- Context
- Duda addressed residents of Wągrowiec at a public meeting on June 4, 2024, commemorating the Greater Poland Uprising and regional history.
- Main themes
- Greater Poland Uprising, Polish independence, regional identity and pride, historical memory, victorious armed uprising, National Day of the Victorious Greater Poland Uprising, local heroes, Wągrowiec history, Second Polish Republic, cross-party unity, presidential legislative initiative
- Duration
- ~52 min
- Words
- 6,227
- Sentences
- 312
- Readability
- 57
- Grade
- 10.0
- Syntax
- 3.02
- Vocabulary
- 2.03
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other312 sentences in 56 paragraphs
Highly esteemed Mr. Starosta, esteemed Mrs. Wójt, highly esteemed Chairpersons, Councillors, dear residents of Wągrowiec, dear residents of the Wągrowiec land, dear Greater Poles!
I sincerely thank you for the invitation, for the incredibly warm welcome, and for your numerous presence here, in the Wągrowiec market square, at this meeting with me. Thank you for taking the time this Tuesday afternoon, this early evening, to be here for a moment with us, to also talk about matters important for the city, for the county, for the region, and for the entire Republic – for our community.
Ladies and Gentlemen!
As Mr. Starosta just mentioned, I was here with you on an official visit almost exactly seven years ago – on June 9, 2017. I was here to prepare all of us together for the celebrations of the 100th anniversary of Poland regaining independence in 2018. But especially to honor – in a year, in a year and a half – the great act, the victorious armed act that was the Greater Poland Uprising, thanks to which Greater Poland became part of the renewed Republic after 123 years, sometimes after over 140 years.
I spoke then about this Greater Polish specificity and how Wągrowiec and the Wągrowiec land, and you as its residents, fit into this typical Greater Polish rhythm of man: very calm, very thoughtful work, strenuous, but at the same time wise, well-planned, prudent. I emphasized this very strongly in the context of the Greater Poland Uprising, especially how it took place here, in Wągrowiec; victorious, carried out, practically speaking, in one day – December 30, when thanks to very efficient, well-planned action here, in Wągrowiec, it was possible to defeat the Prussian garrison. And soon, literally after a few hours, Wągrowiec was free, was taken over by the insurgents, who were people from here.
To this day, they are remembered here – for which I am immensely grateful – precisely in the context of the uprising and later the shaping of the borders of the Second Republic, as well as the activities here on the spot, in Wągrowiec: the figure of the local hero, Dr. Stanisław Kuliński, by the way the patron of the school complex; such outstanding insurgents as Ignacy Wegner or Józef and Kazimierz Bonowscy. It was thanks to their wise command, but above all thanks to the heroism and wisdom of your great-grandfathers and grandfathers that it was possible to win, that soon Wągrowiec was joined to the reborn Republic.
It is a great satisfaction for me personally that a few years ago – three years ago – when your fellow residents, including those from Wągrowiec, came to me after discussions with Minister Wojciech Kolarski, with the initiative to establish the National Day of the Victorious Greater Poland Uprising, which they emphasized strongly, said: “Mr. President, we have a legislative initiative. We want a day to be established commemorating our armed uprising. But it should be stated clearly that it was victorious. Because there have been so many tragic uprisings in our nation's history that we did not manage to win. Especially those that aimed to regain independence: the Kościuszko Uprising, the November Uprising, the January Uprising. And ours was victorious, and we are immensely proud of it, just like later the Silesian uprisings.”
I said: “You are right, it is a very good idea. Not only to establish this day as a holiday of Greater Poland and Greater Poles, which will also be a holiday for all of Poland, because it is a holiday of gratitude from Poland for your armed deed. But to emphasize the ‘victorious’. Precisely that wisdom of the victory achieved by the Greater Poles.”
And so it happened. I was very satisfied with this initiative then – firstly – because it was an initiative above all political divisions. Indeed, everyone was there – regardless of party colors, regardless of political affiliation at that moment, starting from the President of Poznań, through many political activists here from the region, as well as MPs. Because MPs from various sides of the political scene supported it. And I – as the President of the Republic – had the great honor and pleasure to present this project as a presidential legislative initiative to the Marshal's office. And it was practically unanimously passed by the Sejm, by our parliament.
And today we have December 27 every year as the National Day of the Victorious Greater Poland Uprising. This wisdom, this prudence, this good management of human resources and good planning that resulted in that great, momentous victory for the Republic. Because what would it be for the Republic if Greater Poland were not part of it? Just as – as I said later – what would this Republic be if Upper Silesia were not part of it, which was regained for Poland as a result of the uprisings, that industrial base. What would it be if there were no Greater Poland with its industriousness, with its wonderful agriculture, with its great tradition and wisdom? With its extraordinary entrepreneurship, which to this day is still a tremendous benefit for the Republic?
Ladies and Gentlemen, Mr. Starosta spoke a moment ago about the great achievements of the last 25 years. Yes, since the end of the local government reform. Not long ago, we celebrated Local Government Day, as we say in shorthand – actually the Holiday of Local Government commemorating the first free elections to local government in 1990. This year we celebrate the 34th anniversary of those elections. And indeed, thanks to the activities of local government, Poland has changed to a great extent. Thanks to the efforts of local government officials, thanks to the wise decisions made in subsequent local elections by you – by the residents of the Republic – so much good has been accomplished. It is thanks to this that our cities and towns look dignified today. They look like cities and towns in wealthy countries of Western Europe.
What we have always aspired to, what we have always wanted – all of this began, Ladies and Gentlemen, exactly 35 years ago. Today we commemorate the anniversary of those elections in 1989. 35 years ago, a great change began not only for us here in Poland – I always emphasize this with full force. The people of Solidarity, all those who fought in various ways since World War II, sometimes during the war and immediately after it with weapons in hand, and later in various ways: with printing presses, distributing leaflets, in conspiracy, sometimes striking, starving, sitting in prison, in internment – demanded the right to self-determination, to decide for themselves, so that we, Poles, could honestly and fairly choose our representatives here, locally, and thus decide about our rights. So that no one imposed on us either power or what should be in Poland, especially so that it was not imposed on us from the east, that Moscow would not impose it on us.
This struggle lasted over 40 years. In fact, its conclusion began with those elections on June 4, 1989. They were not yet fully free, just like the first local elections that were fully free later. We remember – those of you older, of my age – remember: there was a national list, there were media that were entirely in the hands of the communist authorities. But there was an extraordinary enthusiasm among the people for change. It was a plebiscite – those elections on June 4: you are for the communists or you are against the communists; you are for Poland in the Soviet bloc or against the presence in the Soviet bloc. Poles went and voted for a free, independent, sovereign Poland, which is not in the Soviet bloc. And they broke that barrier. It was the beginning of the end of both communism here in Europe and the Soviet Union. It was our great victory – that we initiated that process.
Of course, we cannot overlook, looking honestly and fairly, the great achievements of wise politicians in the West: I think of President Ronald Reagan – the President of the United States, I think of Prime Minister Margaret Thatcher, but of course I also think decisively of our St. John Paul II, who although he went to the Holy See and became the head of the entire Roman Catholic Church, nevertheless – Ladies and Gentlemen – always remembered his homeland. And it was here, with us, in Poland, in our capital, in Warsaw, that he said: “Let Your Spirit descend and renew the face of the earth” in 1979. In 1979, when no one dreamed that something like this could happen at all! He called for this: to God with his prayer for support and to the people to make them aware that they can. And indeed, that was the moment of awakening for the Poles.
Some from my parents' generation, and my father said to me: “You know, we counted ourselves then. I went to Błonia in Kraków and saw those millions of people and suddenly realized that they think the same way I do.” And that led to that great change, to the fact that a year later Solidarity was born. To the fact that later this Solidarity, its people – despite persecution, despite brutal treatment, despite internments, despite imprisonment, despite the death suffered by Blessed Father Popiełuszko, but also others, despite the bullets fired at miners in the Wujek mine – fought firmly to the end for our liberation from Soviet captivity, from the red rule.
And it succeeded. There is no doubt that also thanks to the care of Providence. Because all believing people know that such things do not happen by themselves. That is how it happened. But there is great credit and pride for us, Poles. We managed to do it calmly, consistently, and skillfully. I would say: it happened in a Greater Polish way. Because it happened without weapons. It happened peacefully. Perhaps not always – unfortunately – then after the Greater Polish way was it possible to continue in Poland calmly and consistently, prudently. Because I remember that today is also another anniversary. There is also today the anniversary of June 4, 1992, when the government of Prime Minister Jan Olszewski was overthrown in order to actually restore the rule of post-communists and a certain arrangement that – unfortunately – had just been created earlier and which turned out to be a guarantee of survival for various post-communist agreements that guaranteed access to the great capital that was in Polish potential.
This certainly delayed our development, but – Ladies and Gentlemen – one thing must be emphasized nonetheless: there was that wisdom among us, Poles, all the time. It was visible here, in Greater Poland. When I came here as a very young boy – in the early 90s I often passed through Greater Poland – and I saw, with envy, how Greater Poland seized the opportunity that the free market created at that time. How much entrepreneurship there is here, how Greater Poland flourished, so in a Western European way, looking at the good patterns of that economic activity that could be drawn from there – and after all, we as a society did not have such experiences for over 40 years. The people of Greater Poland preserved them in their hearts and in their skills, very often in family tradition. That is why the economy here, in Greater Poland, flourished so much, and thus also caused the flourishing of Greater Poland. It is also thanks to this that Greater Poland, Greater Polish cities, towns, and localities are doing so well today.
But then – Ladies and Gentlemen – 20 years ago, we joined the European Union and began to benefit from European funds. And thank God! It turned out that we know how to choose well, because for the most part they were managed by people of Polish local government. That is how I started and for that I am most grateful. That all those who managed over these 20 years – also using European funds – successfully fulfilled their tasks and contributed to the homeland. Both this small homeland and this great homeland – the Republic. Because all these small homelands make up the Republic. And contribute to its overall image.
I also thank you that over the years it has been possible to manage at the state level so well that today we indeed have a network of roads and various infrastructure that has caused us to surpass the region, that we are indeed today among the countries that emerged in 1989 and 1990, and 1991 from behind the Iron Curtain in absolute vanguard. We are one of the most developed countries, the best developed, especially considering the size of Poland. We are a large country in Central Europe – I would say – the largest. And we have a large, 38-million society. By necessity, it is not so easy to carry out all reforms here. It is not so easy to carry out large linear investments, because there are over 600 km in length and over 600 km in width. Yet many of them have already succeeded. And we have thousands of kilometers of expressways and thousands of kilometers of highways. And we are continuing to build.
And today people from all over the world are coming to us – I am talking about leaders, with whom I have been meeting for nine years, many of whom are coming especially now, when Russia has attacked Ukraine – and when they travel to Kyiv from Warsaw most often to support the Ukrainians defending against the Russian invasion with their presence and their words, their political demonstration and military equipment that they send there; but they come personally, they travel through Poland, very often precisely from Warsaw, they travel our expressways, use our gas stations, stop at them and say: “What a road network you have! What infrastructure you have!” Believe me, Ladies and Gentlemen, I have heard this many times. And they emphasize: “Listen, but it’s not just expressways, not just highways.” One of the Presidents says to me: “Listen, I was driving here to Hrubieszów, these are side roads, and what communication solutions you have, what junctions you have, what quality of roads you have!”
Thank you. A huge part of these roads has been repaired over the last nine years. A huge part of these roads has been built over the last nine years. But above all, they have been modernized, among others, with funds from the Local Government Roads Fund and the Local Roads Fund. Enormous amounts of money have simply been transferred to the local governments. As representatives of local governments told me, especially those who meet regularly within the National Development Council – the one dealing with local government: “The Polish local government has never seen such money since its existence – such as what we have received for development, for infrastructure in recent years.” Thank you for using it well. I thank you for this on behalf of the Republic. This is a tremendous credit to you, which – I have no doubt – will be remembered for generations, because it is fundamentally important for our development today.
But ladies and gentlemen – and I say this especially here, in Greater Poland – in addition to these investments, those that are carried out by local governments, those investments that can be confidently said to be small, yet so important, such as local roads, modernization of schools, and the overall improvement of the quality of life in all corners of Poland; to ensure access to broadband internet, to have a good gym, to have a nice, functional, good, safe playground for children, to have playgrounds, to have nurseries, preschools – all that is needed today for modern development, also for families. To have jobs.
In addition to what is so important, we also need large strategic investments – those huge, the largest ones, which local governments simply cannot carry out on their own. We have such investments planned for the coming years and – I want to emphasize this with all my strength – they must be realized. And I ask you to support this, because it is fundamentally important. And I hope that especially here, in Greater Poland, where there is such a tradition of solid investment and solid work, this is well understood.
I am talking about the energy transformation, about the energy transition, and about nuclear power plants that must be built in Poland, also here in Greater Poland, near Konin. I hope – that in the coming decades such a power plant will start operating, and construction will begin soon. I hope that there will also be such a power plant built in Pomerania in cooperation with companies from the United States, using proven American technology, which I saw with my own eyes not long ago in Savannah, United States – the latest power plant developed and built using Westinghouse technology.
It works, ladies and gentlemen. It is safe, under good control, it is aesthetic, does not pose a threat, and is absolutely neutral for the natural environment, protects the climate, and thanks to this, we will also be able to fulfill our European commitments regarding climate protection. But it must be a just transition of the energy sector. Just, meaning that it will be carried out in such a way that people do not lose their jobs; that it will be carried out in such a way that Poland is safe and maintains its sovereignty.
Here, in Greater Poland, I think no one needs to explain what it means to be able to secure your own basic sources of the most important supplies. Today, one of the most important supplies is undoubtedly the supply of electricity. It is hard to imagine life today without electricity. It must be produced here, it must be in our hands, and we must decide how much and when we will produce it.
This has fundamental significance: stability and guarantee of supply, and energy sovereignty, just as we have ensured it in terms of natural gas. This has been achieved over the last nine years thanks to the LNG terminal in Świnoujście, thanks to the construction of the Norwegian gas pipeline from the Norwegian shelf through the Baltic Pipe to Poland, to our western Baltic Sea coast. Through – ladies and gentlemen – the construction of interconnectors with our neighbors, which secure us and allow gas to be pumped in both directions.
Today we have security maintained, and when the Russians suddenly turned off the gas tap a year and a half ago, breaking the contract we had with Gazprom – effectively tearing it up without notice – it turned out that there was no shortage of gas for either Polish industry or households. This was our great success of recent years, prudent policy – I have emphasized this many times. The Polish proved to be wise before the damage. I am glad that we managed to implement the Greater Poland way of thinking.
Ladies and gentlemen, I would like it to be so now as well. That is why I ask for support to compel the authorities to build nuclear power plants, which are essential for meeting the climate protection conditions set in the European Union. Of course, we are part of it. Therefore, if it turns out that there is not enough time, we will have to fight to extend those periods. Yes, we will have to change European regulations, give more time to fulfill these climate commitments. But they must be fulfilled.
We also need the development of modern technologies related to this. This is essential for the future development of a modern Republic. Power plants are one thing. The second – ladies and gentlemen – is Polish ports. These Polish seaports, those on the Baltic Sea. It may not be so close from Greater Poland, but they are of great importance and can be reached faster and faster, also thanks to the construction of new express roads, and I hope in the future also new high-speed rail lines. We need to expand the port in Gdańsk, we need to expand the port in Świnoujście, we need new container terminals.
Why? Because this is a unique opportunity for us. Because in other European countries, there is not much room for this expansion, and competition in trade is increasing. And we can handle more cargo transshipment, we can be an even greater hub for supplies to Europe. And we should do this because it has strategic significance. We should expand the port in Świnoujście and we should continue to expand the port in Szczecin. This is an extremely important task that must be carried out in the coming years.
And finally – ladies and gentlemen – what you hear most often: CPK. The Central Communication Port. A great airport that must be built in Poland regardless of the fact that there is an airport in Berlin. Because that is of little concern to us. This is Poland. And we want to have our own airport. Not only so that people from all over the world can come to us and so that we can travel to the farthest corners of the world. Not only so that we can finally fly directly to Australia or New Zealand from our airport without further transfers. But also to strengthen our security. Because there is no doubt that a large airport, to which the largest military transport planes can quickly deliver NATO troops and NATO weaponry, is crucial for strengthening our security against the return of Russian imperialism. Unfortunately, this is happening. Russian imperialism has returned – today the Ukrainians are fighting against it.
Thank you for every form of support for them. Thank you also for welcoming them into your homes, also here in Wągrowiec; for showing your heart, support, often sharing your daily bread, your housing, simply what you have. Thank you for that heart. I also thank you for everything you personally sent to Ukraine, because I know how many private initiatives there were in this regard – both from people who run businesses on a daily basis, but also from ordinary individuals who often bought equipment or clothing with their own funds and sent them there to support the defenders of Ukraine, or simply to support ordinary people who have lost everything.
I also thank you for treating with understanding what we have sent to Ukraine from our army's resources, as well as the enormous expenditures on defense that we are currently implementing. They must be realized because the Polish army must be numerous and must be strong. It must be excellently armed – paradoxically so that it does not have to fight. So that it does not have to fight, so that no one dares to confront the Polish army. So that it can repel any opponent according to very simple criteria. Simply put – to defend our borders and defend Poland. To defend our freedom and defend our state. Thank you! Because all of you – especially here in Greater Poland – know perfectly well that money can be spent on other purposes. And there would certainly be many very necessary ways to utilize them. But what good is all this if we do not have our own free, independent state? Because we will be attacked, because we will not have a way to defend ourselves. Thank you for the sensible and rational understanding of this.
Ladies and gentlemen!
Here, there was a fight for independence, here there was a fight for sovereignty. This is a value above all – I have no doubt about that. Today we are part of great international communities. We are part of NATO, which today is a great guarantee of our security. I do everything to strengthen the alliance with the United States as much as possible, because I believe that the strongest army in the world is able to repel or assist us in repelling any aggression.
But we are – ladies and gentlemen – also part of the European Union. I have already mentioned this. We benefit from it by building various types of infrastructure, conducting training, building human capital, and utilizing European funds. But I emphasize very strongly – rationally – we are not doing this just for ourselves and we did not receive this money as a gift. Our brothers in the European Union also benefit from this, even from its farthest corners, who have, for example, a large network of supermarkets in Poland, which we use in every small town and village; who earn money here thanks to the infrastructure that the European Union contributed to, that is, the entire community.
It contributed precisely so that we could fully benefit here – as part of the European Union – from European freedoms, the freedom to conduct business, the freedom of movement, the freedom to choose a place of residence. Yes, exactly so – ladies and gentlemen – we did this for ourselves and we did this for the entire community. Glory for that, but we are not the only ones benefiting from it. Everyone benefits from it – and that’s good. I am glad that they benefit from it. Let them come, let them invest, and let them earn. It is rational. We are a large country, we have 38 million consumers. Fortunately, thanks to our resourcefulness and thrift – increasingly wealthier. Because we are becoming a wealthier nation in the European Union.
There are already countries that have been members of the European community for much longer than we have, and in terms of the standard of living, we have managed to surpass them. This is a great credit, especially for the increase in the standard of living in recent years. And for wise policy – not only economic but also social policy. The courage that was needed in times of crisis, whether caused by the coronavirus or later by Russian aggression against Ukraine, where Russia caused an energy crisis. It was necessary to make – ladies and gentlemen – incredibly brave decisions, simply pouring money into businesses to maintain jobs. The wise and honest among them used it to strengthen their companies, their development. And they retained their employees – and fortunately, that is what happened in the vast majority, for which great credit goes to Polish entrepreneurs.
Thank you for that, but I want to emphasize: do not forget – because I personally participated in making these decisions – that these were very difficult decisions made then by the government, brave decisions that often saved your business. They saved the existence of your families. Because no one knows what would have happened if it turned out that you were going bankrupt and suddenly they took your home and car. And you know that in business this is possible because there is economic risk. And such unexpected and sudden economic risk was the coronavirus pandemic, which practically caused the market to close – not to mention the fact that we were all locked in our homes. It was thanks to wise political actions, prudent and brave, that it was possible to save everything somehow. And thanks to that, today we still look as we do.
I would ask you to remember this nonetheless. Because today – especially among politicians – many do not want to remember this. And these were wise, prudent, and salvific decisions that were not easy to make. Because believe me, ladies and gentlemen, when the Prime Minister told me that we are spending a billion a day – that we are spending a billion zlotys a day! – to save entrepreneurship and jobs in Poland, you know, I have a problem imagining a billion zlotys in cash. Let the commissions deal with that! Because I think that what has been done, and that today the Polish economy is doing as it is, was a miracle of courage and wisdom in economic action at that time.
Why am I speaking about this, especially here, with you, in Wągrowiec, in Greater Poland? Because the elections to the European Parliament are approaching, and in less than a year, presidential elections will also take place. I will conclude my mission in 14 months. But in May, I hope we will all elect a new President of the Republic – either Madam or Mr. President. We will see how it goes. But I want to ask for one thing: please, I urge you – first of all – to go to the elections, to every election. Because it is a testament to our responsibility for the fate of the Republic. When we go to the European elections – it also shows externally that we are taking responsibility for the fate of the European community into our own hands by choosing our representatives.
But – ladies and gentlemen – here, in Poland, it is about taking responsibility for Polish matters here and now. Because the President in Poland has significant authority to decide, for instance, through decisions regarding laws: which ones will come into force and which ones will not. And this has fundamental significance for the development of the Republic. It is the President in Poland who makes many nominations. And in this regard, he is absolutely not a notary or someone who must execute the government's decisions, as some ministers are now telling absurdities, who apparently have not read the constitution. He collaborates, ladies and gentlemen – collaborates! – in this regard with the Council of Ministers. And that means he decides. He also collaborates in judicial nominations – and that means he decides. And the final say in this matter, who can be a judge and who cannot, belongs to the President of the Republic. And this is also his responsibility in shaping the Polish judiciary, that is, the third power.
So I ask you to choose a President who will have the interest of the Republic in mind. So that it exists. So that it comes first. First the Republic, then a long, long nothing, and then everything else. And the Republic is us and our territory. Just as a local government unit is the territory and its residents, so too the great homeland, the Republic, is the territory and its residents – we are those residents. And our interests – the interests of our state – are the most important.
Therefore, I ask you to vote for people who do not sell us out to outsiders for some trivial silver coins, but who have Poland at heart first and absolutely above all, and for whom Poland is the absolute foundation of their personal existence and being. This is regarding the President. I strongly urge you – first and foremost, go to the elections. Secondly – please choose wisely, thinking of the interest of the Republic as your own interest. And thirdly, also in every other election, including the upcoming elections to the European Parliament.
A lot is likely to happen in Europe – very soon. There may even be an attempt to create a new European system. You often hear: "An attempt to federalize Europe." Well, ladies and gentlemen, we entered Europe of homelands – of free nations and equal states, sovereign, independent, in which, nevertheless, each state decided for itself and took on obligations and burdens only to the extent that it had the right to co-decide about them. Not so that other great powers could decide for us and impose their will on us. We did not sign up for that.
And – dear ladies and gentlemen – I kindly ask that those who will go to represent us in the European Parliament, whom you will elect, think in Polish – primarily keeping the Polish interest in mind. Ladies and gentlemen, I will tell you this: I have not heard anything more absurd and misleading than the story that if someone goes to European institutions – any of them: whether to the European Commission, or to the European Parliament, or elsewhere – they cease to be a local Polish politician and become a European politician and must not think about the interests of their country.
The Germans, Dutch, and French would roll on the floor laughing if they heard something like that. They would roll on the floor laughing and would never vote for anyone like that, because for them, their own interest counts first and then nothing at all. And then nothing at all! They hold their homelands absolutely above everything. And those who try to convince Poles that it should be different are simply harming the Republic – I have no doubt about that. They are simply acting against our sensibly understood interest. And I ask you to keep that in mind as well. These are very important elections.
Please choose prepared people, intelligent people, wise people, people who are not obstinate, people who can talk, people who do not insult others. Because it is not about insulting other countries and nations. It is about wisely advocating for the interests of your state and your nation – within our great European community. Yes, because the prosperity of our nations also creates the prosperity of the whole. And the proof of this is the EU funds we receive so that we can become increasingly prosperous, and so that there can be better infrastructure, and so that we can do better business here. Because we will be able to spend more on purchases, because we will buy more outside the borders of Poland, because we will travel on vacations outside the borders of Poland to better, more expensive hotels.
Some people with deep complexes laugh at the fact that I said there will be more private planes in Poland. You know, yes – there will be more private planes in Poland, just imagine. If we conduct a wise economic policy, if Poland develops, if there are more wealthy people in Poland – and I deeply believe that there will be and I am doing everything I can to make it happen – there will be more private planes, for which more hangars, more airports, and more places to store these planes will be needed. And both regional airports and small local airports will be needed.
Just as it is in wealthy countries in Western Europe, where private flights are counted in the tens of thousands per year, just like in neighboring Germany. Each of you who has been there – and I think everyone has – knows perfectly well how many private airports there are and how many private planes are at those airports. This is the reality of a wealthy country. And I believe that Poland will be such a country. So let us not allow ourselves to be driven into complexes and let us not let ourselves be convinced that this is laughable, because it is not, ladies and gentlemen – because it is not laughable.
Dear Ladies and Gentlemen!
I would like such a policy to be implemented in our country in the coming years and for our representatives in the European Union to also carry out such a policy. With me today is my colleague and friend for over 40 years – Minister Wojciech Kolarski, whom I have entrusted to Greater Poland and I leave him at your disposal. You will decide for yourselves. I leave him at your disposal. The people of Greater Poland will decide.
Nine years of experience in cooperation with the President of the Republic, nine years of participation in the realization of Polish interests at the highest level, including with the White House, the United Nations, and all truly important places. A participant in conducting great politics, calm, prudent, in the international arena. And also one who, on my behalf, dealt with the proper commemoration of the Greater Poland Uprising, as well as other Polish heroes, but also building relations with other nations. I leave him because I believe he can serve you and the Republic well.
Ladies and gentlemen, I thank you immensely for this meeting today, thank you for your attendance. I must say that unfortunately, it is somewhat the case – considering that the last time I visited you was seven years ago – that this official meeting with me here in Wągrowiec is most likely the last during my second term. I thank you very much for everything. Thank you for your presence, but above all, thank you for the support I have felt throughout these years. Thank you very much, and I promise that regardless of where I will be later, I will always support the Republic in every way I can. Thank you from the bottom of my heart.
I wish you success. I wish you that Poland can develop peacefully and safely for decades to come, and I hope for centuries as well. And that everything we talked about today – also about the great future constructions that will be realized here, and the great investments we will have – may all of this become our share and build our prosperous future. Long live Poland! Thank you.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowny Panie Starosto, Szanowna Pani Wójt, Wielce Szanowni Państwo Przewodniczący, Radni, Drodzy Mieszkańcy Wągrowca, Drodzy Mieszkańcy ziemi wągrowieckiej, Drodzy Wielkopolanie!
Bardzo serdecznie dziękuję za zaproszenie, za niezwykle miłe przyjęcie i za tak liczną obecność tutaj, na wągrowieckim rynku, na tym spotkaniu ze mną. Dziękuję, że zechcieliście Państwo poświęcić to wtorkowe popołudnie, ten wczesny wieczór po to, by pobyć tutaj na chwilę z nami, porozmawiać także o sprawach ważnych dla miasta, dla powiatu, dla regionu i dla całej Rzeczypospolitej – dla naszej wspólnoty.
Szanowni Państwo!
Tak jak wspomniał przed chwilą Pan Starosta, byłem u Państwa poprzednio z oficjalną wizytą prawie dokładnie siedem lat temu – 9 czerwca 2017 roku. Byłem po to, by tutaj, w Wielkopolsce, przygotowywać nas wszystkich razem do obchodów 100–lecia odzyskania przez Polskę niepodległości w 2018 roku. Ale tu zwłaszcza do tego, by uczcić – za rok, za półtora roku prawie – wielki czyn, zwycięski czyn zbrojny, jakim wtedy było wielkopolskie powstanie, dzięki któremu Wielkopolska stała się częścią odnowionej po 123 latach, czasem po ponad 140 latach Rzeczypospolitej.
Mówiłem wtedy o tej wielkopolskiej specyfice i o tym, jak Wągrowiec i ziemia wągrowiecka, i Państwo jako jej mieszkańcy wpisujecie się w ten taki typowy wielkopolski ryt człowieka: bardzo spokojnej, bardzo rozważnej pracy, wytężonej, ale jednocześnie mądrej, dobrze zaplanowanej, rozważnej. Akcentowałem to bardzo mocno właśnie w kontekście powstania wielkopolskiego, a zwłaszcza tego, jak ono odbyło się tutaj, w Wągrowcu; zwycięskiego, przeprowadzonego, praktycznie rzecz biorąc, w ciągu jednego dnia – 30 grudnia, kiedy to dzięki bardzo sprawnemu, dobrze zaplanowanemu działaniu tutaj, w Wągrowcu, udało się pokonać garnizon pruski. I wkrótce, dosłownie po paru godzinach, Wągrowiec był wolny, był opanowany przez powstańców, którzy byli ludźmi stąd.
Do dzisiaj wspominani są tu – za co ogromnie dziękuję – właśnie w kontekście powstania i później kształtowania się granic II Rzeczypospolitej, jak również działalności tutaj na miejscu, w Wągrowcu: osoba tutejszego bohatera, doktora Stanisława Kulińskiego, zresztą patrona zespołu szkół; tacy wybitni wtedy powstańcy, jak Ignacy Wegner czy jak Józef i Kazimierz Bonowscy. To dzięki ich mądremu dowodzeniu, ale przede wszystkim dzięki bohaterstwu i mądrości Waszych pradziadków, dziadków wtedy udało się zwyciężyć, wtedy udało się wkrótce Wągrowiec przyłączyć do odradzającej się Rzeczypospolitej.
Jest dla mnie osobiście wielką satysfakcją, że kilka lat temu – trzy lata temu – kiedy przybyli do mnie po rozmowach z Panem Ministrem Wojciechem Kolarskim Wasi współmieszkańcy, między innymi także i z Wągrowca, ale generalnie z Wielkopolski, z Poznania i z innych miast, z inicjatywą ustanowienia Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, co bardzo mocno akcentowali, powiedzieli: „Panie Prezydencie, mamy inicjatywę ustawodawczą. Chcemy, żeby ustanowiony był dzień upamiętniający ten nasz wtedy zryw zbrojny. Ale żeby było powiedziane wprost, że on był zwycięski. Bo tak wiele było w tych naszych losach naszego narodu tragicznych powstań, których nie udało się wygrać. Zwłaszcza tych, które zmierzały właśnie do odzyskania niepodległości: kościuszkowskie, listopadowe, styczniowe. A nasze było zwycięskie i jesteśmy z tego ogromnie dumni, tak jak później powstania śląskie”. ( oklaski )
Ja powiedziałem: „Macie rację, to bardzo dobry pomysł. Nie tylko, żeby ustanowić ten dzień jako święto Wielkopolski i Wielkopolan, które zarazem będzie świętem całej Polski, bo to jest święto wdzięczności Polski wobec Waszego czynu zbrojnego. Ale żeby był ten akcent położony na »zwycięskie«. Właśnie tej mądrości wtedy odniesionego przez Wielkopolan zwycięstwa”.
Tak się stało. Bardzo mnie ta inicjatywa wtedy usatysfakcjonowała – po pierwsze – tym, że była inicjatywą ponad wszelkimi podziałami politycznymi. Rzeczywiście byli wszyscy – niezależnie od barw partyjnych, niezależnie od afiliacji politycznej w danym momencie, poczynając od Prezydenta Poznania, poprzez wielu działaczy politycznych tutaj z regionu, a także i posłów. Bo wspierali to posłowie z różnych stron sceny politycznej. I ja – jako Prezydent Rzeczypospolitej – miałem ten wielki zaszczyt i przyjemność, że jako inicjatywę prezydencką, ustawodawczą mogłem ten projekt do laski marszałkowskiej wnieść. I został przez Sejm, przez nasz parlament, bo praktycznie jednogłośnie uchwalony.
I mamy dzisiaj 27 grudnia każdego roku Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Tej mądrości, tej roztropności, tego dobrego gospodarowania zasobami ludzkimi i dobrego planowania, które wtedy zaowocowało tym wielkim wiekopomnym dla Rzeczypospolitej zwycięstwem. Bo cóż by to była za Rzeczpospolita, gdyby jej częścią nie była Wielkopolska? Tak samo – jak mówiłem później – jakaż byłaby ta Rzeczpospolita, gdyby jej częścią nie był Górny Śląsk, który udało się w wyniku powstań dla Polski odzyskać, to zaplecze przemysłowe. Co by było, gdyby nie było Wielkopolski z jej pracowitością, z jej wspaniałym rolnictwem, z jej wielką tradycją i z jej mądrością? Z jej niezwykłą przedsiębiorczością, która do dzisiaj cały czas nieustannie jest ogromnym pożytkiem Rzeczypospolitej?
Proszę Państwa, Pan Starosta mówił przed chwilą o wielkim dorobku ostatnich 25 lat. Tak, od zakończenia reformy samorządowej. Nie tak dawno obchodziliśmy Dzień Samorządowca, jak to mówimy w uproszczeniu – tak naprawdę Święto Samorządu Terytorialnego upamiętniające pierwsze wolne wybory do samorządu gminnego w 1990 roku. W tym roku obchodzimy 34. rocznicę tamtych wyborów. I rzeczywiście dzięki działalności samorządu w ogromnym stopniu Polska się zmieniła. Dzięki wysiłkowi samorządowców, dzięki mądrym decyzjom podejmowanym w kolejnych wyborach samorządowych przez Państwa – przez mieszkańców Rzeczypospolitej – tak wiele udało się zrobić dobrego. To dzięki temu właśnie w ogromnym stopniu nasze miasta, miasteczka wyglądają dzisiaj godnie. Wyglądają tak, jak wyglądają miasta i miasteczka w zamożnych krajach Europy Zachodniej.
To, do czego przecież dążyliśmy, cały czas tego chcieliśmy – to wszystko zaczęło się, proszę Państwa, dokładnie 35 lat temu. Dzisiaj obchodzimy rocznicę tamtych wyborów 1989 roku. 35 lat temu rozpoczęła się wielka zmiana nie tylko dla nas tutaj, w Polsce – akcentuję to zawsze z całą mocą. Ludzie Solidarności, ci wszyscy, którzy od II wojny światowej walczyli na różne sposoby, czasem w czasie wojny i zaraz po niej z bronią w ręku, a później różnie: prasą drukarską, roznosząc ulotki, konspirując, czasem strajkując, głodując, siedząc w więzieniu, w internowaniu – domagali się prawa do samostanowienia, do samodecydowania o sobie, do tego, żebyśmy my, Polacy, mogli rzetelnie i uczciwie wybierać swoich przedstawicieli tu, u nas, na miejscu, a tym samym decydować o swoich prawach. Żeby nikt nam nie narzucał ani władzy, ani tego, co w Polsce ma być, a zwłaszcza żeby nie narzucał nam tego ze wschodu, żeby nie narzucała nam tego Moskwa. ( oklaski )
Ta walka trwała ponad 40 lat. Tak naprawdę jej zakończenie rozpoczęło się tamtymi wyborami 4 czerwca 1989 roku. One nie były jeszcze w pełni wolne, tak jak potem te pierwsze wybory samorządowe, które były w pełni wolne. Pamiętamy – ci starsi Państwo w moim wieku – pamiętają: była lista krajowa, były media, które były w całości wtedy w rękach komunistycznych władz. Ale był niezwykły entuzjazm ludzi do zmiany. To był plebiscyt – tamte wybory 4 czerwca: jesteś za komunistami albo jesteś przeciw komunistom; jesteś za Polską w bloku sowieckim albo przeciw obecności w bloku sowieckim. Polacy poszli i zagłosowali za Polską wolną, niepodległą, suwerenną, która nie jest w bloku sowieckim. I przełamali tę barierę. To był początek końca zarówno komunizmu, tutaj w Europie, jak i Związku Sowieckiego. To było wielkie nasze zwycięstwo – to, że zapoczątkowaliśmy tamten proces.
Oczywiście nie można pominąć, uczciwie i rzetelnie patrząc, wielkiego dorobku mądrych polityków Zachodu: myślę o Prezydencie Ronaldzie Reaganie – Prezydencie Stanów Zjednoczonych, myślę o Premier Margaret Thatcher, ale oczywiście myślę zdecydowanie także i o naszym św. Janie Pawle II, który chociaż poszedł na Stolicę Piotrową i został głową całego rzymskiego Kościoła katolickiego, to jednak – proszę Państwa – cały czas o swojej ojczyźnie pamiętał. I to właśnie tutaj, u nas, w Polsce, w naszej stolicy, w Warszawie, powiedział: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi” w 1979 roku. W 1979 roku, kiedy nikomu się nie śniło, że coś takiego w ogóle może nastąpić! On o to i do tego wezwał: Pana Boga swoją modlitwą o wsparcie i ludzi po to, żeby im uświadomić, że mogą. I rzeczywiście to był moment przebudzenia Polaków.
Niektórzy z pokolenia moich rodziców i mój ojciec mówił do mnie: „Wiesz, policzyliśmy się wtedy. Poszedłem na Błonia w Krakowie zobaczyłem te miliony ludzi i nagle uzmysłowiłem sobie, że oni myślą tak samo jak ja”. I to doprowadziło do tej wielkiej zmiany, do tego, że rok później powstała Solidarność. Do tego, że później ta Solidarność, jej ludzie – mimo prześladowań, mimo brutalnego traktowania, mimo internowań, mimo więzienia, mimo śmierci, jaką poniósł choćby bł. Ksiądz Popiełuszko, ale także i inni, mimo kul, które wystrzelono do górników w kopalni Wujek – do końca twardo walczyli o uwolnienie nas z sowieckiej niewoli, spod czerwonego panowania.
I to się udało. Nie ma wątpliwości, że także i dzięki opiece Opatrzności. Bo wszyscy ludzie wierzący wiedzą, że takie rzeczy same się nie dzieją. Tak się stało. Ale wielka w tym zasługa i duma nas, Polaków. Umieliśmy to zrobić spokojnie, konsekwentnie i umiejętnie. Ja bym powiedział: po wielkopolsku się to stało. ( oklaski ) Bo stało się to bez broni. Stało się to w sposób pokojowy. Może nie zawsze – niestety – potem po wielkopolsku umiano to w Polsce spokojnie i konsekwentnie, rozważnie kontynuować. Bo ja pamiętam, że dzisiaj jest jeszcze jedna rocznica. Jest jeszcze dzisiaj rocznica także 4 czerwca 1992 roku, kiedy obalony został rząd premiera Jana Olszewskiego po to, by przywrócić tak naprawdę rządy postkomunistów i pewnego układu, który – niestety – tuż wcześniej się stworzył i który okazał się gwarancją przetrwania dla różnych właśnie postkomunistycznych porozumień, które zagwarantowały dostęp do wielkiego kapitału, jaki był w polskim potencjale. ( oklaski )
Na pewno nas to opóźniło w rozwoju, ale – proszę Państwa – jedną rzecz trzeba mimo wszystko podkreślić: była ta mądrość u nas, Polaków, cały czas. Ją było widać tutaj, w Wielkopolsce. Kiedy ja tutaj przyjeżdżałem jako bardzo młody chłopak – na początku lat 90. wielokrotnie przejeżdżałem przez Wielkopolskę – i widziałem, z zazdrością patrzyłem, jak Wielkopolska wykorzystuje szansę, którą wtedy stworzył wolny rynek. Jak wiele tutaj jest przedsiębiorczości, jak Wielkopolska rozkwita, tak po zachodnioeuropejsku, tak patrząc na dobre wzorce tego działania gospodarczego, które można było stamtąd wyciągnąć – a przecież nie mieliśmy jako społeczeństwo takich doświadczeń przez ponad 40 lat. Wielkopolanie je zachowali w sercu i w swoich umiejętnościach, bardzo często w rodzinnej tradycji. To dlatego ta gospodarka tutaj, w Wielkopolsce, tak rozkwitła, a tym samym zaraz spowodowała także i rozkwit Wielkopolski. To dzięki temu też Wielkopolska, wielkopolskie miasta, miasteczka i miejscowości mają się dzisiaj tak dobrze.
Ale potem – proszę Państwa – 20 lat temu, weszliśmy do Unii Europejskiej i zaczęliśmy korzystać z funduszy europejskich. I dzięki Bogu! Okazało się, że umiemy dobrze wybierać, bo w większości gospodarowali nimi ludzie polskiego samorządu. Od tego zacząłem i za to najbardziej dziękuję. Że ci wszyscy, którzy przez te 20 lat gospodarowali – także właśnie wykorzystując fundusze europejskie – dobrze zrealizowali swoje zadanie i przysłużyli się ojczyźnie. Zarówno tej małej ojczyźnie, jak i tej wielkiej ojczyźnie – Rzeczypospolitej. Bo te wszystkie małe ojczyzny na nią właśnie się składają. I na jej ogólny obraz.
Dziękuję też, że przez lata udawało się na tyle dobrze gospodarować na poziomie państwowym, że mamy dzisiaj rzeczywiście sieć dróg i różnej infrastruktury, która spowodowała, że wyprzedzamy region, że jesteśmy rzeczywiście dzisiaj wśród krajów, które wyszły w 1989 i 1990, i 1991 roku zza żelaznej kurtyny w absolutnej awangardzie. Jesteśmy jednym z krajów najbardziej rozwiniętych, najlepiej rozwiniętych, zwłaszcza biorąc pod uwagę wielkość Polski. Jesteśmy dużym krajem Europy Środkowej – ja bym powiedział – największym. I mamy wielkie, 38–milionowe społeczeństwo. Siłą rzeczy nie jest tak łatwo przeprowadzić tutaj wszystkie reformy. Nie jest tak łatwo przeprowadzić wielkie inwestycje liniowe, bo jest ponad 600 km wzdłuż i ponad 600 km wszerz. A jednak wiele z nich już się udało. I mamy tysiące kilometrów dróg ekspresowych i tysiące kilometrów autostrad. I budujemy dalej.
I przyjeżdżają dzisiaj do nas ludzie z całego świata – mówię o przywódcach, z którymi ja się spotykam od dziewięciu lat, których wielu przyjeżdża zwłaszcza teraz, gdy Rosja napadła na Ukrainę – i gdy jadą do Kijowa z Warszawy najczęściej po to, żeby wesprzeć broniących się przed rosyjską inwazją Ukraińców swoją obecnością i swoim słowem, swoją polityczną demonstracją i sprzętem militarnym, który tam wysyłają; ale jadą osobiście, przejeżdżają przez Polskę, bardzo często właśnie z Warszawy, jadą naszymi drogami szybkiego ruchu, korzystają z naszych stacji paliwowych, zatrzymują się na nich i mówią: „Jaką wy macie sieć dróg! Jaką wy macie infrastrukturę!”. Wierzcie mi, Państwo, nieraz to słyszałem. I to podkreślają: „Słuchaj, ale to nie tylko drogi ekspresowe, nie tylko autostrady”. Jeden z Prezydentów mówi do mnie: „Słuchaj, ja tutaj jechałem do Hrubieszowa, przecież to są boczne drogi, a jakie tu są rozwiązania komunikacyjne, jakie macie węzły, jaką macie jakość dróg!”.
Tak. Ogromna część tych dróg została naprawiona w ciągu ostatnich dziewięciu lat. Ogromna część tych dróg została zbudowana w ciągu ostatnich dziewięciu lat. Ale przede wszystkim zostały zmodernizowane między innymi z Funduszu Dróg Samorządowych, z Funduszu Dróg Lokalnych. Po prostu w gestię samorządów zostały przekazane ogromne pieniądze. Jak mówili do mnie przedstawiciele samorządów, zwłaszcza ci, którzy na co dzień spotykają się w ramach Narodowej Rady Rozwoju – tej do spraw samorządu terytorialnego: „Takich pieniędzy polski samorząd nie widział jeszcze, odkąd istnieje – takich, jakie dostaliśmy do zagospodarowania, do wykorzystania na rozwój infrastruktury w ciągu ostatnich lat”. Dziękuję za to, że wykorzystaliście je Państwo dobrze. Dziękuję za to w imieniu Rzeczypospolitej. To jest ogromna Państwa zasługa, która – nie mam wątpliwości – pójdzie w pamięć na pokolenia, bo to jest dzisiaj z punktu widzenia naszego rozwoju fundamentalnie ważne.
Ale proszę Państwa – i mówię to szczególnie tutaj, właśnie w Wielkopolsce – oprócz tych inwestycji, takich, które realizują samorządy, tych inwestycji, o których można śmiało powiedzieć, że są małe, choć tak bardzo ważne jak właśnie drogi lokalne, jak modernizacja szkół, jak ogólne podnoszenie poziomu życia we wszystkich zakątkach Polski; żeby był dostęp do szerokopasmowego internetu, żeby była dobra sala gimnastyczna, żeby było ładne, funkcjonalne, dobre, bezpieczne boisko dla dzieci, żeby były place zabaw, żeby były żłobki, przedszkola – to wszystko, co dzisiaj jest potrzebne do nowoczesnego rozwoju także dla rodzin. Żeby były miejsca pracy.
Poza tym, co tak ważne, potrzebujemy także wielkich inwestycji strategicznych – tych ogromnych, największych, tych, które samorządy nie tylko same, ale w ogóle nie dadzą rady po prostu zrealizować. Mamy dzisiaj takie inwestycje w planie na najbliższe lata i – chcę to z całą mocą podkreślić – one muszą być zrealizowane. I proszę, żebyście Państwo to wspierali, bo to jest fundamentalnie ważne. I ja mam nadzieję, że zwłaszcza tutaj, w Wielkopolsce, gdzie jest taka tradycja solidnego inwestowania i solidnej pracy, to jest dobrze rozumiane. ( oklaski )
Chodzi mi o przemianę energetyczną, o transformację energetyczną i o elektrownie atomowe, które muszą powstać w Polsce, także tutaj, w Wielkopolsce, koło Konina. Mam nadzieję – w najbliższych dziesięcioleciach taka elektrownia zacznie działać, a budowa rozpocznie się w najbliższym czasie. Mam nadzieję, że będzie taka elektrownia również na Pomorzu zbudowana we współpracy z firmami ze Stanów Zjednoczonych, w amerykańskiej technologii wypróbowanej, sprawdzonej, którą nie tak dawno na własne oczy w Savannah w Stanach Zjednoczonych widziałem – najnowszą elektrownię opracowaną, zbudowaną w technologii firmy Westinghouse.
To działa, proszę Państwa. To jest bezpieczne, pod dobrą kontrolą, to jest estetyczne, nie stwarza zagrożenia, a jest absolutnie neutralne dla środowiska naturalnego, chroni klimat i dzięki temu będziemy w stanie zrealizować także nasze europejskie zobowiązania, jeżeli chodzi o ochronę klimatu. Ale to musi być sprawiedliwa transformacja sektora energetycznego. Sprawiedliwa, to znaczy taka, która będzie zrealizowana w taki sposób, aby ludzie nie stracili pracy; która będzie zrealizowana w taki sposób, aby Polska była bezpieczna i aby zachowała swoją suwerenność.
Tutaj, w Wielkopolsce, chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, co to znaczy, że jesteś w stanie sam sobie zabezpieczyć podstawowe źródła najważniejszych dostaw. Taką dzisiaj – chyba nie ma co do tego wątpliwości – jedną z najważniejszych dostaw jest dostawa energii elektrycznej. Trudno sobie dzisiaj wyobrazić życie bez energii elektrycznej. Ona musi być produkowana u nas, musi być w naszych rękach i to my musimy decydować, ile i kiedy będziemy ją produkowali.
To ma fundamentalne znaczenie: stabilność i gwarancja dostaw, i suwerenność energetyczna, tak jak zapewniliśmy ją w zakresie gazu ziemnego. To się udało w ciągu ostatnich dziewięciu lat dzięki gazoportowi w Świnoujściu, dzięki budowie gazociągu norweskiego z szelfu norweskiego poprzez Baltic Pipe do Polski, na nasze Wybrzeże Morza Bałtyckiego, zachodnie. Poprzez – proszę Państwa – budowę interkonektorów z naszymi sąsiadami, które nas zabezpieczają i które pozwalają pompować gaz w dwie strony.
Mamy dzisiaj bezpieczeństwo zachowane i kiedy Rosjanie półtora roku temu nagle zakręcili kurek z gazem, łamiąc kontrakt, który mieliśmy z Gazpromem – zrywając go de facto bez zapowiedzi – okazało się, że nie brakło gazu ani dla polskiego przemysłu, ani dla gospodarstw domowych. To był nasz wielki sukces ostatnich lat, roztropnej polityki – podkreślałem to wielokrotnie. Polak okazał się mądry przed szkodą. ( oklaski ) Cieszę się, że udało się wdrożyć wielkopolskie myślenie.
Proszę Państwa, teraz też chciałbym, żeby tak było. Dlatego proszę o wsparcie, żeby zmusić władze do zbudowania elektrowni nuklearnych, które są nam niezbędne dla spełnienia warunków ochrony klimatu, które są podjęte w Unii Europejskiej. Oczywiście, jesteśmy jej częścią. W związku z tym, jeżeli się okaże, że czasu jest za mało, trzeba będzie walczyć o to, by te okresy zostały wydłużone. Tak, trzeba będzie zmienić przepisy europejskie, dać więcej czasu na realizację tych zobowiązań klimatycznych. Ale one muszą być dopełnione.
Potrzebny nam jest także rozwój związanych z tym nowoczesnych technologii. To jest niezbędne również dla przyszłego rozwoju nowoczesnej Rzeczypospolitej. Elektrownie to jest jedno. Drugie – proszę Państwa – polskie porty. Te polskie porty morskie, te nad Bałtykiem. Może z Wielkopolski nie jest tak blisko, ale mają one wielkie znaczenie i coraz szybciej można się do nich dostać, także dzięki budowie kolejnych dróg ekspresowych, a mam nadzieję w przyszłości także i kolejnych szybkich linii kolejowych. Potrzebujemy rozbudowy portu w Gdańsku, potrzebujemy rozbudowy portu w Świnoujściu, potrzebujemy nowych terminali kontenerowych.
Dlaczego? Dlatego, że to jest dla nas niepowtarzalna szansa. Bo w innych państwach europejskich już niespecjalnie mają miejsce na tę rozbudowę, a konkurencja w zakresie handlu coraz bardziej wzrasta. I my możemy mieć więcej w związku z tym przeładunku towarów, w jeszcze większym stopniu możemy być hubem dostaw do Europy. I powinniśmy to robić, bo to ma znaczenie strategiczne. Powinniśmy rozbudowywać port w Świnoujściu i powinniśmy rozbudowywać nadal port w Szczecinie. To jest niezwykle ważne zadanie, które trzeba koniecznie realizować w najbliższych latach.
I wreszcie – proszę Państwa – to, o czym słyszycie najczęściej: CPK. Centralny Port Komunikacyjny. ( oklaski ) Wielkie lotnisko, które musi powstać w Polsce niezależnie od tego, że lotnisko jest w Berlinie. Bo to akurat mało nas obchodzi. Tu jest Polska. I my chcemy mieć lotnisko własne. ( oklaski ) Nie tylko po to, by do nas mogli przylatywać ludzie z całego świata i byśmy my mogli podróżować w najdalsze zakątki świata. Nie tylko po to, byśmy wreszcie mogli bezpośrednio polecieć do Australii czy Nowej Zelandii z naszego lotniska bez kolejnych przesiadek. Ale także po to, by wzmocnić nasze bezpieczeństwo. Bo nie ma żadnych wątpliwości, że wielkie lotnisko, na które szybko będzie można największymi samolotami wojskowymi, transportowymi dostarczyć do nas oddziały sił NATO i uzbrojenie sił NATO, ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia naszego bezpieczeństwa wobec powrotu rosyjskiego imperializmu. Niestety, tak się dzieje. Rosyjski imperializm wrócił – dzisiaj walczą z nim Ukraińcy.
Dziękuję za każdą formę wsparcia dla nich. Dziękuję za to też, że przyjęliście ich Państwo w swoich domach, także tutaj, w Wągrowcu; że okazaliście serce, wsparcie, niejednokrotnie dzieląc się swoim chlebem codziennym, mieszkaniem, po prostu tym, co macie. Dziękuję za to serce. Dziękuję też za wszystko, co Państwo wysłaliście osobiście na Ukrainę, bo wiem, jak wiele inicjatyw prywatnych było w tym zakresie – i jeżeli chodzi o ludzi, którzy na co dzień prowadzą biznes, ale także i po prostu zwykłe pojedyncze osoby, które z własnych środków kupowały niejednokrotnie wyposażenie czy ubrania i wysyłały je tam po to, by wesprzeć obrońców Ukrainy, czy po to, żeby po prostu wesprzeć zwykłych ludzi, którzy wszystko stracili.
Dziękuję także za to, że z wyrozumiałością traktujecie Państwo i to, co przekazaliśmy na Ukrainę z zasobów naszej armii, jak i ogromne wydatki na obronność, które w tej chwili realizujemy. Muszą zostać zrealizowane, bo Polska armia musi być liczna i musi być silna. Musi być znakomicie uzbrojona – paradoksalnie po to, żeby nie walczyła. Po to, żeby nie musiała walczyć, żeby nikt się nie odważył stanąć do walki z polską armią. Żeby była w stanie według bardzo prostych kryteriów odeprzeć każdego przeciwnika. Po prostu – krótko mówiąc – obronić nasze granice i obronić Polskę. Obronić naszą wolność i obronić nasze państwo. Dziękuję! Bo wszyscy Państwo – zwłaszcza tutaj, w Wielkopolsce – wiecie znakomicie, że można pieniądze wydać na inne cele. I na pewno tych możliwości spożytkowania ich byłoby bardzo wiele, bardzo potrzebnych. Ale po co nam to wszystko, jeżeli nie będziemy mieli swojego wolnego, niepodległego państwa? Bo damy się napaść, bo nie będziemy mieli, jak się obronić. Dziękuję za rozsądne i racjonalne zrozumienie tego.
Szanowni Państwo!
Tutaj walczono o niepodległość, tutaj walczono o suwerenność. To jest wartość ponad wszystko – nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Dzisiaj jesteśmy częścią wielkich międzynarodowych wspólnot. Jesteśmy częścią NATO, które jest dzisiaj wielką gwarancją naszego bezpieczeństwa. Czynię wszystko, aby w jak największym stopniu umacniać sojusz ze Stanami Zjednoczonymi, bo wierzę w to, że najsilniejsza armia świata jest w stanie swoim potencjałem odeprzeć czy wspomóc nas w odparciu każdej agresji.
Ale jesteśmy – proszę Państwa – także i częścią Unii Europejskiej. Mówiłem już o tym. Korzystamy z tego, budując różnego rodzaju infrastrukturę, prowadząc szkolenia, budując kapitał ludzki, wykorzystujemy fundusze europejskie. Ale bardzo mocno podkreślam – racjonalnie – przecież nie robimy tego tylko dla siebie i nie dostaliśmy tych pieniędzy w prezencie. Korzystają z tego również i nasi współbracia w Unii Europejskiej ( oklaski ), także z najdalszych jej krańców, którzy mają w Polsce choćby wielką sieć supermarketów, z których korzystamy w każdym naszym najmniejszym mieście i miasteczku; którzy zarabiają u nas pieniądze dzięki temu, że jest ta infrastruktura, do której dołożyła się Unia Europejska, czyli cała wspólnota.
Dołożyła się właśnie po to, żeby można było w pełni korzystać także tutaj – jako części Unii Europejskiej – z europejskich wolności, swobody miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, swobody przemieszczania się, swobody wyboru miejsca zamieszkania. Tak, dokładnie tak – proszę Państwa – zrobiliśmy to dla siebie i zrobiliśmy to także dla całej wspólnoty. Chwała za to, ale nie tylko my z tego korzystamy. Korzystają z tego wszyscy – i dobrze. Cieszę się, że z tego korzystają. Niech przyjeżdżają, niech inwestują, a także niech zarabiają. Jest to racjonalne. Jesteśmy dużym krajem, jest nas 38 milionów konsumentów. Na szczęście dzięki naszej zaradności i gospodarności – coraz bogatszych. Bo jesteśmy coraz zamożniejszym narodem w Unii Europejskiej.
Są już takie państwa, które znacznie dłużej od nas są członkami europejskiej wspólnoty, a jeżeli chodzi o poziom życia, udało nam się je wyprzedzić. To wielka zasługa, jeżeli chodzi o to podniesienie poziomu życia, zwłaszcza ostatnich lat. I mądrej polityki – nie tylko gospodarczej, ale także i polityki społecznej. Odwagi, której trzeba było w czasach kryzysu, choćby spowodowanego koronawirusem czy później spowodowanego rosyjską agresją na Ukrainę, gdzie Rosja wywołała kryzys energetyczny. Trzeba było podjąć – proszę Państwa – nieprawdopodobnie odważne decyzje, wysypując po prostu pieniądze przedsiębiorcom po to, by utrzymać miejsca pracy. Mądrzy i uczciwi z nich, wykorzystali to na umocnienie swoich firm, ich rozwój. I pracowników zachowali – i tak się, na szczęście, stało w absolutnej większości, za co wielka chwała polskim przedsiębiorcom. ( oklaski )
Dziękuję za to, ale chcę podkreślić: nie zapominajcie Państwo o tym – bo sam uczestniczyłem w podejmowaniu tych decyzji – że to były bardzo trudne decyzje podejmowane wtedy przez rząd, odważne decyzje, które niejednokrotnie uratowały Wasz biznes. Uratowały istnienie Waszych rodzin. Bo nie wiadomo, co by było, gdyby się okazało, że bankrutujecie i nagle zabierają Wam dom i samochód. A wiecie o tym, że w biznesie to jest możliwe, bo jest ryzyko gospodarcze. I takim ryzykiem gospodarczym niespodziewanym i nagłym była pandemia koronawirusa, która spowodowała praktycznie zamknięcie rynku – nie wspomnę już o zamknięciu nas wszystkich w domach. To właśnie dzięki mądrym działaniom politycznym, roztropnym i odważnym udało się wtedy to wszystko jakoś uratować. I dzięki temu dzisiaj nadal wyglądamy, tak jak wyglądamy.
Prosiłbym, żeby mimo wszystko o tym nie zapominać. Bo dzisiaj – zwłaszcza wśród polityków – wielu nie chce o tym pamiętać. ( oklaski ) A to były mądre, roztropne i zbawienne decyzje, których nie było łatwo podjąć. Bo wierzcie mi, Państwo, kiedy mi powiedział Premier, że wydajemy miliard dziennie – że wydajemy miliard złotych dziennie! – na to, żeby ratować w Polsce przedsiębiorczość i miejsca pracy, to wiecie Państwo, ja mam problem z wyobrażeniem sobie miliarda złotych w gotówce. Niech się komisje tym zajmą! Bo myślę, że to, co zostało zrobione, i to, że dzisiaj Polska gospodarka tak się ma, jak się ma, to był cud odwagi i mądrości w działaniu gospodarczym na tamte czasy. ( oklaski )
Dlaczego o tym mówię zwłaszcza tutaj, u Państwa, w Wągrowcu, w Wielkopolsce? Bo zbliżają się wybory do Parlamentu Europejskiego i zbliżają się za niecały rok wybory prezydenckie. Ja zakończę swoją misję za 14 miesięcy. Ale w maju, mam nadzieję, wybierzemy wszyscy nowego Prezydenta Rzeczypospolitej – Panią albo Pana Prezydenta. Zobaczymy, jak będzie. Ale chcę prosić o jedno: proszę, żebyście Państwo – po pierwsze – do wyborów szli, i to każdych. Bo to jest świadectwo odpowiedzialności za losy Rzeczypospolitej. Kiedy idziemy do europejskich – także pokazywane na zewnątrz, że bierzemy w swoje ręce również odpowiedzialność za losy europejskiej wspólnoty, wybierając naszych przedstawicieli.
Ale – proszę Państwa – tutaj, w Polsce, to jest wzięcie w swoje ręce odpowiedzialności za polskie sprawy tu i teraz. Bo Prezydent w Polsce ma duże prawo decydowania, chociażby poprzez decyzję w sprawie ustaw: które z nich wejdą w życie, a które nie wejdą. I to ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju Rzeczypospolitej. To Prezydent w Polsce dokonuje wielu nominacji. I nie jest w tym zakresie absolutnie żadnym notariuszem czy musi wykonać decyzje rządu, jak teraz opowiadają bzdury niektórzy ministrowie, którzy chyba sobie nie doczytali konstytucji. ( oklaski ) Tylko współdziała, proszę Państwa – współdziała! – w tym zakresie z Radą Ministrów. A to oznacza, że decyduje. Współdziała także w nominacjach sędziowskich – a to oznacza, że decyduje. I że ostatni głos w tej sprawie, kto może być sędzią, a kto nie, należy do Prezydenta Rzeczypospolitej. I to jest także jego odpowiedzialność w kształtowaniu polskiego wymiaru sprawiedliwości, czyli trzeciej władzy. ( oklaski )
Więc proszę, żebyście Państwo wybrali takiego Prezydenta, który będzie miał na względzie interes Rzeczypospolitej. Tak żeby ona istniała. Tak żeby ona była najpierw. Najpierw Rzeczpospolita, potem długo, długo nic i potem dopiero wszystko inne. A Rzeczpospolita to my i nasze terytorium. Tak jak jednostką samorządu terytorialnego jest terytorium i jego mieszkańcy, tak samo wielką ojczyzną, Rzecząpospolitą, jest terytorium i jego mieszkańcy – tymi mieszkańcami jesteśmy my. I nasze interesy – interesy naszego państwa – są najważniejsze.
Dlatego proszę, żebyście głosowali Państwo na ludzi, którzy nas nie sprzedają na zewnątrz za jakieś byle srebrniki, tylko którzy mają Polskę na sercu najpierw i absolutnie przede wszystkim i dla których Polska stanowi absolutny fundament ich osobistej egzystencji i istnienia. To jeśli chodzi o Prezydenta. Bardzo Państwa o to proszę – przede wszystkim iść do wyborów. Po drugie – proszę mądrze wybrać, myśląc o interesie Rzeczypospolitej jako o interesie własnym. A po trzecie, także i w każdych innych wyborach, również w tych zbliżających się wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Dużo się prawdopodobnie będzie w Europie działo – teraz niedługo. Być może będzie nawet próba stworzenia nowego ustroju europejskiego. Często Państwo pewnie słyszycie: „Próba federalizacji Europy”. Otóż, proszę Państwa, myśmy wchodzili do Europy ojczyzn – wolnych narodów i równych państw, suwerennych, niepodległych, w których jednak mimo wszystko każde państwo decydowało o sobie i przyjmowało na siebie zobowiązania i obciążenia tylko w tym zakresie, w którym miało prawo do współdecydowania o tym. A nie żeby inni wielcy mogli za nas decydować i narzucać nam swoją wolę. ( oklaski ) Na to się nie pisaliśmy.
I – szanowni Państwo – bardzo proszę, żeby ci, którzy pójdą nas reprezentować w Parlamencie Europejskim, których Państwo wybierzecie, myśleli po polsku – przede wszystkim polski interes mieli na względzie. ( oklaski ) Proszę Państwa, powiem Państwu tak: nie słyszałem nic bardziej niedorzecznego i bałamutnego niż opowieść, że jeżeli ktoś idzie do instytucji europejskich – jakichkolwiek: czy do Komisji Europejskiej, czy do Parlamentu Europejskiego, czy gdzie indziej – to przestaje być lokalnym politykiem polskim, tylko staje się politykiem europejskim i nie wolno mu myśleć o interesie jego kraju.
Zwinęliby się, proszę Państwa, ze śmiechu Niemcy, Holendrzy i Francuzi, gdyby usłyszeli coś takiego. Zwinęliby się ze śmiechu i nigdy by na nikogo takiego nie zagłosowali, bo dla nich się liczy przede wszystkim ich własny interes, a potem w ogóle nic. A potem w ogóle nic! Oni swoje ojczyzny mają absolutnie ponad wszystko. I ci, którzy próbują Polakom wmówić, że ma być inaczej, po prostu szkodzą Rzeczypospolitej – ja nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Po prostu działają wbrew naszemu zdroworozsądkowo pojętemu interesowi. I proszę, żebyście Państwo też to mieli na względzie. To są bardzo ważne wybory. ( oklaski )
Proszę, żebyście wybrali ludzi przygotowanych, ludzi inteligentnych, ludzi mądrych, ludzi niezacietrzewionych, ludzi, którzy umieją rozmawiać, ludzi, którzy nie obrażają innych. Bo nie chodzi o to, żeby obrażać inne państwa i narody. Chodzi o to, żeby w mądry sposób zabiegać o interesy swojego państwa i swojego narodu – w ramach naszej wielkiej europejskiej wspólnoty. Tak, bo dobrobyt naszych narodów tworzy także i dobrobyt całości. I właśnie dowodem na to są te fundusze unijne, które dostajemy po to, żebyśmy byli coraz zamożniejsi, i po to, żeby była coraz lepsza infrastruktura, i po to, żeby można było robić u nas coraz lepsze interesy. Bo będziemy mogli wydać coraz więcej na zakupy, bo będziemy kupowali coraz więcej poza granicami Polski, bo będziemy jeździli na wakacje poza granicę Polski do coraz lepszych, coraz droższych hoteli.
Śmieją się, proszę Państwa, jacyś ludzie w głębokich kompleksach z tego, że powiedziałem, że będzie coraz więcej w Polsce samolotów prywatnych. Wiecie Państwo, tak – będzie w Polsce coraz więcej samolotów prywatnych, proszę sobie wyobrazić. Jeżeli będziemy prowadzili mądrą politykę gospodarczą, jeżeli Polska będzie się rozwijała, jeżeli w Polsce będzie coraz więcej zamożnych ludzi – a wierzę w to głęboko, że będzie i staram się robić wszystko, żeby było – to będzie coraz więcej prywatnych samolotów, dla których będzie potrzebnych coraz więcej hangarów, coraz więcej lotnisk, coraz więcej miejsc do przetrzymywania tych samolotów. I będą potrzebne i lotniska regionalne, i małe lotniska zupełnie lokalne.
Tak jak to jest w bogatych krajach na zachodzie Europy, gdzie w dziesiątkach tysięcy liczy się prywatne przeloty w roku, tak jak choćby w sąsiednich tutaj Niemczech. Każdy z Państwa, kto był – a byli chyba wszyscy – wie doskonale, ile tam jest prywatnych lotnisk i ile tam jest na tych lotniskach prywatnych samolotów. To jest rzeczywistość zamożnego kraju. I ja wierzę w to, że Polska takim krajem właśnie będzie. Więc nie dajmy się wpędzać w kompleksy i nie dajmy sobie wmawiać, że to jest śmiechu warte, bo nie jest, proszę Państwa – bo nie jest śmiechu warte. ( oklaski )
Szanowni Państwo!
Chciałbym, żeby przez najbliższe lata taka właśnie polityka w naszym kraju była realizowana i żeby taką politykę realizowali też nasi przedstawiciele w Unii Europejskiej. Jest ze mną dzisiaj mój współpracownik i przyjaciel od ponad 40 lat – Minister Wojciech Kolarski, którego powierzyłem Wielkopolsce i zostawiam go do Państwa dyspozycji. Sami Państwo zdecydujecie. ( oklaski ) Zostawiam go do dyspozycji. Wielkopolanie zdecydują.
Dziewięć lat doświadczenia we współpracy z Prezydentem Rzeczypospolitej, dziewięć lat uczestnictwa w realizacji polskich interesów na najwyższym szczeblu z Białym Domem włącznie, Organizacją Narodów Zjednoczonych, wszystkimi naprawdę ważnymi miejscami. Uczestnik prowadzenia wielkiej polityki, spokojnej, rozważnej, w przestrzeni międzynarodowej. A także i ten, który z mojego ramienia zajmował się kwestią należytego upamiętnienia powstania wielkopolskiego, jak również i innych polskich bohaterów, ale także i budowania relacji z innymi narodami. Zostawiam go, bo uważam, że może się dobrze przysłużyć i Państwu, i Rzeczypospolitej.
Proszę Państwa, dziękuję ogromnie za to dzisiejsze spotkanie, dziękuję za frekwencję. ( oklaski ) Muszę powiedzieć, że niestety, trochę to tak jest – biorąc pod uwagę, że ostatni raz odwiedzałem Państwa siedem lat temu – że najprawdopodobniej takie oficjalne spotkanie ze mną tutaj, w Wągrowcu, to już jest ostatnie w czasie mojej drugiej kadencji. Bardzo Państwu za wszystko dziękuję. ( oklaski ) Dziękuję za obecność, ale przede wszystkim dziękuję za wsparcie, które przez te wszystkie lata odczuwam. Dziękuję Państwu bardzo i obiecuję, że niezależnie od tego, gdzie potem będę, zawsze będę wspierał Rzeczpospolitą na wszystkie tylko sposoby, na jakie będzie mi dane to robić. Dziękuję z całego serca. ( oklaski )
Życzę Państwu powodzenia. Życzę Państwu, żeby Polska przez dalsze dziesięciolecia, a mam nadzieję także stulecia mogła się spokojnie i bezpiecznie rozwijać. I żeby to wszystko, o czym dzisiaj mówiliśmy – także o tych wielkich przyszłych budowach, które będą u nas realizowane, i wielkich inwestycjach, które będziemy tutaj mieli – aby to wszystko stało się naszym udziałem i budowało naszą pomyślną przyszłość. Niech żyje Polska! Dziękuję.
