- Context
- Duda addressed residents of Lubartów on February 5, 2020, marking his first presidential visit to the city and celebrating its 477-year history.
- Main themes
- Local history of Lubartów, Polish national identity and patriotism, historical uprisings and resistance, noble families and city founding, Polish-Lithuanian heritage, community and civic pride, presidential visit and recognition, youth education in tradition
- Duration
- ~37 min
- Words
- 4,386
- Sentences
- 233
- Readability
- 57
- Grade
- 9.9
- Syntax
- 2.96
- Vocabulary
- 2.06
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other233 sentences in 62 paragraphs
Esteemed Members of Parliament, Senators,
Esteemed Mr. Voivode, Mr. Marshal,
Honorable Ms. Starosta,
Esteemed County Councilors,
Honorable Mr. Mayor,
Esteemed City Councilors,
All Distinguished Guests,
Honorable Ms. School Director,
Representatives of all organizations who have come to this meeting – I see the banners of the Individual Farmers' Solidarity, as always reliable, I greet you from the bottom of my heart,
Esteemed Residents of Lubartów, the county, this land!
I would like to thank you for the invitation and this warm, joyful, heartfelt welcome. I am very pleased to have the honor of being the first President of the Republic to visit Lubartów, your city. It is a great honor and satisfaction for me. Thank you for dedicating this afternoon to meet with me – for coming here.
Lubartów is a beautiful land, but it is primarily a very long history. This city has been around for 477 years, founded once by Piotr Firlej with the consent of King Sigismund I the Old, from whom he received the privilege along with the right to establish a city here – that was in 1543. The beginning of Lubartów is precisely dated to May 29 – then Lewartów – because that is how he decided to name the city: after the leopard, which was called lewart in Old Polish, and which was in the coat of arms of the Firlej family, their family emblem.
And today Lubartów is called as it is because after 200 years the Sanguszko family came, another great noble, powerful family with Lithuanian roots – it was a great Poland, together with Lithuania, the common Republic of Both Nations. They renewed the city privilege – then Augustus III renewed it for them, it was in 1744, so 201 years after the founding of the city – and they named Lubartów Lubartów.
It is from that time that this name, derived from the legendary Prince Lubart, son of the Grand Duke of Lithuania Gediminas, dates back. And thus the history of Poland with Lithuania here, on this land, in your city – just as it was then throughout the Republic – beautifully intertwined and found its reflection also in the coat of arms of the city of Lubartów, where there is Pogoń and there are indeed leopards.
But it is not only those old histories, although the Piotr Firlej I mentioned was indeed a hero of the great battle of Orsha. It is also the heroic history of the residents of this city, that is, your great-great-grandparents, great-grandparents, sometimes grandparents. Especially when Poland disappeared from the map, torn between the partitioners: first the Austrian partition, then the Russian one – since 1815.
And the uprisings in which Lubartów did not spare courage, blood. The November Uprising, when there was a battle near Lubartów; the January Uprising, when residents of Lubartów also fought in the units – and another battle near Lubartów, when the tsarist regime severely punished the city and its residents with the entire developed machinery of Russification, the destruction of the very active patriotic Capuchin order present here, many persecutions that took place here, deportations to Siberia – all that the patriots, heroic people who wanted Poland to be again, experienced at that time.
This is the great history of your city. Then also the defense of the Republic in 1939, and earlier its reconstruction, because Lubartów was dynamically developing in the Second Republic, when the tsarist regime fell, when free Poland came back here, when we regained independence. But later the years of war were also difficult, because it was on this land that partisan units operated – it was from this city that boys went to the partisans, fought. None other than the Home Army units in July 1944 liberated Lubartów.
This is a wonderful, beautiful history of your city, but above all it is a wonderful, beautiful history of your families. Because you have been here forever, you are on your ancestral land, raising successive generations of Lubartów residents in your beautiful, incredible tradition, always so Polish, so strong – a tradition of caring for the Polish state, fighting for the Polish state to the very end, a tradition of rebuilding after all the misfortunes that came. And there were many, as wars, uprisings, fires, and destruction swept through here. Lubartów has always risen with the hands of its residents, it has always been.
I look at you with a smile, because I am glad that it is flourishing today as well, and I hope it will continue to flourish. I have great joy in my heart, seeing how proud you are of your history – like this School Complex No. 2, which was named after Prince Paweł Karol Sanguszko, a great Polish patriot, one could say Polish-Lithuanian, from the Sanguszko family.
So this great history and tradition are still alive here. Thank you for raising the youth in this tradition, who beautifully sang our anthem a moment ago. I am immensely grateful that here, on this land, it is just as it is – that this tradition is so strong here and you remain unwaveringly in Poland and with Poland. Always! As I said, even when it was not on the map, here they fought for it to return – and courage was never spared.
Today we have a good period in our history – one can boldly say that. For 30 years Poland has been a fully free state, fully sovereign. I looked at those banners of Solidarity, because Solidarity is a great symbol of our freedom. It is thanks to the people of Solidarity – thanks to this enormous social movement, in which there were also farmers, who did not let the communists take their land, who remained with it, and then fought for a free Poland – that Poland today is free!
We regained it through our bloodless revolution in 1989. The military power was on the side of the North Atlantic Alliance, NATO countries, but the social power, the power of hearts was here, on this side. It was on the Vistula, in Poles, on this land. And it was with our hands – the generations of my parents and grandparents – that we managed to overthrow communism. We managed to overthrow it in Poland, and then it went like a wave – and it was overthrown throughout Central Europe. And it regained its freedom. We initiated this work – precisely the people of Solidarity.
And today, thanks to them, we have this time – these 30 years – when we are trying to build a market economy, we want above all, for it to be as our constitution declares: a social market economy. That is, one in which the distribution of goods is fair. I am glad that for several years we have indeed been able to conduct such a policy; one that – I am convinced – has always been needed in Poland. And we can do this as fully free people, citizens of a fully independent state since 1989.
A lot of time has passed and during that time there has been much suffering. Many workplaces, especially at the beginning of the 1990s, were liquidated, State Agricultural Enterprises fell, there were many tragedies. Many people sometimes lost even the sense of life, fell into addictions, diseases, for many it was not a good time. But we went through it.
Just as Lubartów went through all the difficult periods in its history, how it once survived the hardships of tsarist repression and how it greatly declined – when free Poland came, it began to revive, because you are ambitious people, attached to your homeland, to your tradition, to all that is simply yours. You do not give up – and for that, I am immensely grateful. I ask you to hold on to that, because this is a good time for Poland. In my opinion – increasingly better. Our position – especially regarding wealth among the countries of Europe and the world – is growing.
We are the sixth country in the European Union, we have ambitions to enter the G20 in the future. We want to become one of the wealthier countries in the world. But above all – and this is my personal greatest ambition – I want Poles to live better and better, for the people who live in our country, for us as a society, when I finish my presidential service, to say: “Sir, we live better than when you started.” That will be the most beautiful thing I can hear. And I will be able to calmly acknowledge that the years of my presidential service were well realized, because from the very beginning – and it is – my most important goal.
What does it mean? “We live better” does not only mean that we are wealthier, that we have higher salaries, that finally there are family benefits, such as 500+; that additional pensions and annuities are paid – the proverbial thirteenth; that there are various types of benefits. But above all, it means that the state is becoming modern, that it is more for the person; that places are being created where services needed by people are easily accessible, such as social service centers – I prepared a law in the President's Chancellery and it is there.
I hope that municipalities will use it to create these social service centers, to make life easier and services more accessible. So that the work that the local government does in the field of providing social services is carried out more efficiently and that it is easier for ordinary people to benefit from it. These are immensely important tasks that we have only just begun. I hope we will succeed in realizing them.
Because “we live better” also means, for example, security. This is health security – and thus important programs that need to be implemented, such as the National Oncology Strategy program, that is, the fight against cancer, against oncological diseases, of which – as experts say – there will be more and more, because we will live longer. We need a good treatment system, good prevention, quick detection, so that people can live calmly and safely; so that doctors and therapy are easily accessible. It is already better today, but we must implement it comprehensively – such a program is in preparation and will be announced soon. I would like it to be well implemented, so that we take care of it.
But it is also everyday security – resulting from the fact that the police work well, that there is low crime, and high detection rates, that the army is well equipped, that we are also safe militarily, and this is served by the fact that we are in the North Atlantic Alliance. It is a great satisfaction for me that today NATO troops are present in Poland, which we invited here, are here at our will, at our request – primarily our American allies, the strongest, most powerful, and most effective army in the world; that thanks to this our security is real. All of this is immensely important.
We signed a major contract for the purchase of F-35 fighter jets. 32 fighter jets – but the most modern, best planes in the world, which will necessitate a deep modernization of the Polish army, so that not only the air forces adapt to these modern systems, but also all our other forces.
I am immensely grateful to all those who have volunteered for the Territorial Defense Forces in recent years. We wanted to harness the patriotic attitude of people in our country who wanted to serve Poland. We created the Territorial Defense Forces and I thank everyone who joins them – they show a patriotic attitude, dedicate their time. Not only to prepare for the possible defense of the homeland, but also to prepare to help their neighbors in the event of any misfortune, natural disaster, flood, or otherwise. They are ready for that. They have already proven themselves, for example, in Małopolska. I thank everyone who shows this patriotic, pro-social, and pro-state attitude and volunteers for the Territorial Defense.
I also thank everyone who creates various non-governmental organizations. This is very important. A modern society in a modern state gathers in various organizations, people act charitably, people act as volunteers. I thank all the ladies – and gentlemen too – who create Rural Housewives' Circles. I am very pleased that the law we prepared is working.
We still have many important tasks ahead of us. We need to wisely and properly complete the reform of the judiciary – this is a fundamental issue. My great desire, ladies and gentlemen, is for Poland, which its residents, Poles, call a just state, just in every respect. It is extremely important that this sense of justice exists, of fair treatment by state authorities, that the authorities remember the people, including the farmers I mentioned, who work hard to ensure our food security – for which here, on this land – a land so agricultural – I want to thank once again. This is an extremely important task that you are carrying out.
[Voice from the audience regarding the presidential elections]
Ladies and gentlemen, I know that Ms. Marshal Elżbieta Witek issued an order today regarding the presidential elections, that these elections – as she announced – will take place according to what she decided: on May 10. Yes, ladies and gentlemen, of course I will run in the presidential elections.
Thank you very much! I understand that this is an expression of satisfaction with this decision. Thank you very much.
Ladies and gentlemen, I care deeply about the development of Poland, which has been progressing so well in recent years, continuing. I care deeply that the government, which is and which – in my opinion – governs Poland well, effectively conducts our economic affairs, which well fulfills the tasks entrusted to it, as well as those electoral commitments that were once also my commitments – that this government can continue to carry out its mission, presenting good legislative proposals that will be accepted by the President, because we have the same program. If these are well-prepared laws, laws that will support society, support the development of the country, then the government can certainly always count on my responsible signature.
That is why I have decided to run for office. I believe it is necessary. I believe that the policy that has been implemented so far and is being implemented is an effective policy that leads to the growth of Poland's prosperity, a policy that builds us up. Look! Just yesterday and the day before, the current President of France was visiting our country. He came to us right after an extremely important, historic event, a difficult event for us, which is the departure of Great Britain from the European Union. He came because he feels that France is today a European leader, he feels that, in a sense, he bears responsibility for the future of the European Union. He came and talked to us about the future of the European Union because we are a large, significant European country and a leader in our part of Europe. This is visible evidence of that.
It is to us, ladies and gentlemen, that the President of the United States came to the Three Seas Summit in Warsaw, which we organized, where twelve Central European countries met, to show that the United States is interested in our part of Europe, is interested in economic cooperation, is interested in the development of infrastructure in our part of Europe. That we are an important place on the world map for the United States – the largest economy in the world. He came to us. And the Three Seas Initiative is also our initiative, as I created it together with the President of Croatia, Kolinda Grabar-Kitarović.
I want it to continue. I want this cooperation to develop as it has been developing so far. This is my great satisfaction, but it will truly be complete when I can look at the existing S19 route here – also in Lubartów – which connects the Lithuanian border with the Slovak border [and runs] through all of eastern Poland and which is an important route on the Three Seas map, connecting the Baltic Sea, going further through Slovakia, Hungary, Romania, Bulgaria, to the Black Sea, which branches off and goes towards Slovenia, Croatia, along the Adriatic.
This is the most important thing for me. I want these processes to be implemented because they build our position, they also develop our country economically. We have ports, we want to have a large central communication port, an airport, not far from Warsaw. We want to be an economic hub and an energy hub for our part of Europe. We are expanding our LNG terminal, and I hope we will have a second one. We are currently implementing a gas pipeline from the Norwegian shelf through Denmark to Poland to ensure gas security. To ensure energy security – not only for ourselves but also for our neighbors, Ukraine, for which we are currently building a new gas pipeline through all of Poland, and for other neighbors with whom we are building gas interconnectors – precisely to enable gas transmission.
Already today, at our LNG terminal, we are receiving gas from the United States, we are receiving gas from Qatar. We choose from whom we will buy gas. This is our sovereign decision. We can make it ourselves precisely because these important investments are and – I hope – will be implemented.
That is why, ladies and gentlemen, I want to run for office, so that this process of Poland's development continues and so that everything that is being done in Poland today for people, for Polish families, especially for families with children, continues to be implemented and, above all, maintained. Because this is extremely important. Because it has largely eliminated poverty in Poland, it has made many children feel dignified because they could buy what their peers had before, what they dreamed of, but their parents could not afford. What some children dreamed of – to be able to go to the seaside with their parents for the first time in their lives, that parents no longer have to worry about how to provide for their child's school supplies. Ladies and gentlemen! Since this program [500+] and since the school supply program 300+ started, I have not seen advertisements for loans for school supplies on television! There are none, because it is not profitable to broadcast them!
This is wise policy. I know that many people have already forgotten about 500+ or 300+, because they consider it natural. But just five years ago, ladies and gentlemen, it did not exist, and most people in Poland did not believe that such a program as 500+ could be implemented. After all, we were told that it could not be done. It is not difficult to find today – quotes from important politicians who claimed that it could not be done.
Suddenly it turned out that wise policy implemented jointly by the President and the government, and by parliament, through the parliamentary majority, can lead to the creation of a well-functioning tax administration and to taking actions that lead to the elimination or significant reduction of the so-called VAT gap. What does this mean in practice? It means that over fifty billion zlotys were not stolen, as was the case before. It is precisely thanks to this that these benefits are possible.
I want this policy to continue to be implemented. Thank you for supporting me in this. This support is, of course, immensely needed. Yes. And I will humbly ask for your votes.
Once again, I sincerely thank you for today's meeting. I know that Lubartów is developing, I know that soon a new workplace will be established in Lubartów. I congratulate the Mayor on signing the agreement with the investor.
[A voice from the audience] What about the climate, Mr. President? We also have a voice!
I wholeheartedly invite you to the #sadziMY campaign, to which I invite all young people to plant forests in Poland together with me. This is extremely important, but above all, ladies and gentlemen, I will certainly respond. You are right. Young people have the right to demand that policies be implemented that indeed also lead to the modernization of the country. First of all, there are two things we must take care of: on the one hand, it is the climate, but it is also the air. These are two different matters, especially the air in large cities, such as my city, from which I come – Kraków. This is a really serious problem that affects many people, and young people think about their future. Thinking about their past – that is also our duty.
We have approached this matter very seriously. First, there was the Kyoto Convention, which obliged us to an eight percent reduction [in greenhouse gas emissions] – we reduced emissions by 30 percent. That was our obligation. We have done much more in terms of emission reduction than was required at that time.
Today we have a problem. Because for forty years, during the times when we were not – as I said – a fully free and fully sovereign state, not only against our will but also by mandate from the Big Brother from the East, such an energy sector was created in Poland as was created. An energy sector based on coal was created. Today we do not have nuclear energy, we do not have atomic energy – perhaps it is fortunate that it was not [realized] in Soviet technology, like in Chernobyl, God forbid.
But, ladies and gentlemen, it is true that we must today decisively transform our energy sector so that it is a sector more conducive to the climate, that is, so that it is more conducive to the survival of humanity in the future.
I talked about this with President Emmanuel Macron. As you probably know, the President is one of the leaders of the climate movement regarding climate protection, introducing emission neutrality by 2050. The President is fortunate to come from a country where energy is nuclear. Indeed, France is at the forefront in this regard. There are also many countries that have invested in green energy. We are also investing in green energy and will be developing it in the coming years. Wind farms will be built, but they will be built in the Baltic Sea so as not to disturb people. Solar farms will also be built.
Recently, I was at PGE, at the Dolna Odra Power Plant, where an investment in new gas-steam blocks is starting. Blocks that will soon replace coal blocks, and that will already be a huge gain for the climate. Of course, gas is also a fossil fuel and is not a hundred percent good solution. But we must take intermediate paths to that great goal. Why? Because it is extremely important that this transformation is just. What does that mean? It means that we must maintain jobs, that people have places to work, that they can earn a decent living, that we do not destroy our industry, but rather that we gradually transform it. I discussed this with the President of France. We need resources for this. I believe that we will obtain these resources on our own. I believe that our companies, especially our large energy companies, will do this. But of course, we also need support from around the world in this process. And I told the President that I ask for understanding.
We are taking action – in this process, planting forests is also very important, so I really invite you to this campaign, because trees are the best means of absorbing CO2. Trees, in which the process of photosynthesis takes place. Forests also benefit humanity.
It is true that the Bełchatów power plant is a power plant that operates on lignite. There are many such power plants in Germany because Germany is extracting lignite on a large scale, by the way. However, I assure you that there are also very serious plans regarding the Bełchatów Power Plant to transform it so that it becomes pro-climate – especially since the coal resources in Bełchatów are running out. So I assure you that actions in this regard are being taken.
Ladies and gentlemen, this is a difficult matter for me. I know that for young people it is difficult to accept, but we have the possibilities we have, and we must balance two issues. We have climate protection, but within the framework of sustainable development. Sustainable development also means that people can survive, that the economy can survive. We must do all this wisely. I assure you that we are taking action in this regard. As much as we can.
[A question from the audience regarding avian influenza that affected the Lubartów district]
I have been informed about this difficult situation. I greatly thank the provincial and district authorities for their very efficient action. It was a dangerous epidemic that was managed immediately. And very well. I believe that all restrictions will soon be lifted, and I hope that farmers and breeders will be able to return to normal work.
I want to say one more thing. Today there are many concerns and a lot is being said in the media about this very dangerous flu that has appeared in China. I had a meeting the day before yesterday with the Minister of Health and the Chief Sanitary Inspector, and we talked about this for a long time. They are prepared. There is currently no outbreak or case of this flu in our country, but they are fully prepared, they have everything secured. Also, the case that you managed to handle so quickly here on the spot, with this animal virus, shows that we are indeed prepared, and I want to assure you that you do not have to worry about that virus because our sanitary services are prepared and we are safe.
Thank you once again. All the best and see you soon!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie,
Wielce Szanowny Panie Wojewodo, Panie Marszałku,
Szanowna Pani Starosto,
Szanowni Państwo Radni Powiatowi,
Szanowny Panie Burmistrzu,
Szanowni Państwo Radni Miejscy,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,
Szanowna Pani Dyrektor Szkoły,
Przedstawiciele wszystkich organizacji, którzy zechcieli przybyć na to spotkanie – widzę banery Solidarności Rolników Indywidualnych, jak zawsze niezawodnej, witam z całego serca,
Wielce Szanowni Państwo – Mieszkańcy Lubartowa, powiatu, tej ziemi!
Bardzo dziękuję za zaproszenie i to gorące, radosne, serdeczne przyjęcie. Bardzo się cieszę, że spotyka mnie ten zaszczyt, że jestem pierwszym Prezydentem Rzeczypospolitej, który odwiedza Lubartów, Wasze miasto. Jest to dla mnie ogromny zaszczyt i satysfakcja. Dziękuję, że zechcieli Państwo poświęcić dzisiejsze popołudnie na spotkanie ze mną – na to, żeby tutaj przybyć.
Lubartów to piękna ziemia, ale to przede wszystkim bardzo długa historia. 477 lat liczy to miasto założone kiedyś przez Piotra Firleja za zgodą króla Zygmunta Starego, od którego otrzymał przywilej wraz z prawem stworzenia tutaj miasta – to był 1543 rok. Dokładnie 29 maja datuje się początek Lubartowa – wtedy Lewartowa – bo właśnie tak postanowił nazwać miasto: od lamparta zwanego wtedy, po staropolsku, lewartem, który był w herbie Firlejów, był ich znakiem rodowym.
A dzisiaj Lubartów nazywa się tak, jak się nazywa, bo po 200 latach przyszli Sanguszkowie, kolejny wielki możny, potężny ród magnacki z korzeniami litewskimi – to była wielka Polska, razem z Litwą wspólna Rzeczpospolita Obojga Narodów. Odnowili przywilej miejski – wtedy August III odnowił im ten przywilej, był to 1744 rok, a więc 201 lat po założeniu miasta – i nazwali Lubartów Lubartowem.
To właśnie od tego czasu datuje się ta nazwa pochodząca od legendarnego księcia Lubarta, syna wielkiego księcia litewskiego Giedymina. I tak oto historia Polski z Litwą tutaj, na tej ziemi, w Państwa mieście – tak jak wtedy w całej Rzeczypospolitej – pięknie się zaplotła i znalazła swoje odzwierciedlenie także w herbie miasta, Lubartowa, gdzie jest Pogoń i są właśnie lamparty.
Ale to nie tylko tamte stare dzieje, choć wspomniany przeze mnie Piotr Firlej był przecież bohaterem wielkiej bitwy pod Orszą. To także bohaterska historia mieszkańców tego miasta, czyli Państwa prapradziadków, pradziadków, czasem dziadków. Zwłaszcza wtedy, gdy Polska zniknęła z mapy rozdarta pomiędzy zaborców: najpierw zabór austriacki, później rosyjski – od 1815 roku.
I powstania, w których Lubartów nie szczędził męstwa, krwi. Powstanie listopadowe, gdy pod Lubartowem była bitwa; powstanie styczniowe, gdy w oddziałach walczyli też mieszkańcy Lubartowa – i kolejna bitwa pod Lubartowem, gdy carat srogo ukarał miasto i jego mieszkańców całą rozwiniętą machiną rusyfikacyjną, zniszczeniem obecnego tutaj, bardzo aktywnego patriotycznie zakonu kapucynów, wieloma prześladowaniami, które miały tu miejsce, wywózkami na Sybir – wszystkim, czego doświadczyli w tamtym czasie patrioci, ludzie bohaterscy, którzy chcieli, aby Polska znowu była.
Jest to wielka historia Waszego miasta. To potem także obrona Rzeczypospolitej w 1939 roku, a wcześniej jej odbudowa, bo Lubartów dynamicznie się rozwijał w II Rzeczypospolitej, gdy upadł carat, gdy przyszła tu na powrót wolna Polska, gdy odzyskaliśmy niepodległość. Ale później lata wojny też były trudne, bo właśnie na tej ziemi były oddziały partyzanckie – to z tego miasta chłopcy szli do partyzantki, walczyli. Nie kto inny, tylko właśnie oddziały Armii Krajowej w lipcu 1944 roku dokonały oswobodzenia Lubartowa.
To wspaniała, piękna historia Waszego miasta, ale przede wszystkim jest to wspaniała, piękna historia Waszych rodzin. Bo są tu Państwo od zawsze, jesteście na swojej ojcowiźnie, wychowujecie kolejne pokolenia lubartowian w swojej pięknej, niesamowitej tradycji, zawsze jakże polskiej, jakże mocnej – tradycji dbałości o polskie państwo, walki o polskie państwo do samego końca, tradycji odbudowy po wszystkich nieszczęściach, które przychodziły. A było ich wiele, bo przetaczały się tu wojny, były powstania, pożary, zniszczenia. Lubartów rękami swoich mieszkańców zawsze się podnosił, zawsze był.
Patrzę na Państwa z uśmiechem, bo cieszę się, że dzisiaj też rozkwita, i mam nadzieję, że będzie rozkwitał nadal. Mam wielką radość w sercu, patrząc, jak są Państwo dumni ze swojej historii – jak choćby ten Zespół Szkół nr 2, który został nazwany imieniem księcia Pawła Karola Sanguszki, właśnie wielkiego polskiego patrioty, można powiedzieć polsko-litewskiego, z rodu Sanguszków.
A więc ta wielka historia i tradycja są tu cały czas żywe. Dziękuję, że w tej tradycji wychowują Państwo młodzież, która pięknie przed chwilą odśpiewała nasz hymn. Jestem ogromnie wdzięczny, że tutaj, na tej ziemi, jest właśnie tak, jak jest – że ta tradycja jest tu tak mocna i Państwo trwają nieprzerwanie w Polsce i przy Polsce. Zawsze! Jak powiedziałem, nawet wtedy, gdy nie było jej na mapie, tutaj walczono, by wróciła – i nigdy nie szczędzono męstwa.
Dzisiaj mamy dobry okres w naszych dziejach – śmiało można to powiedzieć. Od 30 lat Polska jest państwem w pełni wolnym, w pełni suwerennym. Patrzyłem na te banery Solidarności, bo Solidarność to wielki symbol naszej wolności. To dzięki ludziom Solidarności – dzięki temu ogromnemu ruchowi społecznemu, w którym także byli rolnicy, którzy wcześniej nie dali komunistom wydrzeć sobie ziemi, którzy przy niej pozostali, a potem walczyli o wolną Polskę – ta Polska dzisiaj jest wolna!
Odzyskaliśmy ją naszą bezkrwawą rewolucją w 1989 roku. Siła militarna była po stronie Sojuszu Północnoatlantyckiego, państw NATO, ale siła społeczna, siła serc była tutaj, po tej stronie. Była nad Wisłą, w Polakach, na tej ziemi. I to właśnie naszymi rękami – pokolenia moich rodziców i dziadków – udało się obalić komunizm. Udało się obalić go w Polsce, a potem poszło to jak fala – i został obalony w całej Europie Środkowej. I odzyskała ona wolność. To my zapoczątkowaliśmy to dzieło – właśnie ludzie Solidarności.
I dzisiaj, właśnie dzięki nim, mamy czas – te 30 lat – gdy staramy się budować gospodarkę rynkową, chcemy przede wszystkim, by było tak, jak deklaruje nasza konstytucja: społeczna gospodarka rynkowa. Czyli taka, w której podział dóbr jest sprawiedliwy. Cieszę się, że od kilku lat rzeczywiście udaje nam się prowadzić taką właśnie politykę; taką, jaka – jestem przekonany – była Polsce potrzebna od zawsze. A możemy to robić tak naprawdę jako w pełni wolni ludzie, obywatele w pełni niepodległego państwa od 1989 roku.
Czasu minęło wiele i przez ten czas było wiele cierpień. Wiele zakładów pracy, zwłaszcza na początku lat 90., zostało zlikwidowanych, padły Państwowe Gospodarstwa Rolne, było bardzo wiele tragedii. Bardzo wielu ludzi czasem straciło nawet sens życia, popadło w nałogi, choroby, dla bardzo wielu nie był to dobry czas. Ale przeszliśmy przez to.
Tak jak Lubartów przeszedł przez wszystkie trudne okresy w swoich dziejach, jak przetrwał kiedyś trudy carskich represji i tego, że przez to miasto bardzo mocno podupadło – gdy przyszła wolna Polska, zaczął się odradzać, bo są Państwo ludźmi ambitnymi, przywiązanymi właśnie do ojcowizny, do swojej tradycji, do tego wszystkiego, co po prostu Wasze. Nie odpuszczacie – i za to ogromnie dziękuję. Proszę, byście tak trzymali, bo jest to dobry czas dla Polski. W moim przekonaniu – coraz lepszy. Nasza pozycja – przede wszystkim jeżeli chodzi o zamożność wśród państw Europy i świata – rośnie.
Jesteśmy szóstym państwem w Unii Europejskiej, mamy ambicje wejścia w przyszłości do G20. Chcemy się stać jednym z bogatszych państw świata. Ale przede wszystkim – i to jest moja osobista największa ambicja – chcę, by Polakom żyło się coraz lepiej, by ludzie, którzy mieszkają w naszym kraju, byśmy jako społeczeństwo, gdy będę kończył moją prezydencką służbę, powiedzieli: „Proszę Pana, żyje nam się lepiej, niż wtedy, gdy Pan zaczynał”. To będzie najpiękniejsze, co mogę usłyszeć. I będę mógł spokojnie uznać, że lata mojej prezydenckiej służby były dobrze zrealizowane, bo był to od samego początku – i jest – mój najważniejszy cel.
Co to oznacza? „Żyje nam się lepiej” nie oznacza tylko tego, że jesteśmy bogatsi, że mamy wyższe pensje, że wreszcie są świadczenia rodzinne, takie jak 500+; że są wypłacane dodatkowe emerytury i renty – te przysłowiowe trzynastki; że są różnego rodzaju świadczenia. Ale przede wszystkim to oznacza, że państwo staje się nowoczesne, czyli jest bardziej dla człowieka; że powstają miejsca, w których są łatwo dostępne usługi potrzebne człowiekowi, jak choćby centra usług społecznych – przygotowałem w Kancelarii Prezydenta ustawę i ona jest.
Mam nadzieję, że gminy będą z niej korzystały po to właśnie, by tworzyć te centra usług społecznych, by życie było łatwiejsze, a usługi bardziej dostępne. Aby w związku z tym praca, którą realizuje samorząd w dziedzinie świadczenia usług społecznych, była realizowana bardziej wydajnie i żeby zwykłemu człowiekowi łatwiej było z tego skorzystać. To ogromnie ważne zadania, które dopiero zaczęliśmy. Mam nadzieję, że uda się je zrealizować.
Bo „żyje nam się lepiej” oznacza także choćby bezpieczeństwo. To bezpieczeństwo zdrowotne – a więc ważne programy, które trzeba zrealizować, jak choćby program Narodowej Strategii Onkologicznej, a więc walki z rakiem, z chorobami onkologicznymi, których – jak mówią eksperci – będzie coraz więcej, bo będziemy coraz dłużej żyli. Trzeba nam dobrego systemu leczenia, dobrej profilaktyki, szybkiego wykrywania, by ludzie mogli żyć spokojnie i bezpiecznie; by lekarz i terapia byli łatwo dostępni. Już dzisiaj jest lepiej, ale musimy to zrealizować w sposób kompleksowy – taki program jest w przygotowaniu i w najbliższym czasie będzie ogłoszony. Chciałbym, aby został dobrze wdrożony, byśmy o to dbali.
Ale to także codzienne bezpieczeństwo – wynikające z tego, że dobrze działa policja, że jest niska przestępczość, a wysoka wykrywalność, że jest dobrze wyposażone wojsko, że jesteśmy bezpieczni również pod względem militarnym, a temu służy to, że jesteśmy w Sojuszu Północnoatlantyckim. Jest dla mnie wielką satysfakcją, że dzisiaj w Polsce są obecne wojska Sojuszu Północnoatlantyckiego, które tutaj zaprosiliśmy, są z naszej woli, na naszą prośbę – przede wszystkim nasi amerykańscy sojusznicy, najsilniejsza, najpotężniejsza i najskuteczniejsza armia świata; że dzięki temu nasze bezpieczeństwo jest realne. To wszystko jest ogromnie ważne.
Podpisaliśmy wielki kontrakt na zakup myśliwców F-35. 32 myśliwce – ale najnowocześniejsze, najlepsze samoloty na świecie, które wywołają konieczność głębokiej modernizacji polskiej armii, by do tych nowoczesnych systemów dostosowały się nie tylko wojska lotnicze, lecz także wszelkie inne nasze wojska.
Jestem ogromnie wdzięczny wszystkim, którzy w ostatnich latach zgłaszają się do utworzonych Wojsk Obrony Terytorialnej. Chcieliśmy wykorzystać patriotyczną postawę ludzi w naszym kraju, którzy chcieli służyć Polsce. Stworzyliśmy Wojska Obrony Terytorialnej i dziękuję wszystkim, którzy się do nich zgłaszają – pokazują patriotyczną postawę, poświęcają swój czas. Nie tylko, by się przygotować do ewentualnej obrony ojczyzny, ale żeby się przygotować także do pomocy, którą mogą nieść swoim sąsiadom w przypadku jakiegokolwiek nieszczęścia, klęski żywiołowej, powodzi czy innej. Są do tego gotowi. Sprawdzili się już choćby w Małopolsce. Dziękuję wszystkim, którzy tę patriotyczną, prospołeczną i propaństwową postawę wykazują i zgłaszają się do Obrony Terytorialnej.
Dziękuję też wszystkim, którzy tworzą różnego rodzaju organizacje pozarządowe. To bardzo ważne. Nowoczesne społeczeństwo w nowoczesnym państwie zbiera się w różnego rodzaju organizacjach, ludzie działają charytatywnie, ludzie działają jako wolontariusze. Dziękuję wszystkim paniom – i panom też – którzy tworzą Koła Gospodyń Wiejskich. Cieszę się ogromnie, że ustawa, którą przygotowaliśmy, działa.
Przed nami jeszcze wiele ważnych zadań. Trzeba mądrze i dobrze dokończyć reformę wymiaru sprawiedliwości – to sprawa podstawowa. Wielkim moim pragnieniem, proszę Państwa, jest Polska, którą jej mieszkańcy, Polacy, nazywają państwem sprawiedliwym, sprawiedliwym pod każdym względem. Jest niezwykle ważne, żeby to poczucie sprawiedliwości było, sprawiedliwego traktowania przez władze państwowe, tego, że władza pamięta o ludziach, chociażby o wspomnianych przeze mnie rolnikach, którzy ciężko pracują, żeby zapewnić nam wszystkim bezpieczeństwo żywnościowe –za co tutaj, na tej ziemi – ziemi tak bardzo rolniczej – z całego jeszcze raz chcę podziękować. To niezwykle ważne zadanie, które realizujecie.
[Głos z sali w sprawie wyborów prezydenckich]
Proszę Państwa, wiem, że Pani Marszałek Elżbieta Witek wydała dzisiaj zarządzenie dotyczące wyborów prezydenckich, że te wybory – jak zapowiedziała – odbędą się zgodnie z tym, co zdecydowała: 10 maja. Tak, proszę Państwa, oczywiście będę kandydował w wyborach prezydenckich.
[Oklaski, okrzyki: Andrzej Duda!]
Bardzo Państwu dziękuję! Rozumiem, że jest to wyraz zadowolenia z tej decyzji. Bardzo Państwu dziękuję.
Szanowni Państwo, bardzo mi zależy na tym, żeby rozwój Polski, który w ostatnich latach tak dobrze postępuje, nadal trwał. Bardzo mi zależy na tym, żeby rząd, który jest i który – w moim przekonaniu – dobrze rządzi Polską, bardzo skutecznie prowadzi nasze sprawy gospodarcze, który dobrze realizuje powierzone mu zadania, a także te zobowiązania wyborcze, które kiedyś były także i moimi zobowiązaniami – żeby ten rząd mógł dalej realizować swoją misję, przedstawiając dobre projekty ustaw, które będą przyjmowane przez Prezydenta, bo mamy ten sam program. Jeżeli będą to dobrze przygotowane ustawy, ustawy, które będą wspierały społeczeństwo, wspierały rozwój kraju, to z całą pewnością rząd będzie zawsze mógł liczyć na mój odpowiedzialny podpis.
Dlatego właśnie zdecydowałem się kandydować. Uważam, że jest to potrzebne. Uważam, że ta polityka, która była do tej pory realizowana i jest realizowana, jest polityką skuteczną, która prowadzi do wzrostu zamożności Polski, polityką, która nas buduje. Popatrzcie Państwo! To wczoraj i przedwczoraj był w naszym kraju z wizytą obecny Prezydent Francji. Przyjechał do nas zaraz po niezwykle ważnym, historycznym wydarzeniu, trudnym wydarzeniu dla nas, jakim jest odejście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Przyjechał dlatego, że ma poczucie, że Francja jest dzisiaj europejskim liderem, ma poczucie, że w związku z tym w jakimś sensie niesie na sobie odpowiedzialność za przyszłość Unii Europejskiej. Przyjechał i rozmawiał z nami o przyszłości Unii Europejskiej, bo jesteśmy dużym, liczącym się europejskim państwem i liderem w naszej części Europy. To jest tego widomy dowód.
To do nas, proszę Państwa, na Szczyt Trójmorza w Warszawie, który my organizowaliśmy, na którym spotkało się dwanaście państw Europy Środkowej, przyjechał Prezydent Stanów Zjednoczonych, żeby pokazać, że Stany Zjednoczone są zainteresowane naszą częścią Europy, są zainteresowane współpracą gospodarczą, są zainteresowane rozwojem infrastruktury w naszej części Europy. Że jesteśmy ważnym dla Stanów Zjednoczonych – tej największej na świecie gospodarki – miejscem na mapie świata. Do nas [Prezydent USA] przyjechał. A Trójmorze jest także i naszą inicjatywą, bo stworzyłem je razem z Panią Prezydent Chorwacji Kolindą Grabar-Kitarović.
Chcę, żeby nadal trwało. Chcę, żeby ta współpraca rozwijała się tak, jak się rozwija do tej pory. To jest moja wielka satysfakcja, ale ona będzie rzeczywiście pełna wtedy, kiedy będę mógł popatrzeć na istniejącą, tutaj – także w Lubartowie – trasę S19, która łączy granicę litewską z granicą słowacką [i prowadzi] poprzez całą wschodnią Polskę i która jest ważną trasą na mapie Trójmorza, która łączy Morze Bałtyckie, idąc dalej przez Słowację, przez Węgry, przez Rumunię, przez Bułgarię, z Morzem Czarnym, która rozgałęzia się i idzie w kierunku Słowenii, Chorwacji, nad Adriatyk.
To jest dla mnie najważniejsze. Chcę, żeby te procesy były realizowane, bo one budują naszą pozycję, one rozwijają nasz kraj także gospodarczo. To my mamy porty, to my chcemy mieć wielki centralny port komunikacyjny, lotniczy, niedaleko Warszawy. To my chcemy być hubem gospodarczym i hubem energetycznym dla naszej części Europy. To my rozbudowujemy nasz gazoport, a mam nadzieję, będziemy mieli jeszcze drugi. To my realizujemy dzisiaj gazociąg z szelfu norweskiego poprzez Danię do Polski po to, żeby zapewnić bezpieczeństwo gazowe. Po to, żeby zapewnić bezpieczeństwo energetyczne – nie tylko sobie, ale także i naszym sąsiadom, Ukrainie, do której w tej chwili przez całą Polskę budujemy nowy gazociąg, innym naszym sąsiadom, z którymi budujemy interkonektory gazowe – właśnie po to, by można było przesyłać gaz.
Już dzisiaj w naszym gazoporcie odbieramy gaz ze Stanów Zjednoczonych, odbieramy gaz z Kataru. To my wybieramy, od kogo kupimy gaz. To jest nasza, suwerenna decyzja. Możemy ją podejmować sami właśnie dlatego, że [te] ważne inwestycje są i – mam nadzieję – będą realizowane.
Po to właśnie, proszę Państwa, chcę kandydować, żeby ten proces rozwoju Polski nadal trwał i żeby to wszystko, co dzisiaj robi się w Polsce dla ludzi, dla polskiej rodziny, zwłaszcza tej rodziny, która ma dzieci, było nadal realizowane, a przede wszystkim utrzymane. Bo to jest niezwykle istotne. Dlatego, że to właśnie w ogromnym stopniu zlikwidowało w Polsce biedę, to właśnie sprawiło, że wiele dzieci poczuło się godnie, bo mogły kupić to, co wcześniej mieli ich rówieśnicy, to, o czym marzyły, a na co rodziców nie było stać. To, o czym niektóre dzieci marzyły – by mogły po raz pierwszy w życiu pojechać z rodzicami nad morzem, to że rodzice nie muszą się teraz martwić, jak zapewnić wyprawkę dla dziecka. Proszę Państwa! Odkąd jest ten program [500+] i odkąd jest program wyprawki 300+, nie widziałem w telewizji reklam kredytów na wyprawkę! Nie ma, bo się ich nie opłaca nadawać!
To jest właśnie mądra polityka. Wiem, że wiele osób już zapomina o 500+ czy o 300+, bo uważają, że jest to naturalne. Ale jeszcze pięć lat temu, proszę Państwa, nie było i większość ludzi w Polsce nie wierzyła, że można taki program, jak 500+, zrealizować. Przecież wmawiano nam, że się tego nie da zrobić. Nietrudno to dzisiaj znaleźć – cytaty z ważnych polityków, którzy twierdzili, że tego się nie da zrobić.
Nagle okazało się, że mądra polityka realizowana wspólnie przez Prezydenta i rząd, i przez parlament, przez większość parlamentarną, może doprowadzić do stworzenia świetnie funkcjonującej administracji skarbowej i podjęcia takich działań, które doprowadzają do likwidacji czy do znacznego zmniejszenia tej tak zwanej luki VAT. Co to w praktyce oznacza? To w praktyce oznacza, że ponad pięćdziesięciu miliardów złotych nie ukradziono, tak jak było to wcześniej. To właśnie dzięki temu te świadczenia są możliwe.
Chcę, żeby ta polityka była nadal realizowana. Dziękuję, że Państwo mnie w tym wspieracie. To wsparcie oczywiście jest mi ogromnie potrzebne. Tak. I będę Państwa prosił o głosy z pełną pokorą.
Jeszcze raz z całego serca dziękuję Państwu za dzisiejsze spotkanie. Wiem, że Lubartów się rozwija, wiem, że niedługo w Lubartowie powstanie kolejny, nowy zakład pracy. Gratuluję Panu Burmistrzowi podpisania umowy z inwestorem.
[Głos z sali] A co z klimatem, Panie Prezydencie? My też mamy głos!
Zapraszam Pana z całego serca do akcji #sadziMY, do której zapraszam całą młodzież, żeby razem ze mną sadziła w Polsce lasy. To jest niezwykle ważne, ale przede wszystkim, proszę Państwa, oczywiście odpowiem. Ma Pan rację. Młodzież ma prawo domagać się tego, żeby była realizowana polityka, która w istocie prowadzi także do unowocześnienia kraju. Przede wszystkim są dwie rzeczy, o które musimy zadbać: z jednej strony to jest klimat, ale to jest także powietrze. To są dwie różne sprawy, zwłaszcza powietrze w wielkich miastach, takie jak moje miasto, z którego pochodzę – Kraków. To jest naprawdę poważny problem, który dotyka wielu ludzi, a młodzież myśli o swojej przyszłości. Myśleć o ich przeszłości – to jest także i nasz obowiązek.
Myśmy do tej sprawy podeszli bardzo poważnie. Najpierw była konwencja z Kioto, która zobowiązywała nas do ośmioprocentowego ograniczenia [emisji gazów cieplarnianych] – myśmy ograniczyli emisję o 30 procent. To był nasz obowiązek. Zrobiliśmy znacznie więcej, jeżeli chodzi o ograniczenie emisji, niż wtedy należało.
Dzisiaj mamy problem. Ponieważ przez czterdzieści lat w czasach, kiedy nie byliśmy – jak mówiłem – państwem w pełni wolnym i w pełni suwerennym, nie tylko za naszą wolą, ale także i z nakazu od Wielkiego Brata ze Wschodu stworzono taką energetykę w Polsce, jaką stworzono. Stworzono energetykę opartą na węglu. My nie mamy dziś ani energetyki nuklearnej, nie mamy energetyki atomowej – może i szczęście, że nie [zrealizowanej] w technologii radzieckiej, takiej jak w Czarnobylu, nie daj Boże.
Ale, proszę Państwa, to jest prawda, że my musimy dzisiaj w zdecydowany sposób dokonywać przekształcenia naszego sektora energetycznego po to, żeby był on sektorem bardziej sprzyjającym klimatowi, czyli żeby był bardziej sprzyjający trwaniu człowieka na przyszłość.
Rozmawiałem na ten temat z panem Prezydentem Emmanuelem Macronem. Jak Pan pewnie wie, pan Prezydent jest jednym z liderów ruchu klimatycznego, jeżeli chodzi o ochronę klimatu, wprowadzenie neutralności emisyjnej do 2050 roku. Pan Prezydent ma to szczęście, że jest z kraju, w którym energetyka jest nuklearna. Rzeczywiście Francja pod tym względem jest na samym przedzie. Jest też wiele krajów, które zainwestowały w zieloną energetykę. My także inwestujemy w zieloną energetykę i będziemy ją w najbliższych latach rozwijali. Będą budowane fermy wiatrowe, tylko że one będą budowane na Morzu Bałtyckim, po to, żeby nie przeszkadzały człowiekowi. Będą budowane także i farmy solarne.
Ostatnio byłem w PGE , w Elektrowni Dolna Odra, gdzie rozpoczyna się inwestycja w nowe bloki gazowo-parowe. Bloki, które już zastąpią wkrótce bloki węglowe i to już będzie ogromny zysk dla klimatu. Oczywiście gaz również jest paliwem kopalnym i nie jest to w stu procentach dobre rozwiązanie. Ale my musimy zmierzać drogami pośrednimi do tego wielkiego celu. Dlaczego? Bo niezwykle ważne jest to, żeby ta transformacja była sprawiedliwa. Co to znaczy? To znaczy, żebyśmy utrzymali miejsca pracy, żeby ludzie mieli, gdzie pracować, żeby mogli godnie zarobić, żebyśmy nie zniszczyli naszego przemysłu, tylko, żebyśmy go przekształcali stopniowo. O tym rozmawiałem z panem Prezydentem Francji. Potrzebujemy na to środków. Wierzę w to, że będziemy te środki pozyskiwali we własnym zakresie. Wierzę, w to, że będą to robiły nasze firmy, właśnie te nasze wielkie firmy energetyczne. Ale oczywiście potrzebujemy także w tym procesie wsparcia z całego świata. I o tym mówiłem właśnie panu Prezydentowi, że proszę o zrozumienie.
My podejmujemy działania – w tym procesie sadzenie lasów też jest bardzo ważne, także naprawdę zapraszam na tę akcję, bo drzewa stanowią najlepszy środek pochłaniania CO2 . Drzewa, w których dokonuje się proces fotosyntezy. Lasy dodatkowo sprzyjają człowiekowi.
To prawda, że elektrownia Bełchatów jest elektrownią, która działa na węgiel brunatny. Takich elektrowni w Niemczech jest bardzo dużo, bo Niemcy na potęgę wydobywają węgiel brunatny, tak nawiasem mówiąc. Natomiast zapewniam Pana, że również co do Elektrowni Bełchatów są bardzo poważne plany, aby ją przekształcić, tak, aby stała się pro klimatyczna – tym bardziej że zasoby węgla w Bełchatowie się kończą. Więc zapewniam, że działania w tym zakresie są podejmowane.
Proszę Państwa, dla mnie to jest trudna sprawa. Ja wiem, że dla młodych to jest trudne do przyjęcia, ale mamy takie możliwości, jaki mamy, a musimy wyważyć dwie kwestie. Mamy ochronę klimatu, ale w ramach zrównoważonego rozwoju. Zrównoważony rozwój to także to, żeby ludzie mogli przetrwać, żeby gospodarka mogła przetrwać. Musimy to wszystko zrobić w mądry sposób. Zapewniam Pana, że podejmujemy działania w tym zakresie. Tyle, ile damy radę.
[Pytanie z sali w sprawie ptasiej grypy, która dotknęła powiat lubartowski]
Byłem informowany o tej trudnej sytuacji. Ogromnie dziękuję władzom wojewódzkim i powiatowym za bardzo sprawne działanie. To była niebezpieczna epidemia, którą udało się natychmiast opanować. I bardzo dobrze. Wierzę w to, że wszelkie restrykcje zostaną wkrótce zniesione, i mam nadzieje, że rolnicy i hodowcy będą mogli wrócić do normalnej pracy.
Chcę powiedzieć jeszcze jedno. Dziś jest dużo obaw i dużo mówi się w mediach na temat tej bardzo niebezpiecznej grypy, która pojawiła się w Chinach. Miałem przedwczoraj spotkanie z Ministrem Zdrowia i Głównym Inspektorem Sanitarnym, bardzo długo rozmawialiśmy na ten temat. Są przygotowani. Nie ma u nas w tej chwili żadnego ogniska, ani żadnego przypadku tej grypy, ale są w pełni przygotowani, mają wszystko zabezpieczone. Także ten przypadek, z którym tak szybko poradziliście sobie Państwo tutaj na miejscu, z tym wirusem zwierzęcym, pokazuje, że my rzeczywiście jesteśmy przygotowani i chce Państwa zapewnić, że nie muszą się Państwo obawiać tamtego wirusa, bo nasze służby sanitarne są przygotowane i jesteśmy bezpieczni.
Bardzo dziękuję jeszcze raz. Wszystkiego dobrego i do zobaczenia!
