Speech during the celebrations of the 45th anniversary of December '70
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a ceremony in Gdynia marking the 45th anniversary of the December 1970 massacre of striking Polish workers by communist authorities.
- Main themes
- December 1970 workers' protests, commemoration and tribute to victims, lack of justice in post-communist Poland, communist regime brutality, Solidarity movement origins, workers' dignity and rights, state honors for perpetrators, Polish historical memory, calls for justice reform
- Duration
- ~9 min
- Words
- 1,119
- Sentences
- 59
- Readability
- 59
- Grade
- 9.8
- Syntax
- 3.06
- Vocabulary
- 2.24
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other59 sentences in 16 paragraphs
Honorable Ministers, Your Excellency Archbishop, Esteemed Members of Parliament, Honorable Voivode, Honorable Marshal, Honorable President, Honorable Chairman, Ladies and Gentlemen.
I stand here today before you, and earlier I knelt before the monument to the Victims of December 1970, paying tribute. A tribute on behalf of the Republic of Poland and our entire nation. A tribute befitting the President of the Republic, who has as his most important task the service of a strong and just Poland.
I kneel in memory and tribute to all those who fell, were injured, suffered, were persecuted for many years, and never received elementary justice from the Third Republic of Poland. Justice at the legal level, justice at the state level. Because in the hearts of people, Poles, honest, proud, they have always been, are, and will be; I have no doubt about that. But for the Third Republic after 1989, which could not condemn the perpetrators of this crime, there is shame. Simply shame today, I think for all of us, as we stand here. For this Third Republic, in which communist bandits were called, because there were such, men of honor. For this Third Republic, which buried most of the perpetrators of '70 with military and state honors. Shame, simply shame.
Ladies and Gentlemen,
one could speak at length about why this happened, but I think that for most of you, there is no need to explain it; we all know. It is a great testament to history what happened here 45 years ago. Here, because we stand so close to the place where, on that December dawn, shots were fired at workers, at people going to work. Shots were fired at people whom the authorities had previously called to work, while at the same time sending the army against them. When one reads these historical data, it is hard to believe today. At that time, 1,500 tanks were mobilized, 550 participated in suppressing protests in Gdynia, Gdańsk, Elbląg, Szczecin, Wałbrzych, Kraków, and other cities, but above all here, on the Coast.
It was here, on the coast, that the workers reacted decisively. What did they react to? To the cynical lowering of their standard of living by the authorities. Cynical, because it was done just before Christmas, when it is known that we always do more shopping, buy better things to ensure a pleasant, good, and joyful holiday for our families. At that time, the authorities decided on a drastic price increase, announced without prior notice. And suddenly people looked into their wallets and realized that until then they had been in a difficult situation, as many of them were barely making ends meet. And suddenly they realized that now they would be in a dramatic situation. And the workers began to protest at the Gdańsk Shipyard, then in Gdynia. And what happened was something that was the norm in communism, namely, despite having many hours to engage in dialogue with the protesting people, the communist authorities did not want to talk because they could not conduct any dialogue with society. They applied what was often used in communist countries – brutal force against people. Unfortunately, also using the Polish army. 46,000 rounds of various types of ammunition were fired by soldiers during the December events. It is unknown how many were fired by the militia. At least 45 people died, at least 18 here in Gdynia.
One wounded, another killed, Blood was spilled on that December dawn, It is the authorities shooting at the workers, Janek Wiśniewski has fallen.
Zbyszek Godlewski also fell then, about whom this song is really about, composed right after those tragic days. Janek Wiśniewski is a symbol, he is the one who has the face of all the fallen, all the injured, and all the affected. But that blood was not shed to overthrow the authorities, because that was not the thought that guided the workers then; that blood was shed for ordinary human life matters, for dignity, for the standard of living, for normalcy, and it did not go in vain. It is from that blood that Solidarity was born. It is that blood that caused Polish society to understand how much it was being deceived all the time, how the authorities were trampling on it. It understood the arrogance of those who call themselves a workers' party, having nothing in common with workers, only defending their privileges and their power brought on foreign bayonets for years. A power that enslaved the Polish nation.
It is thanks in part to that blood, and then also to the blood of the miners from the "Wujek" mine, whose anniversary of death we commemorated yesterday, that we managed to reach the Poland that we are still building today. A Poland that is still limping because it is not just, because it has not succeeded in repairing, changing the justice system. And that is why, among other things, the perpetrators went unpunished. And that is why today, with shame, I and I hope many people in power bow my head for this Republic and promise all of you, those who survived those terrible days, who were injured and are with us today, the families of those who fell, those who were persecuted, that I will do everything to ensure that this Republic is repaired, to ensure that it finally becomes a just, honest state.
With sadness, I bowed my head when just a moment ago the chairman spoke those bitter words about the destroyed Shipyard, about people who cannot take vacations, cannot benefit from basic employee benefits, about workers being exploited again.
Ladies and Gentlemen,
if one looks closely, one might conclude that the Third Republic, that these authorities, which were partly composed of people from the former opposition, punished the Coast. They punished Gdańsk, Gdynia, Szczecin, punished the shipyard workers who protested then. The shipyards were closed, and the perpetrators were not held accountable. Shame. The Third Republic did not pass the exam of justice, honesty, and in this last regard, the exam of elementary decency and economy. And all of this, Ladies and Gentlemen, will have to be repaired. This is a great task for the future, and that is why today, bowing my head in memory of the victims of December '70, I ask all of you for support for this process of repairing the Republic. I deeply believe that we are capable of achieving it, also giving in this broadest sense of the word justice to all those who were murdered and harmed.
Glory to all the fallen!
Honor and respect to the victims of December 1970!
An honest, just Poland, honest and just Poles will never forget you.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowni Panowie Ministrowie, Ekscelencjo Księże Arcybiskupie, Szanowne Panie i Panowie Parlamentarzyści, Szanowny Panie Wojewodo, Szanowny Panie Marszałku, Szanowny Panie Prezydencie, Szanowny Panie Prezesie, Szanowny Panie Przewodniczący Szanowni Państwo.
Staje tu dzisiaj przed Państwem, a wcześniej przyklęknąłem przed pomnikiem Ofiar Grudnia 1970 roku, oddając hołd. Hołd w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej i całego naszego narodu. Hołd jak przystało na Prezydenta Rzeczypospolitej, który silną i sprawiedliwą Polskę ma jako swoje najważniejsze zadanie w służbie, którą podjął się pełnić.
Przyklękam w pamięci i hołdzie o wszystkich tych, którzy polegli, zostali ranni, cierpieli, byli prześladowani przez całe lata i nigdy nie doczekali się od III RP elementarnej sprawiedliwości. Sprawiedliwości na poziomie prawnym, sprawiedliwości na poziomie państwowym. Bo w sercach ludzi, Polaków, uczciwych, dumnych, zawsze byli, są i będą, nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Ale za III RP po 1989 roku, która nie umiała skazać sprawców tej zbrodni, wstyd. Zwyczajnie wstyd dzisiaj, chyba nam wszystkim, tak jak tutaj stoimy. Za tą III RP, w której komunistycznych bandytów nazywano, bo byli tacy, ludźmi honoru. Za tą III RP, która z honorami wojskowymi i państwowymi pochowała większość oprawców ’70 roku. Wstyd, zwyczajnie wstyd.
Szanowni Państwo,
można byłoby długo mówić, dlaczego tak się stało, ale myślę, że w większości z Państwa nie trzeba tego wyjaśniać, wszyscy to wiemy. Jest wielkim świadectwem historii to, co stało się tutaj 45 lat temu. Tutaj, bo przecież stoimy tak blisko miejsca, w którym wtedy, grudniowym świtem, strzelano do robotników, do ludzi idących do pracy. Strzelano do ludzi, których władza wcześniej do tej pracy wezwała, a w tym samym czasie wysłała na nich wojsko. Kiedy czyta się te dane historyczne, to aż trudno jest dzisiaj uwierzyć. Zmobilizowano wtedy 1,5 tys. czołgów, 550 brało udział w tłumieniu protestów w Gdyni, Gdańsku, Elblągu, Szczecinie, Wałbrzychu, Krakowie i innych miastach, ale przede wszystkim tutaj, na Wybrzeżu.
To tu, na wybrzeżu, robotnicy wtedy zareagowali w sposób zdecydowany. Na co zareagowali? Na cyniczne obniżenie przez władze poziomu ich życia. Cyniczne, bo dokonywane tuż przed Świętami Bożego Narodzenia, kiedy wiadomo, że zawsze robimy większe zakupy, kupujemy lepsze rzeczy po to, żeby zapewnić te miłe, dobre i radosne święta swoim rodzinom. Wtedy władza zdecydowała się na drastyczną podwyżkę cen, niezapowiadaną wcześniej. I nagle ludzie spojrzeli w swoje portfele i doszli do wniosku, że do tej pory byli w trudnej sytuacji, bo bardzo wielu z nich ledwo wiązało koniec z końcem. I nagle uświadomili sobie, że teraz będą w sytuacji dramatycznej. I robotnicy rozpoczęli protest w Stoczni Gdańskiej, potem w Gdyni. I stała się rzecz, która w komunizmie była normą, a mianowicie, mimo tego, że było wiele godzin, aby podjąć dialog z protestującymi ludźmi, władza komunistyczna rozmawiać nie chciała, bo nie umiała prowadzić żadnego dialogu ze społeczeństwem. Zastosowano to, co często stosowano w krajach komunistycznych – brutalną siłę wobec ludzi. Niestety także przy użyciu polskiego wojska. 46 tys. pocisków z broni różnego rodzaju w czasie wydarzeń grudniowych wystrzelili żołnierze. Nie wiadomo ile wystrzeliła milicja. Zginęło co najmniej 45 osób, co najmniej 18 tutaj, w Gdyni.
Jeden zraniony, drugi zabity, Krew się polała grudniowym świtem, To władza strzela do robotników, Janek Wiśniewski padł.
Padł wtedy także Zbyszek Godlewski, o którym tak naprawdę jest ta pieśń, ułożona wtedy, zaraz po tych tragicznych dniach. Janek Wiśniewski to symbol, to ten, który ma twarz wszystkich poległych, wszystkich rannych i wszystkich poszkodowanych. Ale tamta krew przelana nie po to, żeby obalić władzę, bo nie taka myśl przyświecała wtedy robotnikom, tamta krew przelana za zwykłe ludzie życiowe sprawy, za godność, poziom życia, za normalność, nie poszła na marne. To z tej krwi zrodziła się Solidarność. To ta krew spowodowała, że polskie społeczeństwo zrozumiało, jak bardzo cały czas jest oszukiwane, jak władza nim pomiata. Zrozumiało arogancję tych, którzy nazywają siebie partią robotniczą, niemającą w gruncie rzeczy nic wspólnego z robotnikami, tylko od lat broniącą swoich przywilejów i swojej władzy przyniesionej na obcych bagnetach. Władzy, która niewoliła naród polski.
To właśnie m.in. dzięki tamtej krwi, a potem także dzięki krwi górników z kopalni „Wujek”, których rocznicę śmierci obchodziliśmy wczoraj, udało się dojść do Polski, którą dzisiaj cały czas budujemy. Polski, która jest cały czas kulejąca, bo nie jest sprawiedliwa, bo nie udało się w tej Polsce naprawić, zmienić wymiaru sprawiedliwości. I dlatego właśnie m.in. oprawcy odeszli bezkarni. I dlatego dzisiaj ze wstydem ja i mam nadzieję wielu ludzi władzy, pochylam głowę za tą Rzeczpospolitą i obiecuję wszystkim Państwu, tym, którzy przeżyli tamte straszne dni, którzy zostali ranni, a są dzisiaj z nami, rodzinom tych, którzy polegli, tym, którzy byli prześladowani, że zrobię wszystko, aby ta Rzeczpospolita była naprawiona, aby stała się wreszcie państwem sprawiedliwym, uczciwym.
Ze smutkiem pochylałem głowę, kiedy przed momentem te gorzkie słowa wypowiadał pan przewodniczący, o zniszczonej Stoczni, o ludziach, którzy nie mogą korzystać z urlopów, nie mogą korzystać z podstawowych świadczeń pracowniczych, o wykorzystywanych znowu robotnikach.
Szanowni Państwo,
jeżeli się temu przyjrzeć, to ktoś może dojść do wniosku, że III RP, że te władze, które przecież składały się w części z ludzi dawnej opozycji, ukarały Wybrzeże. Ukarały Gdańsk, Gdynię, Szczecin, ukarały stoczniowców, którzy wtedy protestowali. Stocznie zostały zlikwidowane, a nie rozliczono oprawców. Wstyd. III RP nie zdała egzaminu sprawiedliwości, uczciwości, a w tym ostatnim względzie, egzaminu elementarnej przyzwoitości i gospodarności. I to wszystko, Szanowni Państwo, trzeba będzie naprawić. To wielkie zadanie na przyszłość i dlatego dziś, chyląc głowę przed pamięcią ofiar Grudnia’70 proszę wszystkich Państwa o wsparcie dla tego procesu naprawy Rzeczypospolitej. Głęboko wierzę w to, że jesteśmy w stanie go dokonać oddając także w tym najszerszym słowa znaczeniu sprawiedliwość wszystkim tym, którzy zostali pomordowani i poszkodowani.
Chwała wszystkim poległym!
Cześć i honor ofiarom Grudnia 1970 roku!
Uczciwa, sprawiedliwa Polska, uczciwi sprawiedliwi Polacy, nie zapomną o Was nigdy.
Dziękuję bardzo.