The President's speech during the ceremony commemorating Poles who saved Jews.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda spoke at the Ulma Family Museum in Markowa on the 80th anniversary of the massacre, commemorating Poles who saved Jews during German occupation.
- Main themes
- Commemoration of Poles saving Jews, Ulma family martyrdom, World War II German occupation, National Day of Remembrance, Polish-Jewish relations, heroism and sacrifice, death penalty for sheltering Jews, Markowa massacre anniversary, human decency and solidarity, historical memory and recognition
- Duration
- ~11 min
- Words
- 1,267
- Sentences
- 60
- Readability
- 49
- Grade
- 11.5
- Syntax
- 3.11
- Vocabulary
- 2.30
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other60 sentences in 23 paragraphs
Your Eminence, Honorable Cardinal – representative of His Holiness Pope Francis, envoy of the Holy See,
Esteemed Members of Parliament, Senators – representatives of the parliament,
Honorable Madam Voivode,
Honorable Mr. Marshal,
Mr. Ambassador of the Republic of Poland to the Holy See,
Revered Excellencies, Archbishops and Bishops,
All present Clergy,
Highly Esteemed Representatives of Regional and Local Government, with the County Starost, the Mayor, and all of you Chairpersons and Councilors,
Esteemed Commanders,
All Distinguished Guests present, especially those with us from the Holy See and the Federal Republic of Germany, led by the Consul,
All Highly Esteemed Ladies and Gentlemen,
but above all, Honorable Awardees!
I thank you for this double, immensely important ceremony for the Republic, for us, Poles, today. For this ceremony here, in front of the Ulma Family Museum, but also for the Museum – in general – of Poles saving Jews under German occupation during World War II on March 24, on the 80th anniversary of the crime committed here, in Markowa, against the Ulma family and their Jewish guests, neighbors, whom they hid. I also thank you for today’s extremely important ceremony that took place a moment ago at the Airport in Jasionka near Rzeszów, which we named after the Ulma Family.
Once again, I am immensely grateful to the Polish parliament – to all the deputies and senators – for deciding six years ago, in 2018, to establish the National Day of Remembrance of Poles Saving Jews under German Occupation during World War II. This day commemorates – according to various estimates by historians – probably around a million Poles who participated in helping their Jewish fellow citizens, who were persecuted, who were sentenced to extermination by the criminal, Nazi regime of the Third Reich, and whose extermination was ruthlessly carried out in occupied Poland by German Nazis – by those who attacked us, who occupied our state at that time, who enslaved the Polish nation, all those who lived in Poland, led by the Polish Jewish community, which was not only enslaved but, above all, was destined for annihilation, for extermination.
I always emphasize: although in Poland, helping Jews during World War II was punishable by death – I emphasize once again: the death penalty; just as nowhere in Western Europe in countries occupied by fascist Germany – there were about a million Poles who provided this help to their Jewish fellow citizens, brethren, neighbors. In various ways. Very often, there were entire chains of people involved in actions aimed at saving one person. Who hid, developed routes for moving these people from hiding place to hiding place, who provided food, supplies, who guarded the secrecy of the places of hiding.
Among them were those who paid the highest price. The most poignant and well-known – disseminated thanks to the care of Providence, thanks to the decision of His Holiness Pope Francis to the whole world – example of such a Polish family is the Ulma Family from this locality in Podkarpacie, from Markowa. They provided assistance to their Jewish neighbors – the Goldman family and their relatives – and for this help, they were ruthlessly murdered. All together – along with those they helped. Józef and Wiktoria Ulma, their children: Stasia, Basia, Władzio, Franek, Antoś, Marysia, and finally the youngest, who was still in the womb of the mother. All – without a shadow of mercy!
Such was the reality of those times. Such was the price that Polish families paid for humanity, for the belief that there is no greater love than to give one’s life for another person, than to help one’s brethren, one’s brothers, neighbors – to the very end. Which they paid for human decency. Were they ready? Yes, they were ready! Were they really? Yes, they certainly were! Because in this village, in Markowa, despite this terrible crime, which was known everywhere, in the entire area, not just in this one village – only here, in Markowa, 21 Jews in hiding survived World War II. Despite this terrible trauma, this murder that took place here on people they knew, who were within reach – other residents of this village nonetheless sheltered their neighbors. They saved their lives despite the fear that must have been obvious.
How great must that determination have been. How immense that heroism – incredible, unimaginable in today’s times. To risk the life of one’s own, of one’s entire family to save another person, to express in some sense, in silence, in secrecy, the value and importance of humanity. Indeed – in silence. We certainly know very few of these cases because they took place in silence. It had to happen that way, because otherwise they would have perished, if it had not been in silence, if it had not been in secrecy, if it had not been in deep hiding.
That is why it is still so difficult today to establish many of these cases. And the more time passes from those terrible days, the fewer witnesses there are, the more difficult it becomes. But in fact, it is not anyone else, but precisely Poles, only Polish families who have the most trees planted in the Yad Vashem Institute in Israel commemorating the Righteous Among the Nations – commemorating those who provided help; who here, in Poland, provided help, risking their own lives, because that must be emphasized above all.
How many people today in the world would dare to risk their own lives to save another person’s life? How many of them would dare to risk the life of their own family? Let all those who today allow themselves to judge those times and who allow themselves to say any word against Poles, members of my nation at that time, in the face of extermination, be aware and also take into their honesty the consideration of this aspect, that those who helped risked their lives. How many of them would be able to take such a risk? How many of them would dare to risk the life of their own family to save another person, most often of a different faith, most often somewhat culturally different? How many of them would dare? How many of you would dare today?
Once again, I express my gratitude to Your Eminence, Cardinal, for His Holiness Pope Francis for beatifying the family of Wiktoria and Józef Ulma as those who are an example for the world, but also as those who for us, Poles, are a great model and a great pride – a pride in the memory of the extraordinary attitude of Poles of that time.
I thank all who wished to come here today, March 24, on the 80th anniversary of that crime, but also of that extraordinary, heroic heroism of a Polish family, to Markowa to honor their memory. I thank all those who today in all places – not only in Poland but also beyond its borders – honor the memory of Poles who during World War II supported, saved their Jewish fellow citizens, who provided them with help and support during the German occupation, during World War II to prevent, to the best of their ability, extermination; to preserve and save human life; to ensure that love, freedom, and mutual human solidarity were stronger than evil, than criminal ideologies, than fear, and also than death.
Honor and glory to the heroes! Eternal memory to the murdered and fallen! May those who knew how to preserve dignity and safeguard the dignity of human life, not fearing for their own, live forever! Honor and glory to the heroes!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Eminencjo, Czcigodny Księże Kardynale – przedstawicielu Ojca Świętego Franciszka, wysłanniku Stolicy Apostolskiej,
Wielce Szanowni Panie i Panowie Posłowie, Senatorowie – przedstawiciele parlamentu,
Wielce Szanowna Pani Wojewodo,
Szanowny Panie Marszałku,
Panie Ambasadorze Rzeczypospolitej przy Stolicy Apostolskiej,
Czcigodni Ekscelencje, Księża Arcybiskupi i Biskupi,
Wszyscy obecni Duchowni,
Wielce Czcigodni Przedstawiciele Samorządu Regionalnego i Lokalnego z Panem Starostą, Panem Wójtem, wszystkimi Państwem Przewodniczącymi, Radnymi,
Szanowni Panie i Panowie Komendanci,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, w szczególności obecni z nami Goście ze Stolicy Apostolskiej i z Republiki Federalnej Niemiec na czele z Panem Konsulem,
Wszyscy Wielce Szanowni Państwo,
ale przede wszystkim Czcigodni Państwo Odznaczeni!
Dziękuję za tę dzisiejszą podwójną, ogromnie ważną dla Rzeczypospolitej, dla nas, Polaków, uroczystość. Za tę uroczystość tutaj, przed Muzeum Rodziny Ulmów, ale także i Muzeum – generalnie – Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w okresie II wojny światowej w dniu 24 marca, w 80. rocznicę zbrodni popełnionej tutaj, w Markowej, na rodzinie Ulmów i ich żydowskich gościach, sąsiadach, których u siebie ukrywali. Dziękuję także za dzisiejszą niezwykle ważną uroczystość, która miała miejsce przed chwilą w Porcie Lotniczym, w podrzeszowskiej Jasionce, któremu nadaliśmy imię Rodziny Ulmów.
Ogromnie jeszcze raz dziękuję polskiemu parlamentowi – wszystkim posłom i senatorom – za to, że sześć lat temu, w 2018 roku, zdecydowali o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w okresie II wojny światowej. Ten dzień upamiętnia – według różnych szacunków historyków – prawdopodobnie nawet około miliona Polaków, którzy w okresie II wojny światowej brali udział w pomocy swoim współobywatelom pochodzenia żydowskiego, którzy byli prześladowani, którzy byli skazani na eksterminację przez zbrodniczy, nazistowski reżim III Rzeszy Niemieckiej, a na których eksterminacja była bezwzględnie wykonywana w okupowanej Polsce przez niemieckich nazistów – przez tych, którzy na nas napadli, którzy nasze państwo w tamtym czasie zajęli, którzy niewolili polski naród, tych wszystkich, którzy mieszkali w Polsce, na czele z polską społecznością żydowską, która nie tylko była niewolona, ale przede wszystkim, która była przeznaczona do zagłady, do unicestwienia.
Zawsze podkreślam: mimo że w Polsce za pomoc Żydom w okresie II wojny światowej groziła kara śmierci – podkreślam jeszcze raz: kara śmierci; tak jak nigdzie w Europie Zachodniej w krajach okupowanych przez faszystowskie Niemcy – było około miliona Polaków, którzy tę pomoc swoim żydowskim współobywatelom, pobratymcom, sąsiadom nieśli. Na różne sposoby. To były bardzo często całe łańcuchy ludzi, którzy brali udział w działaniach, które zmierzały do tego, by uratować jedną osobę. Które ukrywały, opracowywały trasy przemieszczania się tych osób z ukrycia do ukrycia, które dostarczały żywność, zaopatrzenie, które strzegły tajemnicy miejsc tego ukrywania się.
Byli wśród nich tacy, którzy zapłacili najwyższą cenę. Tym najbardziej wymownym i najbardziej znanym – rozpowszechnionym dzięki opiece Opatrzności, dzięki decyzji Ojca Świętego Franciszka na cały świat – przykładem takiej właśnie polskiej rodziny jest Rodzina Ulmów stąd, z tej miejscowości na Podkarpaciu, z Markowej. To oni udzielali pomocy swoim żydowskim sąsiadom – rodzinie Goldmanów i ich krewnym – i za tę pomoc zostali w sposób bezwzględny zamordowani. Wszyscy razem – razem z tymi, którym pomagali. Józef i Wiktoria Ulmowie, ich dzieci: Stasia, Basia, Władzio, Franek, Antoś, Marysia i wreszcie to najmłodsze, które było jeszcze w łonie matki. Wszyscy – bez cienia litości!
Taka była rzeczywistość tamtych czasów. Taka była cena, którą polskie rodziny płaciły za człowieczeństwo, za wiarę w to, że nie ma większej miłości, niż oddać życie za drugiego człowieka, niż nieść pomoc swoim pobratymcom, swoim braciom, sąsiadom – do samego końca. Którą płacili za ludzką przyzwoitość. Czy byli gotowi? Tak, byli gotowi! Czy na pewno? Tak na pewno! Dlatego że w tej wsi, w Markowej, mimo tej straszliwej zbrodni, która przecież była wiadoma wszędzie, w całej okolicy, nie tylko w tej jednej wiosce – tylko tutaj, w Markowej, II wojnę światową przetrwało ukrywanych 21 Żydów. Mimo tej straszliwej traumy, tego mordu, który tutaj nastąpił na ludziach, których znali, którzy byli na wyciągnięcie ręki – inni mieszkańcy tej wsi mimo wszystko przechowali swoich sąsiadów. Uratowali ich życie mimo strachu, który przecież musiał być oczywisty.
Jakżeż wielka musiała być ta determinacja. Jakież ogromne to było bohaterstwo – nieprawdopodobne, niewyobrażalne w dzisiejszych czasach. Ryzykować życie własnej, całej swojej rodziny po to, by uratować drugiego człowieka, po to, by w jakimś sensie w ciszy, w tajemnicy dać wyraz wartości i ważności człowieczeństwa. No właśnie – w ciszy. Tak niewiele na pewno znamy tych przypadków, bo to się odbywało w ciszy. Musiało się tak odbywać, bo inaczej zginęliby, gdyby to nie było w ciszy, gdyby to nie było w tajemnicy, gdyby to nie było w głębokim ukryciu.
Dlatego do dzisiaj tak bardzo trudno jest ustalić wiele tych przypadków. A im więcej czasu mija od tamtych straszliwych dni, tym świadków jest mniej, tym jest to trudniejsze. Ale w istocie nie kto inny, tylko właśnie Polacy, tylko właśnie polskie rodziny mają najwięcej zasadzonych drzewek w Instytucie Yad Vashem w Izraelu upamiętniających Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – upamiętniających tych, którzy nieśli pomoc; którzy tutaj, w Polsce, nieśli pomoc, ryzykując własne życie, bo to trzeba przede wszystkim podkreślić.
Ilu ludzi dzisiaj na świecie odważyłoby się zaryzykować własne życie dla ratowania życia drugiego człowieka? Ilu z nich odważyłoby się zaryzykować życie własnej rodziny? Niech wszyscy ci, którzy dzisiaj pozwalają sobie na ocenę tamtych czasów i którzy pozwalają sobie na jakiekolwiek słowo przeciwko Polakom, członkom mojego narodu w tamtych czasach, wobec zagłady, mają świadomość i wezmą też na swoją uczciwość rozważenie tego aspektu, że ci, którzy pomagali, ryzykowali życie. Ilu z nich umiałoby takie ryzyko na siebie podjąć? Ilu z nich umiałoby zaryzykować życie własnej rodziny dla ratowania drugiego człowieka, najczęściej innej wiary, najczęściej odmiennego trochę kulturowo? Ilu z nich odważyłoby się? Ilu z Was odważyłoby się dzisiaj?
Jeszcze raz składam podziękowanie na ręce Eminencji, Księdza Kardynała dla Ojca Świętego Franciszka za wyniesienie na ołtarze rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów jako tych, którzy są przykładem dla świata, ale także jako tych, którzy dla nas, Polaków, są wielkim wzorcem i wielką dumą – dumą pamięci o niezwykłej postawie Polaków tamtego czasu.
Dziękuję wszystkim, którzy zechcieli przybyć tutaj dziś, 24 marca, w 80. rocznicę tamtej zbrodni, ale i tamtego niezwykłego, heroicznego bohaterstwa polskiej rodziny, do Markowej po to, by uczcić jej pamięć. Dziękuję wszystkim, którzy dzisiaj we wszystkich miejscach – nie tylko w Polsce, ale także poza jej granicami – czczą pamięć Polaków, którzy w okresie II wojny światowej wspierali, ratowali swoich żydowskich współobywateli, którzy nieśli im pomoc i wsparcie w okresie okupacji niemieckiej, w czasie II wojny światowej po to, by nie dopuścić w miarę swoich możliwości do eksterminacji; po to, by przechować i uratować ludzkie życie; po to, by miłość, wolność i wzajemna międzyludzka solidarność były silniejsze niż zło, niż zbrodnicze ideologie, niż strach, a także niż śmierć.
Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć pomordowanym i poległym! Niech wiecznie żyją ci – niech trwa ich pamięć – którzy umieli zachować godność i przechować godność ludzkiego życia, nie bojąc się o własne! Cześć i chwała bohaterom!
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie