- Context
- Erdoğan addressed the nation following a cabinet meeting on March 6, 2023, providing a comprehensive update on Turkey's response to the devastating February 6 earthquakes.
- Main themes
- February 6 earthquakes response, search and rescue operations, casualties and destruction, government mobilization, international aid, disaster relief coordination, infrastructure damage, public and military personnel deployment, national solidarity, AFAD coordination
- Duration
- ~45 min
- Words
- 5,354
- Sentences
- 242
- Readability
- 47
- Grade
- 12.1
- Syntax
- 3.12
- Vocabulary
- 2.22
Translated from Turkish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other242 sentences in 67 paragraphs
Dear Nation,
Esteemed Members of the Press,
I greet you with my heartfelt feelings and respect. Once again, I extend our condolences to our nation due to the February 6 earthquakes, which caused the highest number of casualties, destruction, and pain in the history of the Republic, and the subsequent aftershocks.
We pray for God's mercy on the 46,104 citizens who lost their lives in the earthquake, and we wish patience and condolences to their loved ones. From the moment of the first earthquake, which occurred at 4:17 AM on February 6, with a magnitude of 7.7 centered in the Pazarcık district of Kahramanmaraş, we mobilized all our resources as a state and a nation. We directed all search and rescue, aid, and support capacities of our ministries, institutions, and organizations to the earthquake zone. The second earthquake, centered in Elbistan with a magnitude of 7.6, which occurred approximately 9 hours later, further exacerbated the consequences of the disaster. Unlike other recent disasters, these two consecutive earthquakes caused destruction in 62 districts and 10,190 villages across 11 of our provinces all at once. The fact that the earthquake occurred during a time of severe winter conditions in our country and especially in the region made matters even more difficult. The damage caused by the destruction to basic infrastructure, from transportation to communication and energy, also presented an additional challenge.
The fact that a significant portion of the public and civil society human resources in our cities, which are crucial for emergency intervention in disasters, were also trapped under the rubble of the earthquake increased the difficulties with both tragic and practical consequences. Nevertheless, especially the public personnel in the cities and emergency response teams quickly regrouped, set aside their own pain, and rushed to the aid of our nation. Under the coordination of AFAD, we mobilized the public force from all 81 provinces of our country to the earthquake zone within hours. The ministers who set out immediately after the earthquake reached the cities in the disaster area and took over coordination starting from 9 AM. We assigned at least one of our ministers to each city, and in some provinces, we assigned more. Additionally, all our ministers visited the cities in the earthquake zone multiple times to identify deficiencies related to their areas of responsibility and quickly address them while sharing the pain of our nation.
We reinforced all our units, especially our governorships and district governorships, with civil administration personnel assigned from all over our country. We ensured that each of our members of parliament was immediately assigned to the provinces in the earthquake zone to contribute to the efforts and be alongside our earthquake victims. Our military acted within minutes of the earthquake, fulfilling its duty alongside reinforcements from other regions, and continues to do so. Our police and gendarmerie have written an epic with their vital roles in ensuring security and order, supporting search and rescue efforts, and carrying out aid activities.
Our healthcare personnel worked tirelessly, despite the damage to some hospitals, to provide care to the injured people rescued from the rubble. Our municipalities rushed to the earthquake cities with their presidents, personnel, and equipment for both search and rescue and aid efforts.
In addition to all AFAD teams, we immediately sent our miners, foresters, DSI teams, and highway teams to participate in search and rescue efforts. We brought 18,000 construction machines, 116 helicopters, 75 planes, and 38 ships to the region to participate in the efforts. We utilized all our civil search and rescue potential that has the necessary training and equipment.
We quickly deployed professional search and rescue teams with nearly 11,500 personnel from 90 countries, including NATO and the European Union, in response to our international call for aid. Thus, we brought together an unprecedented search and rescue force of 35,000 people. A total of 271,000 public officials and volunteers took on duties in the earthquake zone, along with nearly half a million individuals who rushed to the aid of the earthquake victims. The historic solidarity shown by our nation during these difficult days has allowed us to look to our future with greater confidence.
However, the destruction was so extensive, the area of destruction so vast, and the climate and field conditions so challenging that we still could not achieve the desired speed and effectiveness in the early moments of the efforts. Of course, we did not succumb to the obstacles presented by the conditions. By quickly opening closed roads, rapidly making the destroyed infrastructure usable, and mobilizing all the tools and human resources available in the public and private sectors, we established order in a short time. We prioritized search and rescue efforts. An ideal search and rescue team should consist of at least 80 people, with a minimum of 20. In other words, even with the minimum personnel, there was the capacity to intervene in the same 1,750 buildings. The number of buildings that were destroyed and thus required search and rescue was equal to the total number of search and rescue personnel, let alone the number of teams.
Nevertheless, our teams worked tirelessly for days without rest to rescue the last living person from the rubble. As a result, perhaps in a way unprecedented in the world for a disaster of this magnitude, we managed to complete most of the search and rescue efforts by nearly the 10th day of the earthquake. With every living person rescued from the rubble, all 85 million of us were overwhelmed with tears of joy. With every person we lost, our hearts broke, and our sorrow flowed down our cheeks as tears.
Today, as we leave behind the fourth week of the earthquake, we see more clearly the magnitude of the disaster we experienced and feel the pain of our losses more deeply. We pray that God protects our country and our nation from all kinds of disasters, accidents, and calamities.
Dear Nation,
The extensive destruction caused by the earthquake has made life extraordinarily difficult for the people who remain. The number of buildings that are destroyed, urgently need to be demolished, and are heavily damaged, meaning they are no longer usable, in our 11 provinces in the earthquake zone has reached 230,000, with the number of independent units in these buildings totaling 645,000. Some of our citizens whose homes are undamaged or slightly damaged are unable to return to their homes due to the ongoing aftershocks and the anxiety they experience.
Currently, 3 million 320 thousand of our people have been evacuated from the earthquake zone to other provinces. 800,000 of our people have left the cities and sought refuge in villages. More than 1.5 million of our people remaining in the earthquake zone are living in tents, 53,000 in containers, and 123,000 in public facilities, primarily national education institutions. Nationwide, we are hosting nearly 160,000 earthquake victims in the dormitories of the Ministry of Youth and Sports and about 137,000 in hotels. Our public and civil aid organizations operating in the region serve 5 million 800 thousand people every day.
Knowing the difficulty of sheltering in tents and that those who have gone to other cities want to return home as soon as possible, we have accelerated the establishment of container cities. We are establishing container cities with electricity, water, sewage, roads, and social facilities, essentially creating a new settlement infrastructure. Of course, this takes some time. Our goal is to set up 100,000 containers within 2 months, relocating half a million earthquake victims to these areas where they can shelter under better conditions. If necessary, we can increase the number of containers even further. We have mobilized domestic production and foreign donations in this regard.
At this point, we also emphasize the importance of reviving commercial activities, which are an integral part of the daily lives of our cities, alongside the housing issue. Our tradespeople are opening their undamaged workplaces, and our factories have resumed production. We are also developing mobile solutions for businesses that have been destroyed or rendered unusable. To date, we have established 6,000 temporary businesses for our tradespeople. Additionally, we are establishing markets consisting of 3,000 containers under the sponsorship of TESKOMB. We will provide all necessary support for industrial facilities, factories, businesses, and other employment areas that are critical to reviving the region. We are planning our reconstruction and revitalization efforts in our cities together with new organized industrial zones, industrial sites, and trade centers.
We are waiving the 2023 debts of businesses in the earthquake zone to KOSGEB, and we are also forgiving all debts of business owners who lost their lives in the disaster.
We are extending the attraction centers support program to all districts in the earthquake zone to ensure they all benefit from the sixth region supports.
We are channeling all resources of our development agencies to the cities in the disaster area, maximizing the state contribution to project financing. In addition to the deferrals of individual and SME loan payments, we have added another 100 billion lira to the previously announced 250 billion lira KGF-supported credit package.
For tradespeople and artisans who want to quickly resume their businesses in areas severely damaged by the earthquake, we are providing loans of up to 250,000 lira with a 12-month grace period and 60-month maturity, with half of the interest paid by the Treasury at a rate of 7.5%.
We are also implementing short-time work allowances and cash wage support programs to strengthen employment in the region.
Through the community benefit work program, we are increasing the employment we provide to the region to 50,000 people, prioritizing families in need.
Similarly, we are making efforts to ensure that our children's education is not disrupted. In the educational centers we have established in tents and containers, we are preparing our children to return to school while also trying to address the psychological damage caused by the earthquake in their lives.
We have started to gradually open our primary and secondary education institutions based on the condition of the school buildings in the provinces. In the first phase, education and training will begin on March 1 in 3 provinces, on March 13 in 3 provinces, and on March 27 in 4 provinces.
To provide psychosocial support to earthquake victims, 8,000 of our personnel are working in the field. We are striving to provide health services comprehensively in mobile health centers established in places where needed, alongside hospitals.
To ensure that our farmers can continue production, we are providing all kinds of assistance, from advance payments of support payments to feed and fertilizer contributions.
While we meet the shelter needs of our people, we do not neglect their other needs. To date, we have made emergency aid payments of 10,000 lira per household to more than 1 million 61 thousand earthquake victims. We have started to provide relocation assistance of 15,000 lira per household to earthquake victims whose homes have become unusable. We are providing support ranging from 3,000 lira to 5,000 lira to earthquake victims who have moved into rental housing. We are also paying 100,000 lira to earthquake victims who have lost their loved ones.
Earthquake victims who have gone to other cities are being supported by our governorships and district governorships, our municipalities, civil society organizations, and citizens. We are witnessing a solidarity that will serve as an example to the world, where all the needs of these people, from shelter to food and clothing, are met in unison.
Undoubtedly, we have also witnessed exceptional examples that have hurt us both in the early days of the earthquake and in the subsequent process. We quickly overcame these with the measures we took, the practices we implemented, and the resolute stance we showed. The strength of our state and the generosity of our nation were so great that these unfortunate incidents remained insignificant details.
Thank God, at the end of 4 weeks, we have reached a point where we have completed search and rescue efforts, solved shelter and food problems, and are rapidly continuing debris removal efforts. There are only 50,000 buildings that we need to quickly remove the debris from, which are either destroyed or urgently need to be demolished. On the one hand, we want to relocate our people to their new homes as soon as possible. Our most important agenda is to ensure that our people are quickly and safely settled into new homes where they can live in peace.
Our goal is to start the construction of 244,000 housing units and 75,000 village houses within the next 2 months. As of today, construction has begun on approximately 22,000 of these. According to the current plan, we will deliver a total of 488,000 new households to our citizens, consisting of 405,000 housing units and 83,000 village houses. In fact, we are also starting work to add approximately 164,000 moderately damaged independent units in about 40,000 buildings to this number. We will also construct public buildings in order of priority through TOKİ. This number will be finalized once the damage assessment studies are completed.
We are designing new settlements as living spaces with infrastructure, schools, health centers, mosques, markets, and parks, with buildings not exceeding 3 or 4 stories and consisting of 3 rooms and 1 living room, in accordance with local architecture. We will carry out revitalization efforts in areas where buildings have been destroyed according to the density that is appropriate if the ground allows. We aim to deliver the homes to the rightful owners within a year.
We have the experience and capacity to carry out the reconstruction and revitalization process in our cities in the earthquake zone quickly and effectively, thanks to the lessons learned from the last 20 years. TOKİ, which has made 1 million 180 thousand of our people homeowners to date, has emerged from the earthquake with its technical competence and implementation capability. Most recently, we presented a project for 500,000 housing units, 1 million serviced plots, and 50,000 workplaces through TOKİ. We will also utilize this opportunity in the best way possible to rebuild our cities that were destroyed in the earthquake through TOKİ.
We cannot bring back our citizens who have lost their lives, but we are determined to compensate for all the destruction, all the damages, and all the losses beyond that. Until life returns completely to normal in our cities in the earthquake zone, it is forbidden for us to stop or rest.
Dear Nation,
As a government, we have carried out comprehensive work to prepare our country for earthquakes and other disasters up to this day. In addition to earthquakes, we are meticulously planning the measures we will take against the potential effects of natural events such as floods, fires, landslides, droughts, and the political and social crises surrounding us, with detailed intervention steps.
Indeed, you need to remember this: In the earthquakes of Van, Elazığ, Malatya, and İzmir, in the fires of Antalya and Muğla, and in the flood disasters of Kastamonu, Bartın, and Giresun, our government has passed very serious and successful tests in these matters. We were in the midst of new preparations that encompassed the entire country with the disaster preparedness plans we would implement on the very day of the earthquake in Kahramanmaraş. The urban transformation projects we have been fighting for over the past 10 years were also one of Turkey's disaster preparedness efforts. However, on February 6, we saw once again that disasters do not wait for our preparations. Therefore, whatever we do now, we need to implement it more quickly, more decisively, and more effectively.
Even the difficulties we have experienced in urban transformation projects alone show that it is essential to implement a new understanding and method in the fight against disasters. Our nation is a witness; we have practically begged for the urban transformation projects to be completed as soon as possible, so that these steps would not be obstructed. We stated that this issue is of such vital importance that every moment lost brings us closer to the great destructions and losses that are coming.
The uncontrolled migration from villages to cities that Turkey experienced after World War II has not only led to unhealthy construction around our cities but has also paralyzed their centers. The poor quality of our building stock that emerged in this way has, over time, become our biggest headache. The only solution is to rebuild our cities in suitable areas where possible and in appropriate surrounding areas where it is not.
The 3.3 million houses we have renewed through urban transformation projects so far are certainly important. For 15 years, we have continuously talked about urban transformation, while the main opposition and other opposition parties have said they are against urban transformation, holding various rallies and gathering citizens. And now those citizens are blocking our way, asking us to come and demolish their buildings. But look, we told you about urban transformation 10 years ago, 15 years ago; if you had complied with our request back then, these buildings would have been completed by now. I used to live in Üsküdar Burhaniye, I begged, but I couldn't convince anyone. Now, however, perfect buildings have been constructed in that area, each one more beautiful than the other, with ground+3 structures, and with tree-lined streets and greenery, it presents a very different image.
This week, while going to Vahdettin Mansion, a citizen stopped me and said, "Please start here too." But I said, "Don't back down later." No, whoever you are referring us to, Mr. President, please start here too. Of course, we have given instructions to our friends, we said okay, God willing, we will start here too.
Time is flowing like water; on the other side, you see Bay Bay Kemal going around holding rallies, saying, "Oh, they are going to build houses overlooking the sea." Of course, houses overlooking the sea will be built, but for whom? We are not doing this for ourselves; we will do it for the citizens living here. We say, "Please come, get rid of these houses that are contrary to zoning regulations, and let us build you homes that truly suit you as soon as possible." I also recommend to the press, go to Üsküdar Küplüce, visit the newly built areas under Çamlıca Mosque; it would be beneficial for you to see those places.
Currently, the renewal of 250,000 houses is ongoing in all 81 provinces, and additionally, the construction of another 250,000 houses in TOKİ's social projects is also underway. For years, they blocked our way. Fikirtepe, part of which is in Kadıköy and part in Üsküdar; they did not let us build, but now it is being done. If our way had not been blocked, those areas would have been completed too. Right, Mr. Minister? But they always blocked our way.
The fact that 98% of the buildings that collapsed in the recent earthquakes were constructed before the year 2000 indicates that our private sector has also made progress in this regard recently. We are closely monitoring every incident that is an exception to this and ensuring that necessary actions are taken. However, it is essential to underline this reality once again: The losses in urban transformation projects caused by some opposition parties, some municipalities, some ideologically structured civil society organizations, and even some of our citizens who have fallen prey to provocations have left us facing a significant threat. While the reality of the urgent need to transform 6.5 million buildings in our country, especially in Istanbul, stands before us, the burden of delaying the process due to political calculations and individual ambitions is very heavy. From here, I once again call on all my citizens to enter their old and risky buildings into urban transformation as soon as possible to avoid reliving the pains of February 6. Especially, everyone talks about Istanbul, but I am now addressing the head of the main opposition from here; İzmir, the Karabağlar district of İzmir. Karabağlar urgently needs urban transformation and change. Come on, the municipality of İzmir, why haven't you done any work regarding this? Go ahead and do the work. Change and transform Karabağlar, take a step; no, no. Are the people living there not human? Don't they have the right to have ideal homes and live in them? You are also a member of parliament for that area and currently the head of the main opposition; come on. Tell the Mayor what he needs to do, let’s see what he will do, and we will applaud. You can't do it; you don't have that concern, you don't have that passion. The same applies to Ankara; go ahead and do it. The Greater Municipality of Ankara is with you, take steps. I am the founder of KİPTAŞ in Istanbul; I established it during my mayorship. Now KİPTAŞ is there; do something, no, they can't do it. You need to be concerned; if you are not concerned, you cannot do anything.
To accelerate urban transformation projects, we will also implement a long-term, subsidized financial management system in the coming days. Last Friday, we held a meeting in Dolmabahçe with 110 scientists and experts from various fields, where we evaluated all these issues in depth. We discussed what measures we will take against these disasters with all the scholars. And we recorded all these discussions. On this occasion, I would like to once again thank all the scientists and experts who contributed to the Turkey National Risk Shield Model Meeting on behalf of myself and my nation.
In this meeting, we saw that there was a significant consensus on the identification and proposals regarding disasters. The risks our country faces need to be evaluated with a holistic understanding, considering the before, during, and after of disasters, and the legal infrastructure and implementation methods should be determined accordingly. Based on this picture, we shared with the attendees that we will add a new committee to the Presidential policy boards to follow up on risk and disaster-related studies. A new committee will continue our work by constantly improving our roadmap, taking into account every observation and proposal from the Turkey National Risk Shield Model Meeting in Dolmabahçe.
We have already started preparations for many areas where we will work, from the Disaster Law to strengthening disaster management, especially its institutional structure.
We want to make not only our cities but also our society resilient against disasters. This can only be achieved by ensuring a comprehensive understanding, implementation awareness, and determination to supervise all elements, including the government, ministries, institutions, municipalities, civil society, and citizens in our country. God willing, we will definitely succeed in this new era.
My esteemed nation,
History shows us that even if everything in a country is destroyed, a nation with a consciousness of civilization and culture can rise again from a single hearth, while in the absence of such a consciousness, millions of masses will mean nothing. While planning the reconstruction and revival of our earthquake-affected regions, we also prioritize healing the wounds opened in our souls, that is, strengthening our spiritual power, alongside material compensation.
When Turkey experienced the 1999 earthquake, do you know what our national income per capita was? 2,800 dollars. Now, thank God, we have surpassed 10,000 dollars; look at where we have come from. How did this happen? It happened with stability and security. We believed in ourselves, we persevered. But is this enough? No, this is not enough. We need to raise this to 15-20 thousand, and we will do this in the upcoming period, but we will do it with the strength we derive from the climate of stability and security.
And my dear brothers and sisters; in 20 years, we have completed the long-standing deficiencies with a solid infrastructure and have many advantages at regional and global levels. Such a Turkey will not only overcome the difficulties caused by the earthquake in a short time. We can turn this great disaster we have experienced as a nation into an opportunity for a greater leap, motivated by the lessons we have learned and our confidence in the future. While rebuilding our cities, we will not only construct buildings made of concrete and steel but will also create identities that will give them spirit and meaning with bridges extending from the past to the future. This evening, I discussed this with my friends; please pay attention to this in all public buildings: No matter what, how do we have seismic isolators in some of our hospitals right now? We need to spread this in our public buildings, especially in our hospitals and schools. Let’s spread it so that we can find peace. I believe that we can only fulfill the trust of our ancestors who left us these lands as a homeland and the lives of our people who lost their lives under the rubble of earthquakes in this way.
We are a nation with a vision of civilization, culture, and artistic taste, just as we have been throughout history. The poet says:
"Once upon a time, we were a nation, oh how we were a nation:
We came to the world, teaching what nation and nationality are!"
We are such a nation; no one found us on the right or left, in the street. We are a nation that rises from its ashes. Yes, we have experienced a period of stagnation due to the political, economic, and social conditions of the last 70 years, but that interim period is now behind us. It is our duty to raise all our cities, which have been destroyed in the earthquake, not only with material elements and infrastructure but also with civilization and cultural values, as a whole with their past, present, and future.
We have a geography so rich in history and culture that it cannot be confined to a glass case. Just think of Hatay, Antakya; it is entirely a geography of cultures. There are Muslims, Jews, and Christians all together, with their places of worship side by side. We will preserve this richness in our new settlements as well. First and foremost, we will carefully protect all our historical and cultural assets that have been damaged by the earthquake. We will not neglect any material and spiritual cultural asset that shapes our people's identity. We will establish new settlements equipped with cultural centers, libraries, museums, mosques, and all the necessary facilities to realize our vision of civilization in every area of life. We will ensure that urban transformation projects are carried out in accordance with these principles.
The era of constructing buildings on fault lines, riverbeds, and landslide areas is over. We consider holding accountable the institutions that fail to fulfill their responsibilities as one of our most important duties. Rather than causing the hearts of millions to burn, we will not hesitate to make the lives of a handful of opportunists who exploit this situation and those who caused it through negligence miserable, regardless of their identity. To prevent history from repeating itself, we will learn from what we have experienced, our losses, and our pains.
On the other hand, we must not forget this reality: The earthquakes our country experienced on February 6 have turned into a general disaster that has affected not only the destruction in 11 of our cities but also the humanitarian and economic consequences felt in our other 70 provinces. To heal the wounds of this disaster, which has been defined as the disaster of the century in Turkey, and to recover from its direct and indirect effects, we need strong management and a strong political will. Overcoming such an unprecedented disaster in the world in terms of the area of destruction and its impact, securing the survival of our citizens alongside our state, and making our cities and society resilient against disasters can only be achieved by strengthening the climate of political stability. As can be seen, our only agenda is the earthquake, to heal the wounds of the earthquake, to prepare our country and cities for disasters.
My esteemed nation,
The election process, due to the political tensions it brings and its potential to lock the agenda for a long time, inevitably carries the risk of overshadowing these efforts. However, what Turkey needs is a focus that will heal the wounds in the earthquake-affected region and quickly compensate for all the losses in the country. Therefore, it is essential to leave behind the election process that will lead to a diversion of the agenda and for the country to quickly emerge from the election tensions and debates. We believe that holding the elections on the previously announced date of May 14 will provide us with this opportunity. Our agenda during the election process will again be the earthquake, and the compensation for the material and spiritual losses caused by the earthquake. While a part of our country has been destroyed, and 10 million of our citizens have lost their homes, jobs, and peace, we cannot reconcile with conducting an election campaign woven with political disputes, polemics, and fights.
As you know, from the very first day of the earthquake, we have never engaged in political discussions; we have merely noted everything that has been said and every attitude that has been displayed. We have taken note of those who incite our nation against its state, those who jeopardize efforts with lies and slanders, those who sit comfortably in their chairs while our public officials and citizens struggle in the region, and those who, while our people are in distress, concern themselves with the distribution of goods. In short, we have noted everything we have seen and heard. We will continue to keep these notes until we heal the wounds of our earthquake victims and bring smiles to their faces. After our country wipes away the traces of this disaster and returns to its normal agenda, it will give everyone the response they deserve, and everyone will be treated as they deserve. Until that day, out of respect for our nation and especially for our earthquake-affected citizens, we will not engage with any other agenda or discussion. In fact, Turkey cannot afford such a waste of time, energy, or distraction. For this reason, we say right now for Turkey, right now for Kahramanmaraş, right now for Hatay, right now for Adıyaman, right now for Malatya, right now for Gaziantep, right now for Osmaniye, right now for Kilis, right now for Adana, right now for Şanlıurfa, right now for Diyarbakır, right now for Elazığ, and we say right now for each of our other 70 provinces.
Inshallah, we are starting the process with the publication of the election decision we will take based on the authority granted to us by the constitution on March 10, Friday. Of course, as of March 11, when the decision is published, matters related to the election calendar fall under the jurisdiction of the Supreme Election Council. During this process, we will also publish a presidential decree to ensure that our earthquake victims, who have changed their residence or voter registration for any reason after the February 6 disaster—whether they have moved to another province, stayed in places like dormitories and guesthouses in another province, registered their child in another province, gone to another province for health reasons, or transferred their voter registry to where they live—are not deprived of the rights and opportunities provided to them.
I wish our efforts related to the earthquake and the election process to be beneficial for our country and our nation.
As I conclude my remarks, I congratulate our nation and the entire Islamic world on the occasion of the blessed night of Laylat al-Berat, which we will observe tonight during the holy month of Ramadan. May Laylat al-Berat be a means for our salvation from all these disasters. I pray that this blessed night brings goodness to our country, our nation, and all of humanity.
I greet you all with love and respect, and I wish you to stay healthy.
The original Turkish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Aziz Milletim,
Değerli Basın Mensupları,
En kalbi duygularımla, saygıyla selamlıyorum. Cumhuriyet tarihinin en çok can kaybına, yıkıma, acıya yol açan 6 Şubat depremleri ve sonrasındaki artçı sarsıntılar sebebiyle milletimize bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi sunuyorum.
Depremde hayatını kaybeden 46 bin 104 vatandaşımıza Allah’tan rahmet, yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz. Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi merkezli olarak 6 Şubat saat 04:17’de yaşadığımız 7,7 büyüklüğündeki ilk deprem anından itibaren devlet ve millet olarak tüm imkânlarımızı seferber ettik. Bakanlıklarımızın, kurumlarımızın, kuruluşlarımızın tamamının sahip oldukları tüm arama-kurtarma, yardım, destek kapasitelerini deprem bölgesine yönlendirdik. Yaklaşık 9 saat sonra meydana gelen Elbistan merkezli 7,6 büyüklüğündeki ikinci deprem felaketin sonuçlarını daha da ağırlaştırdı. Üst üste gelen bu iki deprem yakın tarihteki diğer afetlerden farklı olarak 11 ilimizdeki 62 ilçe ve 10 bin 190 köyümüzde birden yıkıma yol açtı. Depremin ülkemizde ve özellikle de bölgede ağır kış şartlarının hüküm sürdüğü günlerde yaşanması, işleri daha da güçleştirdi. Yıkımın ulaşımdan iletişime ve enerjiye kadar temel altyapıda yol açtığı hasarlar da ayrıca bir sıkıntı olarak karşımıza çıktı.
Şehirlerimizin afetlere acil müdahalede bulunacak kamu ve sivil toplum insan kaynağının önemli bir kısmının da deprem yıkıntıları altında kalması ise hem trajik, hem pratik sonuçlarıyla zorlukları artırdı. Buna rağmen depremden özellikle de şehirlerdeki kamu personeliyle acil müdahale ekipleri süratle toparlanarak kendi acılarını bir kenara bırakıp milletimizin yardımına koştular. AFAD’ın koordinasyonunda ülkemizin 81 vilayetinin tamamındaki kamu gücünü saatler içinde deprem bölgesi için harekete geçirdik. Depremin hemen ardından yola çıkan bakanlarımız sabah 9’dan itibaren deprem sahasındaki şehirlere ulaşıp koordinasyonu üstlendiler. Her şehrimize en az bir, bazı illerimize daha fazla sayıda bakanımızı daimi olarak görevlendirdik. Ayrıca, tüm bakanlarımız deprem bölgesi şehirlerine defalarca giderek kendi sorumluluk alanlarıyla ilgili eksikleri tespit edip bunları hızla tamamlarken milletimizin acılarını da paylaştılar.
Valiliklerimiz ve kaymakamlıklarımız başta olmak üzere tüm birimlerimizi ülkemizin dört bir yanından görevlendirdiğimiz mülki idare personeliyle takviye ettik. Milletvekillerimizin her birini hemen deprem bölgesi illerinde görevlendirerek, çalışmalara katkı vermelerini, depremzedelerimizin yanında olmalarını sağladık. Askerimiz depremden dakikalar sonra harekete geçerek diğer bölgelerden gelen takviyelerle birlikte üzerine düşen görevi bihakkın yerine getirdi, getirmeye devam ediyor. Polisimiz ve jandarmamız hem güvenliğin ve düzenin sağlanması, hem arama-kurtarma çalışmalarındaki destekleri, hem yardım faaliyetlerinin yürütülmesindeki hayati rolleriyle adeta destan yazdılar.
Sağlık personelimiz kimi yerlerdeki zarar gören hastanelerimize rağmen yıkıntıların altından yaralı olarak kurtarılan insanlarımıza şifa dağıtmak için insanüstü bir gayretle çalıştı, çabaladı. Belediyelerimiz hem arama-kurtarma, hem yardım çalışmaları için başkanı, personeli, araç-gereçleri ile deprem şehirlerine koştu.
Tüm AFAD ekiplerinin yanı sıra madencilerimizi, ormancılarımızı, DSİ ekiplerimizi, Karayolları ekiplerimizi arama-kurtarma çalışmalarına katılmak için hemen bölgeye gönderdik. Bölgede getirdiğimiz 18 bin iş makinesi, 116 helikopter, 75 uçak, 38 gemi de çalışmalara katıldı. Gerekli eğitime ve donanıma sahip tüm sivil arama-kurtarma potansiyelimizi değerlendirdik.
Uluslararası yardım çağrımıza cevap veren NATO ve Avrupa Birliği dâhil, 90 ülkeden 11 bin 500’e yakın personele sahip profesyonel arama-kurtarma ekiplerini hızla sahaya dağıttık. Böylece toplamda 35 bin kişiyle dünyada eşi benzeri görülmemiş bir arama-kurtarma gücünü bir araya getirdik. Yardım ve destek personeliyle toplamda 271 bin kamu görevlimiz ve gönüllümüz deprem bölgesinde vazife üstlendi. Bireysel olarak gelenlerle yaklaşık yarım milyon insanın depremzedelerin imdadına koştuğu bir dönem yaşadık. Milletimizin bu zor günlerde gösterdiği tarihi dayanışma, geleceğimize daha bir güvenle bakmamızı sağlamıştır.
Ancak yıkım öylesine çok, yıkım alanı öylesine büyük, iklim ve saha şartları öylesine zorluydu ki yine de çalışmaların ilk anlarında arzu ettiğimiz hıza ve etkinliğe ulaşamadık. Şartların önümüze çıkardığı engellere elbette teslim olmadık. Kapanan yolları süratle açarak, yıkılan altyapıyı hızla kullanılabilir hale getirerek, kamunun ve özel sektörün elindeki tüm araç ve insan gücünü devreye alarak kısa sürede düzeni sağladık. Önceliğimizi arama-kurtarma çalışmalarına verdik. İdeal bir arama-kurtarma ekibinin 80 kişiden, en az da 20 kişiden oluşması gerekiyor. Bir başka ifadeyle asgari personel sayısıyla bile aynı 1750 binaya müdahale imkânı vardı. Yıkılan ve dolayısıyla arama-kurtarma yapılması gereken bina sayısı ise, bırakın ekip sayısını toplam arama-kurtarma personeli sayısı kadardı.
Buna rağmen ekiplerimiz yıkıntılar altındaki son canlı insanımızı da oradan sağ salim çıkartabilmek için günlerce durup dinlenmeden çalıştı, çabaladı. Sonuçta belki de bu çapta bir felakette dünyada örneği olmayan bir şekilde, neredeyse depremin 10. gününde arama-kurtarma çalışmalarının çoğunu tamamlamayı başardık. Yıkıntıların altından çıkan her canlı insanımızla 85 milyon hep birlikte sevinç gözyaşlarına boğulduk. Hayatını kaybeden her bir insanımızla da yüreklerimiz dağlandı, üzüntümüz gözyaşı olup yanaklarımızdan süzüldü.
Bugün depremin dördüncü haftasını geride bırakırken geriye dönüp baktığımızda yaşadığımız afetin büyüklüğünü daha iyi görüyor, kayıplarımızın acısını daha derinden hissediyoruz. Rabbim ülkemizi ve milletimizi her türlü afetten, kazadan, beladan muhafaza etsin diye duada bulunuyoruz.
Aziz Milletim,
Depremin yol açtığı geniş yıkım, geride kalan insanlarımızın hayatını da fevkalade zorlaştırdı. Deprem bölgesindeki 11 ilimizde yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı, yani artık kullanılamaz hale gelmiş bina sayısı 230 bini, buralardaki bağımsız bölüm sayısı da 645 bini buluyor. Evi hasarsız veya az hasarlı olan vatandaşlarımızın bir kısmı da devam eden artçı sarsıntılar sebebiyle yaşadıkları kaygıyla evlerine giremiyor.
Hâlihazırda 3 milyon 320 bin insanımız deprem bölgesinden tahliye edilerek diğer illerimize gitti. Bölgedeki 800 bin insanımız ise şehirlerden ayrılarak köylerine sığındı. Deprem bölgesinde kalan 1,5 milyonu aşkın insanımız çadırlarda, 53 bin insanımız konteynerlerde, 123 bin insanımız milli eğitim kurumları başta olmak üzere kamu tesislerinde hayatını sürdürüyor. Ülke genelinde Gençlik Spor Bakanlığı yurtlarımızda 160 bine, otellerde 137 bine yakın depremzedeyi misafir ediyoruz. Bölgede faaliyet yürüten kamu ve sivil yardım kuruluşlarımız her gün 5 milyon 800 bin insanımıza hizmet veriyor.
Çadırlarda barınmanın zorluğu ile diğer şehirlerimize giden insanlarımızın bir an önce evlerine geri dönmek istediklerini bildiğimiz için konteyner şehirlerin kurulumuna hız verdik. Konteyner kentleri elektriğiyle, suyuyla, kanalizasyonuyla, yoluyla, sosyal tesisleriyle, adeta yeni bir yerleşim yeri altyapısıyla kuruyoruz. Tabii bu da biraz vakit alıyor. Amacımız, 2 aya kadar 100 bin konteyner kurarak, yarım milyon depremzedeyi daha iyi şartlarda barınabilecekleri bu alanlara taşımaktır. Gerekirse konteyner sayısını daha da artırabiliriz. Ülkemizdeki üretimi ve yurt dışından gelen hibeleri bu doğrultuda seferber ettik.
Ve bu noktada barınma sorunu yanında şehirlerimizin günlük hayatlarının ayrılmaz bir parçası olan ticari faaliyetlerin ayağa kaldırılması konusuna da önem veriyoruz. Esnafımız hasarsız iş yerlerini açmaya, fabrikalarımız üretime başladı. Yıkılan veya kullanılamaz hale gelen iş yerleri için de mobil çözümler geliştiriyoruz. Bugüne kadar 6 bin geçici ticarethane kurarak esnafımızın hizmetine verdik. Ayrıca, TESKOMB’un sponsorluğunda 3 bin konteynerden oluşan çarşılar kuruyoruz. Bölgenin ayağa kaldırılmasında kritik öneme sahip sanayi tesisleri, fabrikalar, işletmeler ve diğer istihdam alanları için gereken tüm destekleri sağlayacağız. Şehirlerimizi inşa ve ihya çalışmalarımızı yeni organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, ticaret merkezleriyle birlikte planlıyoruz.
Deprem bölgesindeki işletmelerin KOSGEB’e olan 2023 borçlarını felakette hayatını kaybeden işletmecilerimizin ise tüm borçlarını siliyoruz.
Cazibe merkezleri destekleme programını tüm deprem bölgesi ilçelerimize teşmil ederek hepsinin de altıncı bölge desteklerinden yararlanabilmesini temin ediyoruz.
Kalkınma ajanslarımızın tüm kaynaklarını afet bölgesi şehirlerine aktararak, projelerin finansmanındaki devlet katkısını en üst seviyeye çıkartıyoruz. Bireysel ve KOBİ kredilerinin ödemelerindeki ertelemeler yanında, daha önce açıkladığımız 250 milyar liralık KGF destekli kredi paketine 100 milyar lira daha ilave ettik.
Depremde ağır hasara uğrayan yerlerde dükkânlarını hemen faaliyete geçirmek isteyen esnaf ve sanatkârlarımıza 250 bin liraya kadar 12 ayı ödemesiz 60 ay vadeli, yarısını da Hazine’nin ödeyeceği yüzde 7,5 faizli kredi veriyoruz.
Kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği uygulamalarını da bölgedeki istihdamı güçlendirmek için devreye alıyoruz.
Toplum yararına çalışma programıyla bölgeye sağladığımız istihdamı özellikle ihtiyaç sahibi ailelere öncelik vererek 50 bin kişiye çıkartıyoruz.
Aynı şekilde çocuklarımızın eğitiminin aksamaması için de gayret gösteriyoruz. Çadırlarda, konteynerlerde kurduğumuz eğitim yuvalarında evlatlarımızı hem yeniden okula hazırlıyor, hem depremin ruh dünyalarında yol açtığı tahribatı gidermeye çalışıyoruz.
İllerin okulların binalarının durumlarına göre kademeli olarak ilk ve orta dereceli eğitim kurumlarımızı açmaya başladık. İlk etapta 3 ilimizde 1 Mart’ta başlayan eğitim-öğretim, 3 ilimizde 13 Mart’ta, 4 ilimizde ise 27 Mart’ta devreye girecek.
Depremzede vatandaşlarımıza psikososyal destek vermek için 8 bin personelimiz sahada görev yapıyor. Sağlık hizmetlerini, hastaneler yanında ihtiyaç duyulan yerlerde kurulan mobil sağlık merkezlerinde eksiksiz olarak sunmanın gayreti içindeyiz.
Çiftçilerimizin üretime devam edebilmelerini temin amacıyla, kendilerine destek ödemelerinin peşin yapılmasından yem ve gübre katkısına kadar her türlü kolaylığı gösteriyoruz.
İnsanlarımızın barınma taleplerini karşılarken, diğer ihtiyaçlarını da ihmal etmiyoruz. Bugüne kadar 1 milyon 61 binden fazla depremzedeye hane başına 10 bin lira acil yardım ödemesi yaptık. Evleri kullanılamaz hale gelen depremzedelerimize hane başı 15’er bin lira taşınma yardımı ödemesine başladık. Kiraya çıkan depremzedelere 3 bin lira ile 5 bin lira arasında destek veriyoruz. Yakınları vefat eden depremzedelerimize de 100’er bin lira ödüyoruz.
Diğer şehirlere giden depremzedelerimize hem valilik ve kaymakamlıklarımız, hem belediyelerimiz, hem sivil toplum kuruluşlarımız, hem vatandaşlarımız sahip çıkıyor. Bu insanlarımızın barınmadan gıda ve giyime kadar tüm ihtiyaçlarının el birliği ile karşılandığı dünyaya örnek olacak bir dayanışma görüyoruz.
Hiç şüphesiz, gerek depremin ilk günlerinde, gerek daha sonraki süreçte canımızı acıtan istisnai örneklere de şahit olduk. Aldığımız tedbirler, hayata geçirdiğimiz uygulamalar ve gösterdiğimiz kararlı duruşla bunları kısa sürede aştık. Devletimizin gücü ve milletimizin alicenaplığı öylesine büyüktü ki, bu kötü emsaller önemsiz birer teferruat olarak kaldı.
Hamdolsun, 4 haftanın sonunda arama-kurtarma çalışmalarını tamamladığımız, barınma ve gıda sorunlarını çözdüğümüz, enkaz kaldırma çalışmalarına hızla devam ettiğimiz bir yere geldik. Sadece yıkık ve acil yıkılacak olarak hızla enkazını kaldırmamız gereken 50 bin bina var. Bir yandan da insanlarımızı en kısa sürede yeni evlerine taşımak istiyoruz. Bunun için en önemli gündemimiz, insanlarımızı bir an evvel güvenle ve huzurla yaşayacakları yeni evlerine kavuşturmaktır.
Amacımız, önümüzdeki 2 ay içinde 244 bin konutun ve 75 bin köy evinin inşasına başlamaktır. Bugün itibariyle bunlardan yaklaşık 22 bininin inşasına geçilmiştir. Mevcut planlamaya göre 405 bini konut ve 83 bini köy evi olmak üzere toplamda 488 bin yeni hane yaparak vatandaşlarımıza teslim edeceğiz. Hatta bu sayıya yaklaşık 40 bin binadaki 164 bin orta hasarlı bağımsız bölümü ekleyecek çalışmayı da başlatıyoruz. Kamu binalarını da öncelik sırasına göre yine TOKİ eliyle yapacağız. Hasar tespit çalışmaları tamamlandığında bu sayı kesinleşecektir.
Yeni yerleşim yerlerini yüksekliği 3 veya 4 katı geçmeyecek binalarda 3 oda 1 salon olarak yerel mimariye uygun şekilde altyapısıyla, okuluyla, sağlık merkeziyle, camisiyle, çarşısıyla, parkıyla başlı başına bir yaşam alanı olarak tasarlıyoruz. Yıkılan binaların olduğu yerlerdeki ihya çalışmalarını zemini uygunsa seyreltilmiş yoğunluğa göre yürüteceğiz. Hak sahiplerine konutlarını bir yıl içinde teslim etmeyi hedefliyoruz.
Deprem bölgelerindeki şehirlerimizin yeniden inşası ve ihyası sürecini, son 20 yıldaki tecrübelerimiz ışığında hamdolsun hızla ve etkin şekilde yürütebilecek bir birikime sahibiz. Bugüne kadar 1 milyon 180 bin insanımızı ev sahibi yapan TOKİ, teknik yeterliliği ve uygulama kabiliyetiyle depremden alnının akıyla çıktı. Son olarak TOKİ vasıtasıyla 500 bin konut, 1 milyon altyapılı arsa ve 50 bin işyeri projesiyle milletimizin huzuruna çıkmıştık. Depremde yıkılan şehirlerimizi yeniden ayağa kaldırma sürecini de TOKİ vasıtasıyla yaparak ülkemizin elindeki bu imkânı en iyi şekilde değerlendireceğiz.
Hayatını kaybeden vatandaşlarımızı geri getiremeyiz, ama bunun dışındaki tüm yıkımları, tüm zararları, tüm kayıpları telafi etme kararlılığına sahibiz. Deprem bölgesindeki şehirlerimizde hayat tamamen normale dönmeden, bize durmak, dinlenmek haramdır.
Aziz Milletim,
Hükümet olarak bugüne kadar ülkemizi depreme ve diğer afetlere hazırlamak için kapsamlı çalışmalar yaptık. Deprem yanında sel, yangın, heyelan, kuraklık gibi tabiat olaylarıyla çevremizdeki siyasi ve sosyal krizlerin ülkemize muhtemel etkilerine karşı alacağımız tedbirleri sonraki müdahale adımlarıyla detaylıca planlıyoruz.
Nitekim bizi şuradan hatırlamanız lazım: Van, Elazığ, Malatya, İzmir depremlerinde, Antalya, Muğla yangınlarında, Kastamonu, Bartın, Giresun sel afetlerinde bu konularda hükümetimiz çok ciddi ve başarılı sınavlar verdi. İlkini tam da deprem günü Kahramanmaraş’ta uygulamaya koyacağımız afete hazırlık planlarıyla ülkemizin tamamını kuşatan yeni hazırlıklar içindeydik. Yaklaşık 10 yıldır mücadelesini yürüttüğümüz kentsel dönüşüm projeleri de Türkiye’nin afet hazırlık çalışmalarından biriydi. Ancak, 6 Şubat’ta bir kez daha gördük ki felaketler bizim hazırlıklarımızı beklemiyor. Dolayısıyla artık her ne yapacaksak daha hızlı, daha kararlı, daha etkin şekilde hayata geçirmemiz gerekiyor.
Tek başına kentsel dönüşüm projelerinde yaşadığımız sıkıntılar bile afetlerle mücadelede yeni bir anlayışı ve yöntemi hayata geçirmemizin şart olduğunu gösteriyor. Milletimiz şahittir, kentsel dönüşüm projelerinin bir an önce tamamlanması, bu adımlara engel olunmaması için adeta yalvardık. Bu konunun siyasetin malzemesi olamayacak kadar hayati öneme sahip bulunduğunu, kaybedilen her anının bizi göz göre göre gelen büyük yıkımlara ve kayıplara biraz daha yaklaştırdığını söyledik.
Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşadığı kontrolsüz köyden kente göç akını şehirlerimizin sadece çevresinde sağlıksız yapılaşmaya yol açmakla kalmamış, merkezlerini de felç etmiştir. Bu şekilde ortaya çıkan kalitesiz yapı stokumuz bir süre sonra en büyük baş ağrımız haline dönüşmüştür. Tek çözüm şehirlerimizi mümkün olan yerlerde mahallinde, mümkün olmayan yerlerde ise çevredeki uygun alanlarda tekrar inşa etmektir.
Kentsel dönüşüm projeleriyle bugüne kadar yenilediğimiz 3,3 milyon konut elbette önemlidir. Biz sürekli 15 yıldır kentsel dönüşüm dedik, başta Ana Muhalefet olmak üzere yavru muhalefet onlar ise biz kentsel dönüşüme karşıyız dediler, bununla ilgili çeşitli kalkıp mitingler yaptılar, vatandaşı topladılar. Ve şimdi de o vatandaş bizim önümüzü kesiyor, ne olur gelin bizim de binalarımızı artık yıkın. Ama bak biz 10 sene önce, 15 sene önce size kentsel dönüşüm dedik, eğer o zaman bizim bu talebimize uysaydınız bugün bu binalar bitmiş olacaktı. İşte benim oturduğum yer, Üsküdar Burhaniye’de oturuyordum, yalvardım, ama kabul ettiremedim. Şimdi ise o çevrede dört dörtlük binalar yapıldı, binaların her biri birbirinden güzel, zemin+3, bu güzellikteki binalarla adet caddeler ağaçlandırmasıyla, yeşiliyle, bütün peyzajıyla çok çok farklı bir görüntü ortaya koyuyor.
Bu hafta yine Vahdettin Köşkü’ne giderken vatandaş önümü kesti, ne olur işte bizim buraya da başlayın. Ama bak sonra vazgeçmeyin. Hayır, kime bizi havale ediyorsan et, Sayın Başkan, ne olur bizim buraya da başlayın. Tabii arkadaşlarımıza talimatı verdik, tamam dedik, inşallah buraya da başlayacağız.
Yani zaman su gibi akıp gidiyor, öbür tarafta bakıyorsun bay bay Kemal gidiyor mitingler yapıyor, sakın ha diyor, burada denize nazır evler yapılacakmış diyor. Tabii ki denize nazır evler de yapılacak, ama kime yapılacak? Biz bunu kendimize yapmıyoruz ki, burada oturan vatandaşımıza yapacağız. Diyoruz ki; ne olur gelin şu anda oturduğunuz imara aykırı olan bu evlerden kurtulun ve size gerçekten yakışan evleri bir an önce yapalım. Basın mensuplarına da tavsiye ederim, Üsküdar Küplüce’ye gidin, Çamlıca Camii’nin altındaki yeni yapılan yerlere bir gidin, oraları görmenizde fayda var.
Şu anda halen 81 ilimizde 250 bin konutun yenilenmesi, ayrıca TOKİ’nin sosyal projelerinizde de ilave 250 bin konutun inşası sürüyor. Yıllarca önümüzü kestiler. Fikirtepe, bir kısmı Kadıköy’de, bir kısmı Üsküdar’da; yaptırmadılar, ama şimdi yapılıyor. Eğer önümüz kesilmemiş olsaydı, oralar da bitmiş olacaktı. Öyle mi Sayın Bakanım? Ama hep önümüzü kestiler.
Son depremlerde yıkılan binaların yüzde 98’nin 2000 yılı öncesi inşaatlar olması, son dönemde özel sektörümüzün de bu konuda mesafe kat ettiğine işaret ediyor. Bunun istisnası olan her hadiseyi yakından takip ediyor ve gereğinin yapılmasını sağlıyoruz. Ama şu gerçeğin altını bir kez daha çizmemiz de şarttır: Kimi muhalefet partilerinin, kimi belediyelerin, kimi sivil toplum kuruluşu görünümlü ideolojik yapıların, hatta kimi de tahriklere kapılan vatandaşımızın kurbanı kentsel dönüşüm projelerindeki kayıplar bizi büyük bir tehditle karşı karşıya bıraktı. İstanbul başta olmak üzere ülkemizde 6,5 milyon yapının acilen dönüşmesi gerçeği karşımızda dururken, siyasi hesaplar ve bireysel hırslarla süreci geciktirmenin vebali çok ağırdır. Buradan bir kez daha tüm vatandaşlarıma 6 Şubat acılarını tekrar yaşamamak için eski ve riskli binalarını en kısa vakitte kentsel dönüşüme sokmaları çağrısında bulunuyorum. Özellikle de hep İstanbul konuşuluyor, ama ben buradan şimdi Ana Muhalefetin başındaki zata da konuşuyorum; İzmir, İzmir’in Karabağlar semti. Karabağlar’ın süratle bir kentsel dönüşüm ve değişime ihtiyacı var. Hadi bakalım İzmir’in belediyesi zat-ı şahanelerinde, niye burayla ilgili bir çalışma yapmadınız? Hadi yapın çalışmayı. Karabağlar’ı şöyle bir değiştirin, dönüştürün, bir adım atın be; yok yok. Orada yaşayan insanlar insan değil mi? Onlar için ideal konutlara kavuşma ve bunların içinde yaşama hakları yok mu? Oranın aynı zamanda milletvekilisin ve şu anda da Ana Muhalefet olarak baştasın, hadi bakalım. Büyükşehir Belediye Başkanı’na söyle ne yapacaksa yapsın görelim, biz de alkışlayalım. Yapamazsınız, sizin öyle bir derdiniz yok, öyle bir aşkınız yok. Aynı şey Ankara için de geçerli, hadi yapın. Ankara Büyükşehir sizde, atın adımları. İstanbul’da KİPTAŞ’ın kurucusu benim, Belediye Başkanlığımda kurdum. Şimdi KİPTAŞ onlarda yapın bir şey ya, yok yapamazlar. Dertli olmak lazım dertli, eğer derdiniz yoksa hiçbir şey yapamazsınız.
Kentsel dönüşüm projelerini hızlandırmak için uzun vadeli, sübvansiyonlu bir finans yönetimini de önümüzdeki günlerde hayata geçiriyoruz. Geçtiğimiz Cuma günü İstanbul’da Dolmabahçe’de farklı ihtisas alanlarından 110 bilim insanımız ve uzmanımızla yaptığımız toplantıda tüm bu hususları enine-boyuna değerlendirdik. Bu afetlere karşı nasıl tedbirler alacağız, tüm ilim adamlarıyla bunu değerlendirdik. Ve yaptığımız bu görüşmeleri hepsini kayda aldık. Bu vesileyle de Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli Toplantısına iştirak ederek katkı veren tüm bilim insanlarımıza ve uzmanlarımıza bir kez daha şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum.
Bu toplantıda afetler konusunda tespit ve tekliflerde büyük ölçüde fikir birliği olduğunu gördük. Ülkemizin karşı karşıya bulunduğu risklerin bütüncül bir anlayışla öncesi, afet anı ve sonrasıyla beraber değerlendirilerek hukuki altyapısı ve uygulama yöntemlerinin buna göre belirlenmesi gerekiyor. Biz de bu tabloya bakarak Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına risk ve afet konularıyla ilgili çalışmaları takip edecek yeni bir kurul ekleyeceğimizi oradaki hazirunla paylaştık. Yeni bir kurul, Dolmabahçe’deki Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli Toplantısı’ndaki her tespiti ve teklifi dikkate alarak, yol haritamızı sürekli geliştirmek suretiyle çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Afet Yasasından afet yönetiminin özellikle de kurumsal yapısının güçlendirilmesine kadar pek çok alanda yapacağımız çalışmalar için şimdiden hazırlıkları başladık.
Sadece şehirlerimizi değil toplumumuza da afetlere karşı dirençli hale getirmek istiyoruz. Bu da ancak Hükümeti, bakanlıkları, kurumları, belediyeleri, sivil toplumu, vatandaşı dahil tüm unsurlarıyla ülkemizde topyekûn anlayış birliği, uygulama bilinci, denetleme kararlılığı sağlamamızla mümkündür. İnşallah yeni dönümde bunu mutlaka başaracağız.
Aziz Milletim,
Tarih bize bir ülkenin her şeyi yerle bir olsa bile medeniyet ve kültür bilincine sahip tek bir ocaktan milletin yeniden dirilebileceğini, aksi bir durumda ise milyonluk yığınların anlam ifade etmeyeceğini gösteriyor. Deprem bölgelerimizin yeniden inşası ve ihyasını planlarken maddi telafiyle birlikte ruhlarımızda açılan yaraların tedavisini, yani manevi gücümüzü tahkim etmeye de önem veriyoruz.
Türkiye 1999 depremini yaşadığında kişi başına, bakın burası çok önemli, kişi başına bizim milli gelirimiz neydi biliyor musunuz? 2800 dolar. Şimdi elhamdülillah 10 bin doları aştık; nereden nereye. Bu neyle oldu? İstikrar ve güvenle oldu. Kendimize inandık, azmettik. Peki, bu yeter mi? Hayır, bu da yetmez. Bizim bunu bir defa 15-20 buralara çıkarmamız gerekiyor ve bunu da inşallah önümüzdeki dönem de çıkaracağız, ama bunu istikrar ve güven ikliminden aldığımız güçle yapacağız.
Ve değerli kardeşlerim; 20 yılda asırlık eksiklerini tamamladığımız sağlam bir altyapıya, bölgesel ve küresel düzeyde pek çok avantaja sahibiz. Böyle bir Türkiye sadece depremin yol açtığı sıkıntıları kısa sürede aşmakla kalmayacaktır. Milletçe yaşadığımız bu büyük felaketi çıkardığımız dersler ve geleceğimize olan güvenimizin verdiği motivasyonla daha büyük bir atılımın vesilesi haline getirebiliriz. Şehirlerimizi yeniden kurarken sadece beton ve demir yığınlarından oluşan binalar yapmayacak, maziden atiye uzatacağımız köprülerle onları ruh verecek, anlam katacak kimlikler de kazandıracağız. Bu akşam arkadaşlarımızla onu konuştum, bütün kamu binalarında lütfen şuna dikkat edeceğiz: Ne olursa olsun, nasıl bazı hastanelerimizde bizim şu anda ne var? Sismik izolatörler var. Bunu kamu binalarımızda, özellikle de hastanelerimizde, okullarımızda bunu yaygınlaştırmamız lazım. Yaygınlaştıralım ki huzur bulalım. Bizlere bu toprakları vatan olarak bırakan ecdadın ve deprem yıkıntıları altında hayatlarını kaybeden insanlarımızın emanetine ancak bu şekilde sahip çıkabileceğimize inanıyorum.
Biz tarihin her döneminde olduğu gibi bugün de bir medeniyet tasavvuru, kültür ve sanat zevki olan bir milletiz. Şair öyle diyor:
“Bir zamanlar biz de millet, hem nasıl milletmişiz:
Gelmişiz, dünyaya millet, milliyet nedir öğretmişiz!”
Biz böyle bir milletiz, bizi kimse öyle sağda, solda, sokakta bulmadı. Küllerinden ayağa kalkan bir milletiz. Evet, son 70 yılda siyasi, ekonomik, sosyal şartların getirdiği bir fetret dönemi yaşadık, ama bu ara dönem artık geride kaldı. Depremde yıkılanla birlikte tüm şehirlerimizi sadece maddi unsurları ve altyapısıyla değil medeniyet ve kültür değerleriyle de, dünüyle, bugünüyle, yarınıyla bir bütün olarak ayağa kaldırmak boynumuz borcudur.
Tarihi ve kültürü fanus içine sıkıştırılamayacak kadar zengin bir coğrafyaya sahibiz. İşte Hatay, Antakya, düşünün tamamen orası bir kültürler coğrafyası. Müslüman var, Musevi var, öbür tarafta Hristiyan da var, hepsi bir arada, ibadethaneleri bir arada. Bu zenginliği yeni yerleşim yerlerimizde de yaşatacağız. Öncelikle depremin zarar verdiği tüm tarihi ve kültürel varlıklarımıza hassasiyetle sahip çıkacağız. İnsanımızın kimliğini biçimlendiren hiçbir maddi ve manevi kültür varlığımızı ihmal etmeyeceğiz. Yeni yerleşim yerlerini de kültür merkezleriyle, kütüphaneleriyle, müzeleriyle, camileriyle, velhasıl tüm donanımlarıyla medeniyet tasavvurumuzu hayatın her alanında gerçekleştirebileceğimiz şekilde kuracağız. Kentsel dönüşüm projelerinin de bu esaslar dahilinde yürütülmesini sağlayacağız.
Fay hatlarına, dere yataklarına, heyelan bölgelerine bina yapıldığı dönem artık bitmiştir. Bu konuda sorumluluğu yerine getirmeyen kurumlardan hesap sormayı en önemli vazifemiz olarak kabul ediyoruz. Milyonların yüreğine ateş düşürmektense, kimliğine bakmaksızın istismar peşinde olan bir avuç muhterisin ve ihmali ile bu duruma sebebiyet verenlerin canını yakmaktan asla kaçınmayacağız. Tarihi tekerrür ettirmemek için, yaşadıklarımızdan, kayıplarımızdan, acılarımızdan ibret alacağız.
Diğer yandan şu gerçeği de unutmamamız gerekiyor: Ülkemizin 6 Şubat’ta yaşadığı depremler 11 şehrimizde yol açtığı yıkım yanında, insani ve ekonomik sonuçlarıyla diğer 70 vilayetimizde de etkisi hissedilen genel bir afete dönüşmüştür. Türkiye’nin asrın felaketi olarak tanımlanan bu afetlerinin yaralarını sarması, doğrudan ve dolaylı etkilerini toparlaması için güçlü bir yönetime, güçlü bir siyasi iradeye ihtiyacı vardır. Yıkım alanı ve etkisi itibariyle dünyada eşi benzeri görülmemiş böyle bir felaketin üstesinden gelmek, devletimizle birlikte vatandaşımızın bekasını güvence altına almak, şehirlerimizi ve toplumumuzu afetlere karşı dirençli hale getirmek, tüm bunlar ancak siyasi istikrar ikliminin tahkimiyle mümkündür. Görüldüğü gibi, bizim tek gündemimiz depremdir, deprem yaralarını sarmaktır, ülkemizi ve şehirlerimizi afetlere hazırlamaktır.
Aziz Milletim,
Seçim süreci, beraberinde getirdiği yıpratıcı siyasi gerilimler ve gündemi uzunca bir süre kilitlemesi sebebiyle ister istemez bu çabaları gölgeme riski taşıyor. Hâlbuki Türkiye’nin ihtiyacı, deprem bölgesindeki yaraları saracak ve ülkenin tüm kayıplarını hızla telafi edecek bir odaklanmadır. Bunun için de gündem sapmasına yol açacak seçim sürecinin bir an önce geride bırakılması, ülkenin seçim gerilimi ve tartışmalarından hızla çıkması şarttır. Seçimlerin daha önce açıkladığımız 14 Mayıs tarihinde yapılmasının bize bu imkânı vereceğine inanıyoruz. Bizim seçim sürecindeki gündemimiz yine deprem olacaktır, yine depremin yol açtığı maddi ve manevi kayıpların telafisi olacaktır. Ülkemizin bir bölümü yıkılmış, 10 milyon insanımız evinden, işinden, huzurundan olmuşken, siyasi çekişmelerle, polemiklerle, kavgalarla örülü bir seçim kampanyası yapmayı içimize sindiremeyiz.
Biliyorsunuz, depremin ilk gününden itibaren asla siyasi tartışmalara girmedik, söylenen her şeyi, sergilenen her tutumu not ettiğimizi belirtmekle yetindik. Milletimizi devletine karşı tahrik edenleri de, yalan ve iftiralarla çalışmaları tehlikeye atanları da, kamu görevlilerimiz ve vatandaşlarımız bölgede mücadele ederken rahat koltuklarında ahkâm kesenleri de, insanımız can derdindeyken mal bölüşümü derdine düşenleri de, kısacası gördüğümüz, duyduğumuz her şeyi not ettik. Depremzedelerimizin yaralarını sarıp yüzlerini güldürene kadar bu notları tutmayı sürdüreceğiz. Ülkemiz bu felaketin izlerini silip yeniden normal gündemine döndükten sonra ise herkese hak ettiği cevabı verecek, herkes hak ettiği muameleye tabii tutacağız. O güne kadar milletimize ve özellikle de depremzede vatandaşlarımıza olan hürmetimiz gereği başka bir gündemle, başka bir tartışmayla meşgul olmayacağız. Esasen Türkiye’nin böyle bir vakit kaybına, enerji israfına, dikkat dağınıklığına tahammülü de yoktur. Bunun için, Türkiye için hemen şimdi diyoruz, Kahramanmaraş için hemen şimdi diyoruz, Hatay için hemen şimdi diyoruz, Adıyaman için hemen şimdi diyoruz, Malatya için hemen şimdi diyoruz, Gaziantep için hemen şimdi diyoruz, Osmaniye için hemen şimdi diyoruz, Kilis için hemen şimdi diyoruz, Adana için hemen şimdi diyoruz, Şanlıurfa için hemen şimdi diyoruz, Diyarbakır için hemen şimdi diyoruz, Elazığ için hemen şimdi diyoruz, bunlarla birlikte ülkemizin diğer 70 vilayetinin her bir içi hemen şimdi diyoruz.
İnşallah, 10 Mart Cuma günü anayasanın bize verdiği yetkiye dayanarak alacağımız seçim kararının ertesi gün Resmi Gazetede yayımlanmasıyla süreci başlatıyoruz. Tabii kararın yayımlandığı 11 Mart itibarıyla seçim takvimiyle ilgili hususlar Yüksek Seçim Kurulu’nun yetki alanına girmektedir. Bu süreçte başka ile taşınan, başka ildeki yurt ve misafirhane gibi yerlerde konaklayan, çocuğunun kaydını başka ile alan, sağlık nedeniyle başka ile giden, seçmen kütüğünü yaşadığı yere nakleden, velhasıl hangi sebeple olursa olsun 6 Şubat felaketinden sonra ikametgâhını veya seçmen kaydını değiştiren depremzedelerimizin kendilerine sağlanan hak ve imkânlardan mahrum kalmamalarını sağlayacak bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesini de yayınlıyoruz.
Depremle ilgili çalışmalarımızın ve seçim sürecinin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum.
Sözlerime son verirken, milletimizin ve tüm İslam âleminin bu gece idrak edeceğimiz Ramazan-ı Şerifin müjdecisi Leyle-i Berat’ını tebrik ediyorum. İnşallah Leyle-i Berat bütün bu afetlerden kurtuluşumuzun da bir vesilesi olsun. Bu mübarek gecenin ülkemize, milletimize ve tüm insanlığa hayırlar getirmesini Rabbim niyaz ediyorum.
Hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum, kalın sağlıcakla.
