- Context
- Duda addressed a ceremony in Wieluń, Poland, on September 1, 2021, marking the 82nd anniversary of the German bombing that opened World War II.
- Main themes
- World War II remembrance, German bombing of Wieluń, Polish civilian victims, wartime terror, occupation and suffering, Polish resistance and heroism, historical memory, national losses, anti-Polish accusations rejection, 82nd anniversary commemoration
- Duration
- ~12 min
- Words
- 1,465
- Sentences
- 76
- Readability
- 61
- Grade
- 9.5
- Syntax
- 2.98
- Vocabulary
- 2.26
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other76 sentences in 25 paragraphs
Honorable Combatants and Witnesses of that tragic morning here in Wieluń, Esteemed Ministers, Honorable Commissioner, Honorable Ambassador, Honorable Marshal, Excellencies, Bishops, Honorable Mayor, host of the city, Honorable Voivode, Honorable Starost, Esteemed Councilors, All Distinguished Guests, Residents of Wieluń, Dear Countrymen!
It was a morning similar to today. Witnesses and German pilots wrote in their reports about cloud cover, fog, and reduced visibility. It was dark just like now, throughout the time when hell opened up over the sleeping majority of the residents of Wieluń. It was unexpected.
People were gathering here, life was beginning to unfold, there was a market, there were many people. German pilots recalled how they dropped bombs into the mass of people. They dropped bombs into the mass of people… Not on the military, not on military installations, not on soldiers – but on the people gathered in the market and on the streets, who were preparing for trade, for shopping. On the hospital – first and foremost – which had a large red cross sign.
They could not be mistaken. This was an act of terror, it was not a regular war. From the very beginning, it was a violation of all wartime rules that were in force then and still are today – the prohibition of bombing civilian objects without warning, marked hospitals and sanitary points, places of worship; because secondly, here in Wieluń, right after the hospital, churches and the synagogue were bombed. Lives were destroyed.
That dawn, when it rose 82 years ago, was a day that welcomed the residents of Wieluń and Poles into a completely different reality – a reality of loss of freedom, but above all in a reality of occupation, horror, suffering, and loss of life.
Yes, that bell, which is ringing now here in Wieluń, is a bell of remembrance for 60 million victims of World War II around the world. 60 million! Because two years ago, all the presidents and leaders of states present at the ceremony in Warsaw struck that bell. Each of them struck that bell in turn, commemorating their fallen and murdered.
Yes, 6 million Poles, 6 million citizens of the Republic of various origins – Polish, Jewish, Armenian; all the cultures that intertwined here, in the area of the Second Republic – perished or were murdered.
Wieluń is a symbol. In 2017, when I was here with you for the first time, I said: “Westerplatte is a symbol of the heroism of the Polish soldier. Wieluń is a symbol of wartime terror, a symbol of cruelty, a violation of rules. Wieluń is a symbol of that war for Poles.”
We lost 6 million, and 250 thousand of them were soldiers – not even 250 thousand, most estimates suggest around 240 thousand. In fact, a small fraction of those 6 million were those who actually fought with weapons in hand, while the rest were civilians – people who were mostly brutally murdered, who were bombed, tortured, killed, executed.
We were the first victims. Here, in Wieluń, we were the first victims of World War II. Those who died here – 1,200 people who perished as a result of the bombings on September 1, 1939 – defined our situation in World War II: we were victims from the very first moment!
Yes, we also fought on all fronts of World War II – both here, in the defensive war of 1939, and later in the Underground State, in partisan units, in the Warsaw Uprising, we fought on the western front and on the eastern front, but here in the ground, the blood of the victims kept soaking in. We paid a terrible price for that aggression.
This is memory and it is also a warning. With this memory, we pay tribute once again today to all who fell; to all who were murdered; to all who bravely fought for Poland, who showed heroism, often suffered wounds.
But we also remember those losses, those names. There is no Polish family that did not lose someone during World War II in one way or another – a fallen or murdered person, very often tortured. Because that torture and that death were the price we paid for the constant struggle to regain freedom.
We often say that we are also proud of this. Yes, we are proud that we did not bend, that there was a Polish Underground State; that resistance continued, and later the fight of Polish soldiers for the liberation of Poland; that we never stopped and never fully surrendered. We paid a very high price, we suffered losses for which we never received any compensation.
No decent person can agree to accuse Poles of any – especially institutional – involvement in the crimes of World War II after decades. Poles were an oppressed nation, a victim of World War II – and that is the truth about those years and those bloody days.
We lost 16 percent of our population in that war, almost 17 percent. No other country in relation to its entire society suffered such losses as we did – none of the countries where World War II took place, which were affected by World War II. We suffered the greatest losses in relation to our entire society. Let no one dare to accuse us of anything!
Yes, a warning – a great one: that one must never be deceived and believe that peace is eternal and tranquility is eternal, and that no one will ever attack us. Especially if one is geographically located in a place like ours, where wars from east to west and from west to east have rolled through for centuries, destroying achievements, demolishing homes, burning crops.
Naive is the one who believes in tales that something like this will never happen again. It will not happen when we are strong. It will not happen when we are determined. It will not happen when it will not be profitable to come here with weapons in hand and attack us, destroy our homes and burn our fields. It will not be profitable because such actions will meet with a decisive, very sharp response.
In the world – especially, unfortunately, in our vicinity – there has been increasing unrest in recent years. We see new phenomena, new ways of developing and building conflicts, new ways of provoking crises. They are often called hybrid. It is not a war that can be directly named, but it is destabilizing action, disrupting order in countries, undermining the position of countries, undermining the position of their authorities. It is conducted in various ways – both physically and verbally.
We must respond decisively to this. And we are responding. We will not allow our borders to be violated, we will responsibly fulfill all our obligations – both to our allies in the North Atlantic Alliance; and to those who cooperate with us, who need to be rescued, evacuated from difficult places; and those, when we commit to guarding the border of the European Union with our European partners. We will fulfill all of them in a firm, courageous, and determined manner. And we are fulfilling them.
This is precisely the effect of taking that warning seriously. We need a serious state. We need a strong state. We need a state that is well, firmly, and decisively governed. We need a state above all of responsible people, because that is the key today to maintaining peace and ensuring prosperity for citizens.
I bear a tremendous responsibility on my shoulders for the safety of my compatriots – not only that which is constitutional but also that which arises from the trust they have placed in me. I repeat: I will not tolerate irresponsible behavior, I will not tolerate irresponsible words, I will not tolerate attempts to destabilize our country, I will not tolerate humiliating and attempting to intimidate people who serve Poland with great dedication and great responsibility.
I appeal to all relevant state authorities to take firm consequences against the perpetrators of such behavior, against those who do not know what it means to write Poland with capital letters. Because if they allow it to be written with small letters, it will disappear, just as it has already disappeared in history due to irresponsibility, due to neglect, due to inflaming internal conflicts, due to ruining the state, due to undermining its foundations. Among other things, this was the reason in the Second Republic that we could be attacked and defeated.
Here, in Wieluń, families remember, they know perfectly well what the price of powerlessness and defenselessness is, which will meet with bestiality. We must do everything to ensure that no one ever dares to commit such acts on our land again.
Honor and glory to the heroes! Long live Poland!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Czcigodni Kombatanci i Świadkowie tamtego tragicznego poranka tu, w Wieluniu, Szanowni Państwo Ministrowie, Szanowny Panie Komisarzu, Szanowny Panie Ambasadorze, Szanowny Panie Marszałku, Ekscelencje, Księża Biskupi, Szanowny Panie Burmistrzu, gospodarzu miasta, Szanowny Panie Wojewodo, Szanowny Panie Starosto, Szanowni Państwo Radni, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Mieszkańcy Wielunia, Drodzy Rodacy!
To był poranek podobny do dzisiejszego. Świadkowie i niemieccy piloci pisali w swoich raportach o zachmurzeniu, mgle, utrudnionej widoczności. Było ciemno tak jak teraz, przez cały czas, gdy nad śpiącymi w dużej części mieszkańcami Wielunia otwarło się piekło. Nie spodziewano się tego.
Zbierali się tu ludzie, życie zaczynało się toczyć, był targ, ludzi było dużo. Niemieccy piloci wspominali, jak w masę ludzką rzucali bomby. W masę ludzką rzucali bomby… Nie w wojsko, nie w instalacje wojskowe, nie w żołnierzy – w ludzi zgromadzonych na rynku i na ulicach, którzy przygotowywali się do handlu, do zakupów. W szpital – w pierwszej kolejności – na którym był wielki znak czerwonego krzyża.
Nie mogli się pomylić. To był akt terroru, to nie była zwykła wojna. To było od samego początku złamanie wszelkich wojennych zasad, które wówczas i do dziś obowiązują – niebombardowania bez ostrzeżenia cywilnych obiektów, oznakowanych szpitali i punktów sanitarnych, miejsc kultu religijnego; bo w drugiej kolejności tu, w Wieluniu, zaraz po szpitalu zbombardowano kościoły, synagogę. Zniszczono ludziom życie.
Tamten świt, gdy wstawał 82 lata temu, to był dzień, który witał mieszkańców Wielunia i Polaków już w zupełnie innej rzeczywistości – rzeczywistości utraty wolności, ale przede wszystkim w rzeczywistości okupacji, grozy, cierpienia, utraty życia.
Tak, ten dzwon, który bije teraz tu, w Wieluniu, jest dzwonem pamięci o 60 mln ofiar II wojny światowej na całym świecie. 60 mln! Bo przecież dwa lata temu w ten dzwon uderzyli wszyscy prezydenci i przywódcy państw obecni wtedy na uroczystości w Warszawie. Każdy z nich uderzył w ten dzwon po kolei, upamiętniając zarazem swoich poległych i pomordowanych.
Tak, 6 mln Polaków, 6 mln obywateli Rzeczypospolitej różnego pochodzenia – polskiego, żydowskiego, ormiańskiego; wszystkich kultur, które splatały się tu, na obszarze II Rzeczypospolitej – zginęło lub zostało zamordowanych.
Wieluń jest symbolem. W 2017 roku, gdy byłem tu z Państwem po raz pierwszy, powiedziałem: „Westerplatte jest symbolem bohaterstwa polskiego żołnierza. Wieluń jest symbolem terroru wojennego, symbolem okrucieństwa, złamania zasad. Wieluń jest symbolem tamtej wojny dla Polaków”.
Zginęło nas 6 mln, a 250 tys. z tego to byli żołnierze – nawet niecałe 250 tys., w większości szacuje się, że 240 tys. W istocie zatem niewielki ułamek tych 6 mln to byli ci, którzy rzeczywiście walczyli z bronią w ręku, a reszta to była ludność cywilna – ludzie, którzy w większości zostali bestialsko pomordowani, na których zrzucano bomby, których katowano, zabijano, rozstrzeliwano.
Byliśmy pierwszą ofiarą. Tu, w Wieluniu, byliśmy pierwszą ofiarą II wojny światowej. Ci, którzy tu zginęli – 1200 osób, które poległy na skutek tych bombardowań 1 września 1939 roku – wyznaczyli naszą sytuację w II wojnie światowej: byliśmy ofiarą od pierwszego jej momentu!
Tak, walczyliśmy też na wszystkich frontach II wojny światowej – i tu, w wojnie obronnej 1939 roku, i później w Państwie Podziemnym, w oddziałach partyzanckich, w Powstaniu Warszawskim, walczyliśmy na froncie zachodnim i na froncie wschodnim, ale tu w ziemię cały czas wsiąkała krew ofiar. Zapłaciliśmy za tamtą napaść straszliwą cenę.
To jest pamięć i to jest także ostrzeżenie. Tą pamięcią składamy dziś po raz kolejny hołd wszystkim, którzy polegli; wszystkim, którzy zostali pomordowani; wszystkim, którzy dzielnie za Polskę walczyli, wykazali się bohaterstwem, często odnieśli rany.
Ale także wspominamy te straty, te nazwiska. Nie ma polskiej rodziny, która kogoś nie straciła w czasie II wojny światowej w taki czy inny sposób – poległego lub zamordowanego, bardzo często zakatowanego. Bo to katowanie i ta śmierć były ceną, którą płaciliśmy za to, że cały czas walczono o odzyskanie wolności.
Często mówimy, że jesteśmy także z tego dumni. Tak, jesteśmy dumni, że się nie ugięliśmy, że było Polskie Państwo Podziemne; że cały czas trwał opór, a później walka polskich żołnierzy o wyzwolenie Polski; że nigdy się nie zatrzymaliśmy i nigdy się do końca nie poddaliśmy. Zapłaciliśmy bardzo wysoką cenę, ponieśliśmy straty, za które nigdy nie otrzymaliśmy żadnego zadośćuczynienia.
Nikt przyzwoity nie może się zgodzić na to, by po dziesięcioleciach podle oskarżać Polaków o jakikolwiek – zwłaszcza instytucjonalny – udział w zbrodniach II wojny światowej. Polacy byli zgnębionym narodem, ofiarą II wojny światowej – i to jest prawda o tamtych latach i tamtych krwawych dniach.
Straciliśmy w tamtej wojnie 16 proc. naszej populacji, prawie 17 proc. Nikt w stosunku do całości społeczeństwa nie poniósł takich strat jak my – żaden z krajów, w których toczyła się II wojna światowa, które były dotknięte II wojną światową. My w stosunku do całości społeczeństwa ponieśliśmy straty największe. Niech nikt nie śmie nas o nic oskarżać!
Tak, przestroga – wielka: że nigdy nie można dać się zwieść i uwierzyć w to, że pokój jest wieczny i spokój jest wieczny, i że nikt nigdy nas nie zaatakuje. Zwłaszcza jeżeli leży się geograficznie w takim miejscu jak my, gdzie wojny ze wschodu na zachód i z zachodu na wschód przez stulecia przetaczały się raz po raz, niwecząc dorobek, burząc domy, paląc plony.
Naiwny jest ten, kto uwierzy w opowieści o tym, że coś takiego nigdy się już nie powtórzy. Nie powtórzy się wtedy, gdy będziemy silni. Nie powtórzy się wtedy, gdy będziemy zdecydowani. Nie powtórzy się wtedy, gdy nie będzie się opłacało przyjść tu z bronią w ręku i zaatakować nas, burzyć nam domy i palić nam pola. Nie będzie się opłacało, bo takie działanie spotka się ze zdecydowaną, bardzo ostrą odpowiedzią.
Na świecie – zwłaszcza, niestety, w naszych okolicach – jest w ostatnich latach coraz więcej niepokoju. Widzimy nowe zjawiska, nowe sposoby rozwijania i budowania konfliktów, nowe sposoby wywoływania kryzysów. Nazywa się je często hybrydowymi. Nie jest to wojna, którą można by nazwać wprost, ale to działanie destabilizujące, burzące porządek w krajach, podminowujące pozycję krajów, podminowujące pozycję ich władz. Toczy się je na różne sposoby – i fizycznie, i werbalnie.
Musimy na to odpowiadać zdecydowanie. I odpowiadamy. Nie pozwolimy naruszać naszych granic, będziemy odpowiedzialnie realizowali wszystkie nasze zobowiązania – i te wobec naszych sojuszników w Sojuszu Północnoatlantyckim; i te wobec ludzi, którzy z nami współdziałają, współpracują, a których trzeba ratować, ewakuować z trudnych miejsc; i te, gdy wobec naszych europejskich partnerów zobowiązujemy się do strzeżenia granicy Unii Europejskiej. Wszystkie będziemy realizowali w sposób stanowczy, odważny i zdecydowany. I realizujemy je.
To jest właśnie efekt poważnego potraktowania tamtej przestrogi. Potrzebne nam jest poważne państwo. Potrzebne nam jest państwo silne. Potrzebne nam jest państwo dobrze, stanowczo i zdecydowanie rządzone. Potrzebne nam jest państwo przede wszystkim ludzi odpowiedzialnych, bo to jest dziś klucz do tego, by utrzymać pokój i zapewnić dobrobyt obywatelom.
Mam ogromną odpowiedzialność na swoich barkach za bezpieczeństwo moich rodaków – nie tylko tę konstytucyjną, lecz także wynikającą z zaufania, jakie mi powierzyli. Powtarzam: nie będę tolerował nieodpowiedzialnych zachowań, nie będę tolerował nieodpowiedzialnych słów, nie będę tolerował prób destabilizowania naszego kraju, nie będę tolerował poniżania i prób zastraszania ludzi, którzy Polsce służą z wielkim oddaniem i wielką odpowiedzialnością.
Apeluję do wszystkich odpowiednich organów państwa o wyciąganie stanowczych konsekwencji wobec sprawców tego typu zachowań, wobec ludzi, którzy nie wiedzą, co to znaczy Polska wielkimi literami. Bo jeżeli będą dopuszczali do tego, że będą ją pisali małymi, to ona zniknie, tak jak znikała już w dziejach właśnie przez nieodpowiedzialność, właśnie przez lekceważenie, właśnie przez jątrzenie wewnętrznych konfliktów, przez psucie państwa, przez podważanie jego fundamentów. Między innymi to było przyczyną w II Rzeczypospolitej tego, że można nas było napaść i pokonać.
Tu, w Wieluniu, rodziny pamiętają, wiedzą doskonale, jaka jest cena bezsilności i bezbronności, które spotkają się z bestialstwem. Musimy czynić wszystko, by nigdy więcej na naszej ziemi nikt już nie śmiał czegoś takiego się dopuścić.
Cześć i chwała bohaterom! Niech żyje Polska!
