The President in Ciepielów: The Republic is proud of the attitude of its sons.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed residents of Ciepielów on March 24, 2025, at a monument dedication commemorating Poles who risked death to save Jews during the Nazi German occupation.
- Main themes
- Polish rescuers of Jews, World War II German occupation, heroism and sacrifice, Ciepielów commune history, Polish-Jewish coexistence, National Remembrance Day, monument dedication, January Uprising legacy, Christian duty and human solidarity, Righteous Among the Nations, local community identity
- Duration
- ~13 min
- Words
- 1,599
- Sentences
- 91
- Readability
- 53
- Grade
- 10.2
- Syntax
- 3.01
- Vocabulary
- 2.27
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other91 sentences in 18 paragraphs
Dear Minister,
Dear Minister,
Ladies and Gentlemen Members of Parliament,
Dear President of the Institute of National Remembrance,
Most Honorable Mayor,
Esteemed Chairpersons, Councilors, representatives of local and regional governments,
Esteemed Presidents,
But above all, Dear Residents of this land, Dear Residents of the Ciepielów commune!
And among you, especially the closest and neighbors of those who once, over 80 years ago, gave their lives for their friends. They gave their lives for another human being. They gave their lives for human dignity, opposing the perversion, cruelty, brutality, and bestiality of the German invaders who attacked our land and ruthlessly murdered its inhabitants, fellow citizens, and neighbors.
Ciepielów – this commune, this town – has its special historical significance. Not long ago, I must admit with emotion, on May 24 of last year, I congratulated the Mayor and the local authorities of Ciepielów on regaining city status. After 155 years since the Russians, the occupiers, took this status from Ciepielów due to the stance of the insurgents, for participating in the January Uprising, for fighting for Poland and for Polishness. For regaining an independent homeland, for regaining freedom, so that your great-great-great-grandfathers could determine their own fate.
Thank you for remaining unchanged through generations in your families, in your tradition, in your homes, in your souls – steadfast and uncompromising. And above all, capable of extraordinary courage and extraordinary sacrifice for what you consider great, because it is great. Human solidarity, brotherhood, the bond with another person, understanding for the suffering, and above all, support for the unjustly persecuted. For all of this, also for helping the insurgents, for supporting them, for giving them shelter, for participating in the uprising, those city rights were once taken away. Free Poland restored them.
Today, you and free Poland, together, present this monument to the next generation of your compatriots from this land. Commemorating heroism, dedication, and uniqueness. Proven and forged in terrible conditions, in the flames in which the families of the residents of your commune, your town, perished during the German occupation. For what? For helping fellow citizens, for helping another human being, for helping the persecuted. Neighbors, people, compatriots, orphans of a lost homeland, of Poland occupied by Nazi Germany, Polish Jews. No, not all of them were from here, not all of them were from Stary Ciepielów, from Ciepielów, not all were from the immediate vicinity. Very often they were refugees from nearby ghettos, who found themselves somewhere here, in your beautiful forests, trying to survive when they escaped from extermination, trying to live. They met the local residents, who were also frightened, because it was known that helping Jews was punishable by death. And it was not an easy decision. To take into your home such a person met somewhere or a person who came at night and knocked on the door and asked: “Open! Open, save us! Give us bread, give us anything! Give us shelter, give us a corner!” There was no need to say much; everyone knew perfectly well what awaited the Jews if the Germans caught them. Everyone also knew perfectly well what would most likely await those who helped the Jews if they were caught in that help.
But this will to support another human being, perhaps a sense of Christian duty, perhaps human brotherhood, or perhaps simply an inner sense of opposition, a very often simply peasant “No!” against persecution, coercion, brutality, against being trampled into the ground, compelled the Kowalski, Obuchiewicz, Kosior, and Skoczylas families to take in those refugees, those people seeking help. Fellow countrymen, Polish citizens of Jewish descent. Yes, they had a full sense of community, because although there were religious differences, quite a few cultural and linguistic ones as well, they had lived together on this land for centuries. Here, in this commune, half were Polish citizens of Jewish descent. The presence of Jews was not strange to anyone; it was something normal. Something that can boldly be said, considering over 1000 years of our history, it has always been. Because in this sense, Jews have lived on this land alongside Poles from the very beginning. Just as with other nations that came here – Armenians, sometimes Ruthenians, and others. But in fact, the members of the Jewish community were the most numerous. They were part of the Great Commonwealth. For years, they co-shaped the tradition we have now, the culture we today call Polish. How many elements they contributed to it, as well as to our language. Thus, these histories intertwined and braided together. I have already said today, speaking in Toruń, in the chapel dedicated to Poles saving Jews, on this exceptional day, the national day of remembrance of their heroism, their extraordinary dedication, humanity, that I have no doubt that the presence of Jews on our land, in our society, from those earliest times when they came here at the invitation of Polish rulers, princes, and kings, was inscribed in the building of the potential and power of the Commonwealth in the 15th, 16th, 17th, and finally 18th centuries until its decline. That they participated, thanks to their talents well utilized by the rulers, in building this Great Commonwealth, powerful and strong, which could afford a great army, which could defend itself repeatedly against the attacks of various invaders. They deserved respect as fellow citizens for their contribution to the development of Poland.
I always emphasize this – go to the cemeteries where the remains of the defenders of the Commonwealth rest. Those who fought for the regaining of independence in Piłsudski's Legions, those who defended Poland in 1920 against the Bolshevik onslaught, and those who defended it in 1939 against the Nazi and Soviet onslaught. How many tombstones of defenders of the homeland, Polish soldiers, lie under the Star of David. A sign of their faith and indeed also of their nationality. How many among them were defenders of the homeland with full dedication. How many great poets, writers, people of Polish culture and science come from the Jewish nation, with whom we lived on this land. What a great common legacy of Polish history, in which they are so deeply inscribed.
I thank you – the heirs, living today here on this land, for this great act of human dignity and brotherhood, horrifically immortalized in this monument. In such a terrible way emphasized and confirmed by a common death at the hands of the German invaders. For brotherhood, for help, for dedication. Thank you for this monument. May everyone who comes to visit you, especially from Western Europe, where they do not know history as it really was and do not understand the difference in how people were treated under occupation by the Germans in Western Europe and in Poland. That it was here, on our land, that helping Jews was punishable by death, and there it was not. And everyone who helped, who hid, had to reckon with the fact that not only would they be killed, but also their loved ones. Just as it happened here. This monument commemorates over 30 people who were ruthlessly murdered in those December days of 1942. Brutally, with extraordinary cruelty, by being thrown alive into the flames, by ruthless killing, shooting in the head and back, by murdering children, because it was indeed children who were most often killed. They had no respect or mercy for anyone. For anyone. Everyone knew this, and the greater the heroism of all those who supported, starting from organizing institutions such as the Council for Aid to Jews “Żegota,” operating within the delegation of the Polish Government in the West, here in the country. Such as all supporting actions, but finally, and perhaps most importantly, such as the ordinary human outstretched hand. Like an ordinary piece of bread given. Like a piece of roof over their heads. Like a place in an attic or in a barn, or anywhere, where they were allowed to take shelter. Risking their lives.
Thank you for that. On behalf of the Republic of Poland today, which thanks to this has the right to be proud of its sons and their stance, and above all, always, also thanks to this memory, manifested in this monument, can show the historical truth. Especially to those who try to distort it, because today many are eager to rewrite history anew. Especially such that will whitewash them. After which young people, somewhere in the West, when asked who the Nazis are, who the Nazis were, will not be able to answer. Because in many places today it is not allowed to say that they were Germans. That the Nazis were Germans. One of the oldest and seemingly most culturally developed nations in Europe. Oh, how terrible such a statement turned out to be a mistake in those dark years of the 30s and 40s of the 20th century! May this monument, commemorating your loved ones, your heroes, being in fact a great reason for your pride in your culture, your stance, and your humanity here on this land, also serve as a great warning to the world. And may people coming here and looking at this mother in flames carrying her child be aware that never again should anything like this be allowed, so that a person must give their life and that of their family to save another human being and that a person dies at the hands of hate-filled madmen.
Honor and glory to the Heroes!
Eternal memory to those who gave their lives for their friends. Eternal memory to the murdered and fallen.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowna Pani Minister,
Szanowny Panie Ministrze,
Panie i Panowie Parlamentarzyści,
Szanowny Panie Prezesie Instytutu Pamięci Narodowej,
Wielce Szanowny Panie Burmistrzu,
Szanowni Państwo Przewodniczący, Radni, przedstawiciele samorządów lokalnych i regionalnego,
Szanowni Państwo Prezesi,
Ale przede wszystkim Drodzy Mieszkańcy tej ziemi, Drodzy Mieszkańcy gminy Ciepielów!
A wśród Państwa w szczególności najbliżsi i sąsiedzi tych, którzy kiedyś, przed ponad 80 laty, oddali swoje życie za przyjaciół swoich. Oddali swoje życie za drugiego człowieka. Oddali swoje życie za godność ludzką, sprzeciwiając się wobec wynaturzeniu, okrucieństwu, brutalności, zezwierzęceniu niemieckich najeźdźców, którzy napadli na naszą ziemię i mordowali bezwzględnie jej mieszkańców, współobywateli, sąsiadów.
Ciepielów – ta gmina, to miasto – ma swój szczególny wymiar historyczny. Nie tak dawno, nie ukrywam ze wzruszeniem, 24 maja zeszłego roku gratulowałem Panu Burmistrzowi i władzom samorządowym Ciepielowa odzyskania statusu miasta. Po 155 latach od czasu, kiedy Moskale, okupanci, zaborcy rosyjscy zabrali ten status Ciepielowowi za postawę powstańców, za to, że brali udział w powstaniu styczniowym, że walczyli o Polskę i o polskość. O odzyskanie niepodległej ojczyzny, o odzyskanie wolności, o to, by mogli sami o sobie stanowić wasi praprapradziadkowie.
Dziękuję, że przez całe pokolenia pozostaliście Państwo w rodzinach, w swojej tradycji, w swoich domach, w swoich duszach niezmienni – twardzi i bezkompromisowi. A przede wszystkim zdolni do niezwykłej odwagi i niezwykłego poświęcenia dla tego, co uważacie za wielkie, bo jest wielkie. Międzyludzka solidarność, braterstwo, więź z drugim człowiekiem, zrozumienie dla cierpiących, a przede wszystkim wsparcie niesprawiedliwie prześladowanych. Za to wszystko, także za pomoc powstańcom, za ich wspieranie, za dawanie im schronienia, za udział w powstaniu, tamte prawa miejskie kiedyś zostały odebrane. Wolna Polska je przywróciła.
Dzisiaj Wy i wolna Polska, razem, kolejnemu pokoleniu swoich współrodaków z tej ziemi stawiacie ten pomnik. Upamiętniający bohaterstwo, oddanie, niezwykłość. Udowodnione i wykute w straszliwych warunkach, w płomieniach, w których spłonęły rodziny mieszkańców Waszej gminy, Waszego miasta, w czasie okupacji hitlerowskiej. Za co? Za pomoc współobywatelom, za pomoc drugiemu człowiekowi, za pomoc prześladowanym. Sąsiadom, ludziom, rodakom, sierotom po utraconej ojczyźnie, po Polsce okupowanej przez hitlerowskich Niemców, polskim Żydom. Nie, nie wszyscy oni byli stąd, nie wszyscy oni byli ze Starego Ciepielowa, z Ciepielowa, nie wszyscy byli z najbliższej okolicy. Bardzo często byli uciekinierami z okolicznych gett, którzy odnajdowali się gdzieś tutaj, w Waszych pięknych lasach, próbując przetrwać, kiedy wyrwali się z zagłady, próbując przeżyć. Spotykali tutejszych mieszkańców, też przestraszonych, bo przecież było wiadomo, że za pomoc Żydom grozi kara śmierci. I to nie była łatwa decyzja. Wziąć do domu takiego spotkanego gdzieś człowieka czy człowieka, który przyszedł w nocy i puka do drzwi i prosi: „Otwórzcie! Otwórzcie, ratujcie! Dajcie chleb, dajcie cokolwiek! Dajcie schronienie, dajcie kąt!”. Nie trzeba było mówić wiele, wszyscy wiedzieli znakomicie, co czeka Żydów, jeżeli złapią ich Niemcy. Wszyscy wiedzieli znakomicie również, co najprawdopodobniej będzie czekało tych, którzy pomagają Żydom, jeżeli zostaną na tej pomocy złapani.
Ale ta wola wsparcia drugiego człowieka, może poczucie chrześcijańskiego obowiązku, może międzyludzkiego braterstwa, a może po prostu wewnętrzne poczucie sprzeciwu, takiego bardzo często po prostu chłopskiego „Nie!” wobec prześladowania, przymusu, brutalności, wobec tego wdeptywania w ziemię kazało rodzinom Kowalskich, Obuchiewiczów, Kosiorów, Skoczylasów przygarnąć tych uciekinierów, tych szukających pomocy ludzi. Rodaków, polskich obywateli żydowskiego pochodzenia. Tak, mieli pełne poczucie wspólnoty, bo chociaż były różnice religijne, całkiem sporo też i kulturowych i językowych, to jednak od stuleci żyli przecież razem na tej samej ziemi. Tutaj, w tej gminie, połowa to byli obywatele polscy żydowskiego pochodzenia. Obecność Żydów dla nikogo nie była dziwna, była czymś normalnym. Czymś, co śmiało można powiedzieć, biorąc pod uwagę ponad 1000 lat naszej historii, zawsze było. Bo w tym znaczeniu Żydzi mieszkali tu na tej ziemi wraz z Polakami od zawsze. Tak jak i z innymi narodami, które tutaj przychodziły – Ormianami, gdzieniegdzie Rusinami i innymi. Ale w istocie tych członków społeczności żydowskiej było najwięcej. Byli częścią Wielkiej Rzeczypospolitej. Przez lata współkształtowali tę tradycję, którą teraz mamy, tę kulturę, którą dzisiaj nazywamy polską. Jakże wiele elementów do niej wnieśli, a także i do naszego języka. Tak się te dzieje nawzajem przeplatały, zaplatały. Powiedziałem już dzisiaj, występując w Toruniu, w kaplicy poświęconej Polakom ratującym Żydów, w tym wyjątkowym dniu, narodowym dniu pamięci o ich bohaterstwie, o ich niezwykłym oddaniu, człowieczeństwie, że nie mam wątpliwości, że także i obecność Żydów na naszej ziemi, w naszym społeczeństwie, od tych najdawniejszych czasów, kiedy przybywali tutaj na zaproszenie polskich władców, książąt i królów, wpisała się w budowanie potencjału i potęgi Rzeczypospolitej w XV, XVI, XVII i wreszcie XVIII wieku aż do jej schyłku. Że współuczestniczyli oni dzięki ich dobrze wykorzystywanym przez władców talentom w budowaniu tej Wielkiej Rzeczypospolitej, potężnej i silnej, którą było stać na wielką armię, którą było stać na to, by się bronić wielokrotnie przed atakami różnych najeźdźców. Należał im się więc w istocie także i szacunek jako współobywatelom za wkład w rozwój Polski.
Podkreślam to zawsze – idźcie na cmentarze, na których spoczywają szczątki obrońców Rzeczypospolitej. Tych, którzy walczyli o odzyskanie niepodległości w Legionach Piłsudskiego, tych, co bronili Polski w 1920 roku przed bolszewicką nawałą i tych, którzy jej bronili w 1939 roku przed hitlerowską i sowiecką nawałą. Ile tam jest nagrobków obrońców ojczyzny, żołnierzy polskich, którzy leżą pod gwiazdą Dawida. Znakiem swojej wiary i w istocie także i narodowości. Ilu wśród nich było obrońców ojczyzny z pełnym oddaniem. Ilu wielkich poetów, pisarzy, ludzi kultury i nauki polskiej pochodzi z narodu żydowskiego, z którym razem żyliśmy na tej ziemi. Jakże to wielki wspólny dorobek polskiej historii, w którą tak mocno są wpisani.
Dziękuję Wam – spadkobiercom, żyjącym dzisiaj tutaj na tej ziemi, za ten wielki czyn ludzkiej godności i braterstwa w straszliwy sposób uwieczniony na tym pomniku. W tak straszliwy sposób podkreślony i potwierdzony wspólną śmiercią z ręki niemieckich najeźdźców. Za braterstwo, za pomoc, za oddanie. Dziękuję za ten pomnik. Niech też każdy, kto przybywa do Was w odwiedziny, zwłaszcza z zachodu Europy, gdzie nie znają historii takiej, jaką naprawdę ona była i nie wiedzą, nie rozumieją tej różnicy, jaka była, jeśli chodzi o traktowanie ludzi pod okupacją przez Niemców na zachodzie Europy i w Polsce. Że to właśnie tutaj, na naszej ziemi, za pomoc Żydom groziła kara śmieci, a tam nie. I każdy, kto pomagał, kto ukrywał, musiał się liczyć z tym, że zabiją nie tylko jego, ale także jego najbliższych. Tak, jak stało się tutaj. Ten pomnik upamiętnia ponad 30 osób, które zostały w tamtych grudniowych dniach 1942 roku w sposób bezwzględny pomordowane. Brutalnie, z niezwykłym okrucieństwem, poprzez wrzucanie żywcem w płomienie, poprzez bezwzględne zabijanie, strzelanie w głowę i w plecy, poprzez mordowanie dzieci, bo to właśnie dzieci najwięcej zostało zabitych. Nie mieli szacunku ani litości dla nikogo. Dla nikogo. Wszyscy o tym wiedzieli, tym większe było bohaterstwo wszystkich tych, którzy wspierali, poczynając od organizowania instytucji, takich jak Rada Pomocy Żydom „Żegota”, działająca w ramach delegatury Rządu Polskiego na Zachodzie, tutaj w kraju. Takich jak wszystkie akcje wspierające, ale wreszcie, a może przede wszystkim, takich, jak zwykła ludzka wyciągnięta dłoń. Jak zwykła przekazana kromka chleba. Jak kawałek dachu nad głową. Jak miejsce na strychu czy w stodole, czy gdziekolwiek, gdzie pozwolili się schronić. Ryzykując życiem.
Dziękuję Wam za to. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej tej dzisiejszej, która dzięki temu ma prawo do dumy ze swoich synów i z ich postawy, a przede wszystkim zawsze, także dzięki temu wspomnieniu, uwidocznionemu na tym pomniku, może pokazać prawdę historyczną. Zwłaszcza tym, którzy próbują ją zakłamywać, bo dzisiaj wielu jest chętnych do tego, by kombinować pisanie historii na nowo. Zwłaszcza takiej, która będzie ich wybielać. Po której młodzież, gdzieś na Zachodzie, pytana kim są naziści, kim byli naziści, nie będzie umiała odpowiedzieć. Bo w wielu miejscach dzisiaj nie wolno mówić, że byli to Niemcy. Że nazistami byli Niemcy. Jeden z najstarszych i wydawałoby się najbardziej kulturowo zbudowanych narodów w Europie. O jakże straszną takie twierdzenie okazało się pomyłką w tamtych czarnych latach 30. i 40. XX wieku! Niechże ten pomnik, będący upamiętnieniem Waszych bliskich, Waszych bohaterów, będący w istocie wielkim powodem Waszej dumy z Waszej kultury, Waszej postawy i Waszego człowieczeństwa tutaj na tej ziemi, będzie także wielkim ostrzeżeniem dla świata. I niech ludzie przychodząc tutaj i patrząc na tę matkę w płomieniach niosącą swoje dziecko, mają świadomość tego, że nigdy więcej nie wolno do niczego takiego dopuścić, by człowiek musiał oddawać życie swoje i swojej rodziny dla ratowania drugiego człowieka i by człowiek ginął z ręki przepełnionych nienawiścią szaleńców.
Cześć i chwała Bohaterom!
Wieczna pamięć tym, którzy oddawali życie za przyjaciół swoich. Wieczna pamięć pomordowanym i poległym.