Speech during the ceremony of awarding the Order of the White Eagle
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a ceremony at the Royal Castle in Warsaw on Poland's Constitution Day, May 3, 2023, to award the Order of the White Eagle to distinguished honorees.
- Main themes
- Order of the White Eagle ceremony, Polish national identity and freedom, Constitution of May 3rd, modern Polish state development, wartime resistance and patriotism, exile and emigration, Stanisław Gebhardt biography, Polish decorations and honors, post-1989 democratic Poland, historical memory
- Duration
- ~20 min
- Words
- 2,447
- Sentences
- 101
- Readability
- 48
- Grade
- 12.0
- Syntax
- 3.34
- Vocabulary
- 2.11
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other101 sentences in 25 paragraphs
Esteemed Madam Marshal, Honorable Mr. Marshal, Mr. Prime Minister, Distinguished Ministers, Esteemed Chapters of Orders, particularly the Order of the White Eagle, led by the Chancellors of the Orders, Esteemed Presidents – of the Supreme Court, the Supreme Administrative Court, the Supreme Audit Office, Venerable Excellencies – Archbishop and Bishops, Esteemed Members of Parliament, Senators, All Distinguished Guests, Mr. President of the City of Katowice, but above all, especially – or rather above all and beyond all – Esteemed Lady and Esteemed Knight of the Order of the White Eagle, the heroes of our today's ceremony and the Closest and Friends of the Honorable Awardees, All Esteemed Guests!
It is a great honor for me that on this day so important for Poland – a special day, as it always signifies a free Poland, an ambitious Poland, a Poland striving for its development, for its strength, the potential of the state – I can present these highest Polish decorations to both of you, two figures of Poland, in the aspect of its very development, modern development, its building over the course of these last thirty-some years of truly free Poland. That I can do this here, at the Royal Castle in Warsaw, where 232 years ago that May Constitution was adopted. The May Constitution, which – as I said – we could celebrate peacefully as our great national work and great national holiday, the day of its adoption in free Poland.
For only a free Poland recognized this day as a holiday. When Poland was not free, people celebrated this day either secretly or at the risk of repression, risking imprisonment, risking persecution. On this day, I present these orders: the Order of the White Eagle established in 1705. The oldest Polish decoration, also signifying a free, independent, and sovereign Poland, for it was only in such a Poland – free, independent, and sovereign – that it was awarded. When Poland was not free, the decoration faded away only to return again with free Poland.
The heroes of our today's ceremony – though at first glance, one might say, from two different worlds of creating this modern Poland – actually have several very important common traits. Firstly, both the Lady of the Order of the White Eagle and the Knight of the Order of the White Eagle are absolutely distinguished figures in the space of these 34 years since 1989 of truly free, sovereign, independent Poland, as well as earlier – at a time when the struggle for that freedom, sovereignty, independence was fought.
Both have made an undeniable, absolute contribution to the development of modern Republic, a modern Polish state – Poland, which is being built as a strong state, as a state that has its expression. They are also individuals who have made their extremely important contribution to the public good, to the work of public service of the Republic, our contemporary one.
I will begin in the order in which the orders were presented. Mr. Stanisław Gebhardt was born before World War II. World War II found him as a young man or perhaps we would say – very young. But with a very strong patriotic backbone, with a very strong upbringing, with a very strong attitude. He was born in Poznań, but spent his youngest years in Kraków – studying in Kraków, then also in Kraków taking the small maturity exam. But above all, when the hour of trial came in 1939 and the following years, he immediately engaged in the fight for Poland's freedom.
As a young boy, a soldier of the Gray Ranks, and later, after the age of 15 – of the Home Army, he was not afraid to be in the underground, he was not afraid to act for an independent, free Poland, he was not afraid, in short, to fight. The consequence of this was imprisonment, the consequence of this were the concentration camps of Gross-Rosen and Mauthausen, captivity, suffering. But through which – fortunately – he managed to pass, to come out alive in order to continue serving Poland. In order to return to Kraków. But seeing that Poland was not free and had no chance of becoming so, it was necessary to escape from this Poland, where patriots were persecuted, simply – unfortunately – to flee, so as not to perish, so as not to share the fate of those who were murdered as the Indomitable Soldiers.
Exile – for that is how the Knight of the Order of the White Eagle always spoke of his decades spent outside the borders of his homeland. Exile, not emigration. An exile is one who must be outside the borders; must, because he cannot return to his homeland; must, because it is not a free homeland, in which one can live normally. But this exile was also constantly connected with activity. How important! Not only for building Polish structures outside the borders of the Republic. Also Polish politics – Christian democracy, the Labor Party, with which he was associated since his youth.
But also European ones. And this is the extremely interesting chapter. One can boldly say that Mr. President, who in some sense was in the 50s and 60s a collaborator of Robert Schuman in building modern Europe, has his contribution also in the creation of the European Union. He is that Pole who made this real contribution. As a young man. Creating or co-creating – we would say today – youth organizations. The International Union of Christian Democrats, of which he was a co-founder, in whose authorities he subsequently sat. As well as in the Union of Christian Democrats. The European Youth Parliament – even in the 1950s.
Also a whole range of Polish organizations. So this activity – alongside gaining education, gradually, of course outside the country, but all the time this social activity. And this in building those ideals, which from our point of view – also from my point of view as a man, also as a politician – are the most important for the essence of the European community: the social teaching of the Catholic Church, the Christian foundations, which the fathers of Europe considered precisely as the most important foundation for creating a common European home, in which there will never again be war between nations, between the great nations of Europe.
This is how those who often survived two wars – both World War I and World War II – looked at it. And saw with their own eyes the dramatic suffering of nations. They built it on these foundations so that there would never again be war. In this very building, Mr. President participated so that later, when the year 1989 came, 1990, right after Poland regained sovereignty, true independence – when Poland returned to the political map of the democratic world, because the Iron Curtain fell – to return and to rebuild true democracy in Poland.
Such democracy in the Western model, such democracy in the proper European model through the "Democracy Reconstruction Foundation" created and run for years here; through supporting patriotic groups that truly build democracy, like the Movement for the Reconstruction of Poland; through educational activities; through working with young people. In the letters in which the request for the award of the Order of the White Eagle to Mr. President was made, it is so extremely important for me – as the President of the Republic – to state that his life's work is connecting, seeking common ground for different political environments, connecting and co-creating, building a community around those most important patriotic values.
Hence the memory of Wojciech Korfanty, if only through his monument in Wrocław, in the creation of which Mr. President put in so much effort. Through Work for the Republic, for the homeland throughout – one can boldly say – his life. From those times of fighting with a weapon in hand to the times of building democracy, educating successive generations of young people for Polish politics on the trunk of Christian democracy, and thus Poland as we have it today.
There is no doubt that neither the Chapter of the Order of the White Eagle – I can say this – nor I had the slightest doubt that for such an attitude, for such a life, this highest Polish decoration is absolutely deserved. As for a life and attitude that is outstanding. With an absolutely great contribution to the development of modern Poland. Such as – I have no doubt – the majority of our citizens want to have. I thank you from the bottom of my heart for that.
Madam Minister, Madam Director, Madam Professor Joanna Wnuk-Nazarowa. This is one of the common traits of both of our today's heroes, that both have connections to Kraków. I say this with undisguised pleasure as one who was born in Kraków, although I know that none of our heroes was born in Kraków, as Madam Minister is originally from Gdynia. But these are such specific – by Polish standards – roots: on one side Kashubian, on the other side Highlander. And deeply noble Highlander, I would say. From the Krzeptowski family, one of the greatest families building the culture of the Republic.
And in this field, above all, Madam Director has beautifully contributed to the Republic with her service, her work, her public service – I can say so. I thank you from the bottom of my heart for that. As was said earlier – not only a composer, not only a conductor, not only an educator, not only a scientist, but also an outstanding manager of culture, who has made an invaluable contribution to the development of Poland in this aspect of absolutely modern Poland, Poland, of which we are so often proud. Or perhaps I would even say – everyone who sees it is proud.
Ladies and Gentlemen, dozens of musical works, instrumental, vocal, music for dozens of theatrical performances, years spent directing from the musical side the People's Theatre in Kraków, the Old Theatre in Kraków, decades-long cooperation with the STU Theatre in Kraków and with many theatrical stages throughout our country.
But not only that. It is also pedagogical and scientific work at the Kraków Academy of Music. It is the upbringing of generations of young artists, musicians. It is once learning and perfecting oneself alongside the unforgettable, great Krzysztof Penderecki. It is specialization in the works of Zygmunt Konieczny. It is many, many decades worked in the world of Polish culture, in the world of Polish music from the creative side – on one hand, but on the other hand – also long years of care, managing extremely important institutions of Polish culture.
It is long years of being the general director of the Kraków Philharmonic – from 1990 to 1997, when the then Madam Director also experienced a fire, after which it seemed that the Kraków Philharmonic might not recover. Meanwhile, thanks to the care, thanks to the capable managerial hand of Madam Director, the Philharmonic rose again almost immediately. I remember that time, for I was a witness to it. It is many excellent musical events prepared, for which Madam Director took responsibility.
It is later responding to an extremely important state call. I will reveal to you here, in this room, to those who have never heard: whenever I have the great honor and pleasure at the Presidential Palace to present professorial nominations, I turn to the professors, to those who are on – as I say – the Parnassus of Polish science. That I kindly ask that among several things they also remember one: that when there is a call to public service, to positively respond to that call. I say: "I know that there are various political views, but Poland is one and I ask that you be ready to serve her, that you be ready to give Poland your expert knowledge." Poland needs experts so much.
Madam Minister responded to that call in 1997, accepting the nomination as Minister of Culture and Art in Jerzy Buzek's government – a position she held for two years, until 1999. In difficult conditions, in which Polish culture was then still struggling with financial shortages, fighting to be able to develop dynamically. This public service was carried out. With extraordinary dignity, extraordinary diligence. The best proof of which is that soon after – after its conclusion – Madam Minister took over the direction of the Katowice National Symphony Orchestra of Polish Radio.
And this may be what today – looking from the perspective of all these years of history – is the most spectacular. Because over these 18 years, during which she was associated with the NOSPR, as we say – apart from all the extremely important musical events for Poland and for Silesia, for Katowice, of which there were dozens, which contributed enormously to the cultural development of this very important region of ours, which has transformed so much during this time, from the proverbially industrial, becoming a flourishing basin of Polish culture in the most modern sense of the word – primarily under her hand, a wonderful, extraordinary concert hall was created, today's seat of the Katowice National Symphony Orchestra of Polish Radio.
The concert hall of the NOSPR, to which music lovers today pilgrimage not only from all over Poland, but I would even say from all over the world – for I know this – in order to be able to listen to concerts in extraordinary conditions. In extraordinary conditions both in terms of acoustic issues and aesthetic issues. It is simply a wonderful facility. It is something that is a monument in some sense to decades of work for the culture of the Republic, which Madam Minister, Madam Director, Madam Professor will certainly leave behind one day.
I think there is no one in this room who has any doubts about whether the Order of the White Eagle is going to the right hands today or not. There were no such doubts in the Chapter of the Order of the White Eagle, and the President of the Republic had no such doubts either. Madam Minister, I thank you on behalf of the Republic of Poland from the bottom of my heart for all these years of work for Poland, for all these years of creating and co-creating Polish culture, Polish music. And we ask for more. Because I know that you, Professor, now that you have decided to end your active, institutional professional activity, among other things, did so in order to be able to calmly devote yourself to composing. Therefore, we ask for more.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowna Pani Marszałek, Szanowny Panie Marszałku, Panie Premierze, Szanowni Panie i Panowie Ministrowie, Wielce Szanowne Kapituły Orderów, w szczególności Orderu Orła Białego, na czele z Kanclerzami Orderów, Wielce Szanowni Państwo Prezesi – Trybunału Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Najwyższej Izby Kontroli, Czcigodni Ekscelencje – Księże Arcybiskupie i Księża Biskupi, Wielce Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Panie Prezydencie Miasta Katowice, ale przede wszystkim w szczególności – czy też ponad wszystko i ponad wszystkich – Wielce Szanowna Damo i Wielce Szanowny Kawalerze Orderu Orła Białego, bohaterowie naszej dzisiejszej uroczystości oraz Najbliżsi i Przyjaciele Czcigodnych Państwa Odznaczonych, Wszyscy Szanowni Państwo!
Jest to dla mnie wielki zaszczyt, że w tym tak ważnym dla Polski dniu – dniu szczególnym, albowiem zawsze znamionującym wolną Polskę, Polskę ambitną, Polskę pnącą się ku swojemu rozwojowi, ku swojej sile, potencjale państwa – mogę wręczyć te najwyższe polskie odznaczenia dwojgu Państwu, dwóm postaciom Polski, w aspekcie jej właśnie rozwoju, nowoczesnego rozwoju, jej budowania na przestrzeni przede wszystkim tych ostatnich trzydziestu kilku lat prawdziwie wolnej Polski. Że mogę uczynić to tutaj, na Zamku Królewskim w Warszawie, gdzie 232 lata temu tamta konstytucja majowa została uchwalona. Konstytucja majowa, którą – jak powiedziałem – mogliśmy czcić spokojnie jako nasze wielkie narodowe dzieło i wielkie narodowe święto, dzień jej uchwalenia w wolnej Polsce.
Bo tylko wolna Polska uznawała ten dzień jako święto. Kiedy Polska nie była wolna, ludzie czcili ten dzień albo potajemnie, albo ryzykując represje, ryzykując więzienie, ryzykując prześladowanie. W tym dniu wręczam te ordery: Order Orła Białego ustanowiony w 1705 roku. Najstarsze polskie odznaczenie, również znamionujące Polskę wolną, niepodległą i suwerenną, bo tylko w takiej Polsce – wolnej, niepodległej i suwerennej – było ono wręczane. Kiedy Polska wolna nie była, odznaczenie zanikało po to, by znowu wraz z wolną Polską powrócić.
Bohaterowie naszej dzisiejszej uroczystości – choć na pierwszy rzut oka, ktoś powie, z dwóch różnych światów tworzenia tej nowoczesnej Polski – mają w istocie kilka bardzo ważnych wspólnych cech. Po pierwsze, zarówno Dama Orderu Orła Białego, jak i Kawaler Orderu Orła Białego są absolutnie postaciami znamienitymi w przestrzeni tych właśnie 34 lat od 1989 roku prawdziwie wolnej, suwerennej, niepodległej Polski, a także i wcześniej – w czasie, kiedy o tę wolność, suwerenność, niepodległość walczono.
Oboje wnieśli niezaprzeczalny, absolutny wkład w rozwój właśnie nowoczesnej Rzeczypospolitej, nowoczesnego polskiego państwa – Polski, która buduje się jako państwo silne, jako państwo, które ma swój wyraz. Są zarazem osobami, które wniosły również swój niezwykle ważny wkład w dobro publiczne, w dzieło służby publicznej Rzeczypospolitej, tej naszej współczesnej.
Zacznę w kolejności, w jakiej ordery były wręczone. Pan Stanisław Gebhardt urodził się jeszcze przed II wojną światową. II wojna światowa zastała go jako człowieka młodego czy może nawet byśmy powiedzieli – bardzo młodego. Ale z bardzo mocnym kręgosłupem patriotycznym, z bardzo mocnym wychowaniem, z bardzo mocną postawą. Urodził się w Poznaniu, ale swoje najmłodsze lata spędził w Krakowie – ucząc się w Krakowie, potem także i w Krakowie przystępując do małej matury. Ale przede wszystkim, kiedy przyszła godzina próby w 1939 roku i kolejnych latach, włączył się od razu w walkę o odzyskanie przez Polskę wolności.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
Jako młody chłopiec, żołnierz Szarych Szeregów, a później, po 15. roku życia – Armii Krajowej, nie bał się być w konspiracji, nie bał się działać na rzecz niepodległej, wolnej Polski, nie bał się, krótko mówiąc, walczyć. Skutkiem tego było uwięzienie, skutkiem tego były obozy koncentracyjne Gross–Rosen i Mauthausen, niewola, cierpienie. Ale przez które – na szczęście – udało się przejść, wyjść żywym po to, by nadal służyć Polsce. Po to, by wrócić do Krakowa. Ale widząc, że Polska nie jest wolna i nie ma szans na to, by taka się stała, trzeba było z tej Polski, w której prześladowano patriotów, po prostu – niestety – uciekać, by nie zginąć, by nie podzielić losu tych, którzy zostali pomordowani jako Żołnierze Niezłomni.
Uchodźstwo – bo tak Kawaler Orderu Orła Białego zawsze mówił o swoich dziesięcioleciach spędzonych poza granicami ojczyzny. Uchodźstwo, a nie emigracja. Uchodźca to ten, kto musi być poza granicami; musi, bo nie może do swojej ojczyzny wrócić; musi, bo nie jest to ojczyzna wolna, w której można normalnie żyć. Ale także to uchodźstwo połączone było cały czas z działalnością. Jakże ważną! Nie tylko dla budowania polskich struktur poza granicami Rzeczypospolitej. Także polskiej polityki – chrześcijańskiej demokracji, Stronnictwa Pracy, z którym był związany od młodości.
Ale także i europejskich. I to jest ten niezwykle ciekawy rozdział. Można śmiało powiedzieć, że Pan Prezes, który w jakimś sensie był w latach 50., 60. współpracownikiem Roberta Schumana w budowaniu nowoczesnej Europy, ma swój wkład także w stworzenie Unii Europejskiej. Jest tym Polakiem, który ten wkład rzeczywiście realny wniósł. Jako młody człowiek. Tworząc czy współtworząc – powiedzielibyśmy dzisiaj – młodzieżówki. Międzynarodową Unię Chrześcijańskich Demokratów, której był współtwórcą, w której władzach w efekcie zasiadał. Jak i w Unii Chrześcijańskich Demokratów. Parlament Młodzieży Europejskiej – jeszcze w latach 50. XX wieku.
Także cały szereg polskich organizacji. A więc ta działalność – obok zdobywania wykształcenia, stopniowo, oczywiście poza granicami kraju, ale cały czas ta działalność społeczna. I to w budowaniu tych ideałów, które z naszego punktu widzenia – także z mojego punktu widzenia jako człowieka, także jako polityka – są dla istoty wspólnoty europejskiej najważniejsze: społecznej nauki Kościoła katolickiego, fundamentów chrześcijańskich, które ojcowie Europy uważali właśnie za tę najważniejszą podbudowę pod stworzenie wspólnego europejskiego domu, w którym nigdy więcej nie dojdzie już do wojny pomiędzy narodami, pomiędzy wielkimi narodami Europy.
Tak patrzyli na to ci, którzy przeżyli bardzo często dwie wojny – i I wojnę światową, i II wojnę światową. I na własne oczy widzieli dramatyczne cierpienia narodów. Po to ją budowali na tych fundamentach, by nigdy więcej wojny nie było. W tym właśnie budowaniu Pan Prezes uczestniczył po to, by później, kiedy przyszedł rok 1989, 1990, zaraz po odzyskaniu suwerenności, prawdziwej niepodległości przez Polskę – gdy Polska znów wróciła na mapę polityczną demokratycznego świata, bo upadła żelazna kurtyna – by wrócić i by odbudowywać w Polsce prawdziwą demokrację.
Taką właśnie demokrację na wzór zachodni, taką demokrację na właściwy wzór europejski poprzez Fundację „Odbudowy Demokracji” stworzoną i prowadzoną przez lata tutaj właśnie; poprzez wspieranie ugrupowań patriotycznych budujących rzeczywiście demokrację, jak Ruch Odbudowy Polski; poprzez działania edukacyjne; poprzez pracę z młodymi ludźmi. W listach, w których wnioskowano o przyznanie Panu Prezesowi Orderu Orła Białego jest tak niezwykle ważne dla mnie – jako Prezydenta Rzeczypospolitej – stwierdzenie, że jego dziełem życia jest łączenie, poszukiwanie wspólnego mianownika dla różnych środowisk politycznych, łączenie i współtworzenie, budowanie wspólnoty wokół tych najważniejszych wartości patriotycznych.
Stąd pamięć o Wojciechu Korfantym choćby poprzez jego pomnik we Wrocławiu, w którego stworzenie, w którego zaistnienie tak mocno i tak wiele wysiłku włożył Pan Prezes. Poprzez Pracę dla Rzeczypospolitej, dla ojczyzny przez całe – śmiało można powiedzieć – życie. Od tamtych czasów walki z bronią w ręku po czasy budowania demokracji, kształcenia kolejnych pokoleń młodych ludzi do polskiej polityki na pniu chrześcijańskiej demokracji, a więc Polski takiej, jaką mamy dzisiaj.
Z całą pewnością ani Kapituła Orderu Orła Białego – mogę to powiedzieć – ani ja nie mieliśmy cienia wątpliwości, że za taką właśnie postawę, za takie właśnie życie to najwyższe polskie odznaczenie jest absolutnie należne. Jako za życie i postawę wybitną. Z absolutnie wielkim wkładem w rozwój nowoczesnej Polski. Takiej, jaką – nie mam wątpliwości – chce mieć większość naszych obywateli. Z całego serca za to dziękuję.
Pani Minister, Pani Dyrektor, Pani Profesor Joanna Wnuk–Nazarowa. To jest jedna z cech wspólnych obojga naszych dzisiejszych bohaterów, że oboje mają związki z Krakowem. Mówię to z nieskrywaną przyjemnością jako ten, który w Krakowie się urodził, choć wiem, że żadne z naszych bohaterów nie urodziło się w Krakowie, bo Pani Minister jest z urodzenia gdynianką. Ale to są takie specyficzne – jak na polskie warunki – korzenie: z jednej strony kaszubskie, z drugiej strony góralskie. I to głęboko szlachetnie góralskie, powiedziałbym. Z rodu Krzeptowskich, z największych rodów budujących kulturę Rzeczypospolitej.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie
I w tej też dziedzinie przede wszystkim Pani Dyrektor pięknie się Rzeczypospolitej swoją służbą, swoją pracą, swoją służbą państwową – mogę tak powiedzieć – przyczyniła. Z całego serca za to dziękuję. Tak jak było powiedziane wcześniej – nie tylko kompozytor, nie tylko dyrygent, nie tylko pedagog, nie tylko naukowiec, ale także i znakomity menedżer kultury, która wniosła wkład nie do przecenienia w rozwój właśnie w tym aspekcie Polski absolutnie nowoczesnej, Polski, z której tak bardzo często jesteśmy dumni. Czy może wręcz – powiedziałbym – każdy, kto to widzi, jest dumny.
Szanowni Państwo, dziesiątki utworów muzycznych, instrumentalnych, wokalnych, muzyka do dziesiątków przedstawień teatralnych, lata spędzone na kierowaniu od strony muzycznej Teatrem Ludowym w Krakowie, Teatrem Starym w Krakowie, współpraca wielodziesięcioletnia z Teatrem STU w Krakowie i z wieloma scenami teatralnymi w całym naszym kraju.
Ale nie tylko. To także praca pedagogiczna i naukowa na krakowskiej Akademii Muzycznej. To wychowanie pokoleń młodych artystów, muzyków. To kiedyś uczenie się i doskonalenie się przy boku niezapomnianego, wielkiego Krzysztofa Pendereckiego. To specjalizacja w zakresie twórczości Zygmunta Koniecznego. To wiele, wiele dziesięcioleci przepracowanych w świecie polskiej kultury, w świecie polskiej muzyki od strony twórczej – z jednej strony, ale z drugiej strony – także i długie lata opieki, zarządzania niezwykle ważnymi instytucjami polskiej kultury.
To długie lata bycia dyrektorem naczelnym Filharmonii Krakowskiej – od 1990 roku do 1997 roku, kiedy ówczesna Pani Dyrektor przeżyła także i pożar, po którym wydawało się, że Filharmonia Krakowska może się nie podnieść. Tymczasem dzięki opiece, dzięki sprawnej ręce zarządczej, menedżerskiej Pani Dyrektor Filharmonia podniosła się właściwie błyskawicznie. Pamiętam tamten czas, bo byłem tego naocznym świadkiem. To wiele przygotowanych znakomitych muzycznych wydarzeń, za które odpowiedzialność wzięła na siebie Pani Dyrektor.
To później odpowiedź na niezwykle ważne wezwanie państwowe. Zdradzę Państwu tutaj, na tej sali, tym, którzy nigdy nie słyszeli: zawsze, kiedy w Pałacu Prezydenckim mam ten wielki zaszczyt i przyjemność, że wręczam nominacje profesorskie, zwracam się z prośbami do państwa profesorów, do tych, którzy są na – jak to mówię – parnasie polskiej nauki. Że bardzo proszę, by pośród kilku rzeczy pamiętali także o jednym: że kiedy byłoby wezwanie do służby państwowej, żeby na to wezwanie pozytywnie odpowiedzieli. Mówię: „Wiem, że są przecież różne poglądy polityczne, ale Polska jest jedna i proszę, żebyście Państwo byli gotowi jej służyć, byście byli gotowi dać Polsce swoją ekspercką wiedzę”. Polska tak bardzo potrzebuje ekspertów.
Pani Minister na to wezwanie odpowiedziała w 1997 roku, przyjmując nominację na ministra kultury i sztuki w rządzie Jerzego Buzka – funkcję, którą sprawowała przez dwa lata, do 1999 roku. W trudnych warunkach, w których wtedy polska kultura, cały czas borykając się z brakami finansowymi, walczyła o to, by móc się dynamicznie rozwijać. Była realizowana ta służba państwowa. Z niezwykłą godnością, niezwykłą starannością. Której najlepszym dowodem jest to, że wkrótce potem – po jej zakończeniu – Pani Minister objęła dyrekcję katowickiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
I to jest może to, co dzisiaj – patrząc z punktu widzenia tych wszystkich lat historii – jest najbardziej spektakularne. Bo przez te 18 lat, przez które była związana z NOSPR–ą, jak to mówimy – poza wszystkimi niesłychanie ważnymi dla Polski i dla Śląska, dla Katowic wydarzeniami muzycznymi, których były dziesiątki, które tak ogromnie przyczyniały się do rozwoju kulturalnego tego tak ważnego naszego regionu, a który tak bardzo przeobraził się w tym czasie, z tego przysłowiowo przemysłowego, stając się rozkwitającym zagłębiem także właśnie i polskiej kultury w najnowocześniejszym tego słowa znaczeniu – przede wszystkim pod jej ręką powstała wspaniała, niezwykła sala koncertowa, dzisiejsza siedziba katowickiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
Sala koncertowa NOSPR–y, do której pielgrzymują dzisiaj melomani nie tylko z całej Polski, ale powiedziałbym wręcz z całego świata – bo wiem to – po to, by móc w niezwykłych warunkach wysłuchiwać koncertów. W niezwykłych warunkach zarówno jeżeli chodzi o kwestie akustyczne, jak również jeżeli chodzi o kwestie estetyczne. Jest to po prostu wspaniały obiekt. Jest to coś, co jest pomnikiem w jakimś sensie wielodziesięcioletniej pracy dla kultury Rzeczypospolitej, który z całą pewnością zostawi kiedyś po sobie Pani Minister, Pani Dyrektor, Pani Profesor.
Myślę, że nie ma już na tej sali nikogo, kto miałby jakiekolwiek wątpliwości co do tego, czy ten Order Orła Białego trafia dzisiaj we właściwe ręce, czy nie. Nie było takich wątpliwości w Kapitule Orderu Orła Białego, nie miał takich wątpliwości Prezydent Rzeczypospolitej. Pani Minister, dziękuję w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z całego serca za te wszystkie lata pracy dla Polski, za te wszystkie lata tworzenia i współtworzenia polskiej kultury, polskiej muzyki. I proszę o jeszcze. Bo wiem, że Pani Profesor teraz, kiedy zdecydowała się już zakończyć tę aktywną, instytucjonalną działalność zawodową, m.in. zrobiła to po to, by móc spokojnie poświęcić się komponowaniu. Prosimy zatem o jeszcze.
Dziękuję bardzo.
Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć . Pobierz zdjęcie