Conference of the President of the Republic of Poland after the meeting with the President of Rwanda.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a press conference in Kigali on February 7, 2024, following the first official Polish presidential visit to Rwanda in 62 years of diplomatic relations.
- Main themes
- Polish-Rwandan diplomatic relations, bilateral economic cooperation, joint investments, shared historical experience, sovereignty and independence, educational exchange, military studies, high technology agreements, environmental protection, African partnership strategy, Polish entrepreneurship in Rwanda
- Duration
- ~25 min
- Words
- 3,050
- Sentences
- 151
- Readability
- 52
- Grade
- 10.8
- Syntax
- 3.10
- Vocabulary
- 2.03
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other151 sentences in 39 paragraphs
Your Excellency, Mr. President, Distinguished Guests!
First of all, I would like to sincerely thank President Paul Kagame for inviting me to undertake this official visit here in Rwanda, along with the Polish delegation. This is a very moving moment for me, and at the same time, it is immensely important, as this is the first official visit of a head of the Polish state, the President of the Republic of Poland, here in Rwanda, since the very beginning of our diplomatic relations – for 62 years. So, this is a very significant moment.
But I want to emphasize with all my strength my immense gratitude to President Kagame for the intensification of Polish-Rwandan relations over the past few years. It was Rwanda that opened its embassy in Warsaw. It was Rwanda that welcomed the first Polish entrepreneurs here. It is the Rwandan Minister of Foreign Affairs, who is present here with us today, Mr. Vincent Biruta, who has visited Poland twice in the last two and a half years. I have also had meetings with the Minister. Today, there will be another meeting of Polish and Rwandan businessmen here in Rwanda, in Kigali, who will discuss mutual relations, the development of joint economic ventures, and business development. We are very pleased about this in Poland.
We are looking for reliable partners in African countries. Above all, those who share our common values; who can also understand us along with our difficult history. We have no doubt that here, in Rwanda, we absolutely find understanding and we find friends in this regard. This makes this visit immensely valuable to me.
We, Poles, are a society of hard-working people, but at the same time, we understand the value of our work and have a deep conviction that it is precisely through this work – hard work – that we are able to achieve the most; that nothing comes on its own, that it must be earned through diligent and honest effort. We know that independence and sovereignty are not given to us forever, because over the last 200 years we have lost it, and not just once. We lost it at the end of the 18th century, we lost it in the 20th century – indeed through World War II, through the fact that later, for over 40 years, we were in the Soviet sphere of influence as a not fully sovereign, not fully independent country.
We regained it thanks to Solidarity, thanks to the support of His Holiness Pope John Paul II. But before that, we experienced the drama of World War II – a terrible holocaust during which 6 million Polish citizens perished: murdered during the Holocaust, simply murdered during the Nazi occupation, as well as through Soviet terror, deported to Siberia, perished in battles. We experienced terrible tragedies. And today we understand what it means to have peaceful, systematic, and peaceful development – and that is exactly what we want. We want peaceful, peaceful development. We want to build our prosperity. We want to build our well-being far from all wars, far from all conflicts.
We have no doubt that here, in Rwanda, we find such friends who understand us exactly and who would like exactly the same for themselves: to be able to develop peacefully, build their prosperity, develop their business, live peacefully in their homes, in their families. That is why I deeply believe that we can build very deep relations between our countries for the future as well.
Today, two agreements were signed between Poland and Rwanda for cooperation in the field of high technologies, as well as joint actions in environmental protection. But I believe that these relations will also be deepened through students, through Rwandan youth who are currently studying in Poland. I hope that there will be even more of this youth. We would like our universities in Poland to present their educational offerings in Rwanda even more widely. I also invited Rwandan youth interested in military studies in Poland to our military academies to take advantage of our educational offerings at the highest standards.
Today, we also discussed with the President about – we hope – future investments. Today I will have the pleasure of visiting a joint Polish-Rwandan investment, which is LuNa Smelter – a tin smelter here in Rwanda, which has just been restructured by joint Polish-Rwandan efforts and is now co-managed by a Polish company. So, this is – one could say – a model example of good cooperation.
There are already a number of Polish companies present in the Rwandan market. Among the most well-known – such as Asseco in the field of cybersecurity and IT services – there are also ordinary, small family businesses; those who decided to simply come here, invest their resources in small businesses, in hotels, in the tourism industry. So, Poles are already present here in the Rwandan market. I hope that there will be more and more of them.
Because the particularly promising areas of cooperation are precisely the mentioned energy, urban infrastructure, agriculture, machinery industry, equipment for the food industry, construction, management – including crisis management, as well as water resource management – EACT, the mentioned cybersecurity, in which this cooperation is already being realized today.
Ladies and Gentlemen!
We also discussed with the President the issue of security in our regions. For both of our countries – not least due to what I mentioned earlier, about Poland's very difficult past – the situation of peace and tranquility is of fundamental importance. Today, we are unfortunately witnessing Russian aggression against Ukraine. For almost two years – since February 24, 2022 – this full-scale invasion has been ongoing. But please remember that in fact, this invasion began in 2014, when Russia began to occupy the areas of Donetsk, Luhansk, and Crimea.
Several million refugees from Ukraine have arrived in Poland over the past two years. Some of them have spread to various places in the world, some of them still remain in Poland. Poles selflessly support, sharing proverbial bread, taking in refugees from Ukraine under their roofs. We understand what Russian aggression means; we understand what Russian occupation means; we understand perfectly what it means for the Russian army to destroy homes and commit rape. We know this very well, because Poland, our nation, has also experienced it. And today, when someone is in such need, they receive support from us.
We support Ukraine and we will continue to support it. If Rwanda is in danger, we will also extend our support to Rwanda. That is why we talk about education – also about military education – so that Rwanda, through its youth, who are ready to defend their country in the event of any attack, is safer. We also hope for the future development of cooperation between our defense industries. We discussed this with the President today as well.
Ladies and Gentlemen!
I will also meet tomorrow with those who have represented Poland here in Rwanda for decades. I am thinking of our sisters in religious orders, of our missionaries who work, among other places – or primarily – in Kibeho. We will visit them. This is an important place where they carry out their mission. This mission here is to provide spiritual support, but also other support to Rwandans. They are present with them, they are close to them, they are our wonderful ambassadors – as I said – for decades. Tomorrow we will meet with them. I also greatly thank the President for the opportunity to undertake this visit. It is quite a distance from here, from Kigali – it takes three hours by car. But we are very pleased that this opportunity will be available tomorrow.
Mr. President, once again, we thank you from the bottom of our hearts for the extraordinarily warm welcome. I am immensely grateful for the opportunity to talk with you, Mr. President, and with representatives of the Rwandan authorities. Thank you very much, Mr. President, for this openness to Polish business, for this opportunity to hold another business meeting today here in Kigali, this round table of business. I am glad that businessmen will talk to each other under our – presidential – patronage, because this is of great importance for tightening this cooperation. This is a demonstration from the highest representatives of the states of a green light for activity.
I invite you once again, Mr. President, with all my heart, along with your wife and delegation, to Poland. We hope that this visit will soon come to fruition. And we congratulate you on the development of Rwanda, which is visible at first glance – that it is a country of hard-working people, ambitious people who want to build their prosperity and care for their homeland. I congratulate you, Mr. President, on this from the bottom of my heart!
Thank you very much.
Grzegorz Tkaczyk, Fakty TVN: Mr. President, I would like to ask how credible you find – in your opinion – Donald Trump's claims that if he becomes President of the United States, he will end the conflict in Ukraine in a very short time? Do you think this is realistic? And how would that happen? Also: how real is the threat of war from Russia for Poland at this moment?
I will answer this way: perhaps I will start with the potential threat of a Russian attack on NATO countries, because I understand that is what you mean when asking about a potential attack on Poland, right? Because that is how it should be viewed. It would be an attack on the North Atlantic Alliance, which would have to provoke an obvious response from the North Atlantic Alliance resulting from Article 5 of the North Atlantic Treaty.
I will say this: of course, such a threat potentially, theoretically exists given the situation that undoubtedly Russian imperialism has revived and that Russia has undoubtedly attacked Ukraine. Not only in a partially concealed manner, as happened in 2014, when so-called separatists began the occupation of Donetsk and Luhansk, when Russia actually began the occupation of Crimea. In fact, we know very well that it was simply Russia that occupied these lands from the very beginning.
Later, almost two years ago – on February 24, 2022 – we were faced with a full-scale Russian invasion of Ukraine, which continues to this day. So, undoubtedly, Russian imperial dreams, Russian ambitions have revived, which must be stopped. Could they lead to an attack on NATO, on Poland? If Poland is weak, then certainly the danger of such a potential attack will grow. If Poland is weak.
If Poland is strong, if it has a strong, well-equipped army, the probability of that will obviously decrease sharply. Why? Just look at the war in Ukraine, at the defeats that the Russian army is suffering there in the face of sophisticated, high-tech equipment that is being supplied to Ukraine from the West, and the heroism of Ukrainian soldiers.
I have no doubt about the heroism of the Polish soldier in defense of the homeland, and I have no doubt that if the Polish soldier is well-equipped – and we have concluded a number of contracts for the most outstanding equipment for the army in the world right now; if we bring these contracts to fruition, if we also modernize our helicopter base, primarily attack helicopters, I am thinking here of a potential contract for Apaches – then certainly Poland will be very strong with artillery launchers like Himars and Chunmoo, tanks that we are acquiring from the United States and South Korea, howitzers that we produce ourselves.
I am thinking here of Krabs, I am also thinking of K9 from Korea; I am thinking of supplementing our fighter fleet – the purchase of F-35s, which are already, in a moment, going to be in the hands of Polish pilots who are slowly finishing their training in the United States and will soon receive Polish F-35s to fly. I am thinking here of FA-50 – of the fighters that are currently arriving to us from South Korea. These are huge purchases that we are currently implementing.
We also have our own production. I am thinking, for example, of the Piorun launchers. Therefore, this is happening right now. We have our new wheeled infantry fighting vehicle Borsuk, which – I hope – will be a success not only on a Polish scale but will also be an export success for Poland. So, this process must be carried out.
If it is carried out successfully – and I believe it will be – it will mean a huge strengthening of Poland's defense potential. And then the probability of a Russian attack on us drops practically to a minimum. In fact – in my opinion – it is eliminated. Because the Polish army will be able to defend our land on its own. And supported by the North Atlantic Alliance – particularly by the army of the United States, whose soldiers are currently present in Poland – it will certainly cope with the immediate repulsion of any attack. I have no doubt about that. This is my answer to that question.
I think that in general, Vladimir Putin will think many times before attacking any NATO country. Because he has recently realized what the difference is, for example, in technological and equipment capabilities between what NATO countries have and what Russia currently has. So, I have no doubt about that – strengthening our army means strengthening our security, means absolute minimization of the threat of an attack from Russia, as well as any other attack. And that is what it is about. That is why we are implementing this program, among other things, the law on homeland defense was adopted, for this reason all agreements were concluded. I hope that this will continue.
In response to the first question, I will answer briefly: Mr. Editor, well, you need to ask President Donald Trump, who will most likely be a candidate in the next presidential elections as well. However, I will say this: I can speak from my personal experience as the President of the Republic, who once worked with President Donald Trump when he was serving his first presidential term – the only one so far – that what he committed to me was fulfilled. So if I received any promise from President Donald Trump, if President Donald Trump promised me something, it was kept. From that perspective, I can say: yes, President Trump keeps his word. If he says something, he takes it seriously. That is all I can say at this moment.
Edmund Kagire, Kigali Today Press: I have a question for both Presidents. What have our two countries – Poland and Rwanda – learned from the events of 1994? [At that time, there was a massacre of the Tutsi population.] What can we do, by cooperating, to prevent such situations? Thank you very much.
Your Excellency, esteemed Mr. President; distinguished guests; Mr. Editor – necessarily, in answering this question, I must return to what I said earlier in my opening statement.
Yes, we indeed have in our history – we a bit further back, the Rwandan society in this more recent history, from over thirty years ago – very, very, very, very difficult, dramatic, extremely painful experiences. But from such extraordinarily painful experiences – aside from the immense suffering they cause, which is often hard for the heart to heal from – one also builds the nobility of man, one also builds his sensitivity to the needs of another person, his sensitivity to the fact that the person living next to him, his neighbor, also wants to live in peace, in a world of goodness, in a world where he can develop calmly, where he can realize himself peacefully, raise his children, build his prosperity. And that is a value that I think we share both in Rwanda and in Poland.
I also think that our societies – both the Polish society and the Rwandan society – are societies of people who know how to work hard and persistently for their success. And that is extremely important. We, Poles, know how to work very hard for our success. Here at this moment, in Rwanda, it is evident that the Rwandan society, under good governance, is also working very diligently, calmly, and consistently for its success. You can simply see it on the streets of Kigali, you can see it when you look at Rwanda.
I speak about this here loudly because many of my compatriots in Poland, potential businessmen who can invest their money here, who can pay attention to Rwanda as a place to develop their business, their activity, are listening. It is a country that certainly creates conditions for this; I have no doubt about that. And the people who live here understand what it means – as I said – to work diligently and calmly, to work hard for their success through honest work. So that is extremely important.
Moreover – I say this to my compatriots – it is a country of beautiful, extraordinary nature, with a very pleasant climate. And I think that anyone coming from Poland to Rwanda – whether as a tourist or as someone with business intentions – will certainly be greatly impressed and will be delighted by the climatic and natural conditions that are here. This is a beautiful, wonderful part of the African continent. One could say that it is a gift from God for the local society to have such a beautiful environment, which also offers such great opportunities for development.
I have no doubt that Rwanda is developing excellently and that it certainly represents the absolute forefront of development in Africa today. Especially since I have already been to a number of African countries and I can say this – being here – with full responsibility.
Therefore, I encourage all my compatriots to take an interest in potential economic and investment opportunities here in Rwanda. And I encourage everyone in general to simply see Rwanda. If they have such opportunities, if they want to travel to Africa, it is certainly worth marking Rwanda on their travel route – whether as a destination of their journey.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Ekscelencjo, Panie Prezydencie, Szanowni Państwo!
Przede wszystkim bardzo serdecznie dziękuję Panu Prezydentowi Paulowi Kagame za zaproszenie do odbycia tej oficjalnej wizyty tutaj, w Rwandzie, wraz z polską delegacją. To dla mnie bardzo wzruszające, a jednocześnie ogromnie ważne, bo to jest pierwsza oficjalna wizyta głowy polskiego państwa, Prezydenta Rzeczypospolitej, tutaj, w Rwandzie, od samego początku, od kiedy istnieją nasze relacje dyplomatyczne – od 62 lat. Więc jest to moment bardzo ważny.
Ale chcę z całą mocą podkreślić moją ogromną wdzięczność dla Pana Prezydenta za intensyfikację tych relacji polsko–rwandyjskich na przestrzeni ostatnich lat. To Rwanda otwarła swoją ambasadę w Warszawie. To Rwanda przyjęła tutaj pierwszych polskich przedsiębiorców. To Pan Minister Spraw Zagranicznych Rwandy, obecny tutaj dzisiaj z nami Pan Vincent Biruta, dwukrotnie był obecny w Polsce w ciągu ostatnich dwóch i pół roku. Ja także miałem spotkania z Panem Ministrem. To dzisiaj będzie kolejne spotkanie polskich i rwandyjskich biznesmenów tutaj, w Rwandzie, w Kigali, którzy będą rozmawiali o wzajemnych relacjach, o rozwoju wspólnych przedsięwzięć gospodarczych, o rozwoju biznesu. Cieszymy się z tego w Polsce ogromnie.
My poszukujemy wiarygodnych partnerów w krajach Afryki. Przede wszystkim takich, którzy wyznają wspólne dla nas wartości; którzy mogą nas także zrozumieć razem z naszymi trudnymi dziejami. Nie mamy żadnych wątpliwości, że tutaj, w Rwandzie, pod tym względem absolutnie znajdujemy zrozumienie i znajdujemy przyjaciół. Tym bardziej ta wizyta jest dla mnie ogromnie cenna.
My, Polacy, jesteśmy społeczeństwem ludzi ciężko pracujących, ale którzy zarazem rozumieją wartość swojej pracy i mają głębokie przeświadczenie o tym, że właśnie dzięki tej pracy – ciężkiej pracy – są w stanie osiągnąć najwięcej; że nic nie przyjdzie samo, że musi zostać wypracowane rzetelnym i uczciwym wysiłkiem. Wiemy, że niepodległość, suwerenność nie są nam dane raz na zawsze, bo na przestrzeni ostatnich 200 lat traciliśmy ją, i to nie raz. Straciliśmy ją pod koniec XVIII wieku, straciliśmy ją w XX wieku – w istocie poprzez II wojnę światową, poprzez to, że później, przez ponad 40 lat, byliśmy w sowieckiej strefie wpływów jako kraj nie w pełni suwerenny, nie w pełni niepodległy.
Odzyskaliśmy ją dzięki Solidarności, dzięki wsparciu Ojca Świętego Jana Pawła II. Ale wcześniej przeżyliśmy dramat II wojny światowej – straszliwej hekatomby, w trakcie której zginęło 6 mln polskich obywateli: zamordowanych w czasie Holokaustu, zamordowanych po prostu w czasie okupacji hitlerowskiej, a także przez terror sowiecki, wywiezionych na Sybir, zginęło w walkach. Przeżyliśmy straszliwe tragedie. I dzisiaj rozumiemy, co to znaczy spokojny, systematyczny i pokojowy rozwój – i tego właśnie chcemy. Chcemy spokojnego, pokojowego rozwoju. Chcemy budować naszą pomyślność. Chcemy budować nasz dobrobyt z daleka od wszelkich wojen, z daleka od wszelkich konfliktów.
Nie mamy żadnych wątpliwości, że tutaj, w Rwandzie, znajdujemy takich przyjaciół, którzy dokładnie nas rozumieją i dokładnie tego samego właśnie chcieliby dla siebie: żeby mogli się spokojnie rozwijać, budować swoją pomyślność, rozwijać swój biznes, żyć spokojnie w swoich domach, w swoich rodzinach. Dlatego wierzę w to głęboko, że możemy zbudować między naszymi krajami także na przyszłość bardzo głębokie relacje.
Podpisane dzisiaj zostały dwie umowy pomiędzy Polską a Rwandą na współpracę w dziedzinie także i wysokich technologii, wspólne działania w zakresie ochrony środowiska. Ale wierzę w to, że te relacje będą pogłębiane także poprzez studentów, poprzez młodzież z Rwandy, która dzisiaj studiuje w Polsce. Mam nadzieję, że będzie tej młodzieży jeszcze więcej. Chcielibyśmy, żeby nasze uczelnie, w Polsce, jeszcze szerzej przedstawiały w Rwandzie swoją ofertę edukacyjną. Zapraszałem dzisiaj także młodzież rwandyjską zainteresowaną studiami wojskowymi w Polsce do naszych akademii wojskowych, aby skorzystać z naszej oferty edukacyjnej w najwyższych standardach.
Rozmawialiśmy dzisiaj z Panem Prezydentem także o – mamy nadzieję – przyszłych inwestycjach. Dzisiaj będę miał przyjemność odwiedzić wspólną, polsko–rwandyjską inwestycję, jaką jest LuNa Smelter – huta cyny tutaj, w Rwandzie, która została właśnie restrukturyzowana wspólnymi, polsko–rwandyjskimi siłami i dzisiaj współprowadzi ją polska firma. Więc jest to – można powiedzieć – taki modelowy przykład dobrej współpracy.
Jest obecnych na rwandyjskim rynku już cały szereg polskich firm. Spośród tych najbardziej znanych – jak choćby Asseco w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i usług IT – są także zwykłe, małe firmy rodzinne; ci, którzy zdecydowali się tu po prostu przyjechać, zainwestować swoje środki w małe biznesy, w hotele, w branżę turystyczną. Tak że Polacy są już w tej chwili obecni tutaj, na rynku rwandyjskim. Mam nadzieję, że będzie ich coraz więcej.
Bo tymi szczególnie obiecującymi obszarami współpracy są właśnie wspomniana energetyka, infrastruktura miejska, branża rolna, przemysł maszynowy, urządzenia dla przemysłu spożywczego, budownictwo, zarządzanie – w tym zarządzanie kryzysowe, a także zarządzanie zasobami wodnymi – EACT, wspomniane cyberbezpieczeństwo, w którym ta współpraca już dzisiaj też jest realizowana.
Szanowni Państwo!
Rozmawialiśmy też z Panem Prezydentem o kwestii bezpieczeństwa w naszych regionach. No, dla obu naszych krajów – choćby z uwagi na to, o czym mówiłem wcześniej, na tę bardzo trudną przeszłość także i Polski – ta sytuacja pokoju i spokoju ma fundamentalne znaczenie. My dzisiaj jesteśmy, niestety, świadkami rosyjskiej agresji na Ukrainę. Od prawie dwóch lat – od 24 lutego 2022 roku – tej inwazji pełnoskalowej. Ale proszę pamiętać, że tak naprawdę ta inwazja rozpoczęła się w roku 2014, kiedy Rosja zaczęła w istocie okupować obszary Doniecka, Ługańska i Krym.
Do Polski przybyło na przestrzeni ostatnich dwóch lat kilka milionów uchodźców z Ukrainy. Część z nich rozjechała się po różnych miejscach w świecie, część z nich do dzisiaj pozostaje w Polsce. Polacy wspierają bezinteresownie, dzieląc się przysłowiowym chlebem, przyjmując uchodźców z Ukrainy pod swój dach. My rozumiemy, co to znaczy agresja rosyjska; my rozumiemy, co to znaczy rosyjska okupacja; my znakomicie rozumiemy, co to znaczy zburzenie przez rosyjską armię domów i gwałt. Wiemy to doskonale, bo także Polska, także nasz naród to przeżył. I dzisiaj, kiedy ktoś jest w takiej potrzebie, to dokładnie od nas otrzymuje wsparcie.
Wspieramy Ukrainę i będziemy ją wspierali. Jeżeli Rwanda będzie w niebezpieczeństwie, także będziemy Rwandzie nieśli wsparcie. Dlatego rozmawiamy o edukacji – także o tej edukacji wojskowej – po to, żeby Rwanda poprzez swoją młodzież, która jest gotowa bronić swojego kraju w przypadku jakiejkolwiek napaści, była bezpieczniejsza. Mamy nadzieję także w przyszłości na rozwijanie współpracy naszych przemysłów obronnych. O tym dzisiaj także mówiliśmy z Panem Prezydentem.
Szanowni Państwo!
Ja jeszcze jutro spotkam się także z tymi, którzy tutaj, w Rwandzie, reprezentują Polskę od dziesięcioleci. Myślę o naszych siostrach zakonnych, o naszych misjonarzach, którzy pracują między innymi – czy przede wszystkim – w Kibeho. Odwiedzimy ich. To jest ważne miejsce, w którym wykonują swoje zadanie. Tym zadaniem tutaj jest niesienie wsparcia duchowego, ale także i innego Rwandyjczykom. Są tutaj z nimi obecni, są z nimi zżyci, są naszymi wspaniałymi ambasadorami – tak jak powiedziałem – od dziesięcioleci. Jutro się z nimi spotkamy. Ogromnie dziękuję też Panu Prezydentowi za możliwość odbycia tej wizyty. To jest dobry kawałek drogi stąd, od Kigali – trzeba trzy godziny jechać samochodem. Ale ogromnie się cieszymy, że ta możliwość jutro będzie.
Panie Prezydencie, jeszcze raz z całego serca dziękujemy za niezwykle życzliwe przyjęcie. Ogromnie dziękuję za możliwość rozmów z Panem Prezydentem i z przedstawicielami władz rwandyjskich. Ogromnie, Panie Prezydencie, dziękujemy za tę otwartość na polski biznes, za tę możliwość prowadzenia kolejnego spotkania biznesowego dzisiaj tutaj, w Kigali, tego okrągłego stołu biznesu. Cieszę się, że biznesmeni będą ze sobą rozmawiali pod naszym – prezydenckim – patronatem, bo to ma ogromne znaczenie dla zacieśnienia tej współpracy. To pokazanie ze strony najwyższych przedstawicieli państw zielonego światła dla działalności.
Zapraszam jeszcze raz Pana Prezydenta z całego serca wraz z małżonką i delegacją do Polski. Liczymy, że ta wizyta wkrótce dojdzie do skutku. I gratulujemy tego rozwoju Rwandy, który tutaj widać na pierwszy rzut oka – że jest to kraj ludzi ciężko pracujących, ludzi ambitnych, którzy właśnie chcą budować swoją pomyślność i dbają o swoją ojczystą ziemię. Gratuluję, Panie Prezydencie, tego z całego serca!
Dziękuję bardzo.
Grzegorz Tkaczyk, Fakty TVN: Panie Prezydencie, chciałem zapytać, na ile wiarygodne są – według Pana – twierdzenia Donalda Trumpa, że jeżeli zostanie Prezydentem Stanów Zjednoczonych, to w bardzo krótkim czasie zakończy konflikt na Ukrainie? Czy – według Pana – to jest realne? I w jaki sposób miałoby się to wydarzyć? A także: jak bardzo realne jest w tej chwili zagrożenie wojną ze strony Rosji dla Polski?
Ja odpowiem tak: może zacznę od potencjalnego zagrożenia rosyjskim atakiem na państwa NATO, bo rozumiem, że to Pan Redaktor ma na myśli, pytając o potencjalny atak na Polskę, tak? Bo tak na to trzeba patrzeć. Będzie to atak na Sojusz Północnoatlantycki, który musiałby wywołać oczywistą reakcję Sojuszu Północnoatlantyckiego wynikającą z art. 5 traktatu północnoatlantyckiego.
Powiem w ten sposób: oczywiście, że taka groźba potencjalnie, teoretycznie istnieje wobec sytuacji, że niewątpliwie odrodził się rosyjski imperializm i niewątpliwie Rosja zaatakowała Ukrainę. Nie tylko w taki sposób częściowo skrywany, jak stało się to w 2014 roku, kiedy niby–separatyści rozpoczęli okupację Doniecka, Ługańska, kiedy Rosja tak naprawdę rozpoczęła okupację Krymu. W istocie wiemy doskonale o tym, że to po prostu Rosja okupowała te ziemie od samego początku.
Później, prawie dwa lata temu – 24 lutego 2022 roku – mieliśmy do czynienia z pełnoskalową rosyjską inwazją na Ukrainę, która trwa do dzisiaj. Więc niewątpliwie odrodziły się imperialne marzenia rosyjskie, ambicje rosyjskie, które muszą zostać zatrzymane. Czy one mogą spowodować atak na NATO, na Polskę? Jeżeli Polska będzie słaba, to na pewno niebezpieczeństwo takiego potencjalnego ataku będzie rosło. Jeżeli Polska będzie słaba.
Jeżeli Polska będzie silna, jeżeli będzie miała silną, dobrze wyposażoną armię, prawdopodobieństwo to w oczywisty sposób będzie gwałtownie malało. Dlaczego? Wystarczy spojrzeć na wojnę na Ukrainie, na klęski, jakie ponosi tam armia rosyjska w zetknięciu się z wyrafinowanym, wysokich technologii sprzętem, który jest dostarczany Ukrainie z Zachodu, i bohaterstwem ukraińskich żołnierzy.
Ja nie mam wątpliwości co do bohaterstwa polskiego żołnierza w obronie ojczyzny i nie mam żadnych wątpliwości co do tego, że jeżeli polski żołnierz będzie dobrze wyposażony – a zawarliśmy cały szereg kontraktów na najznakomitsze w tej chwili na świecie wyposażenie dla armii; jeżeli te kontrakty doprowadzimy do końca, jeżeli doprowadzimy również do modernizacji naszej bazy śmigłowców, przede wszystkim śmigłowców szturmowych, myślę tutaj o potencjalnym kontrakcie na apache’e – to z całą pewnością Polska będzie bardzo silna wyrzutniami artyleryjskimi Himars i Chunmoo, czołgami, które nabywamy ze Stanów Zjednoczonych i z Korei Południowej, armatohaubicami, które sami produkujemy.
Myślę tutaj o krabach, myślę tutaj też o K9 z Korei; myślę o uzupełnieniu naszej floty myśliwskiej – zakup F–35, które już w tej chwili, za moment znajdą się w rękach polskich pilotów, którzy powoli kończą swoje szkolenie w Stanach Zjednoczonych i niedługo już otrzymają polskie F–35 do tego, by na nich latać. Myślę tutaj o FA–50 – o myśliwcach, które w tej chwili przybywają do nas z Korei Południowej. To są ogromne zakupy, które w tej chwili realizujemy.
Mamy do tego także jeszcze własną produkcję. Myślę choćby o wyrzutniach Piorun. W związku z powyższym to się w tej chwili dzieje. Mamy nasz nowy transporter kołowy piechoty Borsuk, który – mam nadzieję – będzie sukcesem nie tylko na skalę polską, ale także będzie eksportowym sukcesem dla Polski. Więc ten proces musi być realizowany.
Jeżeli on będzie realizowany z powodzeniem – a wierzę w to, że będzie – to będzie to oznaczało ogromne wzmocnienie polskiego potencjału obronnego. I wtedy prawdopodobieństwo rosyjskiego ataku na nas spada praktycznie do minimum. Właściwie – moim zdaniem – zostaje wyeliminowany. Bo polska armia sama będzie w stanie przeciwstawić się w obronie naszej ziemi. A wsparta przez Sojusz Północnoatlantycki – w szczególności przez armię Stanów Zjednoczonych, której żołnierze są w tej chwili obecni w Polsce – z całą pewnością poradzi sobie w natychmiastowym odparciu każdego ataku. Nie mam co do tego żadnych wątpliwości. To jest moja odpowiedź na to pytanie.
Myślę, że w ogóle Władimir Putin wiele razy się zastanowi, zanim zaatakuje którekolwiek państwo NATO. Bo przekonał się ostatnio, jaka jest różnica choćby w możliwościach technologiczno–sprzętowych pomiędzy tym, czym dysponują państwa NATO, a tym, czym dysponuje w tej chwili Rosja. Więc nie mam tutaj co do tego żadnych wątpliwości – umocnienie naszej armii oznacza umocnienie naszego bezpieczeństwa, oznacza absolutną minimalizację zagrożenia atakiem ze strony rosyjskiej, jak również każdym innym atakiem. I o to chodzi. Dlatego realizujemy ten program, między innymi dlatego została przyjęta ustawa o obronie ojczyzny, po to zostały zawarte wszystkie umowy. Mam nadzieję, że to będzie kontynuowane.
Natomiast na pierwsze pytanie odpowiem krótko: Panie Redaktorze, no, trzeba o to zapytać Pana Prezydenta Donalda Trumpa, który najprawdopodobniej będzie kandydatem także w następnych wyborach prezydenckich. Natomiast ja powiem tak: mogę powiedzieć z mojego osobistego doświadczenia jako Prezydenta Rzeczypospolitej, który pracował kiedyś z Panem Prezydentem Donaldem Trumpem, kiedy realizował on swoją pierwszą kadencję prezydencką – jedną, jak do tej pory – że to, do czego zobowiązywał się wobec mnie, zostało dotrzymane. Więc jeżeli ja jakąś obietnicę od Prezydenta Donalda Trumpa otrzymałem, jeżeli mnie Prezydent Donald Trump coś obiecał, to było to dotrzymane. Od tej strony mogę powiedzieć: tak, Prezydent Trump dotrzymuje danego słowa. Jeżeli coś mówi, to traktuje to poważnie. Tyle mogę w tym momencie powiedzieć.
Edmund Kagire, Kigali Today Press: Mam pytanie do obu Panów Prezydentów. Czego nasze oba kraje – Polska i Rwanda – nauczyły się dzięki wydarzeniom z 1994 roku? [Doszło wtedy do rzezi ludności Tutsi.] Co mogą zrobić, współpracując, żeby zapobiec takim sytuacjom? Dziękuję bardzo.
Ekscelencjo, Szanowny Panie Prezydencie; Szanowni Państwo; Panie Redaktorze – siłą rzeczy, odpowiadając na to pytanie, muszę wrócić do tego, co mówiłem wcześniej, w swoim pierwszym oświadczeniu.
Tak, mamy rzeczywiście w swojej historii – my trochę tej dawniejszej, społeczeństwo Rwandy w tej świeższej historii, sprzed trzydziestu paru lat – bardzo, bardzo, bardzo, bardzo trudne, dramatyczne, niezwykle bolesne doświadczenia. Ale na takich niezwykle bolesnych doświadczeniach – poza ogromnym cierpieniem, które one wywołują i bardzo często jest trudno, żeby serce się z nich wyleczyło – buduje się także i szlachetność człowieka, buduje się także jego wrażliwość na potrzeby drugiego człowieka, jego wrażliwość także na to, że również i człowiek żyjący obok niego, również i jego sąsiad chce żyć w spokoju, w świecie dobra, w świecie, w którym może się spokojnie rozwijać, w którym może się spokojnie realizować, wychowywać swoje dzieci, budować swoją zamożność. I to jest taka wartość, którą myślę, że mamy wspólnie zarówno w Rwandzie, jak i w Polsce.
Myślę też, że nasze społeczeństwa – zarówno polskie społeczeństwo, jak i rwandyjskie społeczeństwo – to są społeczeństwa ludzi, którzy umieją pracować ciężko i wytrwale na swój sukces. I to jest niezwykle ważne. My, Polacy, umiemy bardzo ciężko pracować na swój sukces. Tutaj w tej chwili, w Rwandzie, widać, że także i społeczeństwo Rwandy pod dobrymi rządami pracuje bardzo wytrwale, spokojnie i konsekwentnie na swój sukces. To widać po prostu na ulicach Kigali, to widać, kiedy się patrzy na Rwandę.
Mówię o tym tutaj głośno, bo słyszy to wielu moich rodaków w Polsce, potencjalnych biznesmenów, którzy mogą tutaj zainwestować swoje pieniądze, którzy mogą zwrócić uwagę na Rwandę jako na miejsce do rozwijania swojego biznesu, swojej aktywności. Jest to kraj, który na pewno stwarza ku temu warunki, co do tego nie mam żadnych wątpliwości. I ludzie, którzy tutaj żyją, rozumieją, co to znaczy – jak powiedziałem – wytrwale i spokojnie, ciężko pracować na swój sukces uczciwą pracą. Więc to jest niezwykle istotne.
Poza tym – to mówię do moich rodaków – jest to kraj przepięknej, niezwykłej przyrody, bardzo miłego klimatu. I myślę, że każdy, kto z Polski przyjedzie do Rwandy – czy to jako turysta, czy jako ktoś, kto ma zamiary gospodarcze, biznesowe – z całą pewnością będzie pod ogromnym wrażeniem i będzie zachwycony tymi warunkami klimatyczno–przyrodniczymi, które tutaj są. To jest piękna, wspaniała część kontynentu afrykańskiego. Można powiedzieć, że to taki dar od Pana Boga dla tutejszego społeczeństwa, że ma tak piękne otoczenie, które daje zarazem tak wielkie możliwości rozwoju.
Nie mam co do tego wątpliwości, że Rwanda rozwija się znakomicie i że z całą pewnością stanowi dzisiaj absolutną czołówkę rozwojową Afryki. Tym bardziej że byłem już w całym szeregu krajów afrykańskich i mogę to – będąc tutaj – powiedzieć z całą odpowiedzialnością.
Dlatego zachęcam wszystkich moich rodaków do zainteresowania się potencjalnymi możliwościami gospodarczymi, inwestycyjnymi tutaj, w Rwandzie. A wszystkich w ogóle zachęcam do tego, żeby po prostu zobaczyć Rwandę. Jeżeli mają takie możliwości, jeżeli będą chcieli wybierać się do Afryki, na pewno Rwandę warto na trasie swojej podróży – czy jako cel swojej podróży – oznaczyć.