Speech during the meeting with the residents of Środa Wielkopolska
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed residents of Środa Wielkopolska during a presidential visit on March 5, 2018, marking the city's historical and patriotic significance.
- Main themes
- Greater Poland Uprising of 1918, Polish national history and patriotism, General Jan Henryk Dąbrowski commemoration, local identity of Środa Wielkopolska, civic spirit and volunteerism, pro-family policy, 500+ child benefit program, demographic success, local governance, housing program Mieszkanie+, organic work and grassroots organizing, Polish statehood and independence
- Duration
- ~11 min
- Words
- 1,312
- Sentences
- 80
- Readability
- 63
- Grade
- 8.4
- Syntax
- 2.83
- Vocabulary
- 2.21
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other80 sentences in 24 paragraphs
Dear Mr. Voivode,
Dear Mr. Starost,
Dear Mr. Mayor,
Ladies and Gentlemen Members of Parliament,
Esteemed Councilors,
All Distinguished Guests,
Dear Residents of Środa Wielkopolska,
Scouts!
I am very pleased with today’s visit. I thank you very much for coming to this meeting, to this truly beautiful ‒ I would even say, dignified ‒ market in Środa Wielkopolska. The view indeed makes an impression: the Jagiellonian collegiate church, which has watched over your city for years.
But I began my visit today here, in your county, from Winna Góra and from the grave of General Jan Henryk Dąbrowski located in the chapel there. And with emotion, I laid a presidential wreath, recalling the words of our national anthem, which we just sang here, in the market.
Mr. Mayor spoke about the Greater Poland Uprising of 1918. But there were indeed earlier Greater Poland uprisings, the first of which ‒ in 1806 ‒ ended with the first great success. The second ‒ in 1918 ‒ finally ended with a free and independent Poland, with Greater Poland liberated by you. And I bow my head, for we must realize that Środa Wielkopolska ‒ then simply called Środa ‒ had at that moment several thousand residents. From those few thousand, volunteers formed four companies, that is, a battalion and one company.
What an effort it was – on one hand – for the city, but on the other – what spirit there was here, that so many people volunteered to fight for liberation, for a free Poland, for Poland to be here after years of Prussian partition. After years of organic work – all that is so characteristic of Greater Poland, of your character, of you. Calm work at the grassroots. After years of organizing civic life – that Polish life, which was indeed so vibrant here, also in Środa. At the right moment, they took up arms ‒ and they won. Thanks to that effort, thanks to that blood, Poland returned to the map of Europe, returned to the map of the world.
And they fought not only here, under Środa Wielkopolska – they also fought near Zbąszyń, and even near Kcynia. Far from here ‒ to liberate Greater Poland, so that Poland could be reborn and could be whole with its most important lands, with its heart. For the heart of the Republic, of the Polish state is Greater Poland with its Poznań, Gniezno, with its Środa Wielkopolska – the city of assemblies. As Mr. Mayor said, for 300 years, it was here that the most important matters not only of Greater Poland were decided ‒ here the most important matters of the Republic were decided. For there were only two such assemblies that were significant: the Środa and Kraków assemblies. So people gathered here from practically all over Poland to deliberate on what policy the Republic should pursue.
Środa has been and is an important city of the Republic. It has been and is a city that has always been prosperous. Why? Because capable, hardworking people lived here. Also because it has an excellent location – always on an important trade route. It was here that merchants and craftsmen were. That is why, among other things, there were assemblies here. Because many roads intersected here.
And look today at your city – practically all the buildings are renovated. The city looks beautiful – clean, tidy. This is indeed Greater Poland, this is the heart of Greater Poland. I must tell you that Środa really looks beautiful. When you drive through the city, you can see that it is well-kept. You can see that you care. You can see that everything here is treated with care.
And what is well known, as Mr. Mayor also mentioned – the excellent results in terms of demographics. Chapeau bas – really, ladies and gentlemen, applause! Because this is primarily also courage, especially among the young – to have children. But this means that there is work, that one can live normally, that there is a perspective for preschool, for support in childcare. This also indicates that good policy is being implemented.
And I want to say one thing with satisfaction: I am very pleased that ‒ in addition to the fact that local authorities are pursuing a pro-family policy ‒ the Polish state has finally begun to implement a solid pro-family policy. One that is tangibly felt by parents raising children. Especially by large families, where – we know well – it is always harder. Most of these families have more modest conditions precisely because they are large families.
You here are pursuing a policy for large families, but the 500+ program is also a powerful support and also allows for calm thinking about the future, allows for calm development. I hope that such a policy will continue to be implemented, that I will also be able to join it, even through the Mieszkanie+ program. I believe that it will give a large part of young people in Poland a chance for housing, where they can live freely and develop as a family. That they will be secured in this regard. You know very well that this is also extremely important.
Ladies and gentlemen, I have a huge request in connection with the centenary of regaining independence. This is indeed a very important year for us. A year in which we commemorate this centenary – its good and tragic, difficult moments. But above all, I would like us to remember the heroes – also those who are often not known throughout Poland, who are not like General Dąbrowski, but are your local heroes.
But without their heroism, without the heroism of the Greater Poland insurgents from Środa, without the heroism of those who volunteered for the Legions of Marshal Piłsudski and General Haller, without those who fought in defense of Poland in 1920 and in other places, when the borders of the Republic were being formed – without those individual heroic acts, there would be no great victory. Because it was the sum of the heroism of many people that contributed to it.
I would like you to remember your local heroes in school. I ask the directors, the teaching staff, and the teachers to do so. I would like you to discuss this with the students, to go to the graves of your heroes, perhaps to erect plaques, or maybe to plant oaks in their honor. To do something that will be remembered. So that the next generations of young people will come there with their parents and parents will be able to show: “Look, here 10, 20, 30 years ago we planted an oak for the centenary of Poland regaining independence.”
I would like you to commemorate this, as it serves to build attitudes. Just as I thank you for taking care of your cemetery, where the Greater Poland insurgents and those who were murdered by the Germans during World War II rest. You take care of it, it is very nice, you remember your heroes. But I kindly ask that this year be a year of particular care, a year of special celebration ‒ to be remembered. So that you create attitudes here that are most needed by the Republic.
Thank you for contributing so beautifully to the building of Poland with your daily work. I believe, ladies and gentlemen, that it will develop, that we will live in Poland at an increasingly higher level. This is my great goal: for the Polish family to have better living conditions, for wages to be higher, for there to be benefits for families, for – as I said – effective and wise pro-family policy to be pursued. Because for me, this means a modern state, that is, a state that cares for its citizens, because then they also care for it.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowny Panie Wojewodo,
Szanowny Panie Starosto,
Szanowny Panie Burmistrzu,
Panie i Panowie Posłowie,
Szanowni Państwo Radni,
Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,
Drodzy Mieszkańcy Środy Wielkopolskiej,
Harcerze!
Bardzo się cieszę z tej dzisiejszej wizyty. Bardzo Państwu dziękuję, że zechcieliście przyjść na to spotkanie, na ten rzeczywiście piękny ‒ powiedziałbym, wręcz dostojny – rynek w Środzie Wielkopolskiej. Jest tak, że ten widok rzeczywiście robi wrażenie: jagiellońskiej kolegiaty, która od lat czuwa nad Waszym miastem.
Ale moją wizytę dzisiaj tutaj, w Waszym powiecie, rozpocząłem od Winnej Góry i od znajdującego się tam w kaplicy grobu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. I ze wzruszeniem złożyłem prezydencki wieniec, przypominając sobie właśnie słowa naszego hymnu narodowego, który przed chwilą też tutaj, na rynku, odśpiewaliśmy.
Pan Burmistrz mówił o powstaniu wielkopolskim 1918 roku. Ale przecież wcześniej było niejedno powstanie wielkopolskie, z których pierwsze ‒ to z 180 6 roku ‒ zakończyło się pierwszym wielkim sukcesem. To drugie ‒ w 1918 roku ‒ zakończyło się wreszcie wolną i niepodległą Polską, z Wielkopolską w składzie wyzwoloną przez Was. I chylę czoła, bo trzeba sobie uświadomić, że Środa Wielkopolska ‒ zwana wtedy po prostu Środą ‒ miała w tamtym momencie kilka tysięcy mieszkańców. Z tych kilku tysięcy ochotnicy sformowali cztery kompanie, czyli batalion i jedną kompanię.
Jaki to był wysiłek – z jednej strony – dla miasta, ale z drugiej – jaki tutaj był duch, że tylu ludzi zgłosiło się ochotniczo, by walczyć o wyzwolenie, o wolną Polskę, o to, by Polska była tutaj po latach pruskiego zaboru. Po latach pracy organicznej – tym wszystkim, co tak charakterystyczne dla Wielkopolski, dla Waszego charakteru, dla Was. Spokojnej pracy u podstaw. Po latach organizowania życia obywatelskiego – tego polskiego, co przecież tutaj, także w Środzie, było tak żywe. W odpowiednim momencie chwycili za broń ‒ i zwyciężyli. Dzięki temu wysiłkowi, dzięki tej krwi Polska wróciła na mapę Europy, wróciła na mapę świata.
A przecież walczyli nie tylko tutaj, pod Środą Wielkopolską – walczyli też pod Zbąszyniem, a nawet pod Kcynią. Daleko stąd ‒ po to, by wyzwolić Wielkopolskę, by Polska mogła być odrodzona i mogła być cała ze swoimi najważniejszymi ziemiami, ze swoim sercem. Bo przecież sercem Rzeczypospolitej, państwa polskiego jest Wielkopolska z jej Poznaniem, Gnieznem, z jej Środą Wielkopolską – miastem sejmików. Jak mówił Pan Burmistrz, przez 300 lat właśnie tutaj decydowały się najważniejsze sprawy nie tylko Wielkopolski ‒ tu się decydowały najważniejsze sprawy Rzeczypospolitej. Bo tylko dwa takie sejmiki były istotne: średzki i krakowski. Więc tutaj zjeżdżali się ludzie praktycznie z całej Polski, by radzić na temat tego, jaką politykę powinna prowadzić Rzeczpospolita.
Środa była i jest ważnym miastem Rzeczypospolitej. Była i jest miastem, które zawsze było zasobne. Dlaczego? Dlatego że mieszkali tutaj zdolni, pracowici ludzie. Również dlatego że ma znakomite położenie – od zawsze na ważnym szlaku handlowym. To tutaj byli kupcy, rzemieślnicy. To dlatego m.in. były tutaj sejmiki. Dlatego że właśnie tu przecinało się wiele dróg.
I popatrzcie dzisiaj na swoje miasto – praktycznie wszystkie budynki są odnowione. Miasto pięknie wygląda – czysto, schludnie. To jest właśnie Wielkopolska, to jest serce Wielkopolski. Muszę Wam powiedzieć, że Środa naprawdę pięknie wygląda. Gdy się przejeżdża przez miasto, widać, że jest ono zadbane. Widać, że nie dbacie. Widać, że tutaj jest wszystko traktowane po gospodarsku.
No i to, co jest znane, o czym powiedział też Pan Burmistrz – znakomite wyniki, jeżeli chodzi o demografię. Chapeau bas – naprawdę, proszę Państwa, oklaski! Bo to przede wszystkim także i odwaga, zwłaszcza młodych – mieć dzieci. Ale to oznacza, że jest praca, że można normalnie żyć, że jest perspektywa na przedszkole, właśnie na wsparcie w opiece nad dziećmi. To świadczy także o tym, że jest realizowana dobra polityka.
I jedną rzecz chcę powiedzieć z satysfakcją: cieszę się ogromnie, że ‒ oprócz tego, iż władze lokalne prowadzą politykę prorodzinną ‒ polskie państwo wreszcie zaczęło prowadzić solidną politykę prorodzinną. Taką, która jest wymiernie odczuwalna przez rodziców wychowujących dzieci. Zwłaszcza przez rodziny wielodzietne, gdzie – przecież dobrze wiemy – zawsze jest trudniej. Większość tych rodzin ma skromniejsze warunki właśnie przez to, że są to rodziny duże.
Wy tutaj prowadzicie politykę dla dużych rodzin, ale jednak program 500+ też jest potężnym wsparciem i też pozwala spokojnie myśleć o przyszłości, pozwala spokojnie się rozwijać. Mam nadzieję, że taka polityka będzie nadal realizowana, że także ja będę mógł się do niej przyłączać, chociażby poprzez program Mieszkanie+. Wierzę, że dużej części młodych ludzi w Polsce da on szansę na mieszkanie, w którym będą mogli swobodnie żyć i właśnie się rozwijać rodzinnie. Że będą pod tym względem zabezpieczeni. Doskonale Państwo wiedzą, że to także niezwykle ważne.
Proszę Państwa, mam ogromną prośbę w związku ze stuleciem odzyskania niepodległości. To rzeczywiście bardzo ważny dla nas rok. Taki rok, w którym wspominamy to stulecie – jego dobre i tragiczne, trudne momenty. Ale przede wszystkim chciałbym, żebyśmy pamiętali o bohaterach – także o tych, którzy bardzo często nie są znani na całą Polskę, nie są jak gen. Dąbrowski, tylko są Waszymi lokalnymi bohaterami.
Ale bez ich bohaterstwa, bez bohaterstwa powstańców wielkopolskich ze Środy, bez bohaterstwa tych, którzy zgłosili się do Legionów marsz. Piłsudskiego i gen. Hallera, bez tych, którzy walczyli w obronie Polski w 1920 roku i w innych miejscach, gdy formowały się granice Rzeczypospolitej – bez tych pojedynczych bohaterskich postaw nie byłoby tego wielkiego zwycięstwa. Bo złożyła się na nie suma bohaterstwa wielu ludzi.
Chciałbym, żebyście o Waszych lokalnych bohaterach pamiętali w szkole. Proszę o to dyrektorów, kadrę pedagogiczną i nauczycieli. Chciałbym, żeby Państwo rozmawiali na ten temat z uczniami, żebyście poszli na groby Waszych bohaterów, może wmurowali tablice, a może posadzili dęby ku ich czci. Żebyście zrobili coś, co zostanie zapamiętane. By przyszły tam następne pokolenia ludzi młodych z rodzicami i rodzice będą mogli pokazać: „Patrz, tutaj 10, 20, 30 lat temu zasadziliśmy dąb na stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości”.
Chciałbym, żebyście to upamiętniali, bo służy to budowaniu postaw. Tak jak dziękuję, że dbacie o Wasz cmentarz, na którym spoczywają powstańcy wielkopolscy i ci, którzy zostali zamordowani przez Niemców w czasie II wojny światowej. Dbacie o niego, jest bardzo ładny, pamiętacie o swoich bohaterach. Ale bardzo proszę, by ten rok był rokiem szczególnej dbałości, szczególnej celebracji ‒ by został zapamiętany. Żebyście w ten sposób tworzyli tutaj postawy, takie jakie najbardziej są potrzebne Rzeczypospolitej.
Dziękuję, że się na co dzień swoją pracą tak pięknie do budowy Polski przyczyniacie. Wierzę w to, proszę Państwa, że będzie się rozwijała, że będziemy żyli w Polsce na coraz wyższym poziomie. To jest mój wielki cel: żeby polska rodzina miała lepsze warunki życia, by wynagrodzenia były wyższe, żeby były świadczenia dla rodzin, żeby – tak jak powiedziałem – była prowadzona skuteczna i mądra polityka prorodzinna. Bo to dla mnie oznacza nowoczesne państwo, czyli takie państwo, które dba o swoich obywateli, bo wtedy oni także o nie dbają.
Dziękuję bardzo.