President: It is impossible to put a price on the activities of the Rural Housewives' Circles.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed members of Rural Housewives' Circles at a meeting in June 2020, praising their role in preserving Polish tradition and building civil society.
- Main themes
- Rural Housewives' Circles, intergenerational bonds, Polish tradition and identity, civil society in rural areas, community building, patriotism, national identity preservation, volunteer fire brigades, women's social engagement, Christian heritage, national security and upbringing
- Duration
- ~21 min
- Words
- 2,466
- Sentences
- 101
- Readability
- 60
- Grade
- 10.9
- Syntax
- 3.15
- Vocabulary
- 1.97
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other101 sentences in 17 paragraphs
First of all, I want to sincerely thank the dear, wonderful ladies for this invitation. I want to thank the Voivode, the Members of Parliament, and everyone who is here with us today. And especially, I want to thank the ladies, because this is a meeting of women who – and this is particularly valuable to me – are incredibly engaged in social life, who are, as I always say, the authentic creators of civil society in rural areas and in smaller Polish towns, but above all, they are the builders of our tradition. In this sense, what you do is primarily about passing on this tradition from generation to generation. It is passing it from mother to daughter, from grandmother to granddaughter – all that is so incredibly important to us.
At the same time, in addition to tradition, it is also a very specific way of building bonds – bonds between women, through which women, especially those with more life experience, can share their experiences with the younger ones, talk about various matters, including those mentioned in the song – which are also important, especially for young girls who are just entering life and making various important choices. They have to decide what they want to do in life, they have to make that perhaps most important life choice, which is the choice of a life partner. Very often, it is precisely what they hear from their mothers, aunts, friends, and from kind people among others in rural housewives' circles, in these specific circles of friends, so to speak, where generations mix – that sometimes determines their path in life and sometimes saves them from various difficult situations.
I wanted to thank you from the bottom of my heart for acting in this way, and I also wanted to strongly emphasize that this intergenerational relationship works both ways. Because it is also very often the support and care that women who are becoming seniors receive from the youngest – that they will not be forgotten, sometimes they will be brought to a meeting, and sometimes they will simply go somewhere together, to take care of something, and sometimes just in the case of an illness of a friend from the housewives' circle – as my grandmother used to say in Stary Sącz – the younger ones will bring groceries if something is needed, they will go to the pharmacy, or simply take care of something. You can count on each other – this is precisely building that wonderful bond, not only direct, neighborly, but also what we call a communal bond.
I always compare rural housewives' circles to volunteer fire brigades, because they are, in a sense, similar to me. There, mostly men operate, here, mostly women. I say "mostly" because I know of volunteer fire brigades where the majority are women. It happens very rarely, but it does happen. Agata and I have already met such a volunteer fire brigade where women constituted the majority. But usually, they are men, boys, while in rural housewives' circles – although today there are also more and more men, boys – they are most often girls, ladies.
Everyone in their group builds local life, which is of extraordinary importance for building and passing on tradition, what is important; for teaching about what is important, and what needs to be emphasized. Why have we survived through generations, through centuries – I emphasize this because in my opinion, it is these rural communities that have often carried Poland and Polishness through very difficult periods of partitions, fiercely resisting Russification, Germanization, against everything that was done to denationalize us, to take away our identity. That identity based on over 1,050 years of our culture and Christian tradition. Since Christianity came to us, we have built our identity on this foundation, and today we view who we are and what we are through this prism. This also, in my conviction, constitutes the foundations of our patriotism, our sense of Polishness, the need to have our own state – a state in which we will decide for ourselves, make decisions for ourselves.
That is why your activity – of rural housewives' circles or volunteer fire brigades – is so important to me as the President of the Republic, the one who is today the head of state and therefore has the obligation to care for the continuity of the Republic, the continuity of power, but also for its security – your activity is so important. Because can we separate the issues of the Republic's security from the issues of upbringing? We cannot. Because either girls and boys will be raised in such a way that they will believe that they must stand guard over the security of Poland and, when necessary, go to defend it – from that basic level, the property and lives of neighbors, as in the case of fires, to the greatest threats, when they must go and fight, defend the borders of the Republic, fight for a free, independent, and sovereign Poland to the very end, sometimes even to death. After all, that has been the case in our history, and who, if not Lubusz, knows this history well, because it has been marked by a bloody, often still unhealed wound in the history of your families. Here, on this land, where people have been connected to their homeland for generations, where there are so few newcomers, and so many locals who have lived here forever, as far back as their families can remember their history.
This fabric is immensely important to me. That is one of the reasons why I was a great advocate for transforming the Central Rural Library in Warsaw into the Institute of Culture and Heritage of the Countryside. An Institute – to develop this culture and heritage, to be a place where you can come, apply if you want to learn about what was before; that perhaps some traces of this tradition have disappeared, that perhaps something can be recreated, rebuilt. I say this especially where there were no rural housewives' circles, and often there were none in various villages, settlements, hamlets, where women want to create a rural housewives' circle, where this custom has not yet taken root. It is precisely there that they will be able to come and learn about the customs in their area. Customs that may have been the customs of their great-grandmothers.
For me, this is very important. I hope that you will also pass on your memory and tradition so that it can be documented and in a way deposited there. I hope this is important for the people of the Polish countryside, for people who often live from farming, so that the memory of those beautiful costumes, of beautiful customs, of the songs that you sing here, which are often your tradition passed down through generations, survives.
I wanted this activity to be stronger, to have stronger foundations. I wanted it to have support – not just verbal support, that the President of the Republic or the Minister of Agriculture or Culture, the Marshal or the Voivode, councilors, mayors, and town mayors will come and say: Yes, we are very happy that you are active, we thank you immensely, this is very important for our local community. Of course, that is always a good and kind word, and it is important. Of course, I am also very pleased to taste all the things that you prepare, because you are known for various kinds of delicacies, treats. But I wanted you to also have opportunities for development. That is why in 2018 I was an advocate for the law that today regulates the functioning of rural housewives' circles, which made rural housewives' circles special local organizations, which gave rural housewives' circles the opportunity to obtain legal personality. And above all – which gives rural housewives' circles the opportunity to receive funding from the state.
Perhaps these are not large sums – the amounts between three and five thousand zlotys that a Rural Housewives' Circle can receive for its activities. But I think they are helpful and that they support, that you can always buy something for that. You can equip your headquarters. You can simply do something good with that money, and I have no doubt that – who, if not the housewives – will manage this excellently. I don't even want to say that in the hands of housewives, with the current legal possibilities, they may significantly multiply, because Rural Housewives' Circles are exempt from VAT up to 200,000 zlotys and they can currently conduct business activities. These are also opportunities created by this new law.
I want to tell you that just in the last few days there was an amendment to this law, and I had the pleasure of signing it. The law provides that this year 40 million zlotys will be allocated for the functioning of Rural Housewives' Circles. Last year it was 30 million zlotys, and the year before in 2018 – only 16.5 million. This 40 million zlotys will indeed ensure the possibility of receiving support from the state for over eleven thousand Rural Housewives' Circles. Moreover, the best proof of what the 2018 law has given to Rural Housewives' Circles is that since December 2018, the number of Rural Housewives' Circles in Poland has practically doubled. This shows how much it has stimulated the life and creation of these civic communities.
Once again, I wanted to thank you immensely for this. Please also convey my thanks to your colleagues. I know that due to the currently applicable regulations related to the coronavirus pandemic, not all the ladies who would like to be here today at this meeting, with whom I could meet, could be present. Please convey my warm regards along with my thanks for this activity, which is truly difficult to assess, and certainly cannot be valued – because so much is done for the local community, for the young, for our tradition, for memory, for strengthening customs, identity – all that is so very important and constitutes the fact that we can proudly say about ourselves: yes, we are Poles and yes, we mostly come from rural areas. Because that is the truth. I also come from rural areas. I am proud that my aunts and uncles still work in agriculture, that they have a farm, that they have their livestock, and that this is a place where the heart of my family, its deepest tradition, still beats today. Because that is pride. I would like you to always feel that pride. Moreover, I know that you do feel it.
From the bottom of my heart, I wanted to thank you for this, wishing you all the best, the realization of all your dreams, plans, and intentions. I hope that we, the people, who also thanks to your decisions – because after all, you go to the polls, you also make decisions at the ballot boxes – who today exercise power in the Republic – will manage to act in such a way that you feel that Poland is literally changing before your eyes, under your hands – in a positive sense, that your families are living better and better, that your local communities are functioning better and better. That there is better infrastructure, that as a result there are greater opportunities for you, for the young, for everyone.
For me, it is immensely important – to have the feeling that it is not a worse situation to live in a smaller town or in the countryside, because I also have created road infrastructure, because I also have a decent, well-equipped, and beautiful school, because I also have a kindergarten, because I also have broadband internet, because I also have access to all those things that today are hallmarks of modernity. I would like Poland to be like that, and I am glad that we can change this Poland. Perhaps it is not happening very quickly. Perhaps someone would expect it to happen faster, but we have been doing it. I have had the honor of doing it for the last five years, and I know that a lot has been changed, although there is still a lot to be done. But I believe that all these changes will bring us to a point where we will live here in our country really peacefully, safely, and comfortably. That one day we will smile as we remember the times when we had to go abroad for work because there was none here. And the young – I hope – will not want to believe that it could have been like that. Just as they do not want to believe now that there could have been nothing in the stores.
Today, just a moment ago, at the Presidential Palace, I participated in the final of AgroLiga. While presenting awards to distinguished farmers, agricultural producers, and companies, I said: I hope that people in Poland will always remember the great work you do for all of us. Especially those who remember the times when there were empty shelves in stores in the 1980s, when there was only vinegar on the shelves. Young girls look on in disbelief, boys too. But it was like that. Today, when the coronavirus came, the first move – you probably saw it on television too – people rushed to the stores because there would soon be no food. I knew there would be. I watched with a smile as people bought a hundred kilograms of sugar. Why? It would last them and their children for a lifetime. In a moment, the shelves were full.
There has never been any problem with food, and no one has ever run out of it. Yes, it was the case that people had problems with money. Sometimes they had no money to buy, sometimes even children were hungry, which is why we launched social programs like 500 Plus. But – who, if not Polish farmers – can be counted on. And that is why our shelves are full. For that, I also thank you from the bottom of my heart, because many people do not appreciate it. And not every country has it that has secured food issues, and people do not have to worry about whether there will be food in the store or not. Whether it will be available or not. Whether it will be given to the food bank or to other places where someone who needs help will receive it. I thank you for all of this from the bottom of my heart.
I am proud and happy to have been able to meet with you today. Thank you for this incredibly warm welcome.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Przede wszystkim chcę bardzo serdecznie podziękować drogim, wspaniałym Paniom za to zaproszenie. Chcę podziękować za obecność tutaj Panu Wojewodzie, Państwu Posłom, wszystkim, którzy są dzisiaj z nami. A zwłaszcza chcę podziękować Paniom, bo jest to spotkanie kobiet, które – co dla mnie jest szczególnie cenne – są niezwykle zaangażowane w życie społeczne, są, jak to zawsze powtarzam, takimi autentycznymi twórcami społeczeństwa obywatelskiego na obszarach wiejskich i na obszarach mniejszych polskich miast, ale przede wszystkim są budowniczymi naszej tradycji. W tym znaczeniu, że to, co Panie robicie, to jest przede wszystkim przekazywanie tej tradycji z pokolenia na pokolenie. To jest przekazywanie jej z matki na córkę, z babci na wnuczkę – to wszystko, co jest dla nas tak niezwykle ważne.
A jednocześnie, oprócz tradycji, jest to też bardzo specyficzne budowanie więzi – więzi pomiędzy kobietami, dzięki którym kobiety, zwłaszcza te bardziej doświadczone życiowo, mogą podzielić się swoimi doświadczeniami z tymi młodszymi, porozmawiać o różnych sprawach, także takich, o których była mowa w piosence – a też są ważne, zwłaszcza dla młodych dziewcząt, które dopiero wchodzą w życie i dokonują różnego rodzaju ważnych wyborów. Muszą zdecydować, czym będą chciały zajmować się w życiu, muszą zdecydować się co do tego pewnie najważniejszego życiowego wyboru, czyli wyboru partnera życiowego. Bardzo często to właśnie to, co usłyszą od swoich mam, cioć, przyjaciółek, od życzliwych im osób między innymi w kołach gospodyń wiejskich, w tych specyficznych kołach przyjaciółek, można tak powiedzieć, w których mieszają się pokolenia – nieraz wyznacza ich drogę w życiu i nieraz też ratuje je przed różnymi trudnymi sytuacjami.
Chciałem za to, że tak właśnie Panie działacie, z całego serca podziękować i chciałem też bardzo mocno zaakcentować, że ten związek międzypokoleniowy działa w dwie strony. Bo to także jest bardzo często wsparcie i opieka, której doznają Panie, które już stają się seniorkami, mogą na nią liczyć ze strony najmłodszych – że się o nich nie zapomni, czasem przywiezie się na spotkanie, a czasem po prostu pójdzie się gdzieś razem, coś załatwić, a czasem po prostu w chorobie koleżanki z koła gospodyń wiejskich – kumy, jak to mówiła moja babcia w Starym Sączu – te młodsze, przyniosą zakupy, jak coś potrzeba, pojadą do apteki albo zwyczajnie coś załatwią. Można na siebie liczyć – to jest właśnie budowanie tej wspaniałej więzi, nie tylko bezpośredniej, międzysąsiedzkiej, ale takiej, o której mówimy, że jest więzią wspólnotową.
Ja zawsze zestawiam koła gospodyń wiejskich z drużynami strażaków ochotników, bo one są dla mnie w jakimś sensie podobne. Tam działają w większości mężczyźni, tu działają w większości kobiety. Mówię „w większości”, bo znam takie ochotnicze straże pożarne, gdzie jest większość kobiet. Bardzo rzadko się to zdarza, ale się zdarza. Spotkaliśmy już z Agatą taką drużynę ochotniczej straży pożarnej, w której kobiety stanowiły większość. Ale zwykle to są mężczyźni, chłopcy, z kolei w kołach gospodyń wiejskich – chociaż dzisiaj coraz więcej jest też mężczyzn, chłopaków – najczęściej są dziewczęta, panie.
Każdy w swojej grupie buduje to życie lokalne, co ma niezwykłe znaczenie także dla budowania i przenoszenia tradycji, tego, co ważne; dla uczenia o tym, co ważne, i co trzeba akcentować. Dlaczego przetrwaliśmy przez pokolenia, przez wieki – podkreślam to, bo według mnie to właśnie te społeczności wiejskie niejednokrotnie przeniosły Polskę i polskość przez bardzo trudny okres zaborów, stawiając ostry opór przeciwko rusyfikacji, germanizacji, przeciwko wszystkiemu temu, co robiono, żeby nas wynarodowić, żeby odebrać naszą tożsamość. Tą tożsamość opartą na ponad 1050 lat naszej kultury i tradycji chrześcijańskiej. Odkąd chrześcijaństwo do nas przyszło na tym pniu budowaliśmy naszą tożsamość i dzisiaj przez ten pryzmat patrzymy na to, kim i jacy jesteśmy. To też dzisiaj, w moim przekonaniu, w ogromnej mierze stanowi też zręby naszego patriotyzmu, poczucia polskości, potrzeby posiadania własnego państwa – państwa, w którym będziemy sami o sobie stanowić, sami o sobie decydować.
To właśnie dlatego ta Państwa działalność – kół gospodyń wiejskich czy drużyn ochotniczej straży pożarnej – jest dla mnie jako Prezydenta Rzeczypospolitej, tego, który dzisiaj jest głową państwa i w związku z tym ma obowiązek dbania o ciągłość Rzeczypospolitej, ciągłość władzy, ale także i o jej bezpieczeństwo – ta Państwa działalność jest tak ważna. Bo czy można oderwać kwestie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej od kwestii wychowania? Nie można. Bo albo będą dziewczęta, chłopcy wychowywani tak, że będą uważali, że trzeba stać na straży bezpieczeństwa Polski i, gdy trzeba, iść jej bronić – od tego szczebla podstawowego, mienia i życia sąsiadów, jak w przypadku pożarów, aż po te największe zagrożenia, kiedy trzeba iść i walczyć, bronić granic Rzeczypospolitej, walczyć o wolną, niepodległą i suwerenną Polskę do samego końca, czasem aż do śmierci. Przecież tak było w naszej historii i kto, jak kto i gdzie, jak gdzie, ale Lubelszczyzna taką historię doskonale zna, bo naznaczyła się ona krwawą, często do dzisiaj niezabliźnioną raną na dziejach Państwa rodzin. Tu właśnie, na tej ziemi, gdzie ludzie od pokoleń związani są z ojcowizną, gdzie jest tak niewielu przyjezdnych, a tak wielu miejscowych, co to mieszkają tutaj od zawsze, odkąd rodziny sięgają pamięcią swojej historii.
Ta tkanka jest dla mnie ogromnie ważna. To między innymi dlatego właśnie byłem wielkim orędownikiem przekształcenia Centralnej Biblioteki Wiejskiej w Warszawie na Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi. Instytut – po to, aby tę kulturę i dziedzictwo rozwijać, żeby to było takie miejsce, do którego Panie możecie przychodzić, zgłaszać się, jeżeli chcecie dowiedzieć się o tym, co było wcześniej; że może gdzieś jakieś ślady tej tradycji zginęły, że może coś można odtworzyć, odbudować. Mówię to zwłaszcza tam, gdzie kół gospodyń wiejskich nie było a często ich nie było w różnych wioskach, osiedlach, siołach, gdzie kobiety chcą stworzyć koło gospodyń wiejskich, gdzie jeszcze do tej pory ten obyczaj nie zafunkcjonował. To właśnie tam będą mogły przyjść i dowiedzieć się, jakie były obyczaje na ich terenie. Obyczaje, które były może obyczajami ich prababci.
Dla mnie to jest bardzo ważne. Mam nadzieję, że także i Panie przekażecie swoją pamięć i tradycję, żeby mogła tam zostać udokumentowana i w swoisty sposób zdeponowana. Mam nadzieję, że to jest ważne dla ludzi polskiej wsi, dla ludzi, którzy żyją bardzo często z uprawy roli, aby przetrwała pamięć o tych pięknych strojach, o pięknych obyczajach, o piosenkach, które Panie tutaj śpiewacie, które bardzo często są Pań tradycją od pokoleń.
Chciałem, żeby ta działalność była mocniejsza, żeby miała mocniejsze podstawy. Chciałem, żeby miała też wsparcie – nie tylko takie wsparcie werbalne, że Prezydent Rzeczypospolitej lub minister rolnictwa czy kultury, pan marszałek czy pani wojewoda, radni, wójtowie, burmistrzowie przyjdą i powiedzą: Tak, bardzo cieszymy się, że panie działacie, dziękujemy za to ogromnie, to jest bardzo ważne dla naszej społeczności lokalnej. Oczywiście, to jest zawsze dobre i miłe słowo i ono jest ważne. Oczywiście, bardzo miło mi jest również skosztować tego wszystkiego, co Panie przygotowujecie, bo z tego jesteście znane, z różnego rodzaju pyszności, smakołyków. Ale jak chciałem, żebyście miały też możliwości rozwijania się. To dlatego w 2018 roku byłem orędownikiem tej ustawy, która dzisiaj reguluje funkcjonowanie kół gospodyń wiejskich, która uczyniła z kół gospodyń wiejskich specjalne organizacje o charakterze lokalnym, która dała kołom gospodyń wiejskich możliwość uzyskania osobowości prawnej. A przede wszystkim – która daje kołom gospodyń wiejskich możliwość uzyskania finansowania ze strony państwa.
Może to nie są wielkie pieniądze – te kwoty pomiędzy trzy a pięć tysięcy złotych, które Koło Gospodyń Wiejskich może dostać na swoją działalność. Ale myślę, że one są pomocne i że one wspierają, że zawsze coś można za to kupić. Można wyposażyć siedzibę. Można po prostu coś za te pieniądze dobrego zrobić, a nie mam żadnych wątpliwości, że – kto, jak kto – ale gospodynie poradzą sobie z tym znakomicie. Już nie chcę mówić, że w rękach gospodyń przy obecnych możliwościach prawnych być może rozmnożą się znacząco, bo Koła Gospodyń Wiejskich są zwolnione z VAT-u do 200 000 zł i przecież mogą w tej chwili prowadzić działalność gospodarczą. To także możliwości stworzone przez tę nową ustawę.
Chcę Paniom powiedzieć, że dosłownie w ostatnich dniach była nowelizacja tej ustawy i miałem przyjemność złożyć pod nią swój podpis. Ustawa przewiduje, że w tym roku 40 milionów złotych będzie przewidzianych na funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich. W zeszłym roku to było 30 mln zł, a w poprzednim roku 2018 – zaledwie 16,5 mln. To 40 milionów złotych rzeczywiście zapewni możliwość otrzymania wsparcia ze strony państwa przez ponad jedenaście tysięcy Kół Gospodyń Wiejskich. Zresztą najlepszym dowodem na to, co ustawa z 2018 roku dała Kołom Gospodyń Wiejskich jest to, że od grudnia 2018 roku liczba Kół Gospodyń Wiejskich w Polsce zwiększyła się praktycznie dwukrotnie. To właśnie pokazuje, jak bardzo to pobudziło do życia i tworzenia tych obywatelskich wspólnot.
Jeszcze raz chciałem Paniom ogromnie za to podziękować. Bardzo proszę, żebyście moje podziękowania przekazały również swoim koleżankom. Wiem, że ze względu na obecnie obowiązujące przepisy związane z pandemią koronawirusa, nie wszystkie Panie, które chciałyby tutaj dzisiaj być na tym spotkaniu, z którymi mógłbym się spotkać, mogły być obecne. Bardzo proszę, żeby przekazać moje serdeczne pozdrowienia razem z podziękowaniami za tę działalność, którą doprawdy trudno ocenić, a już na pewno wycenić się jej nie da – bo tak wiele robione jest dla społeczności lokalnej, dla młodych, dla naszej tradycji, dla pamięci, dla umacniania obyczajów, tożsamości – tego wszystko, co jest tak bardzo ważne i stanowi o tym, że możemy z podniesioną głową mówić o sobie: tak, jesteśmy Polakami i tak, w większości wywodzimy się z terenów wiejskich. Bo taka jest prawda. Ja również wychodzę się z terenów wiejskich. Dumny jestem z tego, że moje ciotki i wujkowie pracują do dzisiaj na roli, że mają gospodarstwo, że mają swój inwentarz i że to jest takie miejsce, gdzie bije do dzisiaj serce mojej rodziny, jej najgłębszej tradycji. Bo to jest to duma. Chciałbym, żebyście Panie zawsze tę dumę czuły. Zresztą wiem, że ją czujecie.
Z całego serca chciałem za to podziękować, życząc Paniom wszelkiego powodzenia, realizacji wszystkich marzeń, planów, zamierzeń. Mam nadzieję, że nam, ludziom, którzy także dzięki decyzjom Pań – bo przecież Panie idziecie do wyborów, podejmujecie również przy urnach decyzje – to dzisiaj sprawujemy władzę w Rzeczypospolitej – uda się tak działać, żebyście Panie odczuwały, że Polska zmienia się dosłownie na Waszych oczach, pod Waszymi dłońmi – w sensie pozytywnym, że Waszym rodzinom żyje się coraz lepiej, że Waszym społecznościom lokalnym funkcjonuje się coraz lepiej. Że jest lepsza infrastruktura, że w związku z tym są większe możliwości dla Pań, dla młodych, dla wszystkich.
Dla mnie to jest ogromnie ważne – żeby było to poczucie, że nie jest żadną gorszą sytuacją to, że mieszkam w mniejszym mieście, czy mieszkam na wsi, bo też mam stworzoną infrastrukturę drogową, bo też mam przyzwoitą, dobrze wyposażoną i piękną szkołę, bo też mam przedszkole, bo też mam szerokopasmowy internet, bo też mam dostęp do tych wszystkich rzeczy, które dzisiaj są znamionami nowoczesności. Chciałbym, żeby taka właśnie była Polska i cieszę się, że możemy tę Polskę zmieniać. Może to nie dzieje się tak bardzo szybko. Może ktoś by oczekiwał, że będzie działo się szybciej, ale to robiliśmy. Miałem zaszczyt to robić przez ostatnie pięć lat i wiem, że sporo udało się zmienić, choć bardzo dużo zostało jeszcze do zrobienia. Ale wierzę w to, że te wszystkie zmiany przyniosą nam to, że będziemy tutaj w naszym kraju żyli naprawdę spokojnie, bezpiecznie i naprawdę wygodnie. Że będziemy kiedyś z uśmiechem wspominali czasy, kiedy trzeba było wyjeżdżać za granicę za pracą, bo tutaj jej nie było. A młodzi – mam nadzieję – że nie będą chcieli w to wierzyć, że kiedyś mogło tak być. Tak, jak teraz nie chcą wierzyć, że kiedyś mogło nie być nic w sklepach.
Dzisiaj, dosłownie przed chwilą, w Pałacu Prezydenckim uczestniczyłem w finale AgroLigi. Wręczając wyróżnionym rolnikom, producentom rolnym i firmom nagrody, powiedziałem: Mam nadzieję, że ludzie w Polsce zawsze będą pamiętali o tym, jakie dzieło dla nas wszystkich wykonujecie. Zwłaszcza ci, którzy pamiętają czasy, gdy były puste półki w sklepach w latach 80., gdy na półkach był tylko ocet. Młode dziewczyny spoglądają z niedowierzaniem, chłopcy też. Ale tak było. Dzisiaj, kiedy przyszedł koronawirus to pierwszy ruch – pewnie Panie widziałyście też w telewizji – ludzie się rzucili na sklepy, bo zaraz nie będzie jedzenia. Wiedziałem, że będzie. Patrzyłem na to z uśmiechem, że ludzie kupują po sto kilogramów cukru. Po co? Starczy do końca życia im i ich dzieciom. Za chwilę półki były pełne.
Nigdy nie było żadnego problemu z żywnością i nigdy dla nikogo jej nie zabrakło. Owszem, było tak, że ludzie mieli problem z pieniędzmi. Czasem nie mieli za co kupić, czasem nawet dzieci były głodne, dlatego właśnie uruchomiliśmy takie problemy społeczne jak 500 Plus. Ale – na kogo, jak na kogo – na polskich rolników można liczyć. I to dlatego właśnie półki u nas są pełne. Za to także Paniom z całego serca dziękuję, bo wielu ludzi tego nie docenia. A nie każdy kraj tak ma, że ma zabezpieczone kwestie żywnościowe i ludzie się nie muszą martwić, czy jedzenie będzie w sklepie, czy nie. Czy będzie dostępne, czy nie. Czy będzie oddane do banku żywności, czy w inne miejsca, gdzie dostanie je ktoś, kto potrzebuje pomocy. Z całego serca za to wszystko dziękuję.
Jestem dumny i szczęśliwy, że mogłem się tutaj dzisiaj spotkać dzisiaj z Paniami. Dziękuję za to niezwykle miłe przyjęcie.