The speech of the president at the National Congress of Delegates of the NSZZ "Solidarity"
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the 28th National Delegates' Congress of NSZZ Solidarity in November 2016, honoring the union's 35-year legacy and its role in Poland's freedom struggle.
- Main themes
- NSZZ Solidarity anniversary, workers' rights and dignity, Polish freedom struggle, trade union history, Lech Kaczyński legacy, communist-era persecution, pension system reform, social solidarity, democratic freedoms, historical memory
- Duration
- ~27 min
- Words
- 3,207
- Sentences
- 101
- Readability
- 35
- Grade
- 16.0
- Syntax
- 3.62
- Vocabulary
- 2.16
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other101 sentences in 27 paragraphs
Esteemed Prime Minister,
Honorable Ministers,
Mr. Chairman of the National Commission of NSZZ "Solidarity",
High Presidium of the National Delegates' Congress of NSZZ "Solidarity",
Esteemed Chairpersons,
Esteemed Delegates,
And also All Distinguished Guests of the National Congress of the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity",
I wholeheartedly congratulate the honored – the honored people of Solidarity. I have told all of you that I thank you for all these years – years of service to Solidarity, years of service to humanity, years of service to Poland, years of social activity often with dedication in times that are rightly past, also with the risk of persecution, arrests, all of that which – as you remember perfectly well – threatened those who had freedom in their hearts and who fought for that freedom and during that struggle did not hesitate to support their neighbors as well.
Thank you for the invitation here, to the 28th National Delegates' Congress of the Union. The 28th Congress, but this year marks 35 years since that first memorable National Delegates' Congress of the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity" in September and October 1981. The first independent and self-governing trade union, independent from the communist authorities in a country that was then behind the Iron Curtain. The Congress of a trade union, its delegates, but in fact a great, multi-million movement of Poles who demanded freedom, and above all demanded dignity – dignity in everyday life, dignity in work, dignity in life, and freedom. Freedom of speech, freedom of assembly, all of that which was not present at that time, all of that which had been taken away from Poles for decades. That freedom, which was paid for with blood – the blood of the Indomitable Soldiers who fought for a truly free Poland, the blood of the workers of Poznań in 1956, the blood of the workers of the Tri-City and Szczecin in 1970, the blood of the workers of Płock, Radom, Ursus, and other cities in 1976, and the persecutions that continued against those who – as I just said – simply wanted dignity and freedom, which is a fundamental human right.
Thank you for this invitation as Andrzej Duda, a supporter of Solidarity, but I also thank you for this invitation as Andrzej Duda, President of the Republic of Poland. Andrzej Duda, who once, years ago, although not so long ago, had the honor of closely cooperating with one of the great figures of Solidarity – with President Professor Lech Kaczyński. A man of Solidarity not only because he had that very solidarity towards his neighbor, solidarity in the sense of that freedom, solidarity in the sense that Pope John Paul II spoke of, that it is a solidarity that means "one with another," "together." Solidarity that thus meant dedication to the issues of workers, to the issues of humanity, to helping those who were threatened, those who were to be excluded, those who were persecuted. He cooperated in this solidarity with people who later created Solidarity in times when it did not yet exist. But later he became involved in this great social and trade union movement and – as you remember perfectly well – he was indeed the vice-chairman of your Union.
Lech Kaczyński, already as President of the Republic of Poland, was present in October 2008 at the National Delegates' Congress of NSZZ "Solidarity," which took place in Wadowice. He was then present in the subsequent difficult times for the Union. Because if someone asks what times are difficult for the Union, it is certainly those times when those for whom the Union exists – workers, ordinary people, including those who have already retired – begin to face a situation in which their rights are taken away, a situation in which they are deprived of benefits that they were primarily convinced they would receive. That is, when their previous conditions change to their detriment. President Professor Lech Kaczyński announced then, in October 2008, that he would not agree to the law on bridge pensions proposed by the then government of the Civic Platform and PSL, which worsened the pension conditions for workers, introducing – as the President said at that time and as he later wrote in his presidential veto – unjust conditions, conditions that unjustly differentiated workers in our country. The President defended the pension system at that time and fulfilled his commitment that he made to you then. He submitted a request for reconsideration of the law, because that is indeed what a veto is called in constitutional terms. It was considered in the Sejm – and what? And of course, the ruling majority at that time, namely the Civic Platform and the Polish People's Party, voted against the veto, that is, for the re-enactment of the law. But the then left also voted for it – and unfortunately, that law was re-enacted, meaning the veto, as one of the few vetoes submitted by President Lech Kaczyński, was rejected.
Of course, the consequence of this was those unfavorable changes in the pension system, but later that same authority went even further. Later that authority raised the retirement age to 67 for all workers in Poland – women, men – regardless of the fact that union members from virtually all trade union centers protested, and above all you protested – the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity." Although ordinary people, including those who are not unionized, were against it, it was not possible at that time to stop those unfavorable, worsening changes in the pension system, because the parliamentary majority was what it was.
Later, when after years the presidential campaign of 2015 came, the restoration of the previous retirement age, its reduction was one of the basic demands. Not only the demands made by you, by the Trade Union "Solidarity," but also by other unions, but it was a demand made by ordinary people. As you remember perfectly well, I was then a candidate in those elections, the candidate who decided to meet with Poles where they live. And I traveled from city to city, not only through the big cities but also through the smaller ones, through those centers that very often – unfortunately contemptuously – both the previous rulers and part of the media referred to as Poland B. In a sense, one could say that indeed it was that Poland that they had forgotten about, it was that Poland that found itself in a decidedly worse situation, that Poland where there was the highest unemployment, that Poland where people had the lowest wages, that Poland from which the most not only young people but generally people of working age were leaving for abroad, seeking their chance. Everywhere there, people demanded a reduction in the retirement age, the restoration of what they considered to be an elementary substrate of their freedom within the democracy they still believed in, despite the strange outcome of the previous local elections.
I committed then – both before them and before you – that this retirement age would be lowered. I say this today with satisfaction, because I made that commitment then, and you as a trade union made an agreement with me, even though I was only a candidate and even though the main media said that I would not win those elections. It turned out differently. Time showed that the elections were victorious, and our agreement, which we made then, which I signed together with the current chairman Piotr Duda in the presence of the current Prime Minister Beata Szydło, is a binding agreement for me, an agreement that we are jointly fulfilling – because it happened that society, protesting against the previous eight years of government, made a completely different choice. It chose to power in the Republic the then still in the presidential and parliamentary election campaign opposition. Giving us the chance to show whether we can fulfill our commitments, including those commitments made to Solidarity.
I wanted to sincerely thank you today from this place, having this unique opportunity, for the trust you have bestowed upon us, and to confirm once again that these commitments will be progressively fulfilled. And I want to say with pride that they are being fulfilled, because not long ago, just two weeks ago, a law reducing the retirement age was passed by the Sejm, which I had previously submitted as a project.
Ladies and Gentlemen, this was one of the demands that were included in that agreement, one of the commitments, but there were also others. There were other commitments: pro-family, pro-social, pro-worker, because it was a package for Polish society and for the Polish family – and they are being fulfilled. The Polish government, the government of Prime Minister Beata Szydło, cooperating with me as President, introduced the 500+ Program, which has now been reaching Polish families raising children for several months. I probably do not need to tell you what this program means especially in those areas of our country where there are still low wages, where there is very often no work, where families live modestly. Everywhere I go today and where I meet people, there are always those who come to thank for this very 500+ Program. Of course, it is nice to receive thanks, but I treat it as our simply fulfilled commitment. And I also wanted to thank from this place for the extremely efficient and wise preparation and implementation of this program by the minister for family affairs present here with us, Mrs. Elżbieta Rafalska and her collaborators – Madam Minister, thank you!
Ladies and Gentlemen, but that agreement then speaking about social issues is not only the 500+ Program, it is also other forms of support for Polish society. We then wrote in that agreement about those who live the hardest, about those who are marginalized, about those who very often feel excluded. It is also a matter of support for seniors, it is also the Free Medicines for Seniors Program introduced by the government of Prime Minister Beata Szydło, which started this activity towards those who today have low pensions and who do not always enjoy good health, often due to their age, have health problems. This program is meant to help them.
These are other elements of support for Polish families, the Housing+ Program currently being prepared by the government – already in the process of implementation and negotiations with local governments throughout Poland – which is primarily aimed at helping young families obtain their first apartment and in this sense to become independent: to have their own place, to be able to develop, to see this chance for their development also in our country. So this is everything that both the government of Prime Minister Szydło and the current parliamentary majority, as well as I, the President of the Republic, care about the most. To raise the average standard of living of our compatriots, to ensure that young people in Poland stop saying that there is no chance for them here and that therefore they must go abroad. This is a whole series of actions and plans that are being implemented by the Polish government. It is a matter of the dignity of work also related to wages. This is why the decision of the government of Madam Prime Minister was made, also in consultation with the Social Dialogue Council, to achieve the highest minimum wage in history so far. A minimum wage that is even higher than that which was demanded by trade unions. As you know, the minimum wage from January 1 of next year will be 2,000 PLN. As you know perfectly well, at the same time, a basic minimum hourly rate of 13 PLN was also introduced – a rate to which an additional payment for night work will be added.
These are all the undeniable merits of the government in fulfilling these commitments contained in that agreement. This is the introduction of a social clause into public procurement, so that it is taken into account whether the employer employs people on employment contracts or employs them on so-called junk contracts. I do not like that name; they are simply contracts of another kind, but such that do not guarantee the employee the protection they should have, do not guarantee the employee stability of employment, and therefore do not guarantee the employee the basic comfort that everyone who has a family to support, who has children, who wants to live normally, with dignity, wants to have.
Ladies and Gentlemen, I speak of all this, I remind you of all this with pride, because it is for me not only the fulfillment of the demands of Solidarity in the sense of the demands made by the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity." But it is also for me the fulfillment of the demands of solidarity in the broadest sense of the word – solidarity that the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity" has carried in its idea and in the hearts of its members from the very beginning. That which I have spoken of: a solidary Poland, a solidary society, a power that is in solidarity with society, in short, that which is for me the most important element of community – social community, state community, national community.
We may differ in our views, in many points, and of course in Poland we have different opinions on these matters, but in most cases, particularly regarding the issues I mentioned, our beliefs are similar. I hope that there are not many people in Poland who would want the average person in society to live without dignity. I hope that there are not many people in Polish society who would not want their fellow countrymen to be able to function normally, so to speak, not to starve, that there are no hungry children in Poland, that there are no families in Poland who cannot make ends meet. These are the fundamental issues. These are the fundamental issues also within the framework of the social market economy, as stated in the Polish Constitution; it is also about sustainable development, which is mentioned in the Polish Constitution, and about creating conditions in accordance with the principle of equal opportunities.
Equal opportunity as much as possible for everyone, equal opportunity as much as possible across our entire country. And finally, ladies and gentlemen, this is a very important thing that has also been restored precisely at the same time when these significant political changes occurred related to the results of last year's elections, namely the establishment and constitution of the Social Dialogue Council ‒ a completely new body for social dialogue at the state level. This dialogue, which, when making changes in the state, when arranging social matters, when considering labor issues, primarily in this statutory sense, is of fundamental character ‒ a dialogue between the government, employers, and representatives of employees.
I have the honor, as the President of the Republic of Poland, to some extent to patronize this Council, but on the other hand, I also have my representative in this Council, and when I see such a need – for which I thank you – I can participate in the meetings of this Council and I also try to take part in them. Ladies and gentlemen, in a state that is to be a state of social justice, in a state that is to be a state of solidarity, in a state that is to be, therefore, a state of social market economy, and thus also of fair distribution of goods, social dialogue is of fundamental importance. I am glad that this dialogue is being conducted, I hope that it will continue to be successfully conducted in our country, I hope that we will also improve it wherever we can assess that it is not perfect. So, in short: that we will talk to each other and that we will be able to sometimes establish, and sometimes simply understand each other's positions, even if there are discrepancies. Because that is how it is in life, that probably not every issue can be fully agreed upon, but what is important is to conduct this dialogue.
And I, standing here today before you and thanking you for that trust, once again commit that the implementation of the provisions mentioned in our agreement will continue. Because I have only just under a year and a half of my term behind me, and it will continue; the term of the President of the Republic lasts five years. I hope that the Polish government ‒ the government of Prime Minister Beata Szydło, the government of Law and Justice ‒ and the parliamentary majority will continue this direction in accordance with the program of Law and Justice. I deeply believe that in our country, good pro-social, pro-state, and pro-worker changes will continue to occur. Such changes that we call good change. I believe that these will be wise changes that will ultimately lead to an increase in the prosperity of Polish society, which will also lead to an increase in the significance of our country on the international stage. To the fact that our voice on that stage will also count ‒ in the sense that it will be taken into account.
I would like to sincerely thank all of you for all these years of work for Poland, I would like to thank you once again for the support you have given me, and I would like to once again emphasize from the bottom of my heart that I remember my President, President Professor Lech Kaczyński, I remember that he was a man of Solidarity. Ladies and gentlemen, the President is a role model for me, the President was in some sense my teacher, I drew abundantly from everything he told me about Solidarity, about the people of Solidarity, and about what it means to be truly a solidary Poland, what it means for power to be in solidarity with society, and what it means to have a social market economy, that is, an economy that constitutes a just state.
I deeply believe that as the President of the Republic, I will be able, together with the Polish government and with the Trade Union "Solidarity," which has such a great and beautiful tradition, which is our Polish pride, where the word "Solidarity" today in the world really means "Poland," because it is unequivocally associated with it. And we are all immensely proud of it, and every time we talk about what kind of country we are, we say that we are a country of Solidarity and that we want to carry these principles of Solidarity, this ethos of Solidarity with us also in the international space. I deeply believe that we will be able to carry out these good changes in the Republic together.
Once again, I sincerely thank you, I wish you a successful Congress, I thank you for all these years of caring for what is most important for Solidarity as a trade union: for the rights of workers, for the dignity of workers, and thus also for the dignity of the Republic. Because workers constitute the majority of our citizens. Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowna Pani Premier,
Szanowni Państwo Ministrowie,
Panie Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”,
Wysokie Prezydium Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”,
Szanowni Państwo Przewodniczący,
Szanowni Państwo Delegaci,
A także Wszyscy Dostojni Goście Zjazdu Krajowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”,
Z całego serca gratuluję odznaczonym – odznaczonym ludziom Solidarności. Wszystkim Państwu powiedziałem, że dziękuję za te wszystkie lata – lata służby dla Solidarności, lata służby dla człowieka, lata służby dla Polski, lata działalności społecznej często z oddaniem w czasach słusznie minionych, także z ryzykiem prześladowań, aresztowań, tego wszystkiego, co – jak Państwo doskonale pamiętają – groziło wtedy ludziom, którzy wolność mieli w sercu i którzy o tę wolność walczyli i w trakcie tej walki nie wahali się wspierać także swoich bliźnich.
Dziękuję za zaproszenie tutaj, na 28. Krajowy Zjazd Delegatów Związku. Zjazd 28., ale to w tym roku mija 35 lat od tego pierwszego pamiętnego Krajowego Zjazdu Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” we wrześniu i październiku 1981 roku. Pierwszego niezależnego i samorządnego, niezależnego od władz komunistycznych związku zawodowego w kraju, który był wtedy za żelazną kurtyną. Zjazdu związku zawodowego, jego delegatów, ale tak naprawdę wielkiego, wielomilionowego ruchu Polaków, którzy żądali wolności, a przede wszystkim żądali godności – i tej godności w życiu codziennym, i tej godności pracy, i tej godności życia, i wolności. Wolności słowa, wolności zgromadzeń, tego wszystkiego, czego w tamtych czasach nie było, tego wszystkiego, co od dziesięcioleci już było Polakom odebrane. Tej wolności, która była okupiona krwią – krwią Żołnierzy Niezłomnych, którzy walczyli o prawdziwie wolną Polskę, krwią robotników Poznania w 1956 roku, krwią robotników Trójmiasta i Szczecina w 1970 roku, krwią robotników Płocka, Radomia, Ursusa i innych miast w 1976 roku i prześladowaniami, które cały czas trwały wobec tych, którzy – tak jak powiedziałem przed momentem – chcieli po prostu godności i wolności, czyli tego, co jest podstawowym prawem człowieka.
Dziękuję za to zaproszenie jako Andrzej Duda, sympatyk Solidarności, ale dziękuję za to zaproszenie także jako Andrzej Duda, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Andrzej Duda, który kiedyś, przed laty, choć nie tak bardzo dawno, miał ten zaszczyt, że blisko współpracował z jednym z wielkich ludzi Solidarności – z panem prezydentem profesorem Lechem Kaczyńskim. Człowiekiem Solidarności nie tylko dlatego, że miał tę właśnie solidarność wobec swojego bliźniego, solidarność w znaczeniu tej wolności, solidarność w tym znaczeniu, o jakim mówił Ojciec Święty Jan Paweł II, że to jest solidarność, która oznacza „jeden z drugim”, „razem”. Solidarność, która oznaczała zatem oddanie sprawom robotników, sprawom człowieka, pomocy tym, którzy byli zagrożeni, tym, których chciano wykluczyć, tym, których prześladowano. Współpracował w ramach tej solidarności z ludźmi, którzy potem tworzyli Solidarność w czasach, kiedy jej jeszcze nie było. Ale później zaangażował się w ten wielki ruch społeczny i związkowy i – jak Państwo doskonale pamiętają – był przecież wiceprzewodniczącym Waszego Związku.
Lech Kaczyński już jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej był obecny w 2008 roku w październiku na Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność”, to było w Wadowicach. Był wtedy obecny już w kolejnych dla Związku trudnych czasach. Bo jeżeli ktoś pyta, jakie czasy są trudne dla Związku, to z całą pewnością są to te czasy, gdy tych, dla których Związek istnieje – pracowników, zwykłych ludzi, także tych, którzy już zakończyli pracę – zaczyna spotykać sytuacja, w której odbierane są im prawa, sytuacja, w której są oni pozbawiani świadczeń, co do których byli przede wszystkim wcześniej przekonani, że je otrzymają. Czyli wtedy, kiedy zmienia im się na niekorzyść dotychczasowe warunki. Pan prezydent profesor Lech Kaczyński zapowiedział wtedy, w październiku 2008 roku, że nie zgodzi się na proponowaną przez ówczesny rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u ustawę o emeryturach pomostowych, pogarszającą warunki emerytalne pracowników, wprowadzającą – jak to wtedy mówił Pan Prezydent i jak później napisał w swoim prezydenckim wecie ‒ warunki niesprawiedliwe, warunki w nieuprawniony sposób różnicujące pracowników w naszym kraju. Pan Prezydent bronił wtedy systemu emerytalnego i zrealizował swoje zobowiązanie, które wówczas wobec Państwa podjął. Złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie ustawy, bo tak w istocie w sensie konstytucyjnym nazywa się weto. Było ono rozpatrywane w Sejmie – i co? I oczywiście większość wówczas rządząca, czyli Platforma Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe, głosowała przeciwko wetu, czyli za ponownym uchwaleniem ustawy. Ale zagłosowała za tym także i ówczesna lewica ‒ i niestety, ale ta ustawa została ponownie uchwalona, czyli weto, jako jedno z nielicznych wet zgłoszonych przez pana prezydenta Lecha Kaczyńskiego, zostało odrzucone.
Oczywiście następstwem tego były te niekorzystne zmiany w systemie emerytalnym, ale później ta sama władza posunęła się jeszcze dalej. Później ta władza podwyższyła wiek emerytalny do 67. roku życia wszystkim właściwie pracownikom w Polsce – kobietom, mężczyznom ‒ niezależnie od tego, że protestowali związkowcy w zasadzie wszystkich central związkowych, a przede wszystkim Państwo protestowali – Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Mimo że byli przeciwko temu zwykli ludzie, także ci, którzy nie są zrzeszeni w związkach, nie dało się wówczas tych niekorzystnych, pogarszających warunki zmian w systemie emerytalnym zatrzymać, bo większość parlamentarna była taka, jaka była.
Później, gdy po latach przyszła kampania prezydencka 2015 roku, przywrócenie poprzedniego wieku emerytalnego, jego obniżenie było jednym z podstawowych postulatów. Nie tylko postulatów zgłaszanych przez Państwa, przez Związek Zawodowy „Solidarność”, a także i przez inne związki, ale to był postulat zgłaszany przez zwykłych ludzi. Jak Państwo doskonale pamiętają, byłem wtedy kandydatem w tych wyborach, tym kandydatem, który postanowił się spotkać z Polakami tam, gdzie oni mieszkają. I pojechałem od miasta do miasta, nie tylko poprzez te miasta wielkie, ale także poprzez te miasta mniejsze, przez te ośrodki, o których bardzo często ‒ niestety pogardliwie ‒ i przedtem rządzący, i część mediów mówiła, że to jest Polska B. W jakimś sensie można powiedzieć, że rzeczywiście była to ta Polska, o której oni zapomnieli, była to ta Polska, która znalazła się w zdecydowanie gorszej sytuacji, ta Polska, gdzie było największe bezrobocie, ta Polska, gdzie ludzie mieli najniższe wynagrodzenia, ta Polska, z której najwięcej nie tylko młodych ludzi, ale w ogóle ludzi w tym wieku, w którym mogli pracować, wyjeżdżało za granicę, szukając swojej szansy. Wszędzie tam ludzie domagali się obniżenia wieku emerytalnego, przywrócenia im tego, co uważali za także elementarny substrat swojej wolności w ramach demokracji, w którą cały czas wierzyli, mimo dziwnego wyniku wcześniejszych wyborów samorządowych.
Zobowiązałem się wtedy ‒ i przed nimi, i przed Państwem ‒ do tego, że ten wiek emerytalny zostanie obniżony. Mówię to dzisiaj z satysfakcją, bo podjąłem wtedy to zobowiązanie, a Państwo jako związek zawodowy zawarli ze mną umowę, mimo że byłem tylko kandydatem i mimo że główne media mówiły, że ja tych wyborów nie wygram. Okazało się inaczej. Czas pokazał, że wybory okazały się zwycięskie, a nasza umowa, którą wtedy zawarliśmy, którą podpisałem razem z obecnym tutaj panem przewodniczącym Piotrem Dudą w obecności obecnej tutaj pani premier Beaty Szydło, jest dla mnie umową wiążącą, umową, którą wspólnie wykonujemy ‒ bo stało się tak, że społeczeństwo, protestując przeciwko poprzednim ośmiu latom rządów, dokonało zupełnie innego wyboru. Wybrało do władzy w Rzeczypospolitej ówczesną jeszcze w kampanii wyborczej prezydenckiej i parlamentarnej opozycję. Dając nam szansę do tego, abyśmy pokazali, czy potrafimy zrealizować swoje zobowiązania, także te zobowiązania podjęte wobec Solidarności.
Chciałem z całego serca dzisiaj z tego miejsca, mając tę jedyną w swoim rodzaju okazję, podziękować za to zaufanie, którym nas obdarzyliście, i potwierdzić jeszcze raz, że te zobowiązania będą sukcesywnie realizowane. I chcę powiedzieć właśnie z dumą, że one są realizowane, albowiem nie tak dawno, zaledwie dwa tygodnie temu, została uchwalona przez Sejm, złożona przeze mnie wcześniej jako projekt, ustawa obniżająca wiek emerytalny.
Szanowni Państwo, to był jeden z postulatów, które były zawarte z tym porozumieniu, jedno ze zobowiązań, ale były także i inne. Były inne zobowiązania: prorodzinne, prospołeczne, propracownicze, bo to był pakiet dla polskiego społeczeństwa i dla polskiej rodziny ‒ i one są realizowane. Polski rząd, rząd pani premier Beaty Szydło, współpracując ze mną jako Prezydentem, wprowadził Program 500+, który w tej chwili trafia już od dobrych kilku miesięcy do polskich rodzin wychowujących dzieci. Chyba nie muszę Państwu mówić, co ten program znaczy zwłaszcza właśnie w tych obszarach naszego kraju, w których są cały czas jeszcze niskie wynagrodzenia, w których bardzo często nie ma pracy, w których rodziny skromnie żyją. Wszędzie tam, gdzie dzisiaj jeżdżę i gdzie spotykam się z ludźmi, zawsze są tacy, którzy przyjdą za ten właśnie Program 500+ podziękować. Oczywiście to miłe przyjąć podziękowanie, ale ja to traktuję jako nasze po prostu zobowiązanie, które zostało zrealizowane. I chciałem także podziękować z tego miejsca za niezwykle sprawne i mądre przygotowanie i realizację tego programu obecnej tutaj z nami na sali pani minister ds. rodziny, pani Elżbiecie Rafalskiej i jej współpracownikom – Pani Minister, dziękuję!
Szanowni Państwo, ale to porozumienie wtedy mówiące o sprawach społecznych to nie tylko Program 500+, to także inne formy wsparcia dla polskiego społeczeństwa. Myśmy wtedy w tym porozumieniu pisali o tych, którym żyje się najtrudniej, o tych, którzy są zmarginalizowani, o tych, którzy bardzo często czują się wykluczeni. To także kwestia wsparcia dla seniorów, to także wprowadzony przez rząd pani premier Beaty Szydło Program Darmowych Leków dla Seniorów, który rozpoczął tę działalność w kierunku tych, którzy tak naprawdę mają dzisiaj niskie emerytury, a którzy nie zawsze cieszą się dobrym zdrowiem, często w związku z tym, w jakim są wieku, mają z tym zdrowiem problemy. To właśnie im ma pomagać ten program.
To inne elementy wsparcia dla polskiej rodziny, to przygotowywany w tej chwili przez rząd ‒ już w trakcie realizacji i w trakcie negocjacji, rozmów z samorządami w całej Polsce ‒ Program Mieszkanie+, który ma przede wszystkim pomóc młodym rodzinom w uzyskaniu pierwszego mieszkania i w tym znaczeniu w usamodzielnieniu się: żeby mieli własny kąt, żeby mogli się rozwijać, żeby dostrzegali tę szansę na swój rozwój również w naszym kraju. Czyli to wszystko, na czym zarówno rządowi pani premier Szydło, jak i obecnej większości parlamentarnej, jak i mnie, Prezydentowi Rzeczypospolitej, zależy najbardziej. Na tym, żeby podnieść przeciętny poziom życia naszych rodaków, na tym, żeby młodzi ludzie w Polsce przestali mówić, że tu nie ma dla nich szansy i że w związku z tym muszą wyjeżdżać za granicę. To cały szereg działań i planów, które są przez polski rząd realizowane. To kwestia godności pracy związanej także z wynagrodzeniami. To stąd decyzja rządu Pani Premier podjęta także w ramach konsultacji z Radą Dialogu Społecznego, aby doprowadzić do najwyższej w historii do tej pory płacy minimalnej. Płacy minimalnej, która jest wyższa nawet, niż ta, która była postulowana przez związki zawodowe. Jak Państwo wiedzą, płaca minimalna od 1 stycznia przyszłego roku będzie wynosiła 2 tys. zł. Jak Państwo doskonale wiedzą, jednocześnie wprowadzono także podstawową najniższą stawkę godzinową w wysokości 13 zł ‒ stawkę, do której doliczany będzie dodatek za pracę w nocy.
To są wszystkie te niewątpliwe zasługi rządu w realizacji tych właśnie zobowiązań zawartych w tamtej umowie. To wprowadzenie klauzuli społecznej do zamówień publicznych, tak aby było uwzględniane to, czy pracodawca zatrudnia ludzi na umowy o pracę, czy też zatrudnia ich na tzw. umowy śmieciowe. Nie lubię tej nazwy, są to po prostu umowy innego rodzaju, ale takie, które nie gwarantują pracownikowi tej ochrony, którą powinien on mieć, nie gwarantują pracownikowi także i stabilności stosunku pracy, nie gwarantują pracownikowi w związku z tym tego podstawowego komfortu, jaki chce mieć każdy, kto ma na utrzymaniu rodzinę, kto ma dzieci, kto chce na co dzień normalnie, właśnie godnie żyć.
Szanowni Państwo, mówię o tym wszystkim, przypominam o tym wszystkim z dumą, dlatego że to jest dla mnie nie tylko realizacja postulatów Solidarności w znaczeniu postulatów zgłaszanych przez Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Ale to jest dla mnie także realizacja postulatów solidarności w tym najszerszym tego słowa znaczeniu ‒ solidarności, którą Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” od samego początku niesie w swojej idei i w sercach swoich członków. Tego właśnie, o czym powiedziałem: solidarnej Polski, solidarnego społeczeństwa, władzy solidarnej ze społeczeństwem, czyli krótko mówiąc tego, co jest dla mnie najistotniejszym także elementem wspólnoty – wspólnoty społecznej, wspólnoty państwowej, wspólnoty narodowej.
Możemy się różnić w poglądach, w wielu punktach i oczywiście w Polsce się w tych poglądach różnimy, ale w większości przypadków akurat w tych sprawach, o których mówiłem, przekonania mamy podobne. Mam nadzieję, że nie ma w Polsce wielu ludzi, którzy chcieliby, żeby przeciętnie w społeczeństwie ludzie nie mieli godnego życia. Mam nadzieję, że nie ma wielu ludzi w polskim społeczeństwie, którzy nie chcieliby, żeby ich rodacy mogli normalnie funkcjonować, żeby – krótko mówiąc – nie przymierali głodem, żeby w Polsce nie było głodnych dzieci, żeby w Polsce nie było rodzin, które nie mogą związać końca z końcem. To są te kwestie podstawowe. To są te kwestie podstawowe także w ramach społecznej gospodarki rynkowej, o których stanowi polska Konstytucja, to także zrównoważony rozwój, o którym mowa w polskiej Konstytucji, to stwarzanie warunków zgodnie z zasadą równych szans.
Równa szansa w miarę możliwości dla każdego, równa szansa w miarę możliwości na całym obszarze naszego kraju. I to wreszcie, proszę Państwa, bardzo ważna rzecz, która także została przywrócona akurat również i w tym samym czasie, w którym dochodziło do tych istotnych zmian politycznych związanych z wynikami zeszłorocznych wyborów, a mianowicie powstanie i ukonstytuowanie Rady Dialogu Społecznego ‒ zupełnie nowego ciała, dialogu społecznego na poziomie państwowym. Tego dialogu, który przy dokonywaniu zmian w państwie, który przy układaniu spraw społecznych, który przy rozpatrywaniu spraw pracowniczych, przede wszystkim w tym znaczeniu ustawowym, ma charakter podstawowy ‒ dialogu pomiędzy rządem, pracodawcami i przedstawicielami pracowników.
Mam ten zaszczyt, że jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej z jednej strony w jakimś sensie patronuję tej Radzie, ale z drugiej strony także mam w tej Radzie swojego przedstawiciela i w sytuacji, gdy widzę taką potrzebę – za co dziękuję – mogę uczestniczyć w obradach tej Rady i staram się również brać w nich udział. Szanowni Państwo, w takim państwie, które ma być państwem sprawiedliwości społecznej, w takim państwie, które ma być państwem solidarnym, w takim państwie, które ma być w związku z tym państwem także i społecznej gospodarki rynkowej, a więc i również uczciwego podziału dóbr, dialog społeczny ma fundamentalne znaczenie. Cieszę się, że ten dialog jest prowadzony, mam nadzieję, że będzie on nadal w naszym kraju prowadzony z powodzeniem, mam nadzieję, że będziemy go także udoskonalali wszędzie tam, gdzie jeszcze możemy oceniać, że on doskonały nie jest. A więc krótko mówiąc: że będziemy ze sobą rozmawiali i że będziemy umieli w dyskusji czasem ustalić, a czasem po prostu zrozumieć swoje stanowiska nawzajem, nawet jeżeli będą rozbieżności. Bo tak to jest w życiu, że pewnie nie każdą sprawę da się do końca uzgodnić, ale ważne jest to, żeby ten dialog prowadzić.
I ja, stojąc tutaj dzisiaj przed Państwem i dziękując za tamto zaufanie, jeszcze raz się zobowiązuję, że realizacja tych postanowień, o których jest mowa w naszej umowie, będzie kontynuowana. Bo ja mam za sobą dopiero niecałe półtora roku kadencji i będzie ona trwała nadal, kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej to pięć lat. Mam nadzieję, że także polski rząd ‒ rząd pani premier Beaty Szydło, rząd Prawa i Sprawiedliwości ‒ i większość parlamentarna będą ten kierunek kontynuowały zgodnie także z programem Prawa i Sprawiedliwości. Wierzę w to w związku z tym głęboko, że w naszym kraju będą nadal zachodziły dobre prospołeczne, propaństwowe i propracownicze zmiany. Takie zmiany, które my nazywamy dobrą zmianą. Wierzę w to, że będą to zmiany mądre, które w efekcie będą prowadziły do wzrostu zamożności polskiego społeczeństwa, które będą prowadziły także i do wzrostu znaczenia naszego kraju na arenie międzynarodowej. Do tego, że nasze zdanie na tej arenie także będzie się liczyło ‒ w tym znaczeniu, że będzie ono uwzględniane.
Chciałem wszystkim Państwu bardzo serdecznie podziękować za te wszystkie lata pracy dla Polski, chciałem Państwu podziękować jeszcze raz za to udzielone mi poparcie i chciałem jeszcze raz z całego serca podkreślić, że pamiętam o moim Prezydencie, o panu prezydencie profesorze Lechu Kaczyńskim, pamiętam o tym, że był on człowiekiem Solidarności. Szanowni Państwo, Pan Prezydent jest dla mnie wzorem, Pan Prezydent w jakimś sensie był moim nauczycielem, czerpałem garściami z tego wszystkiego, co mówił mi o Solidarności, o ludziach Solidarności, i o tym, co to znaczy Polska prawdziwie solidarna, co to znaczy władza solidarna ze społeczeństwem i co to znaczy społeczna gospodarka rynkowa, czyli taka gospodarka, która stanowi sprawiedliwe państwo.
Głęboko w to wierzę, że jako Prezydent Rzeczypospolitej będę w stanie razem z polskim rządem i ze Związkiem Zawodowym „Solidarność”, który ma tak wielką i piękną tradycję, który jest naszą polską dumą, gdzie to słowo „Solidarność” dziś na świecie tak naprawdę oznacza „Polska”, bo tak się ono jednoznacznie kojarzy. I wszyscy jesteśmy z niego ogromnie dumni i ile razy mówimy o tym, jakim jesteśmy krajem, to mówimy, że jesteśmy krajem Solidarności i że te zasady Solidarności, ten etos Solidarności chcemy nieść ze sobą także w tej przestrzeni międzynarodowej. Wierzę głęboko w to, że te dobre zmiany w Rzeczypospolitej uda nam się wspólnie przeprowadzić.
Jeszcze raz bardzo serdecznie Państwu dziękuję, życzę udanego Zjazdu, dziękuję za te wszystkie lata dbania o to, co dla Solidarności jako związku zawodowego najważniejsze: o prawa pracowników, o godność pracowników, a w związku z tym także i o godność Rzeczypospolitej. Bo właśnie pracownicy stanowią większość naszych obywateli. Dziękuję.