- Context
- Erdoğan addressed the nation and press following a Cabinet Meeting on January 3, 2022, presenting Turkey's 2021 economic achievements including record exports and tourism recovery.
- Main themes
- Export performance and trade growth, COVID-19 pandemic economic impact, Turkey's economic resilience, tourism sector recovery, KOSGEB support for small enterprises, youth and women's employment, national development goals, foreign trade deficit reduction, manufacturing capacity, global economic crisis response
- Duration
- ~34 min
- Words
- 4,118
- Sentences
- 185
- Readability
- 47
- Grade
- 12.2
- Syntax
- 3.11
- Vocabulary
- 2.21
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other185 sentences in 41 paragraphs
My esteemed nation,
Dear members of the press,
I greet you with my heartfelt feelings and affection. We have bid farewell to the challenging year of 2021 for the world and our country, and we have entered the year 2022 with new hopes and new excitement. I wish that the new Gregorian year will bring blessings for our nation and all of humanity.
It seems that the coronavirus pandemic, which has marked the last two years, and the global economic problems it has triggered will continue to negatively affect our country along with everyone else for a while longer. The injustices brought about by the pandemic in many areas, from healthcare services to masks, from medical supplies to vaccines, have clearly demonstrated the importance of reaching our goal of a great and powerful Turkey as soon as possible.
Thanks to the progress made in our country's development infrastructure over the past 20 years, we have managed to positively differentiate Turkey from the global health and economic crisis. Although some have tried to demoralize our nation through a mix of lies and misinformation, everyone observing the world appreciates Turkey's position in this troubled picture.
Just today, we announced the export figures for 2021. In the past year, when the pressure of the pandemic on economies increased, Turkey continued its rapid growth trend as the locomotive of exports. During this period, our manufacturing industry's capacity utilization rate approached 80%, and we achieved an annual increase in employment of nearly 2 million. In a year when global merchandise trade increased by 10%, we succeeded in raising our exports by 33%, thus highlighting our difference in this area as well. With an export figure of 225 billion 368 million dollars reached last year, Turkey has for the first time in the history of the Republic increased its share of global exports to over 1%. When we compare this with the past, we see that we have increased our exports, which were 36 billion dollars in 2002, by more than six times. Similarly, our foreign trade volume, which did not reach 88 billion dollars 20 years ago, has approached the 500 billion dollar mark. As of last year, our foreign trade deficit decreased to 46 billion dollars, while the ratio of exports covering imports exceeded 83%. I would like to especially remind you that this ratio was 51% in the early 2000s. Another important development is that our level of using our national currency in foreign trade has reached 183 billion lira.
I wish that our export figure of 225 billion 368 million dollars for 2021, which we detailed in the press conference we held today, will be beneficial for our country, our nation, and our sector. I congratulate all our institutions, our business world, and our employees who contributed to reaching this export figure. In the new year we have entered, we have many programs, plans, and projects on our agenda to take our exports to much higher levels. God willing, we hope to implement all of them with determination and to be able to give our nation much greater good news at this time next year. We are getting closer and closer to our goal of a Turkey that generates a foreign trade surplus.
Another sector where we closed the past year with good news is tourism. We have left behind a season where we particularly saw the results of the measures we took and the incentives and support we provided to quickly eliminate the negative effects of the pandemic on the tourism sector. In this sector, we closed 2021 with 29 million tourists and tourism revenues exceeding 24 billion dollars. In other words, we achieved an 83% increase in the number of visitors and a 100% increase in revenue compared to the previous year.
Thanks to the significant leap we made through the close cooperation of the state and the private sector, we not only compensated for a significant portion of our losses but also surpassed our competitors in the Mediterranean basin. Our goal now is to reach a much higher level of income beyond just returning to pre-pandemic visitor numbers. God willing, 2022 will be a season where we get a little closer to this goal, a productive, fruitful, and profitable season. I would like to thank all members of our tourism sector, from facility owners to employees, for the success they have brought to our country on behalf of myself and my nation.
On this occasion, I would also like to share some good news regarding KOSGEB supports. As you know, we launched a rapid support program for micro and small enterprises in April. We are expanding the scope of this program to encourage the employment of our newly graduated young people. We are providing 100,000 lira support to businesses that commit to maintaining their employee count over the last 12 months and employing at least one vocational high school or university graduate for a minimum of 12 months. For women’s employment, this amount reaches 110,000 lira. This support amount, which will be applicable to up to 2 personnel in micro enterprises and up to 5 personnel in small enterprises, will be repaid interest-free in 24 months after 2 years. Our goal with this program is to include 75,000 new vocational high school or university graduate young people in employment. We invite our businesses to participate in this program, the applications for which opened today.
My esteemed nation,
Turkey experienced investment, employment, production, export, and current account balance-focused growth in 2021. While the global trade volume shrank by 5.3% in 2020, we closed that year with a growth of 1.8%. In 2021, when global trade began to recover, we believe we will achieve double-digit growth. The 7.4% growth in the first quarter of last year, 22% in the second quarter, and 7.4% in the third quarter indicate this.
We are among the countries that recovered and grew the fastest within the G-20 during the pandemic. In a period when the balances of global trade are being reestablished, Turkey's performance brings us closer step by step to our goal of entering the ranks of the world's top 10 economies. Of course, there are challenges we have faced during this process, and costs we have paid. One of these is the unstable fluctuations in the exchange rate, which are not in line with the realities of our country's economy. We did not consider the rise in the exchange rate a problem up to a certain point, as it was compatible with the economic functioning and our export goals. However, at some point, it took on a different appearance, stepping outside the rules of a free market economy, with malicious intentions behind it. Some politicians, media organizations, and academics from abroad and within our country launched a synchronized campaign to panic the markets and increase the tendency towards foreign currency. You may recall that we were subjected to similar attacks and traps from foreign sources 3-4 years ago. Thanks to the measures we took and the mechanisms we developed, we largely prevented insidious attacks on the Turkish economy that were also not in line with free market rules from abroad. In the latest campaign, the aim was to achieve the same goal by panicking more foreign investors. When we saw that the fluctuations were not settling within their natural course, we announced a package of measures to the public on December 20, which helped the markets to significantly rebalance. We have established a mechanism similar to the one we created against potential external attacks outside the natural course of the economy. We are pleased to see that the alternatives we offered to our citizens who want to protect the value of their money, especially our business world that needs to see ahead, have also been embraced by the markets. The rapid transition of 78 billion lira to the currency-protected Turkish Lira deposit is a sign of our citizens' trust in our economic program. We are expanding this application by including participation finance institutions in the system. We will further strengthen this approach, which will contribute to the growth of our country's economy in a climate of stability and trust, with new tools and methods in 2022.
We have implemented all the measures of the package we announced that can be realized by us or our relevant institutions with the opportunities provided by the Presidential Government System. In this context, the Central Bank published its regulations to support the conversion from foreign currency deposits and gold accounts to Turkish Lira deposits. The amounts converted from foreign currency and gold accounts to time-limited Turkish Lira accounts are exempt from required reserves, and the withholding tax rate has also been set to zero. Turkish Lira forward foreign currency sales tenders have been initiated for exporting and importing firms, and the withholding tax rate on these sales has also been reduced to zero. The withholding tax rate applied to dividend income has been reduced from 15% to 10%. In the efforts to bring the gold under the mattress into the economy, changes have been made to the minimum purity rate to be used in the valuation of scrap gold. Our citizens are enabled to include their gold in the system through banks, the mint, and jewelers. Those who wish can also receive their savings held in gold accounts at banks as physical gold. Accounts opened with mint gold products at banks can also be requested as physical gold.
A protocol for the more active and inclusive operation of the Credit Guarantee Fund will soon be implemented. We have also completed our work on matters requiring legal regulation. In this context, a one-point reduction in corporate tax for Turkish Lira support, a one-point reduction in corporate tax for export and manufacturing companies, an increase in the state contribution in the individual retirement system from 25% to 30%, an exemption on profits obtained from investment funds, and the issuance of income-indexed bonds; all these legislative amendments prepared will be presented to the Parliament's consideration tomorrow.
Additionally, due to disruptions in supply chains and unexpected increases in input prices in raw material procurement both in our country and globally, the price difference study prepared is also at the stage of being submitted to the Parliament's consideration. We have done everything we promised to our nation so far, and we will continue to fulfill every promise we make in the future.
My esteemed nation,
Another issue that has troubled all of us last year is high inflation and the exorbitant price increases that go beyond it. There are two reasons for the price increases in our country. The first is the extraordinary rise in global commodity prices during the pandemic. During the pandemic, oil prices nearly doubled worldwide, coal prices increased by 3 to 5 times, natural gas prices rose by 6 to 10 times, metal and mineral prices increased by 50%, and agricultural product prices rose by 25%. Due to the excessive rise in energy prices, many countries had to increase electricity tariffs by an average of 3 times. As in every matter, we have followed a path to protect our citizens regarding energy prices as well. Last year, we provided electricity at less than half the price and natural gas at one-fifth the price to our citizens, while we also ensured very low sales prices for fuel through the sliding scale system. In this way, in 2021, we made a public sacrifice of 80 billion lira for natural gas, 20 billion lira for electricity, and 65 billion lira for fuel on behalf of our citizens. In other words, we covered 165 billion lira that would have come out of our citizens' pockets as natural gas bills, electricity bills, and gasoline and diesel bills from public resources. Despite the tariffs that came into effect at the beginning of the new year, public support for our citizens continues. For example, the tariffs for natural gas used by households and the electricity bills covering households have been adjusted in favor of our citizens.
Now, I will share a simple calculation with you. In our country, in 2002, the bill paid by a citizen for the use of 150 kilowatts of electricity and 125 cubic meters of natural gas constituted 47% of the minimum wage. Now, for the same amount of electricity and natural gas usage, the amount paid under the new tariff is at the level of 13% of the minimum wage. As can be seen, we are fulfilling our promise not to let our citizens be crushed by price increases here as well.
On this occasion, I would like to share the news that coal assistance provided to our citizens can also be given as natural gas bill support with the new year, I emphasize this now.
In fuel, since the sliding scale system has returned to the normal tariff, an automatic tariff determined based on changes in oil prices and exchange rates has come into effect. Nevertheless, our citizens can access fuel at a more reasonable tariff compared to price increases in other countries. Considering the declining trend in oil prices and the stabilizing exchange rate, it is expected that the pressure on oil prices will soon reverse.
On the other hand, in global markets, the increase in vegetable oil prices has reached 70%, the increase in sugar prices has reached 50%, and the increase in grain prices has reached 32%. Part of the increase on supermarket shelves originates from these global price increases. However, we see that the increases in some products are exorbitant to the extent that they cannot be explained by global commodity and energy prices or fluctuations in the exchange rate. We have instructed all our relevant institutions to follow up on this issue and take the necessary actions. In the same context, a legislative amendment increasing the penalties for stockpiling is also on the agenda of our Parliament. Despite all this, as a country with an integrated market with the global economy, we inevitably are also affected by price increases.
My esteemed nation,
There is no doubt that price increases are not a situation unique to our country. All developed and developing countries are facing very serious increases in inflation rates. America is grappling with the highest inflation figures in the last 40 years, Germany and Spain in the last 30 years, the United Kingdom and Italy in the last 10-12 years, and Europe as a whole has been suffering since the establishment of the Eurozone. Moreover, the increases in the consumer price index, which are many times higher than those in the producer price index, indicate that this suffering will continue. Like others, our country also faces the reality of inflation. Today, our inflation for the year 2021 has been announced as 36 percent. First and foremost, we are saddened that our citizens are facing such a situation for whatever reason. We are the administration that has fought the greatest battle against inflation in Turkey's history, bringing it down to the lowest levels. We are determined to break the neck of the inflation we brought down to 6 percent in our country and to bring it back to single digits as soon as possible.
We know that in the high inflation rate, beyond the increase in global commodity prices and production costs, the fluctuations in the exchange rate also have an effect. Just as we saw a more realistic picture when we removed the bubble from the exchange rate, we will do the same with inflation. In 2018, when we were first subjected to a major attack through the exchange rate, we experienced a similar situation with inflation exceeding 20 percent; in the following year, we nearly halved inflation; God willing, we will reduce inflation even more this year.
Alongside this, we have not left any of our citizens under the burden of price increases, and we will not. We have taken special measures to ensure that the incomes of our citizens, especially workers, are not crushed under inflation, and we continue to take these measures. The 50 percent increase we made in the minimum wage is one of these examples. With the new minimum wage, we have achieved an increase in our workers' incomes that is well above the inflation rate. This regulation has also increased many figures such as unemployment benefits indexed to the minimum wage, home care allowances, pensions for those over 65, and disability benefits by the same rate.
A total increase of 28 percent has been made in the salaries of our civil servants due to the inflation difference from July to December and as per the collective agreement. We did not stop there; we decided to implement the 5 percent collective agreement period increase for our civil servants in January as 7.5 percent with an additional 2.5 percent increase. Thus, we are raising the salary increase rate for our civil servants to 30.5 percent, providing them with additional social support.
Family assistance has also been updated to 521 lira for a non-working spouse, 115 lira for children under 6 years old, and 57 lira for children over 6 years old. Of course, we also need to add the increases resulting from the exemption of the portion of civil servant salaries up to the minimum wage from income and stamp taxes, which can reach up to 288 lira.
Now we come to our retirees, who are probably the focus of attention today. We are generally increasing the salaries of our retirees in line with the inflation rate. In addition, we have set a new lower limit for our retirees with low salaries, ensuring that no retiree will receive a salary below 2500 lira. Thus, we are raising the salaries of 1 million 266 thousand retirees whose monthly income starts from 1500 lira to 2500 lira. In July, in addition to the 7 percent collective agreement increase to be made in the salaries of both our civil servants and retirees, if necessary, the inflation difference will also be added.
My esteemed nation,
Today, from here, we once again promise to crown the historic steps we have taken in Turkey's democratic and economic development by successfully concluding our new economic program. We are closer than ever to Turkey, which has reached its goals with its investments, employment, production, exports, and current balance, and has become one of the world's top 10 economies. We are a country that has missed the necessary leaps in such critical periods in the past due to the distorted practices of single-party fascism, coups, the games of tutelage, political instability, terrorism, and many other traps. With God's help and the support of our nation, we will not repeat history this time; we will not face the same sorrowful picture, nor will we pay the same prices, because this time we are continuing on our path with tremendous accumulations from which we will learn and tremendous gains we will never give up. In the last 20 years, we have passed many tests with our nation with our heads held high. We have together dulled the power of tutelage. We have strengthened our development infrastructure together. We have raised the standards of our democracy together. We have expanded the rights and freedoms that embrace every one of our citizens together.
I especially address my nation watching us on their screens; we are devoted to you, we are a government that cares about your troubles, and we are determined to continue our struggle against terrorist organizations as long as we have breath in our bodies. We have crushed the heads of all terrorist organizations, from the PKK to FETÖ, together.
We have risen together against the distortions of the global governance system. We have left the imperialist ambitions that have reached our borders in our throats together. We have resisted together against the coup plotters in the streets. We have defended our country's interests on land, at sea, in the air, and in every field everywhere together. Now, we will again demonstrate the same success in achieving our economic goals together, God willing.
We are entering a period where we will see together that none of the sacrifices we have made, none of the hardships we have endured, every drop of sweat we have shed, and every drop of hope we have nurtured in our hearts has gone to waste, nor will it. As long as we hold tightly to our unity, our togetherness, and our brotherhood. As long as we firmly uphold our 2023 goals and our 2053 vision. As long as we close our doors to lies, slander, discord, corruption, envy, and the delusions of the incompetent greedy. Rest assured, just as today's Turkey is light years ahead of Turkey 20 years ago, the Turkey of two years, five years, or ten years from now will be much further ahead than today. We trust each and every one of the 84 million people we have dedicated our lives to serving. We want you to continue to trust us. May God be pleased with all of you.
My esteemed nation,
The coronavirus pandemic continues to threaten humanity and affect life with new variants and new threats. Now, the pandemic has once again knocked on our door with the Omicron variant. Although we are experiencing an increase in the number of cases, thankfully, there is currently no cause for concern regarding hospitalizations, intensive care, and death rates. In a period when we have made our domestic and national vaccine TURKOVAC available to our nation, we now have much stronger, more effective, and faster protective tools to combat the pandemic. I ask my nation for a little more patience and attention regarding the pandemic measures we refer to as "TMM," which consists of cleanliness, masks, and distance. Especially in closed and crowded places, the more we adhere to these measures, the more we fulfill our responsibility to ourselves and our loved ones. I believe that citizens who have doubts about this will quickly get vaccinated or complete their vaccinations during this period when TURKOVAC is being gradually made available across the country.
Education continues to be at the forefront of our priorities, as it has been in every period, even during the pandemic. We see that the world agrees that schools are the first places to open and the last to close during a pandemic. The vaccination rate of teachers in our country with at least two doses is currently higher than that of countries like the United Kingdom, Germany, and France. We will continue face-to-face education by adhering more to the measures. Our only request from our students is to conduct their education in the best way possible and to grow up as beneficial children for themselves, their families, and their country.
In addition, we continue to support our teachers, whose numbers we have increased from 500 thousand to 1.2 million during our governments. We particularly value the professional development of our teachers. Indeed, last year, the number of our teachers participating in the training organized by our Ministry increased by 134 percent compared to the previous year, reaching 2 million 773 thousand. With an average of 93.4 hours of training per teacher, we have reached the highest level in the last five years. God willing, we will increase this rate even more in 2022.
By the end of last year, we left no school without a library in our country. We plan to increase the number of books in these libraries to 100 million by the end of 2022. The preparation for the long-awaited and longed-for teaching profession law was submitted to the Parliament on the last day of 2021. When this law is enacted, we will have taken a significant step in Turkey's education history. In the last week of December, two important amendments were made to the Vocational Education Law No. 3308 in our Parliament. Accordingly, we will now pay one-third of the minimum wage that students attending vocational education centers receive each month. At the end of the third year, we have ensured that apprentices can receive half of the minimum wage instead of one-third. These regulations have immediately reflected on the number of students.
The number of students in our vocational education centers has increased from 159 thousand to 235 thousand. Our goal is to increase the number of students in vocational education centers to 1 million by the end of this year. Thus, while increasing employment through vocational education, we are also throwing the problem of not finding qualified personnel, which is a legacy of the February 28 coefficient application, into the dustbin of history.
May God be our helper. Stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
Değerli Basın Mensupları,
Sizleri en kalbi duygularımla, muhabbetle selamlıyorum. Dünya ve ülkemiz açısından zor geçen 2021’i uğurladık ve yeni umutlarla, yeni heyecanlarla 2022 yılına girdik. Yeni miladi yılın milletimiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
Son iki yıla damgasını vuran koronavirüs salgınının ve onun tetiklediği küresel ekonomik sorunların bir müddet daha herkesle birlikte ülkemizi de olumsuz etkilemeyi sürdüreceği anlaşılıyor. Sağlık hizmetlerinden maskeye, tıbbi malzemeden aşıya kadar pek çok alanda salgının ortaya çıkardığı adaletsizlikler büyük ve güçlü Türkiye hedefimize bir an önce ulaşmamızın önemini açıkça göstermiştir.
Geçtiğimiz 20 yılda ülkemizin kalkınma altyapısında sağladığı ilerleme sayesinde Türkiye’yi küresel sağlık ve ekonomik krizinden olumlu yönde ayrıştırmayı başardık. Her ne kadar birileri bir kısmı yalan, bir kısmı yanlış haberler üzerinden milletimizin moralini bozmaya çalışsa da, dünyayı izleyen herkes bu sıkıntılı tabloda Türkiye’nin durduğu yeri takdirle karşılıyor.
İşte daha bugün 2021 yılı ihracat rakamlarını açıkladık. Salgının ekonomiler üzerindeki baskısının arttığı geçtiğimiz yıl Türkiye ihracatın lokomotifi olduğu hızlı büyüme eğilimini sürdürmüştür. Bu dönemde imalat sanayinde kapasite kullanım oranımız yüzde 80’e dayanırken, istihdamda yıllık 2 milyonu bulan bir artış sağladık. Küresel mal ticaretinin yüzde 10 arttığı geçtiğimiz yıl, biz ihracatımızı yüzde 33 yükseltmeyi başararak, bu alanda da farkımızı ortaya koyduk. Türkiye olarak geçtiğimiz yıl ulaştığımız 225 milyar 368 milyon dolarlık ihracatla Cumhuriyet tarihinde ilk defa küresel ihracattan aldığımız payı yüzde 1’in üzerine taşıdık. Geçmişle mukayeseli olarak baktığımızda ise, 2002 yılında 36 milyar dolar olan ihracatımızı 6 kattan fazla artırdığımızı görüyoruz. Aynı şekilde 20 yıl önce 88 milyar doları bulmayan dış ticaret hacmimiz, 500 milyar dolar sınırına dayandı. Geçtiğimiz yıl itibariyle dış ticaret açığımız 46 milyar dolara gerilerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83’ün üzerine çıktı. Bu oranın 2000’lerin başında yüzde 51 olduğunu özellikle hatırlatmak istiyorum. Dış ticaretimizde milli paramızı kullanım seviyemizin 183 milyar liraya ulaşmış olması da bir diğer önemli gelişmedir.
Ayrıntılarını bugün yaptığımız basın toplantısında verdiğimiz 225 milyar 368 milyon dolarlık 2021 ihracatımızın ülkemize, milletimize, sektörümüze hayırlı olmasını diliyorum. Bu ihracat rakamına özellikle ulaşılmasında emeği geçen tüm kurumlarımızı, iş dünyamızı, çalışanlarımızı ayrı ayrı tebrik ediyorum. Girdiğimiz yeni yılda ihracatımızı çok daha ileri seviyelere çıkarmak için gündemimizde pek çok program, plan, proje var. İnşallah hepsini de kararlılıkla hayata geçirerek önümüzdeki yıl bu vakitler milletimize çok daha büyük müjdeler verebilmeyi ümit ediyoruz. Dış ticaret fazlası veren Türkiye hedefimize giderek daha çok yaklaşıyoruz.
Geçtiğimiz yılı güzel haberlerle kapattığımız bir diğer sektör de turizmdir. Salgının turizm sektöründe yol açtığı olumsuz etkileri hızla ortadan kaldırmak için aldığımız tedbirlerin, verdiğimiz teşvik ve desteklerin karşılığını özellikle gördüğümüz bir sezonu geride bıraktık. Bu sektörde 2021’i 29 milyon turist sayısı ve 24 milyar doları aşan bir turizm geliriyle kapattık. Bir başka ifadeyle, turizmde önceki yıla göre ziyaretçi sayısında yüzde 83’lük, gelirde yüzde 100’lük bir artış sağladık.
Devlet ve özel sektörün yakın iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz büyük atılım sayesinde sadece kayıplarımızın önemli bir kısmını telafi etmekle kalmadık, Akdeniz havzasındaki rakiplerimizi de geride bıraktık. Artık hedefimiz salgın öncesi ziyaretçi sayısına ulaşmanın ötesinde çok daha yüksek bir gelir seviyesine çıkmaktır. İnşallah 2022 yılı bu hedefe biraz daha yaklaştığımız, verimli, bereketli, kazançlı bir sezon olacaktır. Tesis sahiplerinden çalışanlarına kadar turizm sektörümüzün tüm mensuplarına ülkemize kazandırdıkları bu başarı için şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum.
Bu vesileyle KOSGEB destekleriyle ilgili bir müjdemizi de sizlerle paylaşmak istiyorum. Bilindiği gibi Nisan ayında mikro ve küçük işletmelere yönelik bir hızlı destek programı başlatmıştık. Bu programın kapsamını yeni mezun gençlerimizin istihdamını teşvik edecek şekilde genişletiyoruz. Son 12 aydaki çalışan sayısını koruyup meslek lisesi veya üniversite mezunu gencimizi en az 12 ay boyunca istihdam etme taahhüdünde bulunan işletmelere 100 bin lira destek veriyoruz. Kadın istihdamında bu rakam 110 bin lirayı buluyor. Mikro işletmelerde 2 ve küçük işletmelerde 5 personele kadar uygulanacak bu destek rakamı, faizsiz olarak 2 yıl sonra 24 ayda geri ödeyecek. Amacımız, bu programla 75 bin yeni meslek lisesi veya üniversite mezunu gencimizi istihdama dahil etmektir. İşletmelerimizi başvuruları bugün açılan bu programa katılmaya davet ediyoruz.
Aziz Milletim,
Türkiye, 2021 yılında ekonomide yatırım, istihdam, üretim, ihracat, cari denge odaklı bir büyüme yaşadı. Dünya ticaret hacminin yüzde 5,3 küçüldüğü 2020 yılını biz 1,8 büyümeyle kapatmıştık. Küresel ticaretin yeniden hareketlenmeye başladığı 2021’de büyümede çift haneli rakamları yakalayacağımıza inanıyoruz. Geçtiğimiz yılın ilk çeyreğindeki yüzde 7,4’lük, ikinci çeyreğindeki yüzde 22’lik ve üçüncü çeyreğindeki yüzde 7,4’lük büyüme bunun işaretini veriyor.
Salgın döneminde G-20 içinde en hızlı toparlanan ve büyüyen ülkelerin başında geliyoruz. Küresel ticaretin dengelerinin yeniden oluştuğu bir dönemde Türkiye’nin sergilediği bu performans bizi dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girme hedefimize adım-adım yaklaştırıyor. Elbette bu süreçte karşı karşıya kaldığımız sıkıntılar, ödediğimiz bedeller de var. Bunlardan biri, döviz kurunda yaşanan ve esasen ülkemiz ekonomisinin gerçekleriyle uyumlu olmayan dengesiz dalgalanmadır. Kurdaki yükselişi bir seviyeye kadar ekonomik işleyişe ve ülkemizin ihracattaki hedeflerine uygun olduğu için sorun etmiyorduk. Ama bir yerden sonra iş serbest piyasa ekonomisi kurallarının dışına çıkarak arkasında kötü niyetlerin belirdiği farklı bir görünüme büründü. Yurt dışından ve ülkemiz içinden kimi siyasetçiler, medya kuruluşları, akademisyenler piyasaları paniğe sürükleyerek, dövize yönelişi artıracak senkronize bir kampanya başlattılar. Hatırlarsanız, bundan 3-4 yıl önce yurt dışı kaynaklı benzer saldırılara, benzer tuzaklara maruz kalmıştık. Aldığımız tedbirler ve geliştirdiğimiz mekanizmalar sayesinde yurt dışından Türk ekonomisine yönelik serbest piyasa kurallarına da uygun olmayan sinsi saldırıların önünü büyük ölçüde kesmiştik. Son kampanyada ise, daha çok yurt dışındaki yatırımcıları panikleterek aynı amaca varılmak istenmiştir. Dalgalanmanın kendi tabii seyri içinde durulmadığını görünce 20 Aralık’ta kamuoyuna açıkladığımız tedbir paketi ile piyasaların önemli ölçüde yeniden dengeye gelmesini sağladık. Ekonominin kendi tabii seyri dışında niyetlerle dışarıdan yapılabilecek saldırılara karşı oluşturduğumuz mekanizmaların bir benzerini içeride de kurmuş olduk. Parasının değerini korumak isteyen vatandaşlarımız, özellikle önünü görme ihtiyacı duyan iş dünyamıza sunduğumuz alternatiflerin piyasalar tarafından da benimsendiğini memnuniyetle gördük. Kur korumalı Türk Lirası mevduatına kısa sürede 78 milyar liralık bir geçişin yaşanması, vatandaşlarımızın ekonomi programımıza olan güveninin işaretidir. Katılım finans kuruluşlarını da sisteme dahil ederek bu uygulamayı genişletiyoruz. Ülkemiz ekonomisinin istikrar ve güven iklimi içinde büyümesine katkı sağlayacak bu yaklaşımı yeni araçlar ve yöntemlerle 2022’de daha da güçlendireceğiz.
Açıkladığımız tedbir paketinin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin getirdiği imkânlarla bizim veya ilgili kurumlarımız tarafından hayata geçirilebilecek olanların tamamını uygulamaya soktuk. Bu çerçevede Merkez Bankası döviz tevdiat ve altın hesaplarından Türk Lirası mevduata dönüşün desteklenmesine ilişkin tebliğlerini yayınladı. Döviz ve altın cinsi hesaplardan vadeli Türk Lirası hesaplara dönüşen tutarlar zorunlu karşılıktan muaf tutulurken, stopaj oranı da sıfırlandı. İhracatçı ve ithalatçı firmalara Türk Lirası vadeli döviz satım ihalesine başlandı, bu satışlardaki stopaj oranı da sıfıra çekildi. Temettü gelirlerine uygulanan stopaj oranı yüzde 15’ten yüzde 10’a indirildi. Yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılması çalışmaları kapsamında hurda altın değerlemesinde kullanılacak asgari milyem rakamında değişiklik yapıldı. Vatandaşlarımızın altınlarını bankalar, darphane ve kuyumcular vasıtasıyla sisteme dâhil etmelerine imkân sağlanıyor. Talep edenler bankalardaki altın hesaplarında tuttukları birikimleri fiziki altın olarak da alabilecek. Bankalar nezdinde darphane altın ürünleri bazında açılan hesaplar da fiziki altın olarak istenebilecek.
Kredi Garanti Fonu’nun daha aktif ve daha kapsayıcı şekilde çalıştırılmasıyla ilgili protokol yakında hayata geçiyor. Kanuni düzenleme gerektiren hususlarla ilgili çalışmalarımızı da tamamladık. Bu çerçevede Türk Lirası için Hazine desteğine, ihracat ve imalat sanayi şirketleri için Kurumlar Vergisinde 1 puanlık indirim yapılmasına, bireysel emeklilik sistemindeki devlet katkısını yüzde 25’den yüzde 30’a çıkartılmasına, yatırım fonlarından elde edilen kar paylarına istisna uygulanmasına, gelire endeksli senetlerin ihracına; tüm bunlara ilişkin hazırlanan kanun değişikliği düzenlemeleri yarın Meclis’in takdirine sunuluyor.
Ayrıca, ülkemizde ve dünyada ham madde temininde tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve girdi fiyatlarındaki beklenmedik artışlar sebebiyle hazırlanan fiyat farkı çalışması da Meclis’in takdirine sunulma aşamasındadır. Biz bugüne kadar milletimize ne söz verdiysek yaptık, bundan sonra da verdiğimiz her sözü yerine getirmeye devam edeceğiz.
Aziz Milletim,
Geçtiğimiz yıl hepimizin canını yakan bir diğer sıkıntımız yüksek enflasyon ve onun ötesinde bir vakayı ifade eden fahiş fiyat artışlarıdır. Ülkemizdeki fiyat artışlarının iki sebebi vardır. Birincisi; salgın döneminde küresel emtia fiyatlarında görülen fevkalade yükselmedir. Öyle ki, salgın döneminde dünyada petrol fiyatları neredeyse iki katına, kömür fiyatları 3 ila 5 kat, doğalgaz fiyatları 6 ila 10 katına çıkarken, metal ve mineral fiyatları yüzde 50, tarım ürünleri fiyatları yüzde 25 arttı. Enerji fiyatlarındaki aşırı yükseliş sebebiyle pek çok ülke elektrik tarifelerini ortalama 3 kat artırmak mecburiyetinde kaldı. Biz ise her konuda olduğu gibi enerji fiyatları hususunda da vatandaşımızı koruyacak bir yol izledik. Geçtiğimiz yıl elektriği yarı fiyatının bile altına, doğal gazı 5’te biri fiyatına vatandaşlarımıza sunarken, akaryakıt fiyatlarında da eşel mobil sistemiyle oldukça düşük satış fiyatları sağladık. Bu şekilde 2021 yılında vatandaşlarımız lehine doğal gazda 80 milyar liralık, elektrikte 20 milyar liralık, akaryakıtta 65 milyar liralık kamu adına fedakârlık yaptık. Bir başka ifadeyle, vatandaşlarımızın cebinden doğalgaz faturası, elektrik faturası, benzin, mazot faturası olarak çıkacak 165 milyar lirayı kamu kaynaklarından karşıladık. Yeni yıl itibarıyla yürürlüğe giren tarifelere rağmen kamunun vatandaşlarımıza desteği sürmektedir. Mesela hane halkının kullandığı doğalgaz ve yine hane halkını kapsayan elektrik faturalarında tarifeler vatandaşlarımız lehine düzenlenmiştir.
Bakınız, şimdi sizlerle basit bir hesabı paylaşacağım. Ülkemizde 2002 yılında 150 kilovat elektrik ve 125 metreküp doğalgaz kullanımı karşılığında bir vatandaşımızın ödediği fatura asgari ücretin yüzde 47’sini oluşturuyor. Şimdi aynı miktardaki elektrik ve doğal gaz kullanımı için yeni tarifeyle ödenen tutar asgari ücretin yüzde 13’ü seviyesindedir. Görüldüğü gibi vatandaşımızı fiyat artışlarına ezdirmeme sözümüzü burada da yerine getirmiş oluyoruz.
Bu vesileyle, vatandaşlarımıza yapılan kömür yardımlarının yeni yılla birlikte, altını şimdi çiziyorum, doğalgaz faturası desteği olarak da verilebileceğinin haberini sizlerle paylaşmak istiyorum.
Akaryakıtta ise eşel mobil sisteminden normal tarifeye dönüldüğü için petrol fiyatlarındaki ve döviz kurundaki değişime bağlı olarak belirlenen otomatik tarife yürürlüğe girmiştir. Buna rağmen vatandaşlarımız akaryakıta diğer ülkelerdeki fiyat artışlarına nispeten daha hesaplı bir tarifeyle erişebilmektedir. Düşme eğiliminde olan petrol fiyatları ve istikrar kazanmaya başlayan kur dikkate alındığında, petrol fiyatları üzerindeki baskının yakında tersine dönmesi beklenebilir.
Diğer yandan, dünya piyasalarında, ülkemizde de çok tartışılan bitkisel yağ fiyatlarındaki artış yüzde 70’i, şeker fiyatlarındaki artış yüzde 50’yi, tahıllardaki artış yüzde 32’yi bulmuştur. Market raflarındaki artışın bir kısmının kaynağı bu küresel fiyatlandırmalardandır. Ancak, bazı ürünlerdeki artışların ne küresel emtia ve enerji fiyatlarıyla, ne kurdaki dalgalanmayla izah edilemeyecek derecede fahiş olduğunu görüyoruz. Bu konunun takipçisi olmaları ve gereken işlemleri yapmaları için ilgili tüm kurumlarımıza talimatlarımızı verdik. Aynı kapsamda stokçuluk yapanlara uygulanacak cezaları artıran bir kanun değişikliği de Meclisimizin gündeminde bulunuyor. Tüm bunlara rağmen, dünya ekonomisiyle entegre piyasaya sahip bir ülke olarak fiyat artışlarından ister istemez biz de etkileniyoruz.
Aziz Milletim,
Hiç şüphesiz fiyat artışları ülkemize mahsus bir durum da değildir. Özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tamamı enflasyon rakamlarında çok ciddi artışlarla karşı karşıyadır. Amerika son 40 yılın, Almanya ve İspanya son 30 yılın, İngiltere ve İtalya son 10-12 yılın, Avrupa’nın geneli Avro Bölgesi’nin kuruluşundan beri en yüksek enflasyon rakamlarının sancısıyla kıvranmaktadır. Üstelik tüketici fiyat endeksinde üretici fiyat endeksinin katbekat fazlası olarak gerçekleşen artışlar bu sancının devam edeceğini gösteriyor. Diğerleri gibi ülkemizin önünde de bir enflasyon gerçeği vardır. Bugün 2021 yılı enflasyonumuz yüzde 36 olarak açıklandı. Öncelikle her ne sebeple olursa olsun vatandaşlarımızın böyle bir tabloyla karşı karşıya kalmasından dolayı üzüntülüyüz. Türkiye tarihinde enflasyonla en büyük mücadeleyi veren, enflasyonu en düşük seviyelere indiren yönetim biziz. Ülkemizde yüzde 6’lara kadar indirdiğimiz enflasyonun boynunu kırarak en kısa sürede tekrar tek haneli rakamlara geriletmekte kararlıyız.
Enflasyon oranının bu derece yüksek çıkmasında küresel emtia fiyatlarındaki ve üretim maliyetlerindeki artışın ötesinde döviz kurundaki dalgalanmanın da etkisinin olduğunu biliyoruz. Döviz kurundaki köpüğü aldığımızda nasıl daha gerçekçi bir tablo önümüze çıktıysa, enflasyonda da bunu yapacağız. Döviz kuru üzerinden ilk büyük saldırıya maruz kaldığımız 2018’de de yüzde 20’yi aşan bir enflasyonla benzer bir tablo yaşamıştık, takip eden yılda ise enflasyonu neredeyse yarı yarıya düşürmüştük; inşallah bu yıl da enflasyonu çok daha fazlasıyla gerileteceğiz.
Bununla beraber, hiçbir vatandaşımızı fiyat artışlarının yükü altında bırakmadık, bırakmayacağız. Çalışanlar başta olmak üzere vatandaşlarımızın gelirlerini enflasyonun altında ezdirmeyecek özel tedbirler aldık ve bu tedbirleri almaya da devam ediyoruz. Asgari ücrette yaptığımız yüzde 50’lik artış bunun örneklerinden biridir. Yeni asgari ücretle işçilerimizin gelirlerinde enflasyon oranının çok üzerinde bir artışı gerçekleştirdik. Bu düzenleme asgari ücrete endeksli işsizlik maaşı, evde bakım ücreti, 65 yaş aylığı, iş göremezlik ödeneği gibi pek çok rakamı da aynı oranda artırmıştır.
Memurlarımızın maaşlarında Temmuz-Aralık ayı enflasyon farkı ve toplu sözleşme gereği olarak toplamda yüzde 28 oranında bir artış yapıldı. Bununla kalmadık, memurlarımızın Ocak ayındaki yüzde 5’lik toplu sözleşme dönem zammını yüzde 2,5 artışla yüzde 7,5 olarak uygulama kararı aldık. Böylece memurlarımızın maaş artış oranını yüzde 30,5’a çıkartarak onlara ilave bir sosyal destek sağlamış oluyoruz.
Aile yardımları da çalışmayan eş için 521 lira, 6 yaşından küçük çocuklar için 115 lira, 6 yaşından büyük çocuklar için 57 lira olarak güncellenmiştir. Tabii bu rakamlara memur maaşlarının asgari ücret kadarki kısmının gelir ve damga vergilerinden muaf tutulmasıyla ortaya çıkan ve 288 liraya kadar ulaşan artışları da ilave etmek gerekiyor.
Şimdi geldik emeklilerimize, bugün herhalde ağırlıklı olarak o bekleniyor. Emeklilerimizin maaşlarında ise genel olarak enflasyon oranı kadar artış zaten yapıyoruz. Buna ilave olarak, düşük maaş alan emeklilerimizle ilgili yeni bir alt sınır belirledik, yeni düzenlemeye göre hiçbir emeklimiz 2500 liranın altında maaş almayacak. Böylece aylık geliri 1500 liradan başlayan 1 milyon 266 bin emeklimizin maaşlarını 2500 liraya yükseltmiş oluyoruz. Temmuz ayında hem memurlarımızın, hem emeklilerimizin maaşlarına yapılacak yüzde 7 toplu sözleşme artışına ilave olarak şayet gerekiyorsa enflasyon farkı da ilave edilecektir.
Aziz Milletim,
Bugün, buradan bir kez daha Türkiye’nin demokratik ve ekonomik kalkınmasında attığımız tarihi adımları, yeni ekonomi programımızı başarıyla neticelendirerek, taçlandırmanın sözünü veriyoruz. Yatırımıyla, istihdamıyla, üretimiyle, ihracatıyla, cari dengesiyle hedeflerine ulaşmış, dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmuş Türkiye’ye hiç olmadığı kadar yakınız. Geçmişte bu tür kritik dönemlerde ihtiyacı olan atılımları tek parti faşizmin çarpık uygulamalarıyla, darbelerle, vesayetin oyunlarıyla, siyasi istikrarsızlıkla, terörle ve daha pek çok tuzakla kaçırmış bir ülkeyiz. Allah’ın yardımı ve milletimizin desteğiyle inşallah bu defa tarihi tekerrür etmeyecek, aynı hüzünlü tabloyla karşılaşmayacak, aynı bedelleri ödemeyeceğiz, çünkü bu defa ibret alacağımız muazzam birikimler ve asla vazgeçemeyeceğimiz muazzam kazanımlarla yolumuza devam ediyoruz. Son 20 yılda milletimizle birlikte pek çok sınamadan anlımızın akıyla geçtik. Vesayetin gücünü beraber törpüledik. Kalkınma altyapımızı beraber güçlendirdik. Demokrasimizin standartlarını beraber yükselttik. Her bir insanımızı kucaklayan hak ve özgürlükleri beraber genişlettik.
Şu anda ekranları başında bizi izleyen milletime özellikle sesleniyorum; biz size aşığız, biz sizin dertliniz olan bir iktidarız ve biz terör örgütlerine karşı olan mücadelemizi bu can bu tende oldukça sonuna kadar vermekte kararlıyız. PKK’sından, FETÖ’süne tüm terör örgütlerinin başını hep birlikte ezdik.
Küresel yönetim sisteminin çarpıklıklarına beraber başkaldırdık. Sınırlarımıza kadar dayanan emperyalist hevesleri beraber kursaklarında bıraktık. Darbecilere karşı sokakta beraber direndik. Ülkemizin karada, denizde, havada, her alandaki menfaatlerini her yerde beraber müdafaa ettik. Şimdi de aynı başarıyı ekonomideki hedeflerimiz ulaşarak inşallah yine beraberce göstereceğiz.
Yaptığımız hiçbir fedakârlığın, çektiğimiz hiçbir sıkıntının, akıttığımız her damla alın terinin, yüreğimizde büyüttüğümüz her umut katresinin boşa gitmediğini, gitmeyeceğini beraberce göreceğiz bir döneme giriyoruz. Yeter ki birliğimize, beraberliğimize, kardeşliğimize sıkı sıkıya sarılalım. Yeter ki 2023 hedeflerimize, 2053 vizyonumuza sıkı sıkıya sahip çıkalım. Yeter ki yalana, iftiraya, fitneye, fesada, hasede, kifayetsiz muhterislerin hezeyanlarına kapılarımızı kapatalım. Emin olun, nasıl bugünkü Türkiye 20 yıl önceki Türkiye’nin fersah fersah ilerisindeyse, çok değil iki yıl, beş yıl, on yıl sonrasının Türkiye’si de bugünden çok daha ileride olacaktır. Biz ömrümüzü hizmetine adadığımız 84 milyon insanımızın her birine güveniyoruz. Sizlerin de bize güvenmeye devam etmesini istiyoruz. Rabbim hepinizden razı olsun.
Aziz Milletim,
Koronavirüs salgını yeni varyantlar, yeni tehditlerle insanlığı tehdit etmeye, hayatı etkilemeye devam ediyor. Şimdi de salgın Omicron varyantıyla tekrar kapımıza dayandı. Her ne kadar hasta sayılarımızda artış yaşansa da, hastaneye yatış, yoğun bakım ve vefat sayılarımızda hamdolsun henüz endişe edilecek bir durum gözükmüyor. Yerli ve milli aşımız TURKOVAC’ı da milletimizin hizmetine sunduğumuz bir dönemde artık salgına karşı çok daha güçlü, çok daha etkin, çok daha hızlı harekete geçirebileceğimiz korunma araçlarına sahibiz. Milletimden “TMM” diye ifade ettiğimiz, temizlik-maske-mesafe üçlüsünden oluşan salgın tedbirlerine riayet hususunda biraz daha sabır, biraz daha dikkat istiyorum. Özellikle kapalı ve kalabalık yerlerde bu tedbirlere ne kadar riayet edersek hem kendimize, hem sevdiklerimize sorumluluğumuzu o derece yerine getirmiş oluruz. TURKOVAC’ın kademe-kademe ülke genelinde hizmete sunulduğu bir dönemde bu konuda tereddütte olan vatandaşlarımızın da hızla aşılarını yaptıracaklarına veya tamamlayacaklarına inanıyorum.
Eğitim, her dönemde olduğu gibi salgın sürecinde de önceliklerimizin en başında yer almayı sürdürüyor. Dünyanın salgında okulların ilk açılması ve son kapatılması gereken yerler olduğu konusunda mutabık kaldığını görüyoruz. Ülkemizdeki öğretmenlerin en az iki doz aşılanma oranları, bugün itibariyle İngiltere, Almanya ve Fransa gibi ülkelerin de üzerindedir. Tedbirlere daha fazla riayet ederek yüz yüze eğitime devam edeceğiz. Öğrencilerimizden tek isteğimiz, eğitim-öğretimlerini en güzel şekilde yürüterek kendilerine, ailelerine ve ülkelerine hayırlı birer evlat olarak yetişmeleridir.
Bunun yanında hükûmetlerimiz döneminde sayılarını 500 binlerden 1,2 milyonlara ulaştırdığımız öğretmenlerimizi desteklemeyi de sürdürüyoruz. Bilhassa öğretmenlerimizin mesleki gelişmelerine önem veriyoruz. Nitekim geçtiğimiz yıl Bakanlığımızın düzenlediği eğitimlere bir önceki yıla göre yüzde 134’lük artışla 2 milyon 773 bin öğretmenimiz katıldı. Öğretmen başına 93,4 saatlik eğitimle son 5 yılın en yüksek seviyesini yakaladık. İnşallah 2022 yılında bu oranı çok daha artıracağız.
Geçtiğimiz yılsonu itibariyle ülkemizde kütüphanesiz okul bırakmadık. Buralardaki kitap sayısını da 2022 sonuna kadar 100 milyona çıkarmayı planlıyoruz. Uzun yıllardan beri dillendirilen, bir özlem olan öğretmenlik meslek kanunuyla ilgili hazırlık 2021 yılının son günü Meclis’e teslim edildi. Bu kanun çıktığında Türkiye eğitim-öğretim tarihinde çok büyük bir adımı da atmış olacağız. Aralık ayının son haftasında Meclis’imizde 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanununda iki önemli değişiklik yapıldı. Buna göre, mesleki eğitim merkezlerine devam eden öğrencilerin her ay aldıkları asgari ücretin 3’te 1’i kadar ücreti artık biz ödeyeceğiz. Üçüncü yılın sonunda, kalfaların aldıkları ücreti de iyileştirerek asgari ücretin 3’te 1’i değil yarısı kadar ücret alabilmelerini sağladık. Bu düzenlemeler öğrenci sayılarına da hemen yansıdı.
Mesleki eğitim merkezlerindeki öğrenci sayımız 159 binden 235 bine yükseldi. Hedefimiz, bu yılsonuna kadar mesleki eğitim merkezlerindeki öğrenci sayısını 1 milyona çıkarmaktır. Böylece mesleki eğitim üzerinden istihdamı arttırırken, 28 Şubat katsayı uygulamasının mirası olan yetişmiş eleman bulamama sorununu da tarihin çöplüğüne atıyoruz.
Rabbim yar ve yardımcımız olsun. Kalın sağlıcakla.
