Speech at the gala on the occasion of the 85th anniversary of the Social Insurance Institution
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed guests at a gala marking the 85th anniversary of Poland's Social Insurance Institution (ZUS) in Warsaw on October 10, 2019.
- Main themes
- Social insurance system, ZUS anniversary, state guarantees for benefits, history of social security in Poland, pension system reliability, demographic change and longevity, social security adaptability, Second Polish Republic legacy, benefit payment scale
- Duration
- ~18 min
- Words
- 2,157
- Sentences
- 103
- Readability
- 54
- Grade
- 10.9
- Syntax
- 2.98
- Vocabulary
- 1.86
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other103 sentences in 19 paragraphs
Esteemed Madam President, Honorable Ministers, Your Eminence Cardinal, Distinguished Presidents of various institutions, Your Excellency Bishop, All Distinguished Guests, especially Our Friends from allied countries, allied insurance institutions, Esteemed Ladies and Gentlemen!
Thanks to the fact that the Social Insurance Institution has existed in Poland for eighty-five years, no one today in our country can even imagine a situation where an institution that theoretically deals with social security says: "We are very sorry, but unfortunately we have invested poorly, we have no money, and starting tomorrow we will not be making any payments." "There are no benefits, well, it's tough, madam, you have worked your whole life, you are eighty-five, ninety years old, but unfortunately starting tomorrow you will not be receiving a pension because we made a mistake, there is no money."
This is a theoretically possible situation, and practically possible in many countries around the world, where the system is different. In Poland, eighty-five years ago, in the Second Polish Republic, a solution was adopted in which a state institution was created, with state guarantees, that deals specifically with social security. That is, to ensure that benefits are paid to those who have worked their entire lives or to those who, for various reasons, most often beyond their control, are unable to work. Is this a good solution? I think so, that it is a good solution. Of course, various modifications can be made, and there are various ideas, as you all know, presented in various forums or published in various expert journals, but somehow no one has dared so far – even with all the complaints about ZUS that we often hear in various places – to abolish ZUS and replace it with another institution that would operate differently.
Are social insurances important? This is probably a rather empty question here. One could say that the history of social security is as long as humanity itself. After all, once Mieszko I also took his warriors, granted them land, and said: "I will take care of your families, do not worry, when you go to fight where I command you, my dear warriors, if you fall in battle, do not worry, your family will be secured. And you will also be secured in your old age." This, of course, changed; we had subsequent industrial revolutions, capitalism emerged – large-scale production, millions of employed people. Solutions had to be found for them. The system of social insurance was invented in Germany and France. And does it not work? In my opinion, it does work. If we look closely at it, it works. Why? Because it is certain. One can complain that pensions are too low, that benefits are too low. One can complain and point out that the social security institution – as you sometimes see in various media, tabloids, etc. – builds palaces. But the system is certain, it works. It pays out over two hundred billion in benefits annually, while total budget expenditures for next year are estimated at four hundred thirty billion, just under. So this shows the scale at which the Social Insurance Institution operates.
The history of the Social Insurance Institution has already been mentioned here today. Marshal Józef Piłsudski – Chief of State, shortly after Poland regained independence in 1918, on November 23 issued the first legal acts concerning security in case of illness. At that time, there was the problem that Poland was made up of parts, merging into one state, with different legal systems. This was a very interesting moment in our history, especially for lawyers, when various systems were attempted, and successfully, to build one state system. Patterns were used then, and it was successfully done; this process continued. We talked about the first law, that of 1933, but it quickly needed to be amended by a presidential decree in 1934. By that decree, the Social Insurance Institution was established, based on the unified system created the year before, which came into effect on January 1, 1934. And since then, ZUS has essentially operated continuously. It had slight turbulence during World War II, then had slight turbulence after '56, but it operates to this day. It operates effectively, it operates well.
Ladies and Gentlemen,
Today we continue to discuss how to address social security issues in the future. The world is changing, the Social Insurance Institution and the social insurance system itself must be flexible and must adapt to the needs of a changing world. Today the world is changing, it is changing for the better in large part – primarily it is changing for the better because we are living longer. Today, there are over two thousand people in Poland who have reached the age of one hundred. This is a wonderful number; not everyone realizes this. Probably over the coming years and decades, there will be more and more of these people, because we have a better healthcare system, because we have greater awareness of health prevention, because we have better, more efficient, modern treatment methods, because we have better medications, we are able to maintain better health for longer. We work more efficiently, because fortunately this is also improving in Poland; we no longer work as hard as we used to. A person is able to live longer, to be fit longer. But this, of course, means that the Social Insurance Institution also pays benefits for longer.
What to do? We will need to consider changes, but the most important thing is the certainty that the Social Insurance Institution will pay the benefit. This certainty is absolutely fundamental. We can introduce various systemic changes, but I am the last person in Poland who would advocate abolishing the state Social Insurance Institution, because it is an institution that guarantees benefits. And this has an incredibly great value. Everyone who has turned forty realizes this. Because when a person is twenty, twenty-five, thirty, maybe even thirty-five, they think that people do not die, that people are always fit. Only later, when those years pass and they look at their parents, if they are fortunate enough to have them live long, and see how they retire, how they slowly lose their fitness. When they observe them, they realize how necessary the certainty that the benefit will be is. Because if that benefit is not there, they will have to support their parents. If they are decent people. Besides their own family, they will also have to support their parents. Just as it was in the past, when there were no social insurance institutions and other insurance systems, and the issue of supporting those unable to work was a generational issue. There are various ideas for solving these problems that exist. Certainly, some modifications will need to be introduced over time.
Today, I wholeheartedly congratulate the president, the professor, because the Social Insurance Institution is modernizing, it has one of the absolutely most modern IT systems in Poland. This is a huge public institution, gigantic, one of the largest in Poland, whose IT system operates in a very efficient, fast manner. I know this because I personally pay contributions for my wife, so I can say that it really works. No comments.
Ladies and Gentlemen, thank you very much for this invitation, thank you very much for the work that the management and all employees of the Social Insurance Institution do. This work has great value. It is thanks to your work that millions of people in Poland receive their benefits and can survive from the first to the first. I hope that soon they will not only survive but also live with dignity. I am glad because, as the president said, the thirteenth pension and benefit have been paid this year. I hope that pensions and benefits will also be increased, because of course there is today 500 plus, wages in Poland are rising, people are happy, more and more people say that they are living easier than before, than in previous years. But retirees quietly ask to be remembered, not to be forgotten. An enormously difficult problem. I always explain: Ladies and Gentlemen, look at the numbers, the entire 500 plus – under the previous approach, when we paid starting from the second child and only for low incomes from the first – it was about twenty-four billion zlotys annually. Once paid: pension and benefit, it was eleven billion. So this is the scale and this is the problem. Raising all pensions and benefits by five hundred zlotys represents incredible budget expenditures, which is why this system needs to be implemented slowly.
Perhaps starting from the 4 plus for mothers, which the President mentioned, received by mothers who have never worked and therefore have no benefits – we introduced such a solution as a sign of respect for mothers who raised children for the Republic. Perhaps it is necessary to introduce some lower solution, not such a high amount, perhaps the proverbial 500 plus, for those mothers who, despite raising four or more children, also worked, and thus earned their pension, and would have that additional money – it would be a great satisfaction for them. There are many women who talk about this.
For me, a state that creates such conditions is a truly modern state. I am not a liberal; I believe that the state should have a caring dimension towards its citizens. Of course, to the extent that it is possible. And I am glad that such a system exists, that we can introduce such solutions within this system. This is a very important element of a certain social solidarity and a fair distribution of goods in society, goods produced by the state, by citizens.
I always try to emphasize that all programs that are being implemented today, payments, such as 500 plus – paid to parents raising children, are not any grace from the state, no loan or allowance; these are funds from taxes that these people pay because they work honestly, and finally, taxes are shared among them, and this is how a modern state should look, one that prides itself on having a true social market economy, and not some other strange or unjust system. This is for me the essence of justice, and I would like the Social Insurance Institution to operate in this way.
I congratulate these 85 years – 85 years, I will emphasize again, during which no one in Poland even considers what would happen if suddenly ZUS said: We are no longer paying. That's it, we have no money. We lost it, we spent it on something else. There is no such option. This is precisely the great comfort that comes from the existence of the state Social Insurance Institution, that these benefits are and will be, and no one worries that the day will come when ZUS will say: we are not paying anything. People worry whether, given the changing situation, the declining demographic growth rate, and the increasing lifespan, there will not be a situation where pensions will start to be very low because ZUS will not be able to fulfill its obligations de facto. And this is indeed a problem that we will have to solve somehow; however, no one thinks about a situation where ZUS will not pay pensions and benefits at all.
This is precisely the great luxury that this money will never be wasted, squandered, spent on other purposes, or simply stolen.
And for this, I am very grateful to you, all the employees, for implementing this system, improving it, thinking about what to do to meet the needs that exist as best as possible.
At the end of my speech, I want to thank the current authorities of ZUS, but also the previous authorities from the last decade, that although ZUS is of course in some sense a political institution, subject to political upheavals, despite various upheavals, it was possible to honor my friend – Paweł Wypycha, even in times when PiS was not in power and when Mr. President Professor Lech Kaczyński, with whom Paweł perished, was no longer there. Thank you very much.
Paweł was briefly the president of ZUS, only for a few months, but he was a very good man, very sensitive to social security issues, to people who are in difficult situations – that was the essence of his life, and I am very grateful that he found his place of remembrance here in the sense that there is a plaque before which I or others, when they come here, can bow their heads and remember him for a moment. And employees too, when they leave work, can look from the stairs to the right and see that plaque, on which he is commemorated. I am immensely grateful for this and I ask that ZUS continues to operate this way, regardless of all the political upheavals so characteristic of democratic systems.
Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowna Pani Prezes, Szanowni Państwo Ministrowie, Eminencjo Księże Kardynale, Szanowni Państwo Prezesi różnych instytucji, Ekscelencjo Księże Biskupie, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, w szczególności Nasi Przyjaciele z zaprzyjaźnionych państw, zaprzyjaźnionych instytucji ubezpieczeniowych, Wielce Szanowni Państwo!
Dzięki temu, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych istnieje w Polsce od osiemdziesięciu pięciu lat, nikt dzisiaj w naszym kraju nawet nie wyobraża sobie takiej sytuacji, że jakaś instytucja, która teoretycznie zajmuje się zabezpieczeniem społecznym, mówi: „przepraszamy bardzo, ale niestety źle zainwestowaliśmy, nie mamy pieniędzy i od jutra nie wypłacamy”. „Nie ma świadczeń, no trudno proszę pani, przepracowała pani całe życie, ma pani osiemdziesiąt pięć, dziewięćdziesiąt lat, ale niestety od jutra nie będzie pani otrzymywała emerytury, ponieważ pomyliliśmy się, nie ma pieniędzy”.
To jest teoretycznie możliwa sytuacja, a praktycznie możliwa w wielu państwach na świecie, gdzie system jest inny. W Polsce te osiemdziesiąt pięć lat temu w II Rzeczypospolitej przyjęto takie rozwiązanie, w którym powstaje państwowa instytucja, z państwowymi gwarancjami, która zajmuje się właśnie zabezpieczeniem społecznym. Czyli tym, żeby wypłacać świadczenia osobom, które przepracowały całe życie czy osobom, które z jakiś przyczyn, najczęściej od nich niezależnych, nie są zdolne do tego, by pracować. Czy to jest dobre rozwiązanie? Myślę, że tak, że to jest dobre rozwiązanie. Oczywiście można przeprowadzać różne modyfikacje i są różne pomysły, jak Państwo doskonale wiecie zgłaszane w tych czy innych gremiach czy publikowane w różnego rodzaju eksperckich czasopismach, ale jakoś nikt do tej pory się nie odważył – nawet przy całym narzekaniu na ZUS, które często słyszymy w różnych miejscach – żeby ZUS zlikwidować i zamienić go na inną instytucję, która będzie działała w inny sposób.
Ubezpieczenia społeczne, czy one są ważne? To chyba jest tutaj dosyć puste pytanie. Można powiedzieć, że historia zabezpieczenia społecznego jest tak długa, jak długo istnieje ludzkość. Przecież kiedyś Mieszko I też brał swoich wojów, nadawał im ziemię i mówił: „będę trzymał piecze nad waszymi rodzinami, nie martwcie się, jak pójdziecie walczyć tam, gdzie ja wam każe, moi drodzy woje, to, jeżeli byście polegli w boju, to nie martwcie się wasza rodzina będzie zabezpieczona. A i wy na stare lata też będziecie zabezpieczeni”. To oczywiście się zmieniało, mieliśmy kolejne rewolucje przemysłowe, pojawił się kapitalizm – wielka produkcja, miliony zatrudnionych ludzi. Trzeba było znaleźć dla nich jakieś rozwiązanie. Wynaleziono w Niemczech i we Francji ten system ubezpieczeń społecznych. I czy on się nie sprawdza? W moim przekonaniu się sprawdza. Jeżeli byśmy się mu dobrze przyjrzeli, sprawdza się. Dlaczego? Dlatego, że jest pewny. Można narzekać, że emerytury są za niskie, że renty są za niskie. Można narzekać i wytykać, że instytucja zabezpieczenia społecznego – jak to nieraz Państwo wiedziecie w różnego rodzaju mediach, tabloidach itd. – buduje sobie pałace. Ale system jest pewny, działa. Wypłaca ponad dwieście miliardów wypłat rocznie, podczas gdy całe wydatki budżetowe w przyszłym roku są szacowane na czterysta trzydzieści miliardów, niecałe. Więc to pokazuje skalę ,w jakiej funkcjonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Podawano już tu dzisiaj historię Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Marszałek Józef Piłsudski – Naczelnik Państwa, w zasadzie zaraz po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, już 23 listopada wydawał pierwsze akty prawne dotyczące zabezpieczenia na wypadek choroby. Wtedy był ten problem, że Polska składała się z części, scalała się w jedno państwo, były różne systemy prawne. To w ogóle był bardzo ciekawy moment w naszej historii, zwłaszcza dla prawników, kiedy z różnych systemów usiłowano, zresztą skutecznie, zbudować jeden system państwowy. Skorzystano wtedy z wzorców, udało się to zrobić, ten proces trwał. Mówiliśmy tutaj o pierwszej ustawie, tej z 1933 roku, ale szybko trzeba było ją poprawić zarządzeniem Prezydenta w 1934 roku. Zarządzeniem, którym zarazem został utworzony Zakład Ubezpieczeń Społecznych już właśnie bazujący na tym ujednoliconym rok wcześniej systemie, który wszedł w życie 1 stycznia 1934. I od tego czasu ZUS w zasadzie działał nieprzerwanie. Miał lekkie zawirowanie w czasie II wojny światowej, potem miał lekkie zawirowanie po ‘56 roku, ale działa do dzisiaj. Działa skutecznie, działa dobrze.
Proszę Państwa,
Dzisiaj dalej dyskutujemy na temat tego, w jaki sposób w przyszłości rozwiązać kwestie związane z zabezpieczaniem społecznym. Świat się zmienia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i sam system ubezpieczeń społecznych musi być elastyczny i musi dopasowywać się do potrzeb zmieniającego się świata. Dzisiaj świat się zmienia, dobrze się zmienia w dużej części dobrze się zmienia – przede wszystkim dobrze się zmienia, dlatego że dłużej żyjemy. Dzisiaj osób, które ukończyły sto lat jest w Polsce ponad dwa tysiące. To wspaniała liczba, nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę. Prawdopodobnie na przestrzeni najbliższych lat i dziesięcioleci będzie tych osób coraz więcej, bo mamy lepszy system ochrony zdrowia, bo mamy większą świadomość profilaktyki zdrowotnej, bo mamy lepsze metody leczenia, bardziej sprawne, nowoczesne bo mamy lepsze leki, jesteśmy w stanie dłużej utrzymać się w lepszym zdrowiu. Pracujemy wydajniej, bo to na szczęście też się w Polsce poprawia, już nie pracujemy tak ciężko jak kiedyś. Człowiek jest w stanie dłużej żyć, dłużej jest sprawny. Ale to oczywiście oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych także i dłużej wypłaca świadczenia.
Co zrobić? Trzeba będzie się zastanowić nad zmianami, ale najważniejsza jest ta pewność, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaci świadczenie. Ta pewność ma znaczenie absolutnie fundamentalne. Możemy wprowadzać różne zmiany systemowe, ale jestem ostatnim człowiekiem w Polsce, który będzie zwolennikiem zlikwidowania państwowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bo jest to instytucja gwarantująca świadczenia. I to ma nieprawdopodobnie wielką wartość. Zdaje sobie z tego sprawę każdy, kto ukończył czterdzieści lat. Bo jak człowiek ma lat dwadzieścia, dwadzieścia pięć, trzydzieści, może jeszcze trzydzieści pięć, to wydaje mu się, że przecież ludzie nie umierają, ludzie są zawsze sprawni. Dopiero potem, kiedy te lata upływają i patrzy na swoich rodziców, jeśli ma to szczęście, że żyją długo, i widzi jak oni przechodzą na emeryturę, jak tracą powoli sprawność. Kiedy ich obserwuje, to zdaje sobie sprawę, jak bardzo potrzebna jest pewność tego, że to świadczenie będzie. Bo jeżeli tego świadczenia nie będzie, to on będzie musiał utrzymać swoich rodziców. Jeżeli jest przyzwoitym człowiekiem. Oprócz swojej rodziny, będzie jeszcze musiał utrzymać swoich rodziców. Tak, jak było dawniej, kiedy zakładu ubezpieczeń społecznych i innych systemów ubezpieczeniowych nie było i po prostu kwestia utrzymania osób niezdolnych już do pracy była kwestią międzypokoleniową. Różne są pomysły na rozwiązanie tych problemów które są. Z całą pewnością jakieś modyfikacje z czasem trzeba będzie wprowadzić.
Dzisiaj gratuluję z całego serca pani prezes, pani profesor, bo Zakład Ubezpieczeń Społecznych unowocześnia się, ma jeden z absolutnie najnowocześniejszych systemów informatycznych w Polsce. To jest ogromna instytucja publiczna, gigantyczna, jedna z największych w Polsce, której system informatyczny działa w sposób bardzo sprawny, szybki. Wiem to, bo płacę składki za moją żonę osobiście, więc mogę powiedzieć, że rzeczywiście działa. No comments.
Proszę Państwa, bardzo dziękuję za to zaproszenie, bardzo dziękuję za tę pracę, którą wykonuje kierownictwo i wszyscy pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ta praca ma wielką wartość. To dzięki Państwa pracy miliony ludzi w Polsce otrzymują swoje świadczenia i mogą przetrwać od pierwszego do pierwszego. Mam nadzieję, że już w niedługim czasie już nie tylko przetrwać, ale i po prostu godnie żyć. Cieszę się, bo, jak pani prezes mówiła, wypłacona została w tym roku ta trzynasta emerytura i renta. Mam nadzieję, że także emerytury i renty będą się podniosły, bo oczywiście jest dzisiaj 500 plus, płace w Polsce wzrastają, ludzie się cieszą, coraz więcej ludzi mówi, że żyje im się lżej niż poprzednio, niż to było w poprzednich latach. Ale emeryci po cichutku proszą, żeby o nich pamiętać, nie zapomnieć. Ogromnie trudny problem. Ja zawsze tłumaczę: Proszę Państwa, spójrzcie Państwo na liczby, całe 500 plus to – przy poprzednim ujęciu, kiedy płaciliśmy poczynając od drugiego dziecka i tylko przy niskich dochodach od pierwszego – to było tam dwadzieścia cztery miliardy złotych rocznie. Raz wypłacone: emerytura i renta, to było jedenaście miliardów. Więc to jest skala i to jest problem. Podniesienie wszystkich emerytur i rent o pięćset złoty, to są nieprawdopodobne wydatki budżetowe, w związku z czym trzeba ten system realizować powoli.
Być może zaczynając od mam 4 plus, o których Pani Prezes wspomniała, dostają mamy, które nigdy nie pracowały i z związku z tym nie mają żadnych świadczeń – wprowadziliśmy takie rozwiązanie jako wyraz szacunku dla matek, które wychowały dzieci dla Rzeczypospolitej. Być może trzeba wprowadzić jakieś niższe rozwiązanie, nie tak wysoką kwotę, być może przysłowiowe 500 plus, dla tych mam, które mimo wychowywania czworga i więcej dzieci także pracowały, a więc wypracowały sobie emeryturę, a miałyby te dodatkowe pieniądze – byłaby to dla nich duża satysfakcja. Jest wiele kobiet, które o tym mówią.
Dla mnie państwo, które stwarza takie warunki jest państwem prawdziwie nowoczesnym. Nie jestem liberałem, uważam, że państwo powinno mieć wobec swoich obywateli wymiar opiekuńczy. Oczywiście w takim stopniu, w jakim jest to możliwie. I cieszę się z tego, że taki system istnieje, że możemy w tym systemie wprowadzać takie rozwiązania. Jest to dla mnie bardzo ważny element pewnego solidaryzmu społecznego i sprawiedliwego podziału dóbr w społeczeństwie, dóbr wypracowywanych przez państwo, przez obywateli.
Zawsze się staram podkreślać, że wszystkie programy, które są dzisiaj realizowane, wypłaty, choćby 500 plus – wypłacane rodzicom wychowującym dzieci, to nie jest żadna łaska ze strony państwa, żadna pożyczka czy zapomoga, to są pieniądze z podatków, które ci ludzie płacą, bo uczciwie pracują i wreszcie podatki są pomiędzy nimi dzielone i tak powinno wyglądać nowoczesne państwo, które szczyci się tym, że ma prawdziwą społeczną gospodarkę rynkową, a nie jakiś inny dziwny czy niesprawiedliwy system. To jest dla mnie właśnie elementarna sprawiedliwość i tak chciałbym, żeby działał Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Gratuluję tych 85 lat – 85 lat, jeszcze raz podkreślę, przez które nikt w Polsce nawet się nie zastanawia co by było, gdyby nagle ZUS powiedział: Nie płacimy już. Koniec, nie mamy pieniędzy. Straciliśmy, wydaliśmy na co innego. Nie ma takiej opcji. To jest właśnie ten wielki komfort, jaki wynika z istnienia państwowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że te świadczenia są i będą, i nikt się nie martwi o to, że przyjdzie dzień, kiedy ZUS powie: nie wypłacamy nic. Ludzie się martwią, czy wobec zmieniającej się sytuacji, wobec spadającego wskaźnika przyrostu demograficznego i wydłużającego się życia człowieka nie będzie takiej sytuacji, że emerytury zaczną być bardzo niskie z uwagi na to, że ZUS nie będzie w stanie zrealizować fe facto swoich zobowiązań. I to jest właśnie problem, który będziemy musieli jakoś rozwiązać, natomiast nikt nie myśli o sytuacji, w której ZUS nie będzie wypłacał emerytur i świadczeń w ogóle.
To jest właśnie ten wielki luksus, że te pieniądze nigdy nie zostaną zmarnowane, zmarnotrawione, wydane na inne cele, czy po prostu ukradzione.
I za to jestem Państwu, wszystkim pracownikom bardzo wdzięczny, że Państwo ten system realizujecie, udoskonalacie, myślicie co zrobić, żeby te potrzeby, które są były realizowane jak najlepiej.
Na końcu mojego wystąpienia, chcę podziękować obecnym władzom ZUS, ale także poprzednim władzom z okresu ostatniego 10-lecia, że chociaż ZUS oczywiście jest w jakimś sensie instytucją polityczną, podlega także politycznym zawirowaniom, to jednak mimo różnych zawirowań można było uhonorować tutaj mojego przyjaciela – Pawła Wypycha, nawet w czasach, kiedy PiS nie było u władzy i nie było już Pana Prezydenta prof. Lecha Kaczyńskiego, z którym razem zginął Paweł. Bardzo dziękuję.
Paweł był krótko prezesem ZUS, tylko kilka miesięcy, ale był bardzo dobrym człowiekiem, bardzo wyczulonym na kwestie zabezpieczenia społecznego, ludzi, którzy są w trudnej sytuacji – to była treść jego życia i bardzo dziękuję, że znalazł tutaj swoje miejsce pamięci w tym znaczeniu, że jest tablica, przed którą ja lub inni, kiedy tutaj przyjdą mogą skłonić głowę i wspomnieć go na moment. I pracownicy też, kiedy wychodzą z pracy mogą spojrzeć ze schodów w prawo i widzą tę tablicę, na której jest uwieczniony. Jestem za to ogromnie wdzięczny i proszę, żeby ZUS działał tak dalej, niezależnie od wszystkich politycznych porywów tak charakterystycznych dla ustrojów demokratycznych.
Dziękuję.