Statement by the President of the Republic of Poland after the video conference on water management.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the public on April 22, 2020, following a video conference with Polish ministers to discuss drought risks and national water management strategy.
- Main themes
- Water management, drought crisis, environmental protection, agricultural security, water retention programs, climate change, rainfall deficits, hydrogeological research, individual civic responsibility, food security, forest moisture levels
- Duration
- ~21 min
- Words
- 2,533
- Sentences
- 113
- Readability
- 47
- Grade
- 12.1
- Syntax
- 3.14
- Vocabulary
- 2.07
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other113 sentences in 33 paragraphs
Good morning, I warmly welcome you all!
I have just concluded my meeting with the ministers of the Polish government responsible for environmental issues, agriculture, and water management. Of course, in this regard, they were: Minister of Agriculture Mr. Jan Krzysztof Ardanowski, Minister of Environment Mr. Michał Woś, Minister of Climate Mr. Michał Kurtyka, and Minister of Maritime Economy and Inland Navigation Mr. Marek Gróbarczyk.
We discussed issues – firstly – related to broadly understood water management, and secondly – related to environmental protection for the future, including climate protection, and the actions we can take in this regard in the near future, and above all, the actions that each of us can take in this regard.
When I say "each of us," I mean not only those who hold the highest public offices in the state but above all every citizen – what actions can be taken on an individual basis to support the protection of our planet, climate, and environment.
Let us start with the first issue. A very serious problem for the distant future – the problem of water management. Over the past few years, a rise in temperature has been observed worldwide. There is talk of increasing desertification of various areas of our planet, but we also observe in our country increasingly longer, more difficult, and more dangerous periods of drought, especially for our agriculture. This is also what we discussed with the Ministers.
The level of precipitation we are recording this year, as well as a relatively almost snowless winter, means that we are already seeing the first symptoms of drought in Poland. This is primarily dangerous – of course – for our agriculture, for our food economy, for the farmers who ensure our food security. Especially in such a difficult time as the crisis we are currently experiencing, this is of utmost importance.
But it also has significant implications for the Polish economy in general, as well as for all other areas of our lives. Because it is known that we simply need water for the normal, daily functioning of our households, for the functioning of our industry, our economy; we also need it for recreation, but above all – as I mentioned at the beginning – it is needed to produce food for us, so that Polish farmers can manage effectively.
I asked Minister Jan Krzysztof Ardanowski about the situation and what the basic factors are that condition how the situation may develop further this year. The Minister informed me that everything actually depends on how the May period will unfold – traditionally, it has been said: the May rains – what their scale will be. At the moment, it is indeed dry. For this time of year, it is even very dry. The Vistula River is at a level of 65 cm – this is not yet a drought level, but it is a low level.
As for the level of forest floor moisture – as the Minister of Environment informed me – it is currently at 20 percent. There is not yet a ban on entering the forest – access is still possible – but it is dry. A ban on entering the forest will be imposed if the moisture level falls below 10 percent, and that could happen quite soon. If we do not have rainfall in the near future, the situation may become dangerous.
Above all, we ask for rational management – to manage water rationally, including that which we use to water our gardens. This was an appeal made to me by the Minister of Agriculture. He said to try to act rationally regarding water resources. In general, we need to start paying attention to this. We do not have much water. Programs are already being launched that will promote water management for the future, but these are, of course, programs spread over the years.
The Minister of Environment informed me that a program for hydrogeological research regarding water has already begun, meaning that municipalities can now apply for funds – there is 300 million available for municipalities specifically for water exploration, including deep exploration. This program has already started, and the first municipalities are benefiting from it. We encourage drilling in municipal areas to utilize the financial resources available from the Ministry of Environment.
There is also a retention program – not only small but also large – which is being implemented by the Ministry of Maritime Economy and Inland Navigation. These are large, wide-ranging programs that have been discussed for many years, but unfortunately, they have not been implemented until now. The time has come to start implementing them responsibly and to try to carry out retention practically in every area. It is still far too low in our country.
At this moment, we unfortunately have too little precipitation, and additionally, of the precipitation that occurs in our country, we essentially – as the Ministers say – lose 70 percent. This means that it is not water that we retain. They say that what has been done in Poland through programs for decades, mainly drainage, should be reversed – today we should strive for water to reach various areas. To not so much free them from water, but rather – on the contrary – to irrigate these areas, because today water is lacking everywhere.
This is a matter of long-term policy and also how public funds will be spent in the coming years, also related to the fight against the crisis that we are starting now. After all, we all know well – as history, especially economic history, shows – that an important element in overcoming crises, when they occurred, has always been public investment.
Hydrological investments – related to water management – are always large public investments, and coordinated action is needed here. That is why there has even been a proposal to link local initiatives related to water management, engaging various environments – starting from farmers, through local politicians, to local experts dealing with water management – to work together on solutions that are most appropriate for specific areas.
But all of these are long-term actions – this retention program is 10 billion PLN by 2027, so we are currently looking at a perspective of over seven years. However, the question is: what about today? How do we solve the problems of Polish farmers today? How do we ensure that farmers can manage peacefully today?
I asked Minister Jan Krzysztof Ardanowski about the issue we discussed last year, namely – the issue of compensation for losses that farmers incurred due to last year's drought. Unfortunately, I learned that there is still a group of farmers, such farms, that have not yet received these compensations. Compensation has been paid to about 90 percent of farmers for whom these compensations – or the entitlement to these compensations – have been established; thus, the occurrence of losses related to drought. 90 percent of farmers have received these compensation funds, but 10 percent still have not.
I asked about the readiness of the Agency for Restructuring and Modernization of Agriculture to ensure that these funds could be disbursed. The Minister assured me that the technical possibilities for disbursing these funds are practically immediate, within a week in fact. It is only a matter of whether there will be funds that can be disbursed or not. From this place, I want to strongly appeal to the Prime Minister and the Council of Ministers to simply find these funds. Because resolving last year's issues – in light of the new agricultural season that is now starting – is absolutely fundamental.
I inquired in detail with the Minister of Agriculture about the situation. He said that regarding winter sowings, the situation is not the worst, as they are relatively resilient. However, at this moment, corn sowings are taking place in the fields – this is of enormous importance for the functioning of farms, especially dairy farms. Because they benefit from the resources produced in this way – that is, corn for feed purposes, creating feed for animals. This is fundamentally important – how well these farms will be able to function.
To ensure their functioning, it is essential to provide them with the means to carry out various actions. Because these are also programs supporting irrigation that can be implemented on an ad hoc basis primarily for small farms. This is assistance of up to 100,000 PLN, which can currently be implemented on an ongoing basis. Just in the last few days, another application round for this program has ended, where 50 percent of the costs are financed from public funds, and farmers can apply for it. But to do so, they must finance the other 50 percent from their own resources.
And here is my strong appeal to the Prime Minister and the Council of Ministers to implement the disbursement of last year's compensation for losses caused by drought. This is currently a very urgent, fundamental matter. I will say briefly: for an effective agricultural policy, which we very much want to implement in Poland, so that Polish farmers can truly ensure our food security, these disbursements are absolutely fundamental.
I know that today we are fighting the coronavirus, with all the consequences of the coronavirus, including economic ones. The consequences of the disruptions in the functioning of the Polish economy that this pandemic has caused. I know that this is associated with enormous costs, amounting to hundreds of billions of PLN. But I do not see any possibility that among these hundreds of billions of PLN, there would not be an amount – which in relation to these hundreds of billions of PLN is a small, minor amount – to fulfill these claims that remain from last year and the justified expectations of Polish farmers that need to be met.
Last year, I assured during many of my meetings, also during the harvest festival, that we would closely monitor the situation of farms, especially those that were affected by natural disasters. And I can confidently say that this policy will continue to be implemented. I would like it to be effectively completed for last year. We are still in the first half of the following year, so this falls within the framework of what we might call decent action.
I appeal once again to complete the disbursement of compensation as soon as possible. The technical possibilities are there; it is only a financial matter. Here is my strong appeal to the Prime Minister, the Minister of Finance, and the Council of Ministers to ensure that these funds for compensation for farmers for last year's drought are found. I consider this to be absolutely necessary, and I kindly ask that the obligations of the Republic of Poland to those who, as we say, "feed and defend," be fulfilled as soon as possible.
Ladies and gentlemen, I want to assure Polish farmers that we remember them. Just as we remembered them during the development of the anti-crisis shield. At that time, I pointed out that Polish farmers, especially family farms, must be treated like entrepreneurs with all the consequences. Because they also employ workers in many cases. Because this is also a huge problem in many cases related to production, which cannot be realized or simply cannot be sold in the current situation. I also want to assure you that we remember them in this season.
I wish all Polish farmers that despite everything, the May rains will be abundant enough to ensure the possibility of peaceful growth and later harvesting of crops. I hope that despite the crisis related to the coronavirus, this will be a good year for Polish farmers. A year that during the harvest festival, in a joyful time when we summarize a year of work in the fields – we will be able to call a year that was another good year for Polish farmers.
In conclusion of my speech, I want to convey to all my compatriots that, first of all – I asked all the ministers in detail, but primarily the Minister of Maritime Economy, about the issue of water security regarding the coronavirus. The Minister assured me that there is no danger – neither regarding the water we have in our taps nor regarding sewage – of the possibility of being infected with the coronavirus. Because the coronavirus, even if it appears in sewage, is eliminated in the first phase of their treatment.
Therefore, there is no danger of infection from the water that is available to us in our taps. Everyone can be calm, and I ask you not to listen to any rumors, gossip, or false information in this regard. In this respect, in terms of sanitary and epidemiological safety, our water security is absolutely maintained.
Secondly, ladies and gentlemen, since the shackles of the crisis have recently been somewhat loosened, and today each of us can go for a moment of relaxation to a park or a forest – although of course we still encourage staying at home due to sanitary and epidemiological protection, to prevent the epidemic from spreading. But if any of you go on a trip to the forest, I encourage you to take a bag with you – preferably a paper one, as they are the most ecological – and collect the trash that you find in the forest.
Unfortunately, they are still there. First of all, I appeal to everyone who will be in the forest not to leave any litter. But I also kindly ask those who will be going for various walks, trips, and other forms of recreation in our forests to take along some bags or containers to collect any litter they encounter. This is to ensure that Polish forests are clean, that Polish nature is beautiful and aesthetically pleasing for all of us, including those who will come after us. This is very important.
In addition, I encourage tree planting. The ministers at the meeting with me, a meeting concerning water management and climate, strongly emphasized that trees and their life processes are not only of immense importance for climate protection because they absorb carbon dioxide and release oxygen into the atmosphere, but also because trees help retain water and facilitate rational water management. Thus, trees have this extraordinary dual significance for us – on one hand, they help us maintain air quality, support climate protection efforts through their life processes, but also, through their very existence and growth, they help us conduct rational water management, contributing to better hydration. Therefore, I encourage planting these trees.
For some time now, we, as the Office of the President – my wife, Agata, and I – have been running the "sadziMY" campaign, a tree planting initiative, but also the "sprzątaMY" campaign, which is about cleaning Polish forests. I encourage everyone to participate, especially today, especially on a day that strongly connects us with environmental protection and with the protection of everything that is important from the perspective of the principle of sustainable development. That is, to ensure that as much clean air and environment as possible remains for future generations.
Thank you very much, see you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Dzień dobry, witam Państwa bardzo serdecznie!
Przed chwilą zakończyło się moje spotkanie z ministrami polskiego rządu odpowiedzialnymi za kwestie środowiska, rolnictwa i gospodarki wodnej. Oczywiście w związku z tym byli to: minister rolnictwa pan Jan Krzysztof Ardanowski, minister środowiska pan Michał Woś, minister klimatu pan Michał Kurtyka oraz minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej pan Marek Gróbarczyk.
Dyskutowaliśmy o kwestiach – po pierwsze – związanych z szeroko pojętą gospodarką wodną, a po drugie – związanych z ochroną środowiska na przyszłość, także z ochroną klimatu, i o działaniach, jakie w najbliższym czasie możemy podejmować w tym zakresie, a przede wszystkim o działaniach, jakie w tym zakresie może podejmować każdy z nas.
Mówiąc „każdy z nas”, mam na myśli nie tylko tych, którzy sprawują w państwie najwyższe funkcje publiczne, ale przede wszystkim każdego obywatela – jakie działania we własnym zakresie można podjąć, by wspierać ochronę naszej planety, klimatu i środowiska.
Może zacznijmy od tego pierwszego. Problem bardzo poważny, na daleką przyszłość – problem gospodarki wodnej. Na przestrzeni ostatnich lat na całym świecie obserwowany jest wzrost temperatury. Mówi się o coraz większym pustynnieniu kolejnych obszarów naszej planety, ale także my w naszym kraju obserwujemy coraz dłuższe, coraz trudniejsze i coraz bardziej niebezpieczne przede wszystkim dla naszego rolnictwa okresy suszy. Także o tym dyskutowaliśmy właśnie z Panami Ministrami.
Poziom opadów, jakie notujemy w tym roku, jak również stosunkowo prawie bezśnieżna zima, powodują, że już obecnie widać w Polsce pierwsze symptomy suszy. To przede wszystkim jest niebezpieczne – oczywiście – dla naszego rolnictwa, dla naszej gospodarki żywnościowej, dla rolników, którzy zapewniają nam bezpieczeństwo żywnościowe. Zwłaszcza w tak trudnym czasie, jakim jest okres kryzysowy, który przeżywamy obecnie, ma to niezwykle istotne znaczenie.
Ale także ma to istotne znaczenie generalnie dla polskiej gospodarki, również dla wszystkich innych dziedzin naszego życia. Bo wiadomo, że wody potrzebujemy po prostu do normalnego, codziennego funkcjonowania naszych gospodarstw domowych, do funkcjonowania naszego przemysłu, naszej gospodarki, potrzebujemy jej oczywiście także do wypoczynku, ale przede wszystkim – jak wspomniałem na początku – jest ona potrzebna po to, by wytworzyć dla nas żywność, by polski rolnik mógł skutecznie gospodarować.
Pytałem pana ministra Jana Krzysztofa Ardanowskiego, jak wygląda sytuacja i jakie są tu podstawowe czynniki warunkujące w ogóle to, w jaki sposób dalej może się rozwijać sytuacja w tym roku. Pan Minister poinformował mnie, że właściwie wszystko zależy od tego, jak będzie przebiegał okres majowy – zwykle tradycyjnie się mówiło: deszczów majowych – jaka będzie ich skala. W tej chwili jest rzeczywiście sucho. Jak na tę porę roku jest nawet bardzo sucho. Wisła na poziomie 65 cm – nie jest to jeszcze poziom suszy, ale jest to niski poziom.
Jeżeli chodzi o poziom wilgotności ściółki leśnej – jak poinformował mnie Minister Środowiska – jest to obecnie 20 proc. Nie ma jeszcze w związku z tym zakazu wstępu do lasu – ten wstęp jest jeszcze cały czas możliwy – ale to jest sucho. Zakaz wstępu do lasu pojawi się, jeżeli wilgotność będzie poniżej 10 proc., a to już rzeczywiście niedługo. Jeżeli w najbliższym czasie nie będziemy mieli opadów deszczu, sytuacja może się stać niebezpieczna.
Przede wszystkim prosimy o racjonalną gospodarkę – by racjonalnie gospodarować wodą, również tą, którą chociażby podlewamy ogródki. To był taki apel, o który poprosił mnie Minister Rolnictwa. Mówił, by starać się działać tu racjonalnie, jeżeli chodzi o zasoby wodne. Generalnie musimy zacząć przywiązywać do tego wagę. Wody nie jest u nas za wiele. Już w tej chwili są uruchamiane programy, które mają sprzyjać gospodarce wodnej na przyszłość, ale są to – oczywiście – programy rozłożone na lata.
Minister Środowiska poinformował mnie, że rozpoczął się już program poszukiwań hydrogeologicznych, jeżeli chodzi o wodę, tzn. gminy mogą aplikować już o pieniądze – jest to 300 mln, które są dostępne dla gmin właśnie na poszukiwanie wody, także poszukiwanie głębinowe. Ten program już się rozpoczął, pierwsze gminy z niego korzystają. Zachęcamy, by dokonywać odwiertów na obszarach gmin, żeby korzystać z zasobów finansowych, którymi w tym zakresie dysponuje Ministerstwo Środowiska.
To także program retencji – nie tylko małej, lecz także dużej – który jest właśnie realizowany przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Są to duże programy, szeroko zakrojone, o których mówi się już od wielu lat, ale – niestety – do tej pory nie były realizowane. Przyszedł najwyższy czas, by zacząć odpowiedzialnie to realizować i starać się realizować retencję, praktycznie rzecz biorąc na każdym obszarze. Ona cały czas w naszym kraju jest zdecydowanie zbyt niska.
W tym momencie mamy – niestety – za mało opadów, a jeszcze w dodatku z tych opadów, które występują w naszym kraju, w zasadzie – jak mówią Ministrowie – 70 proc. tracimy. To znaczy to nie jest woda, którą zatrzymujemy. Mówią, że to, co było w Polsce programami przez długie dziesięciolecia, a więc w głównej mierze melioracje, powinno zostać odwrócone – dzisiaj powinniśmy zabiegać o to, by woda docierała do różnych terenów. Aby nie tyle uwalniać je od wody, co raczej – przeciwnie – nawadniać te tereny, bo wody dzisiaj wszędzie brakuje.
To kwestia polityki długofalowej i także tego, w jaki sposób w najbliższych latach będą wydawane środki publiczne również związane z walką z kryzysem, którą rozpoczynamy w tej chwili. Wszyscy przecież doskonale wiemy – bo tak pokazują też przykłady z historii, przede wszystkim historii ekonomii – że ważnym elementem wychodzenia z kryzysu, gdy te kryzysy następowały, ważną bronią przeciwko kryzysowi zawsze były inwestycje publiczne.
Inwestycje hydrologiczne – związane z gospodarką wodną – zawsze są wielkimi inwestycjami publicznymi i potrzebne jest tu skoordynowane działanie. Dlatego pojawiła się nawet propozycja, by wiązać lokalne inicjatywy związane z gospodarką wodną, angażując w to różne środowiska – poczynając od rolników, poprzez polityków samorządowych, po lokalnych ekspertów zajmujących się właśnie gospodarką wodną – by wspólnie pracować nad rozwiązaniami, które na danych terenach są najbardziej adekwatne.
Ale są to wszystko działania długofalowe – ten program retencji to 10 mld zł do 2027 roku, a więc w tej chwili perspektywa ponad siedmioletnia. Natomiast pytanie jest: co dziś? W jaki sposób dzisiaj rozwiązywać problemy polskich rolników? Jak zapewnić dzisiaj rolnikowi spokojne gospodarowanie?
Pytałem pana ministra Jana Krzysztofa Ardanowskiego, jak wygląda kwestia, o której mówiliśmy w zeszłym roku, a mianowicie – kwestia odszkodowań za straty, jakie rolnicy ponieśli na skutek zeszłorocznej suszy. Niestety, dowiedziałem się, że jednak cały czas jest grupa rolników, takich gospodarstw, które tych odszkodowań jeszcze nie otrzymały. Odszkodowania zostały wypłacone ok. 90 proc. rolników, wobec których te odszkodowania – czy należność tych odszkodowań – ustalono; a więc występowanie strat związanych z suszą. 90 proc. rolników te środki odszkodowawcze otrzymało, ale 10 proc. mimo wszystko jeszcze cały czas – nie.
Pytałem, jaka jest kwestia gotowości Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, by te środki mogły zostać wypłacone. Minister zapewnił mnie, że techniczne możliwości wypłacenia tych środków – praktycznie natychmiast, bo w ciągu de facto tygodnia. Jest tylko kwestia tego, czy będą środki, które będą mogły być wypłacone, czy nie. Z tego miejsca chcę bardzo zdecydowanie zaapelować do Pana Premiera i Rady Ministrów, by te środki po prostu się znalazły. Dlatego że załatwienie spraw zeszłorocznych – wobec rozpoczynającego się teraz de facto nowego sezonu rolnego – jest sprawą absolutnie podstawową.
Szczegółowo wypytywałem Ministra Rolnictwa, jak wygląda sytuacja. Powiedział, że jeżeli chodzi o zasiewy ozime, sytuacja jeszcze nie jest najgorsza, bo one są stosunkowo odporne. Natomiast w tej chwili trwają na polach zasiewy kukurydzy – to w przyszłości ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstw, przede wszystkim mlecznych. Bo to one korzystają z zasobów, które w ten sposób zostają wyprodukowane – czyli kukurydzy do celów pastewnych, tworzenia paszy dla zwierząt. To ma znaczenie fundamentalne – na ile te gospodarstwa będą mogły dobrze funkcjonować.
Żeby zapewnić im funkcjonowanie, przede wszystkim trzeba im zapewnić możliwość posiadania środków, by mogły realizować tu bardzo różne działania. Bo to też są z kolei programy wspierające nawadnianie, które można realizować doraźnie przede wszystkim dla niewielkich gospodarstw. Jest to pomoc do 100 tys. zł, która w tej chwili może być na bieżąco realizowana. Dosłownie w ostatnich dniach skończył się kolejny nabór do tego programu, gdzie 50 proc. nakładów jest właśnie finansowane ze środków publicznych, rolnicy mogą o to występować. Ale żeby mogli to zrobić, drugie 50 proc. muszą sfinansować ze środków własnych.
I tutaj mój zdecydowany apel do Pana Premiera i Rady Ministrów, by zrealizować wypłatę zeszłorocznych odszkodowań za straty wywołane suszą. Jest to w tej chwili bardzo pilna, fundamentalna sprawa. Powiem krótko: dla sprawnej polityki rolnej, którą bardzo chcemy w Polsce realizować, by polski rolnik mógł rzeczywiście zapewnić nam bezpieczeństwo żywnościowe, te wypłaty mają absolutnie fundamentalne znaczenie.
Ja wiem, że dzisiaj walczymy z koronawirusem, ze wszystkimi skutkami koronawirusa, również i gospodarczymi. Skutkami tych przerw w funkcjonowaniu polskiej gospodarki, które ta pandemia wywołała. Ja wiem o tym, że z tym są związane olbrzymie koszty, to są setki miliardy złotych. Ale nie widzę takiej możliwości, żeby wśród tych setek miliardów złotych nie znalazła się kwota – która w stosunku do tych setek miliardów złotych jest kwotą drobną, niewielką – po to, żeby zrealizować te roszczenia, które pozostają z zeszłego roku i te usprawiedliwione oczekiwania polskich rolników, które do zrealizowania są.
Ja w zeszłym roku zapewniałem w czasie wielu moich spotkań, także w czasie dożynek, że będziemy się szczegółowo przyglądali sytuacji gospodarstw rolnych, zwłaszcza tych, które zostały poszkodowane przez klęski żywiołowe. I mogę śmiało powiedzieć, że ta polityka będzie nadal realizowana. Chciałbym, żeby ona została za zeszły rok skutecznie dokończona. Jeszcze cały czas jesteśmy w pierwszej połowie kolejnego roku więc mieści się to w ramach, powiedzmy, przyzwoitego działania.
Apeluję jeszcze raz, żeby jak najszybciej tę wypłatę odszkodowań dokończyć. Techniczne możliwości są, jest tylko kwestia finansowa. Tutaj mój wielki apel do pana premiera, do ministra finansów i do Rady Ministrów o to, żeby te środki na odszkodowania dla rolników za zeszłoroczną suszę się znalazły. Uważam to za kwestię absolutnie niezbędną i bardzo proszę, żeby te zobowiązania Rzeczypospolitej wobec tych, którzy jak mówimy: „żywią i bronią”, zostały jak najszybciej zrealizowane.
Proszę Państwa, chcę zapewnić polskich rolników, że o nich pamiętamy. Tak, jak pamiętaliśmy o nich w trakcie opracowywania tarczy antykryzysowej. Wtedy zwracałem uwagę, że polski rolnik, przede wszystkim te rodzinne gospodarstwa rolne, muszą być potraktowane tak, jak przedsiębiorcy ze wszystkimi konsekwencjami. Bo one też zatrudniają w wielu przypadkach pracowników. Bo to też jest i olbrzymi problem w wielu przypadkach związany z produkcją, której czy to nie da się zrealizować, czy też nie da się po prostu sprzedać w obecnej sytuacji. Tak chcę również zapewnić, że pamiętamy o nich w tym sezonie.
Życzę wszystkim polskim rolnikom, aby jednak mimo wszystko te deszcze majowe były na tyle obfite, żeby zapewniły możliwość spokojnego wzrastania i później zebrania plonów. Mam nadzieję, że mimo kryzysu związanego z koronawirusem, to będzie dla polskich rolników dobry rok. Rok, który w czasie dożynkowym, w czasie radosnym, kiedy podsumowujemy rok pracy na roli – będziemy mogli nazywać rokiem, który dla polskich rolników był kolejnym rokiem dobrym.
Na zakończenie tego mojego wystąpienia chcę przekazać wszystkim moim Rodakom, że po pierwsze – pytałem szczegółowo wszystkich panów ministrów, ale przede wszystkim ministra gospodarski morskiej, jak wygląda kwestia bezpieczeństwa wodnego, jeżeli chodzi o koronawiursa. Pan minister zapewnił mnie, że żadnego niebezpieczeństwa – ani jeżeli chodzi o tę wodę, którą mamy w kranach, ani jeżeli chodzi o ścieki – co do możliwości zainfekowania się koronawirusem nie ma. Albowiem koronawius nawet, jeżeli pojawi się w ściekach, to w pierwszej fazie ich oczyszczania jest likwidowany.
W związku z czym tutaj niebezpieczeństwa zarażenia się od wody, która jest dla nas dostępną wodą w kranach, nie ma żadnego. Wszyscy mogą być spokojni i proszę nie słuchać jakichkolwiek pogłosek, plotek, fałszywych informacji w tym zakresie. Pod tym względem, pod względem sanitarno-epidemiologicznym, nasze bezpieczeństwo wodne jest absolutnie zachowane.
Po drugie, proszę Państwa, ponieważ okowy czasu kryzysu zostały w ostatnim czasie nieco rozluźnione i dzisiaj każdy z nas może udać się na chwile wypoczynku do parku czy do lasu – choć oczywiście zachęcamy nadal do tego, aby pozostawać w domu z uwagi na ochronę sanitarno-epidemiologiczną, z uwagi na to, aby epidemia się nie rozprzestrzeniała. Ale gdyby ktoś z Państwa udał się na tę wyprawę do lasu, to zachęcam do tego, żeby wziąć ze sobą jakąś torbę – najlepiej papierową, bo te są najbardziej ekologiczne – i zebrać śmieci, które Państwo w lesie znajdziecie.
Niestety one cały czas jeszcze są. Przede wszystkim apeluję do wszystkich tych, którzy w lesie będą, żeby nie zostawiać śmieci. Ale też bardzo proszę tych, którzy będą się wybierali na różnego rodzaju spacery, wycieczki i inne formy rekreacji do naszych lasów, żeby zabierali ze sobą jakieś torebki, pojemniki, do których będą mogli zebrać te śmieci, które napotkają. Po to, żeby polskie lasy były czyste, po to, żeby polska przyroda była piękna, estetyczna dla nas wszystkich, także dla tych, którzy przyjdą po nas. To bardzo ważne.
Oprócz tego zachęcam do sadzenia drzew. Panowie ministrowie na spotkaniu ze mną, spotkaniu dotyczącym gospodarki wodnej i klimatu, bardzo mocno podkreślali, że drzewa i ich procesy życiowe mają nie tylko ogromne znaczenie dla ochrony klimatu, dlatego że pochłaniają dwutlenek węgla a oddają tlen do atmosfery, ale także, dlatego że drzewa powodują zatrzymywanie wody i ułatwiają racjonalną gospodarkę wodną. A więc drzewa mają to niezwykłe podwójne znaczenie dla nas – z jednej strony pomagają nam dbać o czystość powietrza, wpierają działania związane z ochroną klimatu poprzez swoje procesy życiowe, ale także poprzez samo swoje istnienie i wzrastanie również pomagają nam prowadzić racjonalną gospodarkę wodną, przyczyniają się do tego, że mamy lepsze nawodnienie. W związku z tym zachęcam, żeby te drzewa sadzić.
Prowadzimy już od jakiegoś czasu tutaj jako Kancelaria Prezydenta – ja z moją małżonką, Agatą, akcję „sadziMY”, akcję sadzenia drzew, ale także akcję „sprzątaMY”, czyli akcję sprzątania polskich lasów. Zachęcam wszystkich do wzięcia udziału, zwłaszcza dzisiaj, zwłaszcza w dniu, który tak mocno wiąże nas z ochroną środowiska i z ochroną wszystkiego tego, co ważne również z punktu widzenia zasady zrównoważonego rozwoju. A więc tego, by jak najwięcej czystego powietrza, środowiska zostało po nas dla przyszłych pokoleń.
Dziękuję Państwu bardzo, do zobaczenia.