The speech of the President of the Republic of Poland at a meeting with the residents of the Kalisz County.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed residents of Kalisz County at a public meeting in Kalisz market square on June 3, 2024, ahead of the 35th anniversary of Poland's 1989 elections.
- Main themes
- Local development and investment, history of Kalisz, Polish statehood and national identity, 1989 elections anniversary, fall of communism, Solidarity movement, local government achievements, civic pride, Poland's geopolitical history, regional governance
- Duration
- ~39 min
- Words
- 4,677
- Sentences
- 278
- Readability
- 62
- Grade
- 8.5
- Syntax
- 2.86
- Vocabulary
- 1.89
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other278 sentences in 49 paragraphs
Thank you very much. Thank you very much. I sincerely thank you for such an extraordinarily kind and pleasant welcome. I also thank Mr. President very much.
Esteemed Madam Minister, Madam Member of Parliament, Esteemed Members of Parliament, Honorable Mr. President, Honorable Mr. Chairman, All Distinguished Guests, Residents of Kalisz, Residents of the Kalisz region, Residents of Greater Poland, All Esteemed Ladies and Gentlemen!
I am very grateful that you have chosen to spend this Monday afternoon to meet with me here in Kalisz, indeed in the beautifully presented Kalisz market square. My first words to Mr. President, as I got out of the car, were: “Well, it is indeed very charming here with you.” I must say that the market makes a charming impression.
I am very pleased, Mr. President, Mr. Chairman, Esteemed Councilors, that here in Kalisz, this historical opportunity created by the development of Poland and the very pro-local government policy implemented over the last eight, almost nine years, is reflected in the good use of these opportunities and resources by local authorities, by city authorities, by you, Mr. President, and by your collaborators. As the President of the Republic of Poland, I thank you for this from the bottom of my heart.
Ladies and Gentlemen!
Just a moment ago, we were discussing with Mr. President, among other things, development and future investments that I hope will soon mark a new era in the history of Kalisz. And Mr. President said: “We are fighting to ensure that we are not pushed aside, that we are not a provincial city.” I smiled and said: “Mr. President, you have been a provincial city on the map of the Roman Empire and the rest of the lands in the 2nd century AD as a provincial city of the Roman Empire far, far from the borders of the empire, yet on the map as the only city in Poland.”
At that time on the Ptolemaic map, when no one was probably thinking about most other Polish cities and in most places where Polish cities are today, there were probably forests and swamps, Kalisz existed and was a center of life, a center of trade noted by contemporary merchants and travelers on the amber route. And this is indeed a great and extremely proud history of Kalisz. The Republic has existed for over 1050 years, but Kalisz has certainly existed for over 1800 years. And that indeed makes a huge impression.
And I will say this: it is a commitment. Of course – on one hand – Kalisz and the people of Kalisz, and the authorities of Kalisz, but on the other hand – above all, it commits the authorities of the Republic. And I want to emphasize this with all my strength. Care for Kalisz as the heart of Poland, as a city that has its great contribution and its great – I would say – fundamental place in the history of our nation, and then our statehood. This is one of the absolutely most important threads that must be addressed in the context of the development of the Republic.
Ladies and Gentlemen, we are currently in the midst of a great debate, one could boldly say: also a great struggle. It is somewhat political. It is a very important moment – as I said – certainly in the history of Kalisz, but also this year, and in our recent history. Tomorrow we will mark 35 years since 1989, since those memorable elections on June 4, which were simply a plebiscite: whether Poles still want to live in a country governed by communists, by a power indicated from Moscow, by a power that received orders from Moscow to execute? Do Poles want to live in a country where they will decide for themselves, just as the people of Solidarity wanted and fought for?
It was a plebiscite because I remember those elections in 1989 well – I was 17 years old then. Together with the current Minister Wojciech Kolarski, we were running around distributing leaflets and fighting for representatives of the Solidarity civic committees to win those elections, to achieve the best possible results. We both supported Jan Rokita – I remember well. I even had a T-shirt that said: “Vote for Jan Rokita.” But we believed in a great victory and we believed in a breakthrough. We believed that a new area was opening up before us, even though we were only 17 years old.
And so it happened. It happened because people in Poland truly wanted it. The will of the Polish people over the decades, often marked by blood, became a fact, and that decision made in 1989 at the ballot boxes, walked – as some say – trampled to the ballot boxes by our compatriots, turned out to be the foundation for the later fall of the Berlin Wall, the fall of communism, the fall of the empire of evil, namely the Soviet Union. Yes, I have no doubts about that.
Of course, history is not that simple; it is more complicated, it is complex. It is also great international politics. It is figures like Ronald Reagan, Margaret Thatcher, but of course also our Saint John Paul II, who through gradual political actions aimed to break this iron curtain, to bring down the Soviet Union and to achieve victory for freedom. But here, on this land, people stood firm, not fearing imprisonment, not fearing punishment, not fearing persecution.
And yet many were affected. And yet many with a wolf ticket could not finish their studies in the previous decades, and yet many sat in prison, and yet many were interned back in the not-so-distant year of 1981 and later. Also those who were imprisoned sentenced by communist courts, by the communist judiciary. All of this ended in a great victory, which we must not forget and which we celebrate.
Was everything good over these 35 years? Of course, not everything was good. Of course, there were moments that could have been better utilized – certainly they could have been. We have another anniversary – the anniversary of the overthrow of the government of Jan Olszewski in 1992. That was a great historical opportunity to accelerate our honest and fair development, to wrest power from the communists primarily over money, over the Polish banking system. That did not succeed then.
It did not succeed then and – unfortunately – the shadow of post-communism still follows us today in all those press titles that try to dictate to Poles who can govern in Poland and who cannot. Who governs in a certain way, that is democracy, and who governs in another way, that is not democracy, which – as we all know – is an obvious nonsense, because we go to the polls, we vote, and what is the result of the elections is the result of our will. We have seen this many times over the past years. Poland is a truly democratic country, with an increasingly solid and strong democracy. The election results show this. The changes in power show this. The increasing turnout also shows this.
I am here to appeal to you for turnout. Please go to the upcoming elections to the European Parliament. That is just a few days away. It is important that we show as Poles that European matters also interest us. And it is important that we choose our representatives well for the European Parliament.
I want you to – and I ask for this – go to the presidential elections. Because in 14 months I will end my mission and hand over the office of the President of the Republic to someone whom you will choose. I want it to be someone who is elected with a strong mandate. This is very much needed in Poland today. Please go to the elections. Please vote. Let the turnout be over 70 percent, that is even higher than it was in the previous presidential elections. Although that one seemed record-breaking. But let it be even higher.
Let whoever receives this mandate also be able to say on the international stage: “Please, with a turnout of 70 percent, so many millions of my fellow citizens voted for me. I am a seriously elected President in democratic elections, honest and fair.” This is what we must strive for with all our might. Each of us who has the right to vote – the active right to vote – can go and vote. And I ask you to do this in both elections. But really in every election, because it is a matter of responsibility for Poland that must be taken into our own hands.
And I ask for one more thing. Please, always, before you drop your ballot into the box – and more precisely, before you mark your candidate – think about the interest of the Republic. Always and everywhere, the one you choose, I ask that they be someone you are convinced will represent the interest of the Republic – whether it will be the President, whether it will be a member of parliament, whether it will be a senator, or a member of the European Parliament. Whether it will be someone here, in local government at the city level or at the county level, or at the voivodeship level in local elections. Please always think about how that person will represent the interest of the Republic – the public interest. Because that is the most important issue.
Today we are members of great communities. We are members of the North Atlantic Alliance, we are members of the European Union. We are celebrating the 25th anniversary of our membership in NATO this year. And the 20th anniversary of our presence in the European Union. What do we have from this? Thanks to NATO – primarily security. Frequently guaranteed by successive presidents of the United States who came to our country and said: “Yes, we guarantee you security through the United States Army, which has been stationed here in Poland since 2016.” There are American troops, there are other allies of ours.
We are also present, bearing witness that we not only receive security but also carry it to our allies, to our neighbors. Just as we carry it to Latvia, where our soldiers are present today; just as we carry it to Romania, where our soldiers are also present; just as within the European Union, our pilots and crew members carry it, for example, in Sicily, where they perform patrol and observation missions as part of protection against illegal migration and human trafficking. But within the framework of the European Union mission. All of this builds our security, and we participate in it.
But please always remember that every international community is a conglomerate of interests. Because every state has its interests, and every nation has its interests. And it is the duty of every responsible authority to take care of the interests of its own nation and its own country. This is fundamental and absolutely the most important thing. Number one and once again number one. And indeed – ladies and gentlemen – everyone who has ever represented Poland on the international stage and did not have in mind only and exclusively their own private interest, some career or money, knows perfectly well that only then do you act and only then do you have the respect of those with whom you cooperate, and those with whom – yes! – sometimes you also struggle, because they represent the interests of their countries and nations. And you have to represent yours. Only then are you respected. If you do not represent the interests of your country and nation – you have no respect. You are used to fulfill other interests, often in exchange for various kinds of Judas silver.
Please always choose credible people in elections – those whom you know and see are truly working for Poland, for us, because this is fundamentally important, also within the framework of the European Union. Yes, it is a community, but this community is evolving. Yes, but in this community there are powerful interests – the interests of the big, the interests of the large, but also the interests of the small, but strong. Because there is no shortage of small but strong entities in the European Union – politically strong, strong with their various connections, also family connections, but above all financial ones, various kinds of solutions. Also certain international agreements, in which various state bodies have functioned for decades, sometimes even for centuries.
But we – ladies and gentlemen – are one of those large ones. And let everyone remember that. We are not the largest country in the European Union, we do not belong to the largest, but we belong to the large. Poland has 322,000 square kilometers, it is the largest country in Central Europe. And there are 38 million of us. Our voice matters. And we have our significance.
I thank you and I also thanked Mr. President in recent days, handing him a state decoration for service to his fellow citizens in local government – on the Day of Local Government. I thanked him for the good use of European funds.
Yes, ladies and gentlemen, please go to other countries in Central Europe and compare how Poland looks today and how others are doing. See how many expressways, highways have been built in recent years, how many places have been renovated, how many cities, how many market squares, how many towns. In how many villages new infrastructure has appeared, how many schools have been renovated, how many gymnasiums have been built. How many people today can educate themselves at an increasing number of new universities with ever better facilities.
Esteemed Ladies and Gentlemen!
In a large part, these are European funds, EU money. But we must say clearly: they were not given to us just so that we could simply develop Poland and enjoy the fact that our Poland is developing. Of course, that is the most important thing for us. But in fact, they were also given to us because we are 38 million consumers who work, earn money, and buy. They buy, that is, they spend – that is, they also buy what is produced in other countries in Western Europe, in the wealthiest countries of the European Union. They buy cars, they buy goods, they buy food, they buy everything.
You know very well which countries the largest existing supermarket chains in Poland come from. You know perfectly well that the biggest, the strongest ones are not Polish; they are from other countries of the European Union, sometimes geographically distant from Poland. Is it good that they are here? Yes, it is good that they are here. Is it good that they do business? Yes, it is good that they do business. Let them do it. Honestly, everyone has the right to do business. That is what the European Union is about. I encourage all our entrepreneurs: if someone has potential, strength, feels power in their business, please pursue foreign expansion, please develop also in other countries. Please go further, please earn, so that we can also earn for Poland in other countries. This is very important. This is also what our common European interest is about.
These common European interests are being realized here by our partners from the European Union. They earn here, they earn on us, also thanks to the funds they have invested here. So this is not a gift. These are not money that we received for the proverbial "thank you." No, no, no – these are funds that they, to a significant extent, take back. It is also no secret that – considering who builds these largest investments, who implements them, and who makes money on these constructions – a huge portion of these EU funds also leaves Poland, because they are received by European companies that have the right to compete in our market. I encourage all my compatriots to also compete in European markets. I kindly ask you to gather your strength, have courage, and go – we are a large nation in the heart of Europe.
We are in a really good economic situation today. Let those of you who are older – that is, those of my age – recall 1989, that moment 35 years ago. What was our Poland like then? How did we live back then? How much did we earn? How many dollars – according to the then black market exchange rate – could one earn monthly, and how much can one earn today according to the rates from currency exchange offices? This cannot even be compared. We are indeed at a European level today – we can say that with confidence. There are countries in Western Europe that we have already surpassed in terms of economic development and standard of living.
Yes, I must tell you: I am proud. Much of this has happened in the last nine years, during which I have been the President of the Republic and when I support, as much as I can, all these processes that lead to raising the quality and standard of living in Poland. To how it was – perhaps you no longer remember – in 2015, when I was running my presidential campaign, people asked me to bring their children back from abroad. Today, no one asks for that anymore. Those who wanted to have returned. No one is forced to stay outside the borders because there is no work in Poland. There is work in Poland. There are opportunities in Poland. One can earn in Poland. One can develop in Poland. One can run a business in Poland. We must vote in such a way – ladies and gentlemen – in the elections, so that all this not only remains but that there is real development.
We just talked here a moment ago with the President and the Chairman about investments. Yes, today Kalisz needs a fast train. Yes – which is to be built as part of the major investment that is the Central Communication Port and the development of the related railway infrastructure. It is essential to connect Kalisz with the capital of the province, that is, Poznań, and Warsaw. So that you can travel freely, so that business can travel, so that one can quickly get to the capital – both the provincial and the national one – so that one can quickly get to the airport.
You will see how this will immediately translate here into the number of new factories, various business ventures being established. People will come, especially if the modernization of national road 25 is realized, along with the bypass of Kalisz, as well as road S11. These are the investments that must be realized in the coming years, and we must fight for them. This is what we must demand. We cannot allow them to be abandoned. Because if they are abandoned, others will catch up and will try to make up for what we have managed to achieve in a very accelerated pace recently.
Because Poland has developed excellently over the last few years. We had high economic growth. People achieved high incomes in Poland. Companies in Poland functioned vigorously – even despite the coronavirus pandemic. Most survived, managed thanks to a risky but ultimately wise and very necessary policy. Because it was possible to save jobs. That was a fundamental issue – absolutely fundamental.
We must fight for the right to make sovereign decisions in Poland. And this is no joke in the context of the upcoming elections to the European Parliament. To maintain our sovereignty, so that our representatives in European institutions do not allow the European system to be changed, so that we do not become a federation in which we will be marginalized and in which our voice will be taken away. In which we will be deprived of the right to decide about ourselves. That others will be able to decide for us what should be in our country and what should not. We absolutely cannot agree to this, because no self-respecting European nation can agree to something like that. And we are part of a great community of European nations, Christian nations since the baptism of Poland, since the times of Mieszko I.
And we must respect our sovereignty, which we regained in 1989, our independence, which we also – in the full sense of the word – regained in 1989. Because what is there to say about independence when the authorities were imposed from Moscow and controlled from Moscow? And that was the case, and all the older ones know it well. It cannot be that someone else controls our authorities, and the people in power agree to it. Especially those people in power who represent us in European institutions or in the European Parliament.
So I ask you to go to the elections and to choose, thinking about the Republic. Because in this Republic is your interest – the greatest one – in ensuring that it is safe, that it is prosperous, that there is a high standard of living here, and that you can decide about yourselves, your affairs, your future, and the future of your children. I greatly ask for this – as the President of the Republic – in every subsequent election, starting with the upcoming ones. Please always keep this in mind. Because today we are fighting to realize what will push us forward, what will allow us to develop even more dynamically than before, what will allow us to build our own security, which we will also be able to guard to the greatest extent on our own.
I do not say this by accident. I have in mind the entire Central Communication Port. I have talked with generals – including those from the great NATO armies – and they all say: "This airport is essential if you want to receive quick and massive assistance if needed." Because the largest planes must land, many of them must land. There must be large logistics and transshipment centers, there must be space to gather and unload everything. There must be the possibility of guarding this, watching over the sky, and so on, and so forth. Everything that is necessary to ensure security, and above all, to ensure military support.
So CPK is not just trade. CPK is not just tourism. CPK is not just a window to the world, although, of course, I will be happy if I can fly from this area between Kalisz and Warsaw to the farthest corners of the world, to Australia, to New Zealand – places where today Polish planes do not fly directly from Poland. I deeply believe that they will fly, that we will realize these investments, and that you will be able to get here quickly. That you will hardly have time to start reading a book before you will have to get off at CPK, because the fast train will deliver you to your destination so quickly.
Is this impossible? Ladies and gentlemen, it is possible. Recently, servile journalists mocked me in the media for saying that there will be more and more private planes in Poland. Ladies and gentlemen, I deeply believe that Poland will be safe, prosperous, and that there will be more and more private planes in it. 92,000 private flights were recorded in Germany two years ago. Official data states: 92,000. Can you imagine how many planes there are? Just look at how many airports there are there, including small airports primarily serving private traffic. And also for security, for emergency services, for various services, fire brigades – those who need to provide assistance if necessary.
Yes, this is a modern state. Yes, this is a prosperous state. More and more communication, more and more opportunities, greater accessibility. It is not just a train stop; it is also an airport stop. And there is no doubt that this is how the future will look. And all experts clearly show that the number of air connections in developing Poland will increase year by year, and the demand for flights will grow year by year. Poles will travel more and more around the world, and more and more people will come to us – I have no doubt about that.
That is why a firm policy of our Polish investments is needed. Why should a great airport only be in Berlin? Why should it only be built in Vienna, and not between Kalisz and Warsaw? Why should there only be fast trains there? Because what – because we are becoming more competitive? Because our competition is dangerous? Because our ports, if we expand them, will have greater transshipment capacities than in neighboring countries? Exactly that is what we need to do, because we have such possibilities. And that is exactly what an ambitious state should realize. And we are a developing state. I ask you, when going to the elections, to vote for the fact that we need this.
The Prime Minister recently said that he wants to build a new dam, a security line on the border. Please, I support strengthening the eastern border. Absolutely yes. But, ladies and gentlemen – hold on! – this is also the border of the European Union and the Schengen area. I kindly ask – if Europe is to be protected by us from illegal migration, from a hybrid attack on the border of the European Union, then let it contribute to this. Because I see no reason why Poles should pay only from their own pockets.
We can pay from our own pockets for the development of local roads with our government money, just as the United Right government has done over the past years, providing local governments with funds they have never seen – precisely for the development of local roads. So that Poland can gain efficient communication, so that people can get to work, to school with dignity, so that there are decent living conditions. Yes, all this can be realized with our money. Yes, modern vehicles for volunteer and State Fire Services can be purchased with our money. Yes, because it serves us primarily.
But if we are to defend the borders, then let them be defended at a shared cost, not just at Poland's cost. Please go to Brussels – and seek funds, let Brussels contribute to this. And this is what Polish Members of the European Parliament, whom you will soon elect in the elections, should fight for. So I ask you to go.
Everyone says that in these European elections there will be low turnout because people are not interested. I kindly ask you to prove them wrong. To show with your presence at the polls next Sunday that it is exactly the opposite, that Poles are interested, that they care about the future of Poland in a united Europe as a sovereign, independent state, as a national state. And that you care about Europe as a Europe of homelands. Homelands! About the Europe we entered 20 years ago and about which we decided in a referendum back then. Please go and show that. Please vote for people with political experience and those who understand what Poland and Polish interests mean. And who primarily have Polish interests in mind, not others, because that is absolutely the most important issue.
I leave you in the hands of my long-time collaborator, Minister Wojciech Kolarski. And I thank you for today’s meeting. Thank you for coming. Thank you for taking the time this Monday afternoon, actually early evening, to be here with me and to listen to these few words that I have to say.
Thank you from the bottom of my heart and I wish you all the best – for Kalisz, for you personally, for Greater Poland, for the entire Republic. Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję. Bardzo serdecznie Państwu dziękuję za takie niezwykle życzliwe i miłe powitanie. Dziękuję bardzo też Panu Prezydentowi.
Wielce Szanowna Pani Minister, Pani Poseł, Wielce Szanowni Panie i Panowie Posłowie, Szanowny Panie Prezydencie, Szanowny Panie Przewodniczący, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Mieszkańcy Kalisza, Mieszkańcy ziemi kaliskiej, Mieszkańcy Wielkopolski, Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!
Bardzo dziękuję, że zechcieliście Państwo poświęcić to poniedziałkowe popołudnie na spotkanie ze mną tutaj u siebie, w Kaliszu, rzeczywiście na pięknie prezentującym się kaliskim rynku. Pierwsze moje słowa do Pana Prezydenta, jak wysiadłem z samochodu, były: „No, jest tutaj, u Państwa, niezwykle uroczo”. Rzeczywiście muszę powiedzieć, że rynek robi urocze wrażenie.
Bardzo się cieszę, Panie Prezydencie, Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo Radni, że tutaj, w Kaliszu, ta szansa dziejowa, jaką stwarza rozwój Polski i jaką stwarzała bardzo prosamorządowa polityka realizowana przez ostatnich osiem, prawie dziewięć lat, znajduje swoje odbicie w dobrym wykorzystaniu tych możliwości i środków przez władze lokalne, przez władze miejskie, przez Pana Prezydenta, przez jego współpracowników. Jako Prezydent Rzeczypospolitej – dziękuję za to z całego serca.
Szanowni Państwo!
Rozmawialiśmy przed momentem z Panem Prezydentem między innymi o rozwoju, o przyszłych inwestycjach, które – mam nadzieję – w najbliższym czasie wyznaczą nową cezurę w historii Kalisza. I Pan Prezydent powiedział: „Walczymy o to, żeby nie zepchnięto nas, żebyśmy nie byli prowincjonalnym miastem”. Ja się uśmiechnąłem i mówię: „Panie Prezydencie, byliście od dosyć dawna prowincjonalnym miastem na mapie Imperium Rzymskiego i reszty ziem w II wieku naszej ery jako miasto prowincjonalne Cesarstwa Rzymskiego daleko, daleko od granic cesarstwa, a jednak na mapie jako jedyne miasto w Polsce”. ( oklaski )
Wtedy na ptolemejskiej mapie, kiedy o większości innych polskich miast nikt pewnie jeszcze nie myślał i w większości miejsc, gdzie dzisiaj są polskie miasta, zapewne rozciągały się puszcze i bagna, Kalisz istniał i stanowił centrum życia, centrum handlu odnotowane przez ówczesnych kupców, przez podróżników na bursztynowym szlaku. I to jest rzeczywiście wielka i niezwykle chlubna historia Kalisza. Rzeczpospolita liczy sobie ponad 1050 lat, ale Kalisz liczy sobie z całą pewnością ponad 1800 lat. I to rzeczywiście robi ogromne wrażenie.
I powiem, tak: to zobowiązuje. Oczywiście – z jednej strony – Kalisz i kaliszan, i władze Kalisza, ale z drugiej strony – przede wszystkim zobowiązuje władze Rzeczypospolitej. I to chcę z całą mocą podkreślić. Dbałość o Kalisz jako serce Polski, jako miasto, które ma swój wielki wkład i swoje wielkie – powiedziałbym – fundamentalne miejsce w historii w ogóle naszego narodu, potem naszej państwowości. To jeden z absolutnie najistotniejszych wątków, jakie muszą być poruszane w aspekcie rozwoju Rzeczypospolitej.
Proszę Państwa, jesteśmy w tej chwili w trakcie wielkiej debaty, śmiało można powiedzieć: także i wielkiej walki. Ona poniekąd jest polityczna. Jest bardzo ważny moment – tak jak powiedziałem – na pewno w historii Kalisza, ale także i w tym roku, i w naszej ostatniej historii. Jutro będziemy mieli 35 lat od 1989 roku, od tamtych pamiętnych wyborów 4 czerwca, które były po prostu plebiscytem: czy Polacy dalej chcą żyć w kraju zarządzanym przez komunistów, przez władzę wskazywaną z Moskwy, przez władzę, która odbierała z Moskwy polecenia do wykonania? Czy Polacy chcą żyć w kraju, w którym sami będą o sobie decydowali, tak jak chcieli tego i jak walczyli o to ludzie Solidarności?
To był plebiscyt, bo tamte wybory 1989 roku dobrze pamiętam – miałem wtedy 17 lat. Razem z obecnym tutaj Ministrem Wojciechem Kolarskim biegaliśmy wtedy, roznosząc ulotki i walcząc o to, by przedstawiciele komitetów obywatelskich Solidarności zwyciężyli w tych wyborach, osiągnęli jak najlepsze wyniki. Wspieraliśmy wtedy obaj Jana Rokitę – pamiętam dobrze. Ja nawet miałem taką koszulkę: „Głosuj na Jana Rokitę”. Ale wierzyliśmy w wielkie zwycięstwo i wierzyliśmy w przełamanie. Wierzyliśmy w to, że otwiera się przed nami jakiś nowy obszar, chociaż mieliśmy tylko 17 lat.
I tak się stało. Tak się stało dlatego, że ludzie w Polsce rzeczywiście tego chcieli. Wola Polaków na przestrzeni dziesięcioleci, okraszona niejednokrotnie krwią, stała się faktem i tamta decyzja 1989 roku podjęta przy urnach, wychodzona – jak niektórzy mówią – wydeptana do urn przez naszych rodaków, przez nas okazała się fundamentem do późniejszego upadku muru berlińskiego, upadku komunizmu, upadku imperium zła, czyli Związku Sowieckiego. Tak, ja nie mam co do tego żadnych wątpliwości.
Oczywiście historia nie jest taka prosta, jest bardziej skomplikowana, jest złożona. To również wielka międzynarodowa polityka. To takie postaci jak: Ronald Reagan, Margaret Thatcher, ale oczywiście także i nasz Święty Jan Paweł II, które stopniowymi działaniami politycznymi zmierzały wtedy do skruszenia tej żelaznej kurtyny, powalenia Związku Sowieckiego i do zwycięstwa wolności. Ale to tutaj, na tej ziemi, ludzie twardo stanęli, nie bojąc się więzienia, nie bojąc się kar, nie bojąc się prześladowań.
A przecież niejednego dotknęły. A przecież niejeden z wilczym biletem nie mógł skończyć studiów w poprzednich dziesięcioleciach, a przecież niejeden siedział w więzieniu, a przecież niejeden był internowany jeszcze wtedy w nie tak dawnym 1981 roku i później. Także ci, którzy przebywali w więzieniach skazywani przez komunistyczne sądy, przez komunistyczny wymiar sprawiedliwości. To wszystko skończyło się wielkim zwycięstwem, o którym nie wolno nam zapominać i które świętujemy.
Czy wszystko było dobrze przez te 35 lat? Oczywiście nie wszystko było dobrze. Oczywiście były momenty, które można było wykorzystać lepiej – na pewno można było. Mamy jeszcze jedną rocznicę – rocznicę obalenia rządu Jana Olszewskiego w 1992 roku. To była wielka dziejowa szansa na przyspieszenie naszego uczciwego i rzetelnego rozwoju, na wydarcie władzy komunistom przede wszystkim nad pieniędzmi, nad polskim systemem bankowym. ( oklaski ) Nie udało się to wtedy.
Nie udało się to wtedy i – niestety – to ten cień postkomunizmu ciągnie się za nami do dzisiaj we wszystkich tych tytułach prasowych, w których próbuje się dyktować Polakom, kto może w Polsce rządzić, a kto nie. Kto jak rządzi, to jest demokracja, a kto jak rządzi, to nie ma demokracji, co – jak wszyscy wiemy – jest oczywistą bzdurą, bo chodzimy do urn, głosujemy i to, co jest wynikiem wyborów, jest wynikiem naszej woli. Przekonaliśmy się o tym na przestrzeni ostatnich lat wielokrotnie. Polska jest krajem prawdziwie demokratycznym, o coraz bardziej ugruntowanej, mocnej demokracji. Pokazują to wyniki wyborów. Pokazują to zmiany władzy. Pokazuje to także rosnąca frekwencja. ( oklaski )
Jestem tutaj, żeby do Państwa zaapelować o frekwencję. Proszę, żebyście Państwo poszli do zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego. To już za kilka dni. To ważne, żebyśmy pokazali jako Polacy, że sprawy europejskie też nas interesują. I to ważne, żebyśmy do Parlamentu Europejskiego dobrze wybrali swoich przedstawicieli.
Chcę potem, żebyście Państwo – i proszę o to – poszli do wyborów prezydenckich. Bo ja za 14 miesięcy zakończę swoją misję i przekażę urząd Prezydenta Rzeczypospolitej komuś, kogo Państwo wybierzecie. Chcę, żeby był to ktoś, kto zostanie wybrany z silną legitymacją. To jest Polsce dzisiaj bardzo potrzebne. Proszę, żebyście Państwo szli do wyborów. Proszę, żebyście głosowali. Niech to będzie frekwencja ponad 70–proc., czyli jeszcze większa, niż była w poprzednich wyborach prezydenckich. Choć tamta i tak wydawała się rekordowa. Ale niech ona będzie jeszcze wyższa.
Niech ten, kto ten mandat otrzyma, będzie mógł także na arenie międzynarodowej powiedzieć: „Proszę bardzo – przy frekwencji 70–proc. zagłosowało na mnie tyle i tyle milionów moich współobywateli. Jestem poważnie wybranym Prezydentem w demokratycznych wyborach, uczciwych i sprawiedliwych”. O to trzeba zabiegać ze wszystkich sił. Każdy z nas, kto ma prawo wyborcze – czynne prawo wyborcze – może udać się i zagłosować. I proszę, żebyście Państwo to zrobili w jednych i drugich wyborach. Ale tak naprawdę w każdych, bo to kwestia odpowiedzialności za Polskę, którą trzeba brać w swoje ręce.
I proszę jeszcze o jedno. Proszę, żebyście zawsze, zanim wrzucicie kartę do urny – a ściślej mówiąc, zanim dokonacie zaznaczenia swojego kandydata czy kandydatki – pomyśleli o interesie Rzeczypospolitej. Zawsze i wszędzie ten, kogo wybieracie Państwo, proszę, żeby był tym, wobec którego Państwo jesteście przekonani, że będzie reprezentował interes Rzeczypospolitej – czy to będzie Prezydent, czy to będzie poseł, czy senator, czy poseł do Parlamentu Europejskiego. Czy to będzie ktoś tutaj, w samorządzie lokalnym na poziomie miasta czy na poziomie powiatu, czy na poziomie województwa w wyborach samorządowych. Proszę, żebyście zawsze myśleli, jak ten ktoś będzie reprezentował interes Rzeczypospolitej – interes publiczny. Bo to jest kwestia najważniejsza.
Jesteśmy dzisiaj członkiem wielkich wspólnot. Jesteśmy członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego, jesteśmy członkiem Unii Europejskiej. 25–lecie naszego członkostwa w NATO obchodzimy w tym roku. I 20–lecie naszej obecności w Unii Europejskiej. Co my z tego mamy? Dzięki NATO – przede wszystkim bezpieczeństwo. Wielokrotnie gwarantowane przez kolejnych prezydentów Stanów Zjednoczonych, którzy przybywali do naszego kraju i mówili: „Tak, gwarantujemy Wam bezpieczeństwo przez armię Stanów Zjednoczonych, która stacjonuje tutaj, w Polsce, od 2016 roku”. Są oddziały amerykańskie, są inni nasi sojusznicy.
My także jesteśmy obecni, dając świadectwo tego, że nie tylko przyjmujemy bezpieczeństwo, ale także niesiemy je do naszych sojuszników, do naszych sąsiadów. Tak jak niesiemy je na Łotwę, gdzie są obecni dzisiaj nasi żołnierze; tak jak niesiemy je do Rumunii, gdzie także są obecni nasi żołnierze; tak jak w ramach Unii Europejskiej niosą je nasi lotnicy i obsługa załóg, chociażby na Sycylii, gdzie pełnią misje patrolowe, obserwacyjne w ramach ochrony przed nielegalną migracją i handlem ludźmi. Ale w ramach misji Unii Europejskiej. To wszystko buduje nasze bezpieczeństwo, my w tym współuczestniczymy.
Ale proszę zawsze pamiętać o tym, że każda wspólnota międzynarodowa to jest konglomerat interesów. Bo każde państwo ma swoje interesy i każdy naród ma swoje interesy. I obowiązkiem każdej odpowiedzialnej władzy jest dbanie o interesy własnego narodu i własnego kraju. To jest rzecz fundamentalna i absolutnie najważniejsza. Numer jeden i jeszcze raz numer jeden. ( oklaski ) I w istocie – proszę Państwa – każdy, kto kiedykolwiek reprezentował Polskę na arenie międzynarodowej, a nie miał na względzie tylko i wyłącznie swojego własnego, prywatnego interesu, jakiejś kariery czy pieniędzy, wie to doskonale, że tylko wtedy działasz i tylko wtedy masz szacunek tych, z którymi współpracujesz, i tych, z którymi – tak! – czasem się również zmagasz, bo oni reprezentują interesy swoich krajów i narodów. A ty masz reprezentować swój. Tylko wtedy cię szanują. Jeżeli nie reprezentujesz interesu swojego kraju i narodu – nie masz szacunku. ( oklaski ) Jesteś wykorzystywany po to, żeby realizować inne interesy, bardzo często w zamian za różnego rodzaju judaszowe srebrniki.
Proszę, żebyście Państwo zawsze wybierali w wyborach ludzi wiarygodnych – takich, o których wiecie i widzicie, że pracują rzeczywiście dla Polski, dla nas, bo to ma znaczenie fundamentalne, także w ramach Unii Europejskiej. Tak, to jest wspólnota, ale ta wspólnota ewoluuje. Tak, ale w tej wspólnocie są potężne interesy – interesy wielkich, interesy dużych, ale także interesy małych, ale silnych. Bo małych, ale silnych w Unii Europejskiej nie brakuje – silnych politycznie, silnych ze swoimi różnego rodzaju koneksjami, także i rodzinnymi, ale przede wszystkim finansowymi, różnego rodzaju rozwiązaniami. Także i pewnymi porozumieniami międzynarodowymi, w których różne organizmy państwowe od dziesięcioleci, czasem nawet i stuleci funkcjonują.
Ale my – proszę Państwa – jesteśmy jednym z tych dużych. I niech każdy to pamięta. Jesteśmy nie największym krajem Unii Europejskiej, nie należymy do największych, ale należymy do dużych. Polska ma 322 tys. km kw., jest największym państwem Europy Środkowej. I jest nas 38 milionów. Nasz głos się liczy. I mamy swoje znaczenie.
Dziękuję i dziękowałem w ostatnich dniach także i Panu Prezydentowi, wręczając tydzień temu odznaczenie państwowe za służbę dla swoich współmieszkańców w samorządzie terytorialnym – w Święto Samorządu Terytorialnego. Dziękowałem za dobre wykorzystanie funduszy europejskich. ( oklaski )
Tak, proszę Państwa, proszę pojechać do innych krajów Europy Środkowej i porównać, jak wygląda dzisiaj Polska, a jak mają się inni. Zobaczyć, ile u nas w ostatnich latach powstało dróg ekspresowych, autostrad, ile zbudowaliśmy, ile miejsc zostało odnowionych, ile miast, ile rynków, ile miasteczek. W ilu wioskach pojawiła się nowa infrastruktura, ile jest odnowionych szkół, ile jest zbudowanych sal gimnastycznych. Ilu ludzi dzisiaj może się kształcić na coraz większej liczbie nowych uczelni mających coraz lepszą bazę.
Szanowni Państwo!
W ogromnej części to są fundusze europejskie, unijne pieniądze. Ale trzeba sobie powiedzieć jasno: one nie zostały nam dane tylko po to, żebyśmy po prostu rozwijali sobie Polskę i cieszyli się tym, że nasza Polska się rozwija. Oczywiście, to dla nas jest najważniejsze. Ale w istocie zostały nam dane także dlatego, że jesteśmy 38 milionami konsumentów, którzy pracują, zarabiają pieniądze i kupują. Kupują, czyli wydają – czyli kupują także to, co jest produkowane w innych krajach na zachodzie Europy, w krajach Unii Europejskiej, tych najbogatszych. Kupują samochody, kupują dobra, kupują jedzenie, kupują wszystko.
Przecież Państwo wiecie, z których krajów pochodzą największe istniejące w Polsce sieci marketów. Doskonale wiecie, że te największe, najmocniejsze nie są polskie, są z innych krajów Unii Europejskiej, czasem brzegowo w Unii Europejskiej odległych geograficznie od Polski. Czy to dobrze, że są? Tak, to dobrze, że są. Czy to dobrze, że robią interesy? Tak, to dobrze, że robią interesy. Niech robią. Uczciwie każdy ma prawo robić interesy. Na tym polega Unia Europejska. Ja zachęcam wszystkich naszych przedsiębiorców: jeżeli ktoś ma potencjał, siłę, czuje w swoim biznesie moc, proszę realizować ekspansję zagraniczną, proszę się rozwijać także i w innych krajach. Proszę iść dalej, proszę zarabiać, tak żebyśmy w innych krajach także zarabiali dla Polski. To jest bardzo ważne. Na tym właśnie polega także i nasz wspólny europejski interes.
Te wspólne europejskie interesy są tutaj realizowane przez naszych partnerów z Unii Europejskiej. Oni tutaj zarabiają, na nas zarabiają, także dzięki tym funduszom, które tutaj zainwestowali. Więc to nie jest prezent. To nie są pieniądze, które myśmy dostali za przysłowiowe „dziękuję”. Nie, nie, nie – to są pieniądze, które oni w istotnej części odbierają. Nie jest też żadną tajemnicą, że – biorąc pod uwagę to, kto buduje te największe inwestycje, kto je realizuje i kto na tych budowach zarabia pieniądze – ogromna część tych funduszy unijnych wyjeżdża także poza granice Polski, bo otrzymują je firmy europejskie, które mają prawo konkurować na naszym rynku. Zachęcam wszystkich moich rodaków także do konkurowania na rynkach europejskich. Bardzo proszę zebrać się na siłę, mieć odwagę, iść – jesteśmy dużym narodem w sercu Europy.
Jesteśmy w naprawdę dzisiaj już niezłej sytuacji gospodarczej. Niech ci starsi z Państwa – czyli tacy w moim wieku – sięgną pamięcią do 1989 roku, do tego momentu 35 lat temu. Jaka była wtedy ta nasza Polska? Jak myśmy wtedy żyli? Ile się wtedy zarabiało? Ile dolarów – według wtedy czarnorynkowego kursu – można było zarobić miesięcznie, a ile można zarobić dzisiaj według kursu z kantorów wymiany walut? Tego w ogóle nie da się porównać. Jesteśmy dzisiaj rzeczywiście na poziomie europejskim – możemy spokojnie to mówić. Są kraje zachodu Unii Europejskiej, które już wyprzedziliśmy pod względem rozwoju gospodarczego i poziomu życia.
Tak, muszę Państwu powiedzieć: jestem dumny. Wiele z tego stało się w ciągu ostatnich dziewięciu lat, kiedy ja jestem Prezydentem Rzeczypospolitej i kiedy wspieram jak mogę właśnie wszystkie te procesy, które prowadzą do podniesienia jakości i poziomu życia w Polsce. Do tego, jak było – może już Państwo nie pamiętacie – w 2015 roku, kiedy prowadziłem kampanię prezydencką, ludzie prosili mnie, żeby dzieci wróciły z zagranicy. Dzisiaj już nikt o to nie prosi. Ci, co chcieli, wrócili. Nikt już przymusowo poza granicami nie przebywa, dlatego że w Polsce nie ma pracy. W Polsce praca jest. W Polsce szansa jest. W Polsce można zarabiać. W Polsce można się rozwijać. W Polsce można prowadzić działalność. Trzeba głosować tak – proszę Państwa – w wyborach, żeby to wszystko się nie tylko utrzymało, ale żeby był prawdziwy rozwój.
Rozmawialiśmy tutaj przed chwilą z Panem Prezydentem i Panem Przewodniczącym o inwestycjach. Tak, dzisiaj Kalisz potrzebuje szybkiej kolei. Tak – która ma być budowana w ramach wielkiej inwestycji, jaką jest Centralny Port Komunikacyjny i rozwój infrastruktury kolejowej z tym związanej. Jest niezbędna, by połączyć Kalisz ze stolicą województwa, czyli Poznaniem, i Warszawą. ( oklaski ) Byście Państwo mogli podróżować swobodnie, by biznes mógł podróżować, by można było się szybko dostać do stolicy – i tej wojewódzkiej, i tej państwowej – by można było szybko się dostać do portu lotniczego.
Zobaczycie Państwo, jak to się natychmiast przełoży tutaj na liczbę coraz to kolejnych powstających zakładów, różnych przedsięwzięć biznesowych. Ludzie będą przyjeżdżali, zwłaszcza jeżeli zostanie zrealizowana modernizacja drogi krajowej 25 wraz przede wszystkim z obwodnicą Kalisza, a także droga S11. To są te inwestycje, które muszą być zrealizowane w najbliższych latach i o to trzeba walczyć. ( oklaski ) Tego się trzeba domagać. Nie możemy pozwolić na to, by zostały zarzucone. Bo jeżeli zostaną zarzucone, to inni będą nadrabiali i będą próbowali nadgonić to, co nam się udało przebyć w ostatnim czasie w bardzo przyspieszonym tempie.
Bo Polska świetnie przez ostatnie lata się rozwijała. Mieliśmy wysoki wzrost gospodarczy. Ludzie osiągali w Polsce wysokie dochody. Firmy w Polsce prężnie funkcjonowały – nawet mimo pandemii koronawirusa. Przetrwały w większości, poradziły sobie dzięki ryzykownej, ale w sumie mądrej i bardzo potrzebnej polityce. Dlatego że udało się uratować miejsca pracy. To była kwestia fundamentalna – absolutnie fundamentalna.
Trzeba walczyć o to, żebyśmy mogli sami suwerennie w Polsce podejmować decyzje. I to nie jest żart w aspekcie zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego. Żebyśmy zachowali naszą suwerenność, żeby nasi przedstawiciele w instytucjach europejskich nie pozwolili zmienić europejskiego ustroju, tak żebyśmy się stali federacją, w której będą nas marginalizować i w której zostanie nam odebrany głos. W którym zostanie nam odebrane prawo decydowania o nas. Że inni będą mogli za nas decydować, co ma być u nas, a co nie. Nie możemy się absolutnie na to zgodzić, bo żaden szanujący się naród europejski na coś takiego zgodzić się nie może. A my jesteśmy częścią wielkiej wspólnoty narodów europejskich, narodów chrześcijańskich od chrztu Polski, od czasów Mieszka I.
I musimy szanować swoją suwerenność, którą odzyskaliśmy w 1989 roku, swoją niepodległość, którą także – w tym pełnym tego słowa znaczeniu – odzyskaliśmy w 1989 roku. Bo co tu mówić o niepodległości, jak władze były narzucane z Moskwy i sterowane z Moskwy. A tak było i wszyscy starsi dobrze o tym wiedzą. ( oklaski ) Nie może być tak, że kto inny steruje naszymi władzami, a ludzie władzy się na to zgadzają. Zwłaszcza ci ludzie władzy, którzy reprezentują nas w instytucjach europejskich czy w Parlamencie Europejskim.
Więc proszę, żebyście szli do wyborów i byście Państwo wybierali, myśląc o Rzeczypospolitej. Bo w tej Rzeczypospolitej jest Państwa interes – największy – w tym, żeby była bezpieczna, w tym, żeby była zamożna, w tym, żeby był tutaj wysoki poziom życia, i w tym, żebyście to Wy mogli decydować o sobie, o swoich sprawach, o swojej przyszłości i o przyszłości swoich dzieci. Ogromnie o to proszę – jako Prezydent Rzeczypospolitej – w każdych kolejnych wyborach, poczynając od tych najbliższych. Proszę, żebyście Państwo zawsze przede wszystkim to mieli na względzie. Bo dzisiaj o to walczymy, żeby zrealizować to, co będzie nas pchało naprzód, co pozwoli nam się rozwijać jeszcze dynamiczniej niż do tej pory, co pozwoli nam zbudować własne bezpieczeństwo, które także w największym stopniu będziemy w stanie upilnować we własnym zakresie.
Nie mówię tego przez przypadek. Mam tutaj na myśli cały czas Centralny Port Komunikacyjny. Rozmawiałem z generałami – także tymi z wielkich armii NATO – i wszyscy mówią: „Ten port lotniczy jest niezbędny, jeżeli chcecie w razie potrzeby otrzymać szybką i zmasowaną pomoc”. Bo muszą lądować największe samoloty, musi ich lądować dużo. Muszą być duże centra logistyczne, przeładunkowe, musi być miejsce na to, by wszystko gromadzić, rozładować. Musi być możliwość strzeżenia tego, pilnowania nieba i tak dalej, i tak dalej. Wszystkiego, co konieczne, by zapewnić bezpieczeństwo, a przede wszystkim, by zapewnić militarne wsparcie.
Więc CPK to nie tylko handel. CPK to nie tylko turystyka. CPK to nie tylko okno na świat, choć, oczywiście, ja będę szczęśliwy, jeżeli będę mógł z tego obszaru między Kaliszem a Warszawą polecieć w najdalsze zakątki świata, do Australii, do Nowej Zelandii – tam, gdzie dzisiaj bezpośrednio polskie samoloty z Polski nie latają. Wierzę w to głęboko, że będą latać, że zrealizujemy te inwestycje i że będziecie Państwo stąd dojeżdżali błyskawicznie. Że jeszcze dobrze nie zdążycie zacząć czytać książki, a już trzeba będzie wysiadać w CPK, bo szybka kolej tak szybko będzie Was dostarczała na miejsce. ( oklaski )
Czy to jest niemożliwe? Proszę Państwa, to jest możliwe. Niedawno wyśmiewali się w mediach służalczy dziennikarze, że powiedziałem, że w Polsce będzie coraz więcej prywatnych samolotów. Proszę Państwa, ja głęboko w to wierzę, że Polska będzie bezpieczna, dostatnia i będzie w niej coraz więcej prywatnych samolotów. 92 tys. lotów prywatnymi samolotami było w Niemczech dwa lata temu. Tak podają oficjalne dane: 92 tys. Wyobrażacie sobie Państwo, ile tych samolotów tam jest? Wystarczy zobaczyć, ile tam jest lotnisk, także małych lotnisk właśnie służących przede wszystkim do prywatnego ruchu. A także do bezpieczeństwa, dla pogotowia ratunkowego, dla różnego rodzaju służb, straży pożarnej – tym, którzy potrzebują w razie potrzeby nieść pomoc.
Tak, to jest nowoczesne państwo. Tak, to jest państwo zamożne. Coraz więcej komunikacji, coraz więcej możliwości, coraz większa dostępność. To nie tylko przystanek kolejowy, to także przystanek lotniczy. I nie ma co do tego wątpliwości, że tak właśnie będzie wyglądała przyszłość. I wszyscy eksperci jasno to pokazują, że liczba połączeń lotniczych w rozwijającej się Polsce będzie wzrastała z roku na rok i zapotrzebowanie na loty będzie się zwiększało z roku na rok. Polacy będą coraz więcej podróżować na cały świat i coraz więcej ludzi będzie do nas przylatywało – nie mam co do tego żadnych wątpliwości.
Dlatego potrzebna jest twarda polityka naszych polskich inwestycji. Dlaczego wielkie lotnisko ma być tylko w Berlinie? Dlaczego ma być budowane tylko w Wiedniu, a nie ma być budowane między Kaliszem a Warszawą? ( oklaski ) Dlaczego tylko tam mają być szybkie koleje? Bo co – bo jesteśmy coraz bardziej konkurencyjni? Bo nasza konkurencja jest groźna? Bo nasze porty, jeżeli będziemy je rozbudowywali, będą miały większe moce przeładunkowe niż w sąsiednich krajach? Dokładnie to właśnie trzeba robić, bo mamy takie możliwości. I to dokładnie trzeba realizować. I to właśnie realizować powinno ambitne państwo. A my jesteśmy rozwijającym się państwem. Proszę, żebyście Państwo, idąc do wyborów, głosowali właśnie za tym, że my tego potrzebujemy.
Powiedział niedawno Premier, że chce budować nową zaporę, linię bezpieczeństwa na granicy. Proszę bardzo, jestem za tym, żeby umacniać granicę wschodnią. Absolutnie tak. Ale, proszę Państwa – hola, hola! – to jest także granica Unii Europejskiej i strefy Schengen. Bardzo proszę – jeżeli Europa ma być przez nas chroniona przed nielegalną migracją, przed hybrydowym atakiem na granicę Unii Europejskiej, to niech się dołoży do tego. ( oklaski ) Bo nie widzę takiego powodu, dlaczego Polacy mieliby tylko z własnej kieszeni płacić.
My możemy z własnej kieszeni płacić na rozwój dróg lokalnych z naszych rządowych pieniędzy, tak jak czynił to rząd Zjednoczonej Prawicy przez ostatnie lata, dając samorządom takie środki, jakich samorządy nigdy nie widziały – właśnie na rozwój dróg lokalnych. Po to, by Polska mogła zyskać sprawną komunikację, po to, by ludzie mogli godnie dojechać do pracy, do szkoły, po to, by były godne warunki życia. Tak, to wszystko może być realizowane z naszych pieniędzy. Tak, nowoczesne samochody dla ochotniczych i Państwowej Straży Pożarnej mogą być kupowane z naszych pieniędzy. Tak, bo to służy nam przede wszystkim.
Ale jeżeli mamy bronić granic, to niech będą bronione na wspólny koszt, a nie tylko na polski koszt. ( oklaski ) Proszę do Brukseli – i starać się o pieniądze, niech się Bruksela do tego dołoży. I o to powinni walczyć polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego, których wkrótce Państwo w wyborach wybierzecie. O to proszę zatem, żebyście poszli.
Wszyscy mówią, że w tych wyborach europejskich będzie niska frekwencja, bo ludzie się tym nie interesują. Bardzo Państwa proszę, żebyście zaprzeczyli temu. Żebyście swoją obecnością przy urnach w najbliższą niedzielę pokazali, że jest dokładnie inaczej, że Polacy się tym interesują, że zależy im na przyszłości Polski w Zjednoczonej Europie jako państwa suwerennego, niepodległego, jako państwa narodowego. I zależy Wam na Europie jako Europie ojczyzn. Ojczyzn! Na Europie, do jakiej wchodziliśmy 20 lat temu i o jakiej decydowaliśmy wtedy w referendum. Proszę, żebyście Państwo poszli i to pokazali. ( oklaski ) Proszę, żebyście głosowali na ludzi z doświadczeniem politycznym i takich, którzy rozumieją, co to znaczy Polska i polski interes. I którzy przede wszystkim właśnie polskie interesy, a nie inne, mają na względzie, bo to jest kwestia absolutnie najważniejsza.
Zostawiam Państwu do dyspozycji mojego wieloletniego współpracownika, Ministra Wojciecha Kolarskiego. ( oklaski ) I dziękuję za dzisiejsze spotkanie. Dziękuję, że Państwo przyszliście. Dziękuję, że zechcieliście poświęcić to poniedziałkowe popołudnie, właściwie wczesny wieczór po to, żeby tutaj ze mną być i wysłuchać tych paru słów, które mam do powiedzenia.
Dziękuję z całego serca i życzę Państwu wszelkiego powodzenia – dla Kalisza, dla Państwa prywatnie, dla Wielkopolski, dla całej Rzeczypospolitej. Dziękuję.