, grandfather, friend, an ordinary man.
Work, piety, humility – as His Excellency the Bishop just said. How very Silesian, exactly as he was. It is hard to imagine a truly serious film about Silesia and Silesianness in Poland today without the presence of Franciszek Pieczka – that very man, that very actor.
And at the same time, look, ladies and gentlemen: three highest Polish decorations here, on the order pillows by his coffin for farewell – awarded by different Presidents of the Republic. The three highest, looking in order, just as they are arranged. This does not happen, and it is not a coincidence.
This is not only a farewell to a great actor, it is not only a farewell to a great figure of the Polish stage and theater, and film for decades, since the 1950s.
But it is also a farewell to a man whose life – one can certainly say – was exemplary. A man of extraordinary integrity, a man of extraordinary reliability, a man of extraordinary humanity, kind to people, a good man, and at the same time extraordinarily noble. In many meanings of the word – noble.
In a very short film prepared to promote the solemn celebrations of the centenary of Poland regaining independence and the centenary of the victorious Silesian uprisings – particularly the third Silesian uprising – there is a short fragment where he says: "Though the coffee is black and bitter, as long as it is Polish."
Polishness and Silesianness in one, as one inseparable whole. In this great tradition embedded also in his Silesian and Polish soul at the same time.
The son of a Silesian insurgent, a boy who worked in Silesia and in the fields, and for a moment worked in a mine, always dreaming of cinema and acting. As he himself recalled – probably with a smile – his father chased him, did not want to agree to him going to the cinema, because he believed that cinema leads one astray in life, and he thought that film undermines morality, corrupts a person.
Throughout his later life, he showed that it could be the opposite – that film can build a person, that it can show what a person should be – in so many representations of humanity: from Kiemlicz to St. Peter; from a manufacturer, a wealthy man, a genius, and at the same time an ordinary man, the Łódź Muller – on one side – all the way to the thinker Jańcio Wodnik. In so many different characters. In such a wonderful way.
I do not know if there is any viewer in our country who knows Franciszek Pieczka only and exclusively as a stage or film character, who could raise even one objection against him. I think not. He enjoyed extraordinary sympathy and respect – as an actor, as a man, as a Silesian, as a Pole. But above all, he was immensely liked – extremely valued and immensely liked. Virtually for all his roles right up to the very end, to his extremely charming last performances as the elder in the village of Wilkowyje in "Ranczo."
A great record of the history of Polish cinema, a great record of the history of the Polish stage, starting from his first steps on the theater boards in Jelenia Góra, then for 10 years in Kraków, at the Ludowy Theatre, finally Warsaw, the Warsaw stages. And family-wise, at home – his heart here, in Falenica, since 1969.
An extraordinary yet ordinary life. One can confidently say: as a model to be followed for so many of us. On one hand – a profession performed in the spotlight, in the lights of the stage, and on the other – attachment to those absolutely fundamental, most important, noblest values and unwavering fidelity to those values. As a testament to greatness – the greatness of an artist, the greatness of a man, the greatness of a citizen.
From the bottom of my heart, I want to thank. On one hand – the late Mr. Franciszek Pieczka for his beautiful and extraordinary life, for his contribution to the development of Polish theater and Polish cinema, for his contribution to the development of Polish stage art in the broadest sense of the word. But I also want to thank him for the example of his life for his closest ones and for all those who knew him closely and interacted with him and for whom he is undoubtedly a model. Just as primarily for his closest ones.
And I want to thank his closest ones for taking care of him until the very end of this long and beautiful life, giving him family warmth, thus also giving what was so important – and is – for the Silesian family, for every Silesian home and that proverbial Silesian cottage: being together until the very end.
Mr. Franciszek, we thank you from the bottom of our hearts. May you rest in peace, and at the same time – in what we deeply believe – may you now rejoice in the presence together with your wife, Mrs. Henryka, whom you missed so much and for whom you dreamed that the day of your reunion would soon come after her, as you emphasized, for you, premature departure. We have no doubt that you are already rejoicing together in shared presence at the throne of God.
Eternal rest grant unto him, O Lord…
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowni Najbliżsi śp. Pana Franciszka Pieczki, Szanowna Pani Minister, Szanowni Państwo Ministrowie, Ekscelencjo, Księże Biskupie, Czcigodny Księża, Szanowni Panie i Panowie Profesorowie, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Wielce Szanowni Państwo!
Mówię „Wielce Szanowni Przybyli Goście”, bo śmiało można powiedzieć, że wspaniały i wielki człowiek, którego dzisiaj żegnamy tutaj, w Falenicy – który kilka dni temu przeszedł, jak mówimy my, ludzie wierzący, do lepszego życia – powitałby wszystkich jako gości, nie jako żałobników po 94 latach swojego długiego życia. Pięknego i niezwykłego życia. Życia, które z całą pewnością – można powiedzieć – miało dwa oblicza: jakże różne od siebie, ale zarazem jakże pokazujące, kim był; jak bardzo nietuzinkową był postacią.
Z jednej strony, jak przeczytałem, 126 ról aktorskich, 126 postaci, które zagrał w swoim życiu zawodowym, a z drugiej – tylko jedna postać, którą zagrał w życiu. Tylko jeden kochający od wczesnej młodości do ostatniej chwili swojego życia mąż, ojciec córki i syna, dziadek, przyjaciel, zwykły człowiek.
Praca, pobożność, pokora – jak powiedział przed chwilą Ekscelencja Ksiądz Biskup. Jakże to bardzo śląskie, czyli dokładnie takie, jaki był. Trudno sobie chyba w ogóle w Polsce dziś wyobrazić rzeczywiście poważny film o Śląsku i śląskości bez obecności w nim Franciszka Pieczki – tego właśnie człowieka, tego właśnie aktora.
A jednocześnie popatrzcie, Państwo: trzy najwyższe polskie odznaczenia tutaj, na orderowych poduszkach przy jego trumnie na pożegnanie – nadane przez różnych Prezydentów Rzeczypospolitej. Trzy najwyższe, patrząc w kolejności, tak jak są ułożone. To się nie zdarza i to nie jest przypadek.
To nie tylko pożegnanie wielkiego aktora, to nie tylko pożegnanie wielkiej postaci polskiej sceny i teatralnej, i filmowej przez dziesięciolecia, od lat 50.
Ale to także pożegnanie człowieka, którego życie – z całą pewnością można powiedzieć – było wzorcowe. Człowieka niezwykle porządnego, człowieka niezwykle rzetelnego, człowieka niezwykle ludzkiego, życzliwego ludziom, człowieka dobrego, a zarazem niezwykle szlachetnego. W wielu tego słowa znaczeniach – szlachetnego.
W króciuteńkim filmiku, który został przygotowany po to, żeby promować uroczyste obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości i stulecie zwycięskich powstań śląskich – w szczególności trzeciego powstania śląskiego – jest taki krótki fragment, kiedy mówi: „Choć kawa czorno i gorzko, byle polsko”.
Polskość i śląskość w jednym, jako jedna nierozerwalna całość. W tej wielkiej tradycji wtopionej także w jego duszę śląską i polską zarazem.
Syna powstańca śląskiego, chłopaka, który pracował na Śląsku i w polu na roli, i przez moment pracował w kopalni, cały czas marząc o kinie i o aktorstwie. Jak sam wspominał – pewnie z uśmiechem – ojciec gonił go, nie chciał się godzić, żeby chodził do kina, bo uważał, że kino prowadzi w życiu na manowce, i uważał, że film godzi w moralność, psuje człowieka.
Całym swoim późniejszym życiem pokazywał, że może być odwrotnie – że film może budować człowieka, że może pokazywać, jaki ten człowiek być powinien – w tak bardzo wielu przedstawieniach człowieka: od Kiemlicza do św. Piotra; od fabrykanta, bogacza, geniusza, a jednocześnie prostego człowieka, łódzkiego Mullera – z jednej strony – aż do myśliciela Jańcia Wodnika. W tak wielu różnych postaciach. W tak wspaniały sposób.
Nie wiem, czy jest w naszym kraju jakiś widz znający Franciszka Pieczkę tylko i wyłącznie jako postać sceniczną, filmową, który mógłby pod jego adresem podnieść choć jeden zarzut. Myślę, że nie. Cieszył się niezwykłą sympatią i szacunkiem – jako aktor, jako człowiek, jako Ślązak, jako Polak. Ale przede wszystkim był ogromnie lubiany – niezwykle ceniony i ogromnie lubiany. Właściwie za wszystkie swoje role aż do samego końca, do swoich niezwykle sympatycznych ostatnich występów aktorskich jako nestor wioski Wilkowyje w „Ranczu”.
Wielki zapis historii polskiego kina, wielki zapis historii polskiej sceny, poczynając od pierwszych kroków na deskach teatru w Jeleniej Górze, potem przez 10 lat w Krakowie, w Teatrze Ludowym, wreszcie Warszawa, sceny warszawskie. A rodzinnie, domowo – sercem tutaj, w Falenicy, od 1969 roku.
Niezwykłe, a zarazem zwykłe życie. Śmiało można powiedzieć: jak wzorzec do naśladowania dla tak wielu z nas. Z jednej strony – zawód wykonywany w świetle jupiterów, w światłach rampy, a z drugiej – przywiązanie do tych wartości absolutnie podstawowych, najważniejszych, najszlachetniejszych i niezłomna wierność tym wartościom. Jako świadectwo wielkości – wielkości artysty, wielkości człowieka, wielkości obywatela.
Z całego serca chcę podziękować. Z jednej strony – śp. Panu Franciszkowi Pieczce za jego piękne i niezwykłe życie, za jego wkład w rozwój polskiego teatru i polskiego kina, za jego wkład w rozwój polskiej sztuki scenicznej w szerokim tego słowa znaczeniu. Ale chcę mu podziękować także za przykład jego życia dla najbliższych i dla wszystkich tych, którzy bliżej go znali i się z nim stykali i dla których z całą pewnością jest wzorcem. Tak jak przede wszystkim dla najbliższych.
I chcę podziękować jego najbliższym za to, że do samego schyłku tego jakże długiego i pięknego życia opiekowali się nim do ostatniego momentu, dając mu rodzinne ciepło, a więc oddając także to, co jakże było ważne – i jest – dla śląskiej rodziny, każdego śląskiego domu i tej przysłowiowej śląskiej chaty: bycie razem do samego końca.
Panie Franciszku, z całego serca dziękujemy. Niech Pan spoczywa w pokoju, a jednocześnie – w co głęboko wierzymy – niech się Pan cieszy teraz współobecnością razem ze swoją małżonką, Panią Henryką, za którą Pan tak bardzo tęsknił i o której marzył Pan, że nadejdzie niedługo dzień tego ponownego spotkania po jej, jak Pan podkreślał, dla Pana przedwczesnym odejściu. Nie mamy wątpliwości, że cieszycie się już razem wspólną obecnością przy tronie Pana Boga.
Wieczne odpoczywanie racz mu dać, Panie…
