- Context
- Duda addressed residents of Złotów during a presidential visit to the city on 9 October 2019, honoring local Polish heritage and discussing national development.
- Main themes
- Polish national identity and heritage, history of Złotów and partitions, local community pride, postwar resettlement, Poland's sovereignty and freedom, NATO and EU membership, raising living standards, youth emigration and return, regional development and recreation, patriotism and memory of ancestors
- Duration
- ~26 min
- Words
- 3,156
- Sentences
- 163
- Readability
- 60
- Grade
- 9.5
- Syntax
- 3.10
- Vocabulary
- 2.05
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other163 sentences in 44 paragraphs
Dear Members of Parliament – Madam Deputy, Gentlemen Deputies,
Esteemed Madam Attorney,
Highly Honorable Madam Voivode,
Mr. Mayor,
Honorable Mr. Starost,
Esteemed Mayors and Village Heads,
Esteemed Chairpersons and Councilors,
Esteemed Directors, Professors, Teachers,
Dear Students,
All Honored Guests,
Dear Residents of Złotów and the County!
I would like to thank you very much, first of all, for this extraordinary welcome, for the beautiful singing of our national anthem, and for the wonderful, intergenerational, and extremely patriotic rendition of the "Pieśń Rodła" – thank you very much. I know that the Rodło sign here in Złotów – through the memory of Father Bolesław Domański, at whose monument I had the honor of laying flowers and paying tribute just a moment ago – has a special significance here, in Złotów, in your city. But it also has a special significance for me, because my hometown, Kraków, is inscribed in this sign – after all, it is the Vistula River with Kraków to the south.
I am very pleased that you honor the memory of those Poles – in many cases probably your ancestors – who maintained Polishness here through all the difficult years when this land was in Prussia, and then remained just behind the Polish border despite Poland regaining independence in 1918. It was not possible to incorporate these lands into the Republic, even though Polish boys from here, including from Złotów, went to the Greater Poland Uprising. But they were unable to reclaim Złotów for Poland.
Poland returned after 173 years only after World War II, and Polishness revived here with Poland, the local Poles revived, and new ones came – those whose fate drove them to this land because they lost their homes somewhere in the east. Many of them came here, settled down, and today you say: "This is our city, our place." Yes, this is your place – and I congratulate you on this place, because Złotów is indeed a very beautiful city. I congratulate you and thank you.
You can see the heart that is put into the city. I look here at Mr. Mayor, but I also look at you. When people want it to be beautiful, it simply is beautiful – this cannot be done against the will of the people; people must want it to be so. Thank you for that, because Złotów is one of the cities that also receives guests from abroad, from all over the world, and then Złotów is a showcase of Poland. Thank you for having such a city – that it looks so nice, is well-kept.
This is extremely important also given all its recreational values. Because for me – as a person who was born and raised in Lesser Poland – this land is a place where one goes on vacation. Here are the lakes, here one relaxes. I even smiled at Mr. Mayor today and said that since I traveled to this land quite a bit – when I was not yet President, of course – for various purposes, most often for leisure, during scouting camps, on hikes, and later for fishing with friends – when I come here, I immediately feel relaxed, because it is such a self-suggestion.
But I am very glad that in the most positive sense of the word you are utilizing the resources that nature has given you, which are simply here – the lakes that you have, you are creating a friendly recreational infrastructure there, making them increasingly attractive, you take care of it. I am immensely grateful for that, because it is important – it builds the image of our country.
Złotów has had various fates in history. 400 years of Poland, then – as I said – 173 years of partitions, today again the Republic. Now, happily, free, independent, sovereign for 30 years – one that is truly only in our hands. And only in our hands is the responsibility today for what it will be like in the future. This land – like many Polish lands – has suffered a lot over the years. After all, Złotów has been burned and destroyed many times by successive wars, disasters, and fires. Then there were the systemic changes at the beginning of the 90s. Many workplaces collapsed, many people were unemployed, the state-owned farms fell apart. It was difficult here too.
But I thank you for being here, for surviving those difficult moments. Because I deeply believe that today – when we are a member of the North Atlantic Alliance, for 20 years in NATO, when we have been in the European Union for 15 years, when we are becoming increasingly prosperous – we will be getting closer to the West. And that everyone, especially the young people who left from here, from the Złotów land, from Złotów, seeking work and a better fate, will return and will be able to return in the future, seeing in Poland a perspective for self-development, to establish and maintain a family here. This is extremely important.
And this is really the essence of the policy that I am trying to implement. Its most important goal is to raise the standard of living of Poles – my compatriots – here in the country. So that it is not the case that in Western Europe one earns twice as much as here, and a Pole – when he is in his own country – is a laborer, cheap labor. Those times are coming to an end, and I hope that soon we will be able to calmly consider them finished – as part of our history. Perhaps not the easiest, but as the past. That a Pole will have not only a job here in our country, but that he will also earn a decent wage, because that is very important.
That is why today we say that at a rapid pace, in a relatively short period of time, we will significantly raise the minimum wage. This is actually the only instrument that the government in a market economy has in its hands to be able to lift the level of wages. And we must break free from the trap of middle development or, as some prefer, middle income. We must, because it is a condition for us to continue to be a country developing as quickly as we have so far.
I am very pleased that the government, the prime minister, and the minister of finance are cautious. In next year's budget, they have planned economic growth at the level of 3.7 percent. Right now we have over 5, so they could probably count on a much more optimistic figure, but they prefer to be cautious – I am glad about that. They are assuming inflation at the level of 2.5 percent and 430 billion PLN in budget expenditures. And this is it: with all our might, we want to strengthen the Polish family, its potential, purchasing power, so that people do not worry about how they will survive from the first to the first. This is the most important thing for us – people should live peacefully, there should be comfort of life in Poland. This is our great task.
As I said – we are in NATO, in the European Union. The comfort of life I am talking about is – I hope – when I finish my presidential mission, an ordinary Polish family will be able to tell me: "Sir, we live better than when you started." What does "we live better" mean? It is not just about money – of course, that is very important. I am glad that wages are rising in Poland and that we are implementing the 500+ program, support for families raising children – finally! After these 30 years, when it was said that we have a social market economy here in Poland, which in fact did not exist. It is only now that it exists.
Because a social market economy means a fair distribution of goods. And these goods are what flows, among other things, into the state budget from taxes – you pay these taxes. Polish entrepreneurs who pay taxes honestly – it is from their money that we are dividing today and from which the 500+ is paid. This is not any grace from the state, this is not any loan – this is something that Polish families simply deserve. Poles work so that such benefits can be paid – that is exactly why they pay taxes.
One can only be furious when one thinks that until recently we were robbed of that money. That 50 billion PLN a year was the so-called VAT gap. 50 billion was simply stolen, someone dishonestly took that money. Fortunately, this practice has been significantly reduced over the last four years. And it is precisely because of this that it is now possible to pay 500+ for every child. Every family that has at least one child receives 500+ as support for raising them.
I hope that this will primarily be an encouragement for young people who are just starting their family and professional lives to have more children – so that in this way the next generations grow up with us. This is fundamental for me – as President – a matter of responsibility for ensuring that there is a next generation, so that we as Poland, as the Polish nation, can calmly endure in Europe. So that we are here on our land, with our customs, with our faith, our tradition – with everything that is most beautiful and from which we have grown, which is marked by 1050 years of our statehood. This is our great history and our great tradition that has grown on the Christian trunk.
"Living better" also means for me comfort of life in terms of a sense of security in every aspect – material security, energy security, physical security. So that Złotów and other Polish cities – both larger and smaller – are peaceful cities. Where a husband does not worry when his wife returns late in the evening from a meeting with friends or if she has a job that requires her to work late. That he does not have to worry whether she will return home safe and sound, whether someone will attack her. Where a parent does not have to worry if a child goes to a friend's house and stays there, and during the autumn or winter it gets dark in the meantime. He does not have to worry about what will happen and whether they will return home.
That there is a well-functioning police force, which is well-equipped, has a good station, a good car. That potential criminals know that even if they do something, they will be caught and severely punished, because the state operates efficiently, is strong, and protects its citizen. That there is finally a decent, well-equipped, modernized army, larger than we have had so far. I am immensely pleased that the Territorial Defense Forces have been created, that young people are volunteering there – they want to serve the Republic and their fellow citizens. I am immensely grateful for that. I thank all the soldiers of the Territorial Defense Forces and their families, I thank all Polish soldiers.
But I am also very glad that we have decent and responsible allies. I am glad that today on our land, when there is again unrest in our region of Europe – because of the war in Ukraine, because of the war that was in Georgia, threats, provocations – there are allies, American soldiers. It is important for our security that the guarantees contained in Article 5 of the North Atlantic Treaty – on collective defense – are taken seriously by our allies.
I am glad about our very good relations with the United States. I hope that soon you will be able to travel to the United States without visas. As you have heard, President Donald Trump has already announced this; they just need to calmly carry out the final procedure, and finally this visa obligation for Poles will be lifted. This also shows that we are becoming stronger.
I am immensely pleased that yesterday in the European Parliament, the Committee made a decision to unanimously support the candidacy of our Janusz Wojciechowski for the Commissioner for Agriculture. This also shows that we are strong. I am very pleased because – in my opinion – he is the best candidate that Poland could have for this position: responsible, primarily concerned with the interests of Poland and Polish farmers, and he will not be afraid to fight for them.
Because I know the former MEP, Mr. Janusz Wojciechowski very well, and I know that he not only has a great understanding of these matters, is an extremely sensitive person, but above all knows how to fight hard for our Polish interests. I deeply believe that he will advocate for them, and as a result of his work, direct payments for Polish farmers will be brought at least to the average level of the European Union. This is very important.
I am glad that I can participate in this responsible policy towards Polish farmers and Polish agriculture that is currently being conducted. I am glad because Minister of Agriculture Jan Krzysztof Ardanowski told me that the procedure for paying compensation for the drought, which – unfortunately – occurred this year, has already started and that this money is beginning to reach farmers. That all these applications have already been assessed, the vast majority positively considered – and there will be money.
I am glad about this because a farmer must have the assurance that he will receive support. A strong and honest state supports its farmer. Without this, there is no proper agriculture – such are the times today. And our agriculture is a very important branch of our economy – constantly growing in terms of exports, bringing us increasing revenues to the state treasury. I am immensely grateful for that, because the effort that Polish farmers put in is immensely important.
I believe that we will be able to continue to implement all pro-social programs. I hope that additional pensions will be paid again. I also hope that over time it will be possible to significantly increase pensions in general. We still have many tasks ahead of us – the issues related to the repair of the Polish healthcare system are still unresolved. A great task that – so far – no one has managed to accomplish. But I deeply believe that we will manage, that we will cope with this. That it can be done, but we need to conduct wise policy: first – in terms of reform actions, and second – in terms of financing.
The Polish healthcare system needs better funding and changes in many areas. But I am glad that at least some of the waiting lists that existed – such as those for cataract surgery or hip joint transplants, for endoprostheses – have decreased. That the actions taken in this direction are effective. We will – I deeply believe this – continue to act, because for us, the well-being and interests of citizens are the most important. A strong Poland is one that will prioritize its citizens first and will take care of them, regardless of whether they are in Poland or have encountered problems abroad. It will help and support. That is what the state is for. This is the kind of state we want.
And finally, one last thing. In a few days, there will be elections. I thank you from the bottom of my heart, I am immensely grateful to you, and I am very proud of your attitude, that when I appealed for you to go to the European elections and testify that Poles are interested in European politics, as well as Polish matters in the European Union – you went to the polls, and this turnout was twice as good as in the previous elections: almost 46 percent, while in 2014 it was 23.8.
Thank you very much for that, it was very important, because it is a matter of what the position of our Members of the European Parliament is, whether they have a strong mandate. They currently do, because you gave it to them regardless of the party colors they wear. They received this mandate, and today a Polish Member of the European Parliament can proudly say: “Almost 50 percent of our people go to the European elections.” Thank you very much for that.
But I would like you to maintain this form in this regard. And that is why I ask for your presence at the elections next Sunday – our internal parliamentary elections, to the Polish Sejm and Senate. These are very important elections. They will determine the future of our homeland for the next four years. They are absolutely fundamental. And that is why I ask you to go, to cast your vote, to encourage your loved ones, neighbors, and friends to take advantage of this very important civic right. Call your family in another part of the country and say: “Go to the elections.” I ask you very much for this, it is very important.
So that we also show outside that we are taking Polish matters into our own hands, that we co-decide and understand the principles of democracy. Because every vote matters. Your votes change Poland – you change Poland at the ballot box, you give Poland the shape you want it to have. And this is extremely important. I ask you to exercise this right of yours, I appeal to you as President, to participate in the elections. Choose your representatives, your senators – so that you have a dignified and the best possible representation.
So that your matters – both local, regional, and Polish – are conducted in the best possible way. So that the Poland we sang about in the Polish anthem and in song is here. Because there were times when it was not here, when it was fought for, when attempts were made to denationalize Poles here. You can do it, because you are the descendants of people who, even though they were a minority, because the Prussians brought this about, were able to manage here, organize Polish life, associate in various organizations, build Polish economic entities, Polish cooperatives. Yes!
Of course, I mentioned Father Bolesław Domański. But there are also many other Poles who, here, on this land, conducted organic activities, taught their children Polish, prayed in Polish, and remained steadfast. And I wish you this: that you always remain steadfast and that you always, through generations, be like your ancestors – those who lived here in Złotów for generations.
I wish you all the best and that you can always be – and are – proud of Poland.
Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowni Państwo Parlamentarzyści – Pani Poseł, Panowie Posłowie,
Szanowna Pani Mecenas,
Wielce Szanowna Pani Wojewodo,
Panie Burmistrzu,
Szanowny Panie Starosto,
Szanowni Państwo Burmistrzowie, Wójtowie,
Szanowni Państwo Przewodniczący, Radni,
Szanowni Państwo Dyrektorzy, Profesorowie, Nauczyciele,
Drodzy Uczniowie,
Wszyscy Czcigodni Goście,
Drodzy Mieszkańcy Złotowa i powiatu!
Bardzo dziękuję przede wszystkim za to niezwykłe powitanie, za piękne odśpiewanie naszego hymnu narodowego i wspaniałe, międzypokoleniowe, niezwykle patriotyczne wykonanie „Pieśni Rodła” – bardzo dziękuję. Wiem, że znak Rodła tutaj, w Złotowie – przez pamięć ks. Bolesława Domańskiego, przy którego pomniku miałem zaszczyt złożyć przed chwilą kwiaty i oddać mu hołd – ma tutaj, w Złotowie, w Państwa mieście, szczególne znaczenie. Ale dla mnie też ma szczególne znaczenie, bo w tym znaku wpisane jest moje rodzinne miasto, Kraków – przecież to Wisła z Krakowem na południu.
Cieszę się bardzo, że Państwo czczą pamięć o tych Polakach – w wielu przypadkach pewnie swoich przodkach – którzy utrzymywali tutaj polskość przez wszystkie trudne lata, gdy ta ziemia była w Prusach, a potem pozostała tuż za polską granicą mimo odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Nie udało się wcielić tych ziem do Rzeczypospolitej, mimo że przecież polscy chłopcy stąd, także ze Złotowa, szli do powstania wielkopolskiego. Ale nie udało im się Złotowa dla Polski odzyskać.
Polska przyszła z powrotem po 173 latach dopiero po II wojnie światowej, z Polską odżyła tutaj polskość, odżyli tutejsi Polacy i przyszli nowi – ci, których los zagnał na tę ziemię, bo swoje domy stracili gdzieś na wschodzie. Wielu z nich przyszło tutaj, osiedliło się i dzisiaj Państwo mówią: „To jest nasze miasto, nasze miejsce”. Tak, to jest Państwa miejsce – i gratuluję tego miejsca, bo Złotów jest rzeczywiście miastem bardzo pięknym. Gratuluję i dziękuję.
Widać serce, które jest wkładane w miasto. Patrzę tutaj na Pana Burmistrza, ale patrzę także na Państwa. Gdy ludzie chcą, żeby było ładnie, to po prostu jest ładnie – tego nie da się zrobić wbrew ludziom, ludzie muszą chcieć, żeby tak było. Dziękuję Państwu za to, bo Złotów jest jednym z miast, do których przecież też przyjeżdżają goście z zagranicy, z całego świata, i wtedy Złotów jest wizytówką Polski. Dziękuję, że mają Państwo właśnie takie miasto – że ono tak ładnie wygląda, jest zadbane.
To niezwykle ważne także przy jego wszystkich walorach wypoczynkowych. Bo dla mnie – jako człowieka, który urodził się i wychował w Małopolsce – ta ziemia jest ziemią, gdzie jeździ się na wakacje. To tu są jeziora, tu człowiek wypoczywa. Nawet uśmiechałem się dzisiaj do Pana Burmistrza i mówiłem, że ponieważ na tę ziemię sporo jeździłem – gdy oczywiście jeszcze nie byłem Prezydentem – w różnych celach, najczęściej wypoczynkowych, w czasie obozów harcerskich, na wędrówkach, a potem na wędkowanie z kolegami – to gdy tutaj przyjeżdżam, od razu czuję się wypoczęty, bo to jest taka autosugestia.
Ale bardzo się cieszę, że w tym najbardziej pozytywnym tego słowa znaczeniu wykorzystują Państwo walory, które dała Wam natura, które tutaj po prostu są – jeziora, które Państwo mają, tworzycie tam przyjazną infrastrukturę rekreacyjną, że stają się one coraz bardziej atrakcyjne, dbacie o to. Jestem za to ogromnie wdzięczny, bo to ważne – buduje obraz naszego kraju.
Różne były losy Złotowa w historii. 400 lat Polski, potem – jak powiedziałem – 173 lata zaborów, dzisiaj znowu Rzeczpospolita. Teraz już szczęśliwie od 30 lat wolna, niepodległa, suwerenna – taka, która faktycznie jest tylko w naszych rękach. I tylko w naszych rękach jest dzisiaj odpowiedzialność za to, jaka ona będzie w przyszłości. Ta ziemia – jak wiele polskich ziem – sporo wycierpiała na przestrzeni tych lat. Przecież Złotów wielokrotnie był palony, niszczony kolejnymi wojnami, kataklizmami, pożarami. Później były przemiany ustrojowe początku lat 90. Wiele zakładów pracy upadło, wielu ludzi nie miało pracy, upadły PGR-y. Było trudno także na tej ziemi.
Ale dziękuję, że Państwo jesteście, że przetrwaliście te trudne momenty. Bo głęboko wierzę, że dzisiaj – gdy jesteśmy członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego, od 20 lat w NATO, gdy jesteśmy od 15 lat w Unii Europejskiej, gdy stajemy się coraz zamożniejsi – będziemy coraz bliżej Zachodu. I że wszyscy, zwłaszcza młodzi, którzy stąd, z ziemi złotowskiej, ze Złotowa, wyjechali za granicę, szukając pracy i lepszego losu, wracają i będą mogli wrócić w przyszłości, widząc w Polsce perspektywę do samorozwoju, do tego, by tutaj zakładać i utrzymywać rodzinę. To niezwykle istotne.
I to jest tak naprawdę sedno polityki, którą staram się zrealizować. Jej najważniejszym celem jest to, by podnieść poziom życia Polaków – moich rodaków – tu, w kraju. Żeby nie było tak, że na zachodzie Europy zarabia się dwa razy lepiej niż tu, i Polak – gdy jest w swoim kraju – to jest wyrobnikiem, tanią siłą roboczą. Te czasy się kończą i mam nadzieję, że niedługo będziemy mogli spokojnie uznać je za skończone – za naszą historię. Może nie najłatwiejszą, ale za przeszłość. Że Polak będzie tutaj, u nas w kraju, nie tylko miał pracę, ale że przede wszystkim będzie także godnie zarabiał, bo to bardzo ważne.
To właśnie dlatego dzisiaj mówimy, że w szybkim tempie, w stosunkowo niedługim odcinku czasu, bardzo mocno podniesiemy płacę minimalną. To właściwie jedyny instrument, jaki władza w państwie gospodarki rynkowej ma w swoich rękach, by móc dźwigać poziom wynagrodzeń. A my musimy się wyrwać z pułapki średniego rozwoju czy też – jak kto woli – średniego dochodu. Musimy, bo jest to warunek, byśmy nadal byli krajem tak szybko rozwijającym się jak do tej pory.
Bardzo się cieszę, że rząd, premier i minister finansów są ostrożni. W przyszłorocznym budżecie zaplanowali wzrost gospodarczy na poziomie 3,7 proc. W tej chwili mamy ponad 5, więc pewnie mogliby liczyć znacznie optymistyczniej, ale wolą być ostrożni – cieszy mnie to. Zakładają inflację na poziomie 2,5 proc. i 430 mld zł wydatków budżetowych. I to jest właśnie to: ze wszystkich sił chcemy wzmocnić polską rodzinę, jej potencjał, siłę nabywczą, by ludzie nie martwili się, jak przetrwają od pierwszego do pierwszego. To jest dla nas rzecz najważniejsza – ludzie mają żyć spokojnie, w Polsce ma być komfort życia. To jest nasze wielkie zadanie.
Jak powiedziałem – jesteśmy w NATO, w Unii Europejskiej. Komfort życia, o którym mówię, to – mam nadzieję – gdy będę kończył swoją prezydencką misję, zwykła polska rodzina będzie mogła mi powiedzieć: „Proszę Pana, żyje nam się lepiej niż wtedy, gdy Pan zaczynał”. Co to znaczy „żyje nam się lepiej”? To nie tylko pieniądze – oczywiście, bardzo ważne. Cieszę się, że w Polsce rosną wynagrodzenia i realizujemy program 500+, wsparcie dla rodziny wychowującej dzieci – wreszcie! Po tych 30 latach, gdy mówiono, że mamy tutaj, w Polsce, społeczną gospodarkę rynkową, której tak naprawdę nie było. Ona jest dopiero teraz.
Bo społeczna gospodarka rynkowa to sprawiedliwy podział dóbr. A te dobra to to, co wpływa m.in. do budżetu państwa z podatków – Państwo płacą te podatki. Polscy przedsiębiorcy uczciwie płacący podatki – to z ich pieniędzy dzisiaj dzielimy i z tych pieniędzy wypłacane jest 500+. To nie jest żadna łaska ze strony państwa, to nie jest żadna pożyczka – to jest coś, co się polskiej rodzinie najnormalniej w świecie należy. Polacy po to pracują, by takie świadczenia mogły być wypłacane – właśnie po to płacą podatki.
Wściekłość może tylko ogarniać, gdy człowiek sobie pomyśli, że do niedawna byliśmy z tych pieniędzy okradani. Że 50 mld zł rocznie to była tzw. dziura, luka VAT. 50 mld po prostu wykradano, ktoś nieuczciwie te pieniądze zabierał. Na szczęście ten proceder został w ciągu ostatnich czterech lat bardzo znacząco ograniczony. I to właśnie dzięki temu można dziś płacić 500+ także na każde dziecko. Każda rodzina, która ma choćby jedno dziecko, otrzymuje 500+ jako wsparcie na wychowanie.
Mam nadzieję, że będzie to przede wszystkim zachęta dla młodych ludzi, którzy dopiero zaczynają swoje życie rodzinne, zawodowe, aby mieć więcej dzieci – aby w ten sposób rosły u nas następne pokolenia. To dla mnie – jako Prezydenta – kwestia fundamentalna, kwestia odpowiedzialności za to, by było następne pokolenie, żebyśmy jako Polska, jako naród polski spokojnie trwali w Europie. Żebyśmy tu byli na naszej ziemi, z naszymi zwyczajami, z naszą wiarą, tradycją – ze wszystkim, co mamy najpiękniejsze i z czego wyrośliśmy, co jest wyznaczone 1050 latami naszej państwowości. To jest właśnie nasza wielka historia i nasza wielka tradycja wyrosła na pniu chrześcijańskim.
„Żyje nam się lepiej” oznacza też dla mnie komfort życia pod względem poczucia bezpieczeństwa w każdym aspekcie – bezpieczeństwa materialnego, energetycznego, fizycznego. Żeby Złotów i inne polskie miasta – i te większe, i te mniejsze – były miastami spokojnymi. Gdzie mąż nie martwi się, gdy żona wraca późnym wieczorem ze spotkania z przyjaciółkami czy jeżeli ma akurat taką pracę, że pracuje do późna. Że nie musi się martwić, czy wróci do domu cała i zdrowa, czy ktoś jej nie napadnie. Gdzie rodzic nie musi się martwić, jeżeli dziecko idzie do kolegi i zostanie, a w okresie jesiennym, zimowym w międzyczasie zrobi się ciemno. Nie musi się martwić, co będzie i czy wróci do domu.
Że jest dobrze działająca policja, która jest dobrze wyposażona, ma dobry posterunek, dobre auto. Że potencjalni złoczyńcy wiedzą, że nawet gdyby coś zrobili, to zostaną złapani i surowo ukarani, bo państwo działa sprawnie, jest silne i chroni swojego obywatela. To wreszcie porządna, dobrze wyposażona, zmodernizowana armia, większa, niż mamy do tej pory. Ogromnie się cieszę, że stworzono Wojska Obrony Terytorialnej, że zgłaszają się tam na ochotnika młodzi ludzie – chcą służyć Rzeczypospolitej i swoim współobywatelom. Jestem za to ogromnie wdzięczny. Dziękuję wszystkim żołnierzom Obrony Terytorialnej i ich rodzinom, dziękuję wszystkim polskim żołnierzom.
Ale cieszę się też ogromnie, że mamy porządnych i odpowiedzialnych sojuszników. Cieszę się, że dzisiaj na naszej ziemi, gdy w naszym rejonie Europy znów jest niespokojnie – bo wojna na Ukrainie, bo wojna, która była w Gruzji, zagrożenia, prowokacje – są sojusznicy, żołnierze amerykańscy. To ważne dla naszego bezpieczeństwa, że gwarancje zawarte w art. 5 traktatu północnoatlantyckiego – o kolektywnej obronie – są przez naszych sojuszników traktowane poważnie.
Cieszę się z naszych bardzo dobrych relacji ze Stanami Zjednoczonymi. Mam nadzieję, że wkrótce będą mogli jechać Państwo do Stanów Zjednoczonych bez wiz. Jak słyszeliście, pan prezydent Donald Trump już to ogłosił, muszą teraz tylko spokojnie przeprowadzić ostatnią procedurę i wreszcie ten obowiązek wizowy dla Polaków zostanie zniesiony. To także pokazuje, że stajemy się coraz mocniejsi.
Cieszę się ogromnie, że wczoraj w Parlamencie Europejskim w Komisji zapadła decyzja o jednogłośnym poparciu kandydatury naszego Janusza Wojciechowskiego na komisarza ds. rolnictwa. To także pokazuje, że jesteśmy mocni. Cieszę się bardzo, bo – moim zdaniem – to najlepszy kandydat, jakiego Polska mogła mieć na to stanowisko: odpowiedzialny, w pierwszej kolejności ma na względzie interes Polski i polskich rolników i nie będzie się bał o niego walczyć.
Bo doskonale znam byłego europosła, pana Janusza Wojciechowskiego, i wiem, że nie tylko świetnie zna się na tych sprawach, jest człowiekiem niezwykle wrażliwym, ale przede wszystkim umie twardo walczyć o nasze, polskie interesy. Wierzę głęboko, że będzie o nie zabiegał, i także w wyniku jego pracy dopłaty bezpośrednie dla polskich rolników zostaną dociągnięte przynajmniej do średniego poziomu Unii Europejskiej. To bardzo ważne.
Cieszę się, że mogę brać udział w tej odpowiedzialnej polityce wobec polskich rolników i polskiego rolnictwa, jaka jest w tej chwili prowadzona. Cieszę się, bo pan minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski mówił mi, że procedura wypłaty odszkodowań z tytułu suszy, która – niestety – miała w tym roku miejsce, już ruszyła i że te pieniądze zaczynają trafiać do rolników. Że te wszystkie wnioski zostały już ocenione, w znakomitej większości pozytywnie rozpatrzone – i będą pieniądze.
Cieszę się z tego, dlatego że rolnik musi mieć pewność, że otrzyma wsparcie. A silne i uczciwe państwo wspiera swojego rolnika. Bez tego nie ma porządnego rolnictwa – takie są dzisiaj czasy. A nasze rolnictwo to bardzo ważna gałąź naszej gospodarki – stale wzrastająca, jeżeli chodzi o eksport, dająca nam coraz większe dochody do państwowej kasy. Ogromnie za to dziękuję, bo trud, który ponoszą polscy rolnicy, jest ogromnie ważny.
Wierzę, że będziemy mogli nadal realizować wszystkie prospołeczne programy. Mam nadzieję, że znów będą wypłacane dodatkowe emerytury. Mam również nadzieję, że z czasem uda się znacząco w ogóle emerytury podwyższyć. Czeka nas jeszcze bardzo wiele zadań do wykonania – wciąż niezałatwione są sprawy związane z naprawą polskiej służby zdrowia. Wielkie zadanie, którego – jak do tej pory – nikomu nie udało się dokonać. Ale głęboko w to wierzę, że my właśnie damy radę, że poradzimy na to. Że można to zrobić, tylko trzeba prowadzić mądrą politykę: po pierwsze – jeżeli chodzi o działania reformatorskie, a po drugie – jeżeli chodzi o finansowanie.
Polska służba zdrowia w wielu punktach potrzebuje lepszego finansowania i zmian. Ale cieszę się, że przynajmniej część kolejek, które były – jak choćby te, gdzie oczekiwano na operację jaskry czy na przeszczepy stawów biodrowych, na endoprotezy – zmniejszyły się. Że działania, które zrealizowano w tym kierunku, są skuteczne. Będziemy – wierzę w to głęboko – działali nadal, bo dla nas najważniejsze są dobro i interes obywateli. Silna Polska to taka, która w pierwszej kolejności będzie miała na względzie swojego obywatela i będzie o niego dbała niezależnie od tego, czy jest w Polsce, czy zdarzyły mu się problemy za granicą. Będzie pomagała i wspierała. Po to jest państwo. My właśnie takiego państwa chcemy.
I wreszcie rzecz ostatnia. Za kilka dni wybory. Z całego serca dziękuję, jestem Państwu ogromnie wdzięczny i jestem ogromnie dumny z Państwa postawy, że gdy apelowałem, byście poszli do wyborów europejskich i dali świadectwo tego, że Polacy interesują się polityką europejską, także polskimi sprawami w Unii Europejskiej – Państwo poszli na wybory i ta frekwencja była dwa razy lepsza niż w poprzednich wyborach: prawie 46 proc., podczas gdy w 2014 roku było 23,8.
Bardzo za to dziękuję, to było bardzo ważne, dlatego że to kwestia tego, jaka jest pozycja naszych posłów do Parlamentu Europejskiego, czy oni mają silną legitymację. Obecnie mają, bo im ją Państwo dali niezależnie od barw partyjnych, jakie noszą. Dostali tę legitymację i dzisiaj polski poseł w Parlamencie Europejskim może z podniesioną głową mówić: „U nas prawie 50 proc. ludzi chodzi do wyborów europejskich”. Bardzo za to dziękuję.
Ale chciałbym, żeby Państwo utrzymali w tym względzie formę. I dlatego proszę o obecność na wyborach w najbliższą niedzielę – tych naszych, wewnętrznych, parlamentarnych, do polskiego Sejmu i Senatu. To bardzo ważne wybory. To one będą decydowały, co dalej z naszą ojczyzną przez następne cztery lata. Mają absolutnie fundamentalne znaczenie. I dlatego proszę, by Państwo poszli, oddali głos, żebyście namawiali swoich bliskich, sąsiadów, przyjaciół do skorzystania z tego tak ważnego prawa obywatelskiego. Zadzwońcie do rodziny w innej części kraju i powiedzcie: „Idźcie na wybory”. Bardzo o to proszę, to bardzo ważne.
Żebyśmy także na zewnątrz pokazywali, że sprawy polskie bierzemy w swoje ręce, że współdecydujemy i rozumiemy, jakie są zasady demokracji. Bo każdy głos ma znaczenie. Państwa głosy zmieniają Polskę – Państwo przy urnie zmieniają Polskę, nadajecie Polsce taki kształt, jaki chcecie, żeby miała. I to jest ogromnie istotne. Proszę, byście z tego swojego prawa skorzystali, apeluję o to jako Prezydent, byście wzięli udział w wyborach. Wybierzcie swoich posłów, swoich senatorów – tak żebyście mieli godną i jak najlepszą reprezentację.
Żeby Wasze sprawy – i lokalne, i regionalne, i polskie – były jak najlepiej prowadzone. Tak żeby Polska, o której śpiewaliśmy i w polskim hymnie, i w pieśni, żeby ona tutaj była. Bo były czasy, gdy jej tutaj nie było, gdy o nią walczono, gdy próbowano tu Polaków wynarodowić. Państwo potrafią, bo jesteście potomkami ludzi, którzy wtedy – choć ich była mniejszość, bo Prusacy do tego doprowadzili – potrafili tu radzić, organizować polskie życie, zrzeszać się w różnego rodzaju organizacjach, budować polskie organizmy gospodarcze, polskie spółdzielnie. Tak!
Oczywiście, wspomniany przeze mnie ks. Bolesław Domański. Ale to także wielu innych Polaków, którzy tutaj, na tej ziemi, prowadzili działalność organiczną, uczyli swoje dzieci polskiego, modlili się po polsku i trwali niezłomnie. I tego Państwu życzę: żebyście zawsze niezłomnie trwali i żebyście zawsze przez pokolenia byli tacy jak Wasi przodkowie – ci, którzy tutaj, w Złotowie, przez pokolenia mieszkali.
Życzę Państwu wszelkiego powodzenia i żebyście zawsze mogli być – i byli – dumni z Polski.
Dziękuję.
