- Context
- Duda addressed a ceremony marking the 40th anniversary of Poland's martial law, honoring Solidarity-era resistance fighters with Medals of the Century of Regained Independence in Warsaw.
- Main themes
- Martial law anniversary, heroes vs. traitors, Polish resistance against communism, Solidarity movement, General Jaruzelski's legacy, historical memory and distortion, medals and recognition, Soviet influence, youth and intergenerational memory, truth and moral clarity in history
- Duration
- ~13 min
- Words
- 1,539
- Sentences
- 73
- Readability
- 61
- Grade
- 9.7
- Syntax
- 3.10
- Vocabulary
- 2.07
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other73 sentences in 21 paragraphs
Madam Marshal, Mr. Prime Minister, Mr. Deputy Marshal of the Senate, Most Honorable Chairman of the National Commission of the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity," Your Excellency, Esteemed Archbishop, Metropolitan of Kraków, Esteemed Priests, Distinguished Ladies and Gentlemen – Members of Parliament, Senators, Ministers, All Distinguished Guests, Commanders, Generals, but above all – our wonderful Esteemed Participants of those days of true struggle against communism, true resistance, true heroism, the courage of women and men, which was not lacking then, all of you, Distinguished Ladies and Gentlemen!
Thank you! Thank you to everyone to whom I just presented the Medals of the Century of Regained Independence in this symbolic gesture on behalf of the Republic of Poland – on behalf of our entire state and society. Thank you! Thank you for fighting; thank you for continuing to fight.
As I said to all of you: thank you for the fact that this free, independent, sovereign Poland exists – thanks to your attitude in those days; and thank you that despite the passing of all these years – forty since martial law, over thirty since 1989 – you are still fighting for this Poland. To make it even more independent, even more sovereign, even more free. Thank you for that.
I always say "congratulations and thank you." Today I bow my head deeply and say "thank you," because I can congratulate my generation. That it had the fortune that the generation of its grandparents and parents fought for a free Poland for them. I thank you from the bottom of my heart.
Last night, actually at midnight, we gathered here in Warsaw, under the former militia station on Jezuicka Street, to commemorate those who died – to symbolically commemorate Grzegorz Przemyk, who was fatally beaten there; to commemorate the slightly younger Emil Barchański, the youngest victim of martial law, who died under unexplained circumstances, most likely murdered by the criminals from the Security Service. To commemorate those who perished.
All those names that we read today here, on the plaque just unveiled at the former prison on Rakowiecka, were read yesterday during the roll call of the fallen. Two generations stood there – mine, composed of my peers, and slightly older friends from the 1960s, who were then, in 1981, high school students or just starting their student life; those who remember that time, although they were still children or very young teenagers.
And finally, we stood with the youngest, born much later, in the 1990s, and even later, after the year 2000. Although it may be hard to believe today, please imagine that they are already 20-21 years old and are students, belonging to the NZS – the Warsaw, Poznań, and other cities' organizations. Because that’s how we met yesterday – people from different cities stood under that plaque, under that former station.
We remembered those who fell. But we talked about how much this dramatic truth about martial law has been relativized in the last three decades. How it is presented to those youngest generations, who do not remember that time. With the dilution of reality. Often showing it as a comedy. That, in fact, it was cheerful. That it was nothing. And that General Jaruzelski might actually have been a hero who saved Poland and the nation…
Well, ladies and gentlemen, on this 40th anniversary, we must not only speak but we must shout that nothing could be further from the truth – that Jaruzelski was simply an ordinary coward and a traitor to Poland. And the whole clique around him was just a junta of bandit emissaries from Moscow, who demanded Soviet intervention at that time. And they were probably just too ignorant to understand that Moscow, which had just begun to bleed in Afghanistan, was not in a position to risk that another bloody bath could happen here.
Of course, in both directions. We are well aware that there would not have been over a hundred killed during martial law and later, but – as various studies estimate – there could have been over 100,000 killed then. We do not know this because no intervention took place – despite the pleas of the traitors of the Polish nation. As a result, they had to try to deal with the nation themselves.
I said yesterday to those – as I sometimes smile – kids from the NZS, younger than my daughter: "Dear ones, thank you for being here. You know, I was nine years old then. And it was not funny. And it was not amusing at all. And there was no joke in it." I can say that I was lucky because my father only went on strike and then returned from that strike. Maybe my mother and I were a bit shaken, but he returned normally.
How many parents did not return for weeks, months? And families did not know about their fate – they did not know where their fathers were interned, arrested. And what is today the editor of a newspaper, who relativizes martial law, supposed to say to a person my age – someone who can certainly be a father, and actually, if one insists, even a grandfather – who still experiences trauma because his father died then, was murdered? What is he supposed to say to a much older man, the father of a boy who was killed then? What is he supposed to say to the mother of a beaten son, who died three years later from cancer? What will he say – that it had no impact on her health, on her death?
These were the dark 1980s, which ended and stifled the Solidarity carnival, ended and stifled dreams for another long eight years. And many will say that for much longer, because to this day we struggle with various kinds of communist influences. And to this day – as we know well from recent years – various documents fall out of the family closet after the general's death. This is our Polish reality, which constitutes our history, which must be taught to children and youth.
Thank you for remembering this history. Thank you to all the organizers of today’s ceremonies and all the ceremonies that will take place in the coming days. Thank you to everyone who remembers this, because we must not forget it. Let heroes be called heroes, and traitors – traitors. Let those who are guilty stop puffing themselves up in their today’s privileged position. And take enormous money for the average Pole, while having disgraced themselves as judges during martial law, under communism, sentencing people who fought for a free Poland.
It is high time to leave, bowing in shame before the nation that [fought] for so many years – from the commemorated here fallen Warsaw insurgents; through the commemorated here tortured, murdered, executed Soldiers of the Unyielding; through the commemorated here those who served prison sentences here and suffered; yes, during that period, of martial law and the struggle against communism. So that finally before them, in shame, one could bow one’s head and simply leave.
Just as the entire legacy of those disgusting, terrible times of enslavement and degradation, of the destruction of Polish society should leave, in which – I say this with great shame – so many people degraded themselves by collaborating with the Security Service and communism. It is sad, but it is our history, which must not be swept under the rug and we must not pretend it did not happen. We must confront it across generations.
It is worth it – so that there is never a repeat; so that we always remember what it means to have a free, independent, sovereign homeland, where democracy is real, not popular; where we go and choose, and have such power as chosen by the majority of our society, which is responsible because it goes to the elections, and which is responsible because it casts its vote, as it deems fit at the moment. These are fundamental issues.
I speak about this primarily for the young generation, which is not actually here in this hall today, but which – I hope – will hear this through various mass media: enjoy what is your everyday life today; appreciate it, because it is worth defending; we must not give up independence or sovereignty for any treasures of the world. Because – as has been the case in our history – it has always ended badly.
And we only won when we could govern ourselves and when we could truly decide for ourselves, warding off as much as possible various foreign influences and decisively cutting off from the power and the ability to influence our reality those who succumbed to those influences.
Abroad has never – with a few exceptions in our history – wished us well. Especially that eastern abroad, with which we have been struggling for centuries and which struggle is written in the blood of entire generations, the last one – fortunately – that is in this hall: the generation of my parents and the generation of their parents.
Honor and glory to the heroes! Eternal memory to the fallen! Long live free, sovereign, independent Poland! Down with communism!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowna Pani Marszałek, Szanowny Panie Premierze, Szanowny Panie Wicemarszałku Senatu, Wielce Szanowny Panie Przewodniczący Komisji Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, Ekscelencjo, Czcigodny Księże Arcybiskupie, Metropolito Krakowski, Czcigodni Księża, Szanowni Państwo – Panie i Panowie Posłowie, Senatorowie, Ministrowie, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Komendanci, Generałowie, ale nade wszystko – nasi wspaniali Czcigodni Uczestnicy tamtych dni prawdziwej walki z komuną, prawdziwego oporu, prawdziwego bohaterstwa, męstwa kobiet i mężczyzn, którego wtedy nie brakowało, wszyscy Wielce Szanowni Państwo!
Dziękuję! Dziękuję wszystkim, którym przed chwilą w tym symbolicznym geście w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej – w imieniu całego naszego państwa i społeczeństwa – wręczyłem Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Dziękuję! Dziękuję za to, że walczyliście; dziękuję za to, że cały czas walczycie.
Tak jak wszystkim Państwu powiedziałem: dziękuję za to, że ta wolna, niepodległa, suwerenna Polska jest – dzięki Waszej postawie tamtych dni; i dziękuję, że mimo upływu tych wszystkich lat – od stanu wojennego czterdziestu, od 1989 roku ponad trzydziestu – cały czas o tę Polskę walczycie. Żeby była jeszcze bardziej niepodległa, jeszcze bardziej suwerenna, jeszcze bardziej wolna. Dziękuję za to.
Zawsze mówię „gratuluję i dziękuję”. Dzisiaj schylam głęboko głowę i mówię „dziękuję”, bo pogratulować to mogę mojemu pokoleniu. Że miało to szczęście, że pokolenie jego dziadków i jego rodziców wywalczyło dla nich wolną Polskę. Dziękuję Wam z całego serca.
Wczoraj wieczorem, właściwie w nocy, o godz. 12, a więc o północy, spotkaliśmy się tu, w Warszawie, pod dawnym komisariatem milicji na ul. Jezuickiej, by upamiętnić tych, którzy zginęli – symbolicznie upamiętnić Grzegorza Przemyka, który został tam śmiertelnie skatowany; upamiętnić nieco tylko młodszego od niego Emila Barchańskiego, najmłodszą ofiarę stanu wojennego, który zginął w niewyjaśnionych okolicznościach, najprawdopodobniej zamordowany przez zbrodniarzy z SB. Upamiętnić tych, którzy zginęli.
Te wszystkie nazwiska, które dzisiaj odczytywaliśmy tu, na odsłoniętej przed chwilą tablicy w dawnym więzieniu na Rakowieckiej, wczoraj były odczytywane w czasie apelu poległych. Stały tam dwa pokolenia – moje, złożone z moich rówieśników, oraz trochę starszych koleżanek i kolegów z lat 60., którzy wtedy, w 1981 roku, byli licealistami albo właśnie zaczynali studenckie życie; takich, którzy pamiętają tamten czas, chociaż byli jeszcze dziećmi albo bardzo młodą nastoletnią młodzieżą.
I wreszcie [staliśmy z] tymi najmłodszymi, urodzonymi dużo później, w latach 90., i nawet później, już po 2000 roku. Choć może dzisiaj trudno w to uwierzyć, ale proszę sobie wyobrazić, że mają już po 20–21 lat i są studentami, należą do NZS–u, tego warszawskiego, poznańskiego i z innych miast. Bo tak się wczoraj spotkaliśmy – ludzie z różnych miast stanęli pod tą tablicą, pod tym dawnym komisariatem.
Wspominaliśmy tych, którzy polegli. Ale mówiliśmy o tym, jak bardzo relatywizowana jest w ostatnich trzech dziesięcioleciach ta dramatyczna prawda o stanie wojennym. Jak tym właśnie najmłodszym pokoleniom, które nie pamiętają tamtego czasu, jest on prezentowany. Z rozwadnianiem rzeczywistości. Często z pokazywaniem go jako komedii. Że w gruncie rzeczy było wesoło. Że to było takie nic. A generał Jaruzelski to może w gruncie rzeczy był bohaterem, który uratował Polskę i naród…
Otóż, proszę Państwa, w tę 40. rocznicę trzeba nie tylko mówić, ale trzeba krzyczeć, że nic bardziej mylnego – że Jaruzelski po prostu był zwykłym tchórzem i zdrajcą Polski. I cała sitwa, która była wokół niego, to była zwykła junta bandyckich emisariuszy Moskwy, którzy domagali się wtedy sowieckiej interwencji. I chyba byli po prostu zbyt ciemni na to, by tego nie rozumieć, że Moskwa, która zaczęła się właśnie tuż wcześniej krwawić w Afganistanie, nie jest w stanie zaryzykować tego, że może tutaj zdarzyć się im następna krwawa łaźnia.
Oczywiście w dwie strony. Doskonale zdajemy sobie z tego sprawę, że nie byłoby ponad stu zabitych w stanie wojennym i później, ale – jak szacują różne badania – może wtedy byłoby ponad 100 tys. zabitych. Nie wiemy tego, bo do żadnej interwencji – mimo błagań zdrajców narodu polskiego – nie doszło. W związku z czym sami musieli próbować rozprawić się z narodem.
Powiedziałem wczoraj do tych – jak się czasem uśmiecham – dzieciaków z NZS–u, młodszych od mojej córki: „Kochani, dziękuję, że tu jesteście. Wiecie, ja miałem wtedy dziewięć lat. I to nie było śmieszne. I to w ogóle nie było zabawne. I nie było w tym żadnego żartu”. Mogę powiedzieć, że miałem szczęście, bo mój ojciec tylko poszedł na strajk i potem z tego strajku wrócił. Trochę może byliśmy z mamą roztrzęsieni, ale wrócił normalnie.
Ilu rodziców nie wracało tygodniami, miesiącami? A rodziny nie wiedziały o ich losie – nie wiedzieli, gdzie są internowani, aresztowani ojcowie. I co ma dzisiaj powiedzieć pan redaktor z gazety, który relatywizuje stan wojenny, człowiekowi w moim wieku – a więc takiemu, który już z pewnością może być ojcem, a właściwie na upartego nawet dziadkiem – który do dziś przeżywa traumę, bo jego ojciec wtedy zginął, został zamordowany? Co ma powiedzieć bardzo starszemu już panu, ojcu chłopca, który wtedy został zabity? Co ma powiedzieć o matce zakatowanego syna, która trzy lata później umarła na nowotwór? Co powie – że nie miało to wpływu na jej stan zdrowia, na jej śmierć?
To były czarne lata 80., które zakończyły i zdławiły karnawał Solidarności, zakończyły i zdławiły marzenia na długie jeszcze osiem lat. A niejeden powie, że na dużo dłużej, bo do dzisiaj zmagamy się z różnego rodzaju komunistycznymi wpływami. I do dzisiaj – jak doskonale wiemy z ostatnich lat – różne dokumenty wypadają z rodzinnej szafy po śmierci generała. To jest nasza polska rzeczywistość, która stanowi naszą historię, o której trzeba uczyć dzieci i młodzież.
Dziękuję, że o tej historii pamiętacie. Dziękuję wszystkim organizatorom dzisiejszych uroczystości i wszystkich uroczystości, które będą w najbliższych dniach. Dziękuję wszystkim, którzy o tym pamiętają, bo nie wolno o tym zapomnieć. Niech bohaterowie będą nazywani bohaterami, a zdrajcy – zdrajcami. Niech ten, kto zawinił, przestanie się nadymać na swojej dzisiaj uprzywilejowanej pozycji. I pobiera ogromne dla przeciętnego Polaka pieniądze, a zhańbił się jako sędzia w stanie wojennym, za komuny, skazując ludzi, którzy walczyli o wolną Polskę.
Najwyższy czas, by odejść, schylając ze wstydem głowę przed narodem, który [walczył] przez tyle lat – od upamiętnionych tutaj zabitych powstańców warszawskich; poprzez upamiętnionych tutaj zakatowanych, pomordowanych, rozstrzelanych Żołnierzy Niezłomnych; poprzez upamiętnionych tutaj tych, którzy odbywali tu kary więzienia i cierpieli; tak, w tamtym okresie, stanu wojennego i walki z komuną. Żeby wreszcie przed nimi ze wstydem schylił głowę i po prostu odszedł.
Tak jak odejść powinna cała spuścizna tamtych obrzydliwych, straszliwych czasów zniewolenia i upodlenia, niszczenia polskiego społeczeństwa, w którym – co mówię z wielkim wstydem – tak wielu ludzi upodliło się, idąc na współpracę z SB i komuną. Smutne to, ale jest to nasza historia, której nie wolno zamiatać pod dywan i nie wolno udawać, że jej nie było. Trzeba się z nią mierzyć także poprzez pokolenia.
Warto – po to, by nigdy nie doszło do powtórki; po to, byśmy zawsze pamiętali, co to znaczy mieć wolną, niepodległą, suwerenną ojczyznę, w której demokracja jest prawdziwa, a nie ludowa; w której idziemy i wybieramy, i mamy taką władzę, jaką wybrała większość naszego społeczeństwa, która jest odpowiedzialna, bo idzie do wyborów, i która jest odpowiedzialna, bo oddaje głos, tak jak w danym momencie uważa. To są kwestie fundamentalne.
Mówię o tym przede wszystkim dla młodego pokolenia, którego dzisiaj tutaj nie ma właściwie na tej sali, ale które – mam nadzieję – usłyszy to poprzez różnego rodzaju środki masowego przekazu: cieszcie się tym, co dzisiaj jest Waszą codziennością; doceniajcie ją, bo warto jej bronić; nie wolno oddawać niepodległości ani suwerenności za żadne skarby świata. Bo – jak do tej pory w naszej historii – zawsze kończyło się to źle.
A wygrywaliśmy tylko wtedy, gdy sami mogliśmy się rządzić i gdy rzeczywiście sami mogliśmy decydować o sobie, oganiając się jak najbardziej od różnego rodzaju obcych wpływów i odcinając w sposób zdecydowany od władzy i od możliwości wpływania na naszą rzeczywistość ludzi, którzy tym wpływom ulegali.
Zagranica nigdy – poza drobnymi wyjątkami w naszej historii – nie życzyła nam dobrze. Zwłaszcza ta wschodnia zagranica, z którą zmagamy się od stuleci i które to zmaganie napisane jest krwią całych pokoleń, ostatniego – na szczęście – tego, które jest na tej sali: pokolenia moich rodziców i pokolenia ich rodziców.
Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć poległym! Niech żyje wolna, suwerenna, niepodległa Polska! Precz z komuną!
