Speech at the final of the XIV edition of the Employer Friendly to Employees competition.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the final ceremony of the XIV Employer Friendly to Employees competition at the Presidential Palace in Warsaw on 21 November 2022.
- Main themes
- Employer-employee relations, social market economy, NSZZ Solidarity, respect in workplace, Employer Friendly to Employees competition, legacy of President Lech Kaczyński, COVID-19 pandemic economic impact, job preservation, trade union role, responsible entrepreneurship
- Duration
- ~23 min
- Words
- 2,713
- Sentences
- 134
- Readability
- 54
- Grade
- 10.6
- Syntax
- 3.02
- Vocabulary
- 1.96
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other134 sentences in 34 paragraphs
Dear Minister, Esteemed Ministers, Honorable Chairman of the National Commission of NSZZ "Solidarity" along with the Members of the Presidium, All present in the hall, Distinguished Commanders, Esteemed Presidents, All Honorable Guests, Highly Esteemed Ladies and Gentlemen!
I have often said that this is always a very important competition for me and always a very important ceremony – this moment when we present the statuettes of the Employer Friendly to Employees – for several reasons. I will not hide it; I will mention it once again: because this competition was created at a time when I was here, in the Presidential Palace, standing by the side of President Professor Lech Kaczyński.
Thus, this competition has its special double dimension. First, because at that time the President was a professor of labor law, a lawyer, an outstanding practitioner, but also, above all, a man of Solidarity – a man who understood the issues related to work, respect for work, and the situation of the employee in an excellent way, one could say from the inside out. He understood perfectly what it means to build a modern state, precisely in the sense of the best understanding of the realization, the best understanding of the arrangement of relations between the employee and the employer. In the sense of shaping the employment relationship, also in terms of working conditions.
In fact, this proposal, which came then from the National Commission, to honor in this very specific way – and at the same time in a sense at the highest, state level – those employers who particularly excellently implement these principles, found here, in the Presidential Palace, directly, one could boldly say, on very fertile ground. On someone who understood perfectly the essence and seriousness, the importance for the Polish state of this extremely beneficial phenomenon, and I would even say – process. Because this is indeed a process of building a social market economy in the best sense of the word.
Therefore, every time I have the great pleasure of meeting with you and presenting these statuettes, it is also a reminder of President Professor Lech Kaczyński, my President. A reminder of that moment, but also an emphasis on the extremely important role that Solidarity plays in the space of the Polish state as an entity shaping the Polish state and our economic system in this most positive sense of the word: building a true system of social market economy, where the human being, that is, the humanistic element, is at the center of economic interest. And this from both sides – both from the perspective of the employee as such, as well as that of his employer; where both require respect and full interest from the Polish state.
I repeat: mutual respect. Both the respect of the employee for the employer as the one who provides work, as the one thanks to whose effort, whose economic, business risk, and whose responsibility dozens, thousands of people have jobs, support their families. And at the same time, the employee as a responsible person who performs this work, strives to perform it as diligently as possible, expecting obviously that this work will be work for a decent wage, that it will be work in decent, safe conditions, with the observance of all norms provided for a truly modern economy. And what is clearly and obviously also a justified expectation on his part towards the employer.
These two intertwined elements are best manifested in this award – the award given by employees to employers who implement all these principles. I always smile, and whenever I talk with Chairman Piotr Duda, we emphasize: after all, it is not in the interest of the employee or the trade unions for the employer to fail. Because there is nothing worse for employees than losing their jobs. It is not in the interest of trade unions to bring the economy to collapse, for jobs to disappear, for the economic situation of the country to worsen. No. There is only the problem of building an economy based on a fair, honest balance that allows for equilibrium. This is, of course, difficult. Especially in difficult times.
And this is another element of my speech today. We are in very difficult times – as you know. Just recently – one can now confidently say – we all somehow survived the coronavirus pandemic. Everything indicates that it has indeed ended in this dangerous sense. People have stopped dying due to infections with the coronavirus.
But there was that very difficult time, also a very difficult time of lockdown, when the economy was effectively closed, when factories stood still. When, on the one hand, we, as people responsible today for Polish affairs, elected by society to exercise power, had to take on the responsibility of specific, completely previously unforeseen actions. As well as we had to significantly – what more can I say – place our trust in entrepreneurs, believing that they are responsible people, that they will behave responsibly. Why? To maintain jobs.
I admit, we were not thinking about inflation at that time. At least I was not thinking about it when we primarily made this decision in 2020. We only knew one thing: people must receive financial resources so that jobs can be maintained; so that wages can be paid, even though work is not being performed in many cases. Because people must survive this difficult time. Families must survive, people must support their families, they must have resources. On the other hand – for employers to maintain jobs, they also need to receive money from the state so that they can then pass it on to employees. That was undeniable for us.
And we knew that if we did not do this, we would indeed face a very serious, huge economic problem. And above all, a huge social problem, because we had no doubts about that. That if in this case there is a lack of state intervention in the economy, if we leave it – so to speak – to the forces of the market, which were disrupted by the coronavirus pandemic, we would most likely be dealing with a social tragedy and with everything related to possibly long-term, catastrophic unemployment.
Of course, we decided on unprecedented – as I sometimes say – simply pouring money into the market. Figuratively, it was as if we simply took bags of money, poured them out, and said: "Please, take as much as you need to be able to support people, your companies, yourselves – to survive this difficult time."
It worked, and for that, I am immensely grateful to the overwhelming majority of Polish entrepreneurs – that they took that money, used it honestly, that they maintained jobs, that they kept their companies, that those companies could return to normal operations, to providing services, to fulfilling production tasks, that they exist, operate, and in most cases returned to completely normal functioning. Glory to them for that. I thank them immensely for that. Because it also required courage, determination, faith that it would work.
After all, no one knew when the coronavirus pandemic would actually end. And no one knew how long the Polish state would be able to endure this special situation. However, it succeeded. I thank all employers who accomplished this immensely important task.
Of course, no one says that there were no dishonest situations. We all know well that there were; it is always like that – that is life. After all, there are millions of us living here on this earth, among whom entrepreneurs are a huge part. But still, it must be said: generally, it worked. The best of the best are here today. They are those who were not only evaluated by the market by surviving the difficult time. But they were also appreciated by those who work with them; by those who work for them; by those who fulfill their work obligations in their companies, their establishments. Once again, I want to thank them from the bottom of my heart. This is indeed extremely important.
I also thank all employees who during this time were able to behave responsibly, adhered to all norms, made efforts, and were able to understand that sometimes wages were limited, that sometimes there were downtimes, various kinds of problems. Thank you for that understanding. We, as the governing body, were not always able to keep up with everything, perhaps on time, right?
But this joint effort has resulted in us being here today, and that this work is largely present in Poland. Unlike – in many cases – what we faced outside the borders of Poland, in other countries. Unemployment in Poland is still very low, and it must be clearly stated: this is a great success for all of us. Not only for those who made decisions, distributing public money. But also for those who used that money properly. A shared success.
No one expected that right after the coronavirus pandemic, we would fall into a wartime situation. It was difficult to predict. Today we are indeed facing a war that causes a whole series of repercussions in international economic markets and – unfortunately – does not allow for the calming of the situation after the coronavirus pandemic, which we all hoped for. We deeply believed that right after the end of the pandemic, we would return to a rapid path of economic development. That the money pumped into the economy would provide that drive, would have an element of acceleration.
The immediate blow of sharp price increases, primarily in energy, not only significantly dulled that possibility but in many cases simply eliminated it altogether. And we still have problems in the market today. And nothing – unfortunately – indicates that they will be resolved very quickly. Although I want to say that I am still positively inclined, looking at the forecasts recently announced by the European Commission.
Although they were less favorable for Poland, for our market than what economists in Poland presented, also representatives of banks – not even banks that are Polish-owned, but banks operating in Poland, but being, at least in the majority, owned by foreign entities – nevertheless, I predict positive economic growth in our country over the next few years.
The most difficult situation awaits us next year; this growth will be the lowest – only 0.7 percent, which is very low compared to what we were counting on. But still positive. While in other countries, the same forecast from the European Commission in EU countries predicts a negative indicator. It also predicts – of course – high inflation. But only for part of next year. And then it will start to decline. In fact, these forecasts – one could say – given what we observe around us, are nevertheless optimistic. And I believe in that wholeheartedly.
But above all, ladies and gentlemen, I believe in my compatriots, I believe in Polish entrepreneurs, I believe in Polish employees. Why? I base my faith on very rational grounds. We are a society, we are a nation that has survived very difficult decades. Also during these last three decades of free, independent, sovereign Poland, we have survived many difficult times. And many Polish families have survived extremely crisis situations, just related to job loss, just related to sometimes long-term unemployment, in very modest living conditions.
Are Poles accustomed to luxury and prosperity? No, Poles have not yet gotten used to luxury and prosperity to the extent that they cannot imagine times when they need to tighten their belts a bit and live more modestly. And many families remember very well the times when we were – compared to Western Europe – simply very poor and when in Poland one earned a monthly salary of several or just a few dozen dollars. These are not times that far away, and many of you here in the hall once earned such money.
Therefore, we understand what it means to manage well what we have and what can be obtained. And I count on that very much. That in this regard, in difficult times, we will be better than our competitors from Western Europe, who have become accustomed to decades of prosperity, to continuously improving conditions. And already in recent decades – to a very high standard of living, in an uninterrupted manner.
I count on that very much, that with our experience and our skills – through this difficult moment – we will also be able to use these circumstances for our development and to catch up with the distance that still separates us from Western Europe.
Why do I say this here, on the occasion of presenting these statuettes? Because I am speaking to the best. I am speaking to those who, in this regard, in my opinion, set a standard for the rest of our market, and who can also give this testimony as employees – I am thinking here of the employees, of the trade union organization Solidarity and the trade union organizations of Solidarity in individual establishments. So that it can be spread among us.
Because I would like us to be able to infect each other with this optimism. That it is not the case that we must throw up our hands in despair. On the contrary. The difficult situation that we objectively observe only means that we need to roll up our sleeves one more time. Such are the challenges of the moment.
A very difficult moment, as we all realized just last week, when many Poles – I have no doubt about this – were truly very concerned that the situation could become very seriously dangerous, and not only in terms of economic issues. But also simply in terms of security issues.
I would like to thank the National Commission of NSZZ "Solidarity" for this extremely wise and deeply pro-state decision, which also shows the understanding of the National Commission of Solidarity. Mr. Chairman, I thank you from the bottom of my heart. I understand that there was certainly a discussion within the Union about whether to organize a protest action here in Warsaw, the demonstration that was planned, or not, given the situation that arose.
At that time, I appealed to the political scene to maintain calm and to take a very wise approach to this difficult situation we found ourselves in at that moment. I thank you for the fact that the authorities of Solidarity also reacted to this, having a sense of responsibility for state matters. This was not the moment to generate social unrest here in Warsaw. It is known that a large demonstration – several or tens of thousands of people – will always generate some social unrest. There was already enough of that unrest.
I hope that it is already subsiding, because – as we can see – the situation has also calmed down. Although, unfortunately, we all know that for two families and the local community there, at our eastern border, this will be a very painful memory for a long time, perhaps forever – the loss of loved ones, the loss of friends, the unexpected departure of people who were still in the prime of life. But we all know that life can be like that.
Ladies and gentlemen, once again, thank you very much. Once again, I kindly ask you not to lower the tone and to maintain that high C – I am speaking here to those of you present in the room – that you present. I express my great gratitude to all the entrepreneurs who will soon receive awards, to all employers.
I would like to thank all the trade union organizations of Solidarity that participated in this next competition and that pointed out the best among the best. I believe that not only will we survive as a state and as an economy, but that we will develop excellently in the coming years and show class in this regard. And that more and more employers, more and more companies will come to the Presidential Palace to proudly receive these statuettes, showing that our economy is becoming an increasingly social market economy in the best sense of the word.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowna Pani Minister, Szanowni Państwo Ministrowie, Wielce Szanowny Panie Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” wraz z Członkami Prezydium, Wszyscy obecni na sali Szanowni Panowie Komendanci, Szanowni Państwo Prezesi, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście, Wielce Szanowni Państwo!
Wielokrotnie już mówiłem, że jest to dla mnie zawsze bardzo ważny konkurs i zawsze bardzo ważna uroczystość – ten moment, kiedy wręczamy statuetki Pracodawca Przyjazny Pracownikom – z kilku względów. Nie będę ukrywał, wspomnę to po raz kolejny: dlatego że ten konkurs powstał w czasach, kiedy byłem tutaj, w Pałacu Prezydenckim, stojąc przy boku Pana Prezydenta prof. Lecha Kaczyńskiego.
Ma więc ten konkurs swój szczególny podwójny wymiar. Po pierwsze, dlatego że wtedy Prezydentem był profesor prawa pracy, prawnik, znakomity praktyk, ale również przede wszystkim człowiek Solidarności – człowiek, który kwestię związaną z pracą, z szacunkiem dla pracy, z sytuacją pracownika znał w sposób znakomity, można powiedzieć od podszewki. Doskonale rozumiał, co to znaczy budowanie nowoczesnego państwa, właśnie w znaczeniu najlepiej pojętej realizacji, najlepiej pojętego ułożenia relacji pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. W znaczeniu kształtowania także stosunku pracy, również jeżeli chodzi o warunki pracy.
W istocie więc ta propozycja, która padła wtedy ze strony Komisji Krajowej, aby uhonorować w ten bardzo specyficzny sposób – a zarazem w jakimś sensie na najwyższym poziomie, państwowym – właśnie tych pracodawców, którzy w szczególnie znakomity sposób realizują te zasady, trafiła tutaj, w Pałacu Prezydenckim, wprost, można śmiało powiedzieć, na bardzo podatny grunt. Na kogoś, kto doskonale rozumiał istotę i powagę, znaczenie dla państwa polskiego tego właśnie niezwykle korzystnego zjawiska, a powiedziałbym nawet – procesu. Bo to jest dla mnie rzeczywiście proces budowania społecznej gospodarki rynkowej w najlepszym tego słowa znaczeniu.
Stąd też za każdym razem, gdy mam tę wielką przyjemność, żeby z Państwem się spotkać i wręczać te statuetki, jest to dla mnie także wspomnienie o Panu Prezydencie prof. Lechu Kaczyńskim, o moim Prezydencie. Wspomnienie tamtej chwili, ale także podkreślenie niezwykle ważnej roli, jaką Solidarność odgrywa w przestrzeni państwa polskiego jako podmiot kształtujący polskie państwo i nasz gospodarczy ustrój w tym właśnie najbardziej pozytywnym tego słowa znaczeniu: budowania prawdziwego ustroju społecznej gospodarki rynkowej, gdzie człowiek, czyli ten element właśnie humanistyczny, jest w centrum zainteresowania gospodarki. I to z obydwu stron – zarówno z punktu widzenia pracownika jako takiego, jak również jego pracodawcy; gdzie obaj wymagają szacunku i pełnego zainteresowania ze strony właśnie także polskiego państwa.
Powtarzam: wzajemnego szacunku. Zarówno szacunku pracownika do pracodawcy jako tego, który daje pracę, jako tego, dzięki którego wysiłkowi, dzięki jego gospodarczemu, biznesowemu ryzyku, dzięki jego odpowiedzialności dziesiątki, tysiące ludzi mają pracę, utrzymują swoje rodziny. A jednocześnie pracownika jako odpowiedzialnego człowieka, który tę pracę wykonuje, stara się wykonywać ją jak najrzetelniej, oczekując w oczywisty sposób tego, że ta praca będzie pracą za godną płacę, że będzie pracą w godnych, bezpiecznych warunkach, z zachowaniem wszelkich norm przewidzianych dla rzeczywiście nowoczesnej gospodarki. I co jest w jasny i oczywisty sposób także usprawiedliwionym jego oczekiwaniem wobec pracodawcy.
Te dwa elementy splecione ze sobą najlepiej właśnie uwidaczniają się w tej nagrodzie – nagrodzie dawanej przez pracowników dla pracodawców, którzy te wszystkie zasady realizują. Zawsze się uśmiecham i zawsze, kiedy rozmawiam z Panem Przewodniczącym Piotrem Dudą, to podkreślamy: przecież nie jest w interesie pracownika ani związków zawodowych to, żeby pracodawca upadł. Bo nie ma nic gorszego dla pracowników, niż stracić pracę. Nie jest w interesie związków zawodowych, żeby doprowadzić gospodarkę do upadku, aby miejsca pracy zniknęły, aby sytuacja gospodarcza kraju się pogorszyła. Nie. Jest tylko problem zbudowania gospodarki na zasadzie właśnie rzetelnego, uczciwego balansu, który pozwala wyważyć. Jest to oczywiście trudne. Zwłaszcza w trudnych czasach.
I to jest kolejny element mojego dzisiejszego wystąpienia. Czasy mamy – jak Państwo wiedzą – bardzo trudne. Dopiero co – można już chyba w tej chwili śmiało powiedzieć – przetrwaliśmy wszyscy jakoś pandemię koronawirusa. Wszystko wskazuje na to, że faktycznie w tym niebezpiecznym znaczeniu ona się skończyła. Ludzie przestali umierać w związku z zachorowaniami, z zarażeniem koronawirusem.
Ale był ten bardzo trudny czas, także bardzo trudny czas lockdownu, kiedy gospodarka de facto była zamknięta, kiedy zakłady stały. Kiedy z jednej strony my, jako ludzie odpowiedzialni dzisiaj za polskie sprawy, wybrani przez społeczeństwo do sprawowania władzy, musieliśmy wziąć na siebie odpowiedzialność specyficznych, zupełnie wcześniej nieprzewidywanych działań. Jak również musieliśmy w istotny sposób – co tu wiele mówić – obdarzyć zaufaniem przedsiębiorców, wierząc w to, że są ludźmi odpowiedzialnymi, zachowają się w sposób odpowiedzialny. Po co? Żeby utrzymać miejsca pracy.
Przyznaję, nie myśleliśmy wtedy o inflacji. Przynajmniej ja o niej nie myślałem, kiedy przede wszystkim w 2020 roku podejmowaliśmy tę decyzję. Wiedzieliśmy tylko jedno: ludzie muszą otrzymać środki finansowe na to, żeby miejsca pracy mogły zostać utrzymane; na to, żeby mogły zostać wypłacone wynagrodzenia, mimo że praca w wielu przypadkach nie jest świadczona. Ponieważ ludzie muszą przetrwać ten trudny czas. Rodziny muszą przetrwać, ludzie muszą utrzymać rodziny, muszą mieć środki. Z drugiej strony – żeby pracodawcy utrzymali miejsca pracy, też muszą otrzymać ze strony państwa pieniądze, żeby potem mogli je przekazać pracownikom. To było dla nas niewątpliwe.
I wiedzieliśmy, że jeżeli tego nie zrobimy, rzeczywiście grozi nam bardzo poważny, ogromny problem gospodarczy. A przede wszystkim ogromny problem społeczny, bo co do tego nie mieliśmy żadnych wątpliwości. Że jeżeli w tym przypadku zabraknie ingerencji państwa w gospodarkę, jeżeli zostawimy to – że tak powiem – siłom rynku, który został przetrącony przez pandemię koronawirusa, to najprawdopodobniej będziemy mieli do czynienia w następstwie tego z tragedią społeczną i ze wszystkim tym, co związane z być może długotrwałym, katastrofalnym bezrobociem.
Oczywiście zdecydowaliśmy się na bezprecedensowe – jak ja to nieraz mówię – po prostu wysypanie pieniędzy na rynek. Obrazowo to tak, jak byśmy po prostu wzięli wory z pieniędzmi, wysypali je i powiedzieli: „Proszę, weźcie, Państwo, tyle, ile potrzeba, żebyście byli w stanie utrzymać ludzi, swoje firmy, siebie – żebyście przetrwali ten trudny czas”.
To się udało i za to jestem ogromnie wdzięczny przeważającej rzeszy polskich przedsiębiorców – że wzięli te pieniądze, wykorzystali je w sposób uczciwy, że utrzymali miejsca pracy, że utrzymali swoje firmy, że te firmy mogły wrócić do normalnej pracy, do świadczenia usług, do realizacji zadań produkcyjnych, że są, istnieją, działają, w większości przypadków wróciły do zupełnie normalnego funkcjonowania. Chwała im za to. Dziękuję im za to ogromnie. Bo też wymagało to odwagi, samozaparcia, wiary, że to się uda.
Nikt przecież nie wiedział, kiedy tak naprawdę pandemia koronawirusa się skończy. I nikt nie wiedział, jak długo polskie państwo będzie w stanie wytrzymać tę szczególną sytuację. To się jednak udało. Dziękuję wszystkim pracodawcom, którzy zrealizowali to ogromnie ważne zadanie.
Oczywiście nikt nie mówi, że nie było sytuacji nieuczciwych. Wszyscy dobrze wiemy, że były, zawsze tak jest – to jest życie. W końcu są nas miliony żyjących tutaj, na tej ziemi, spośród których przedsiębiorcy to ogromna część. Ale jednak trzeba powiedzieć tak: generalnie się udało. Najlepsi z najlepszych są dzisiaj tutaj. To ci, którzy rzeczywiście zostali nie tylko ocenieni przez rynek tym, że przetrwali trudny czas. Ale zostali także docenieni przez tych, którzy z nimi pracują; przez tych, którzy dla nich pracują; przez tych, którzy w ich firmach, ich zakładach realizują obowiązki pracownicze. Jeszcze raz chcę za to z całego serca podziękować. To rzeczywiście niezwykle ważne.
Dziękuję także wszystkim pracownikom, którzy przez ten czas umieli się odpowiedzialnie zachować, przestrzegali wszystkich norm, realizowali, też się starali, byli w stanie zrozumieć to, że czasem wynagrodzenia były ograniczone, że czasem były przestoje, różnego rodzaju problemy. Dziękuję za tę wyrozumiałość. Nie zawsze też my – jako rządzący – ze wszystkim byliśmy w stanie zdążyć być może na czas, tak?
Ale ten wspólny wysiłek zaowocował tym, że jesteśmy dziś tu, gdzie jesteśmy, i że ta praca w ogromnej części w Polsce jest. W przeciwieństwie do – w wielu przypadkach – tego, z czym mieliśmy do czynienia poza granicami Polski, w innych krajach. Bezrobocie w Polsce wciąż jest bardzo niskie i trzeba sobie jasno powiedzieć: to wielki sukces nas wszystkich. Nie tylko tych, którzy podejmowali decyzje, rozdzielając publiczne pieniądze. Ale także tych, którzy te pieniądze w sposób właściwy wykorzystali. Sukces wspólny.
Nikt się wtedy też nie spodziewał, że prosto z pandemii koronawirusa wpadniemy w sytuację wojenną. Trudno było to przewidzieć. Dzisiaj rzeczywiście mamy do czynienia z wojną, która wywołuje cały szereg reperkusji na międzynarodowych rynkach gospodarczych i – niestety – nie pozwala na uspokojenie się sytuacji po pandemii koronawirusa, na które wszyscy liczyliśmy. Wierzyliśmy w to głęboko, że zaraz po zakończeniu pandemii wrócimy na szybką ścieżkę rozwoju gospodarczego. Że pieniądze właśnie wpompowane w gospodarkę dadzą ten napęd, będą miały element akceleracji.
Natychmiastowe uderzenie gwałtownymi wzrostami cen przede wszystkim energii nie tylko w ogromnym stopniu stępiło tę możliwość, ale w wielu przypadkach po prostu zupełnie ją de facto zlikwidowało. I mamy dzisiaj na rynku w dalszym ciągu kłopoty. I nic – niestety – nie wskazuje na to, żeby miały się one jakoś bardzo szybko rozwiązać. Choć chcę powiedzieć, że i tak jestem pozytywnie nastawiony, patrząc na przewidywania, które ostatnio ogłosiła Komisja Europejska.
Choć były one mniej korzystne dla Polski, dla naszego rynku niż to, co prezentowali ekonomiści w Polsce, także przedstawiciele banków – nawet nie banków stanowiących polską własność, tylko banków operujących w Polsce, ale będących, przynajmniej w przeważającej części, własnością przedmiotów zagranicznych – mimo wszystko jednak przewiduję dodatni wzrost gospodarczy w naszym kraju przez najbliższe lata.
Najtrudniejsza sytuacja czeka nas w przyszłym roku, ten wzrost będzie najniższy – tylko 0,7 proc. , a więc bardzo niski w stosunku do tego, na co liczyliśmy. Ale jednak cały czas dodatni. Podczas gdy w innych krajach ta sama prognoza Komisji Europejskiej w krajach Unii Europejskiej przewiduje wskaźnik ujemny. Przewiduje również – oczywiście – wysoką inflację. Ale tylko jeszcze w części przyszłego roku. A później już spadającą. W istocie zatem te prognozy – można powiedzieć – jak na to, co obserwujemy wokół siebie, są mimo wszystko optymistyczne. I ja w to gorąco wierzę.
Ale przede wszystkim, proszę Państwa, wierzę w moich rodaków, wierzę w polskich przedsiębiorców, wierzę w polskich pracowników. Dlaczego? Opieram swoją wiarę na bardzo racjonalnych przesłankach. Jesteśmy społeczeństwem, jesteśmy narodem, który przetrwał bardzo trudne dziesięciolecia. Także w ciągu tych ostatnich trzech dziesięcioleci już wolnej, niepodległej, suwerennej Polski przetrwaliśmy wiele trudnych czasów. I wiele polskich rodzin przetrwało sytuacje ogromnie kryzysowe, właśnie choćby związane z utratą pracy, choćby związane z nieraz długotrwałym bezrobociem, w bardzo skromnych nieraz warunkach życia.
Czy Polacy są przyzwyczajeni do luksusu i dobrobytu? Nie, Polacy jeszcze nie zdążyli się przyzwyczaić do luksusu i dobrobytu, tak żeby nie mogli sobie wyobrazić czasów, kiedy trzeba trochę zacisnąć pasa i żeby było skromniej. A wiele rodzin bardzo dobrze pamięta czasy, kiedy byliśmy – w porównaniu z zachodem Europy – po prostu bardzo biedni i kiedy w Polsce zarabiało się miesięcznie kilkanaście czy zaledwie kilkadziesiąt dolarów. To przecież nie są czasy tak znowu bardzo odległe i wielu z Państwa tutaj, na sali, kiedyś jeszcze zarabiało takie pieniądze.
W związku z powyższym rozumiemy, co to znaczy umiejętność dobrego gospodarowania tym, co jest, i tym, co można uzyskać. I na to bardzo liczę. Że właśnie pod tym względem w trudnych czasach będziemy lepsi od naszych konkurentów chociażby z zachodu Europy, którzy właśnie przyzwyczaili się do wielodziesięcioletniego dobrobytu, do cały czas de facto poprawiających się warunków. A już w ostatnich dziesięcioleciach – do bardzo wysokiej stopy życia, w sposób nieprzerwany.
Na to bardzo liczę, że właśnie z naszym doświadczeniem i naszymi umiejętnościami – poprzez ten trudny moment – będziemy umieli także te okoliczności wykorzystać dla naszego rozwoju oraz do nadganiania dystansu, jaki cały czas nas dzieli od zachodu Europy.
Dlaczego mówię to tutaj, przy okazji wręczenia tych statuetek? Bo mówię to do najlepszych. Mówię to do tych, którzy pod tym względem, w moim przekonaniu, stanowią wzorzec dla pozostałej części naszego rynku, i którzy mogą dawać to świadectwo również jako pracownicy – myślę tutaj o pracownikach, o organizacji związkowej Solidarności i organizacjach związkowych Solidarności w poszczególnych zakładach. Żeby ono było u nas rozprzestrzeniane.
Bo chciałbym, żebyśmy umieli się nawzajem także zarażać tym optymizmem. Że to nie jest tak, że trzeba załamać ręce. Wręcz przeciwnie. Sytuacja trudna, którą obserwujemy obiektywnie, powoduje tylko, że trzeba jeszcze o jeden raz mocniej zakasać rękawy. Takie są wyzwania chwili.
Chwili bardzo trudnej, o czym przekonaliśmy się wszyscy choćby w zeszłym tygodniu, kiedy wielu Polaków – nie mam co do tego wątpliwości – naprawdę ogromnie się obawiało, że sytuacja może się zrobić bardzo poważnie niebezpieczna, i to wcale nie tylko jeżeli chodzi o kwestie gospodarcze. Ale także jeżeli chodzi po prostu o kwestie bezpieczeństwa.
Bardzo dziękuję Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” za tę niezwykle mądrą i głęboko propaństwową decyzję, pokazującą także zrozumienie Komisji Krajowej Solidarności. Panie Przewodniczący, dziękuję z całego serca. Rozumiem, że w Związku także na pewno trwała dyskusja, czy organizować akcję protestacyjną tutaj, w Warszawie, tę demonstrację, która była zaplanowana, czy też nie, w sytuacji, jaka zaistniała.
Apelowałem wtedy do sceny politycznej o zachowanie spokoju i o bardzo mądre podejście do tej trudnej sytuacji, w jakiej się w tym momencie znaleźliśmy. Dziękuję, że zareagowały na to również władze Solidarności, mając poczucie odpowiedzialności za sprawy państwowe. To nie był moment na to, żeby tutaj, w Warszawie, generować niepokoje społeczne. Wiadomo, że wielka demonstracja – kilka czy kilkadziesiąt tysięcy ludzi – zawsze jakiś niepokój społeczny wygeneruje. Wystarczająco dużo tego niepokoju było.
Mam nadzieję, że on już przygasa, bo – jak widać – także sytuacja się uspokoiła. Choć, niestety, wszyscy wiemy, że dla dwóch rodzin i społeczności lokalnej tam, przy naszej wschodniej granicy, to długo, jeszcze długo, być może już na zawsze, będzie bardzo bolesne wspomnienie – utraty najbliższych, utraty przyjaciół, niespodziewanego odejścia ludzi przecież jeszcze w kwiecie wieku. Ale wiemy wszyscy, że i tak w życiu może być.
Szanowni Państwo, jeszcze raz bardzo dziękuję. Jeszcze raz bardzo proszę o to, żeby nie spuszczać z tonu i utrzymać to wysokie C – mówię tutaj do Państwa obecnych na sali – które Państwo prezentujecie. Z wielkim podziękowaniem mówię to do wszystkich przedsiębiorców, którzy za moment odbiorą nagrody, do wszystkich pracodawców.
Bardzo dziękuję wszystkim organizacjom związkowym Solidarności, które wzięły udział w tym kolejnym konkursie i które wskazały najlepszych spośród najlepszych. Wierzę w to, że nie tylko przetrwamy jako państwo i jako gospodarka, ale że będziemy się znakomicie rozwijali w następnych latach i pokażemy klasę pod tym względem. I że coraz więcej pracodawców, coraz więcej firm będzie przyjeżdżało do Pałacu Prezydenckiego po to, by z dumą przyjmować te statuetki, pokazując, że nasza gospodarka staje się coraz bardziej społeczną gospodarką rynkową w najlepszym tego słowa rozumieniu.
Dziękuję bardzo.