- Context
- Duda addressed residents of Nowe Miasto Lubawskie during a presidential visit on 11 December 2019, the first by a Polish head of state since Marshal Piłsudski in 1921.
- Main themes
- Local history of Nowe Miasto Lubawskie, Polish national identity and continuity, Teutonic Knights and medieval history, Battle of Grunwald anniversary, partitions and German occupation, WWII suffering and resilience, regional development and industry, pride in Polishness, presidential visit significance
- Duration
- ~36 min
- Words
- 4,265
- Sentences
- 227
- Readability
- 59
- Grade
- 9.7
- Syntax
- 3.02
- Vocabulary
- 2.06
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other227 sentences in 35 paragraphs
Dear Senator,
Dear Members of Parliament,
Esteemed County Governor,
Dear Chairpersons,
Dear Council Members,
Dear Mayors and Village Heads from the surrounding towns and municipalities,
Esteemed and dear residents of Nowe Miasto Lubawskie, of the city itself, the county, and the Warmian-Masurian Voivodeship!
I sincerely thank you for today’s meeting. Ladies and gentlemen, it is true, and I thank the county governor very much for reminding me that I had the great pleasure during the previous presidential campaign to be here with you and meet with the residents. But it is a historical fact that since the visit of Marshal Józef Piłsudski in 1921 here in Nowe Miasto Lubawskie, there has not been a head of state. I am immensely pleased to have the honor, as the first President of a free, independent, sovereign Republic, to visit your city and meet with you. I am very grateful that you have chosen to spend this afternoon meeting with me; thank you very much. I thank you!
Ladies and gentlemen, as you know, your city, your land, has not had an easy history – the county governor just reminded us of that. One could say that somewhere in the deep shadows of the Middle Ages, in the 14th century, when the city was founded, and shortly thereafter, in the mid-14th century, in 1353, when it received city rights, it was a city that was in the hands of the Teutonic Knights. The facts are that the Teutonic Order founded this city, and during the time of the Order's rule, the city obtained its municipal status under the Chełmno law and developed. But soon – in fact, we will celebrate a great anniversary, the six hundred and tenth, next year – we had the Battle of Grunwald in 1410. A battle to which the Teutonic forces gathered very close to Nowe Miasto Lubawskie, which at that time was called by the Teutonic Knights Nowy Targ. But history unfolded such that the battle did not ultimately take place here, in the nearby fields; it occurred at Grunwald. As you know very well, it was a great victory for the Polish Crown; together with the Lithuanian forces, our king Władysław Jagiełło defeated the Teutonic Knights. And although Nowe Miasto Lubawskie did not pass into the hands of the Polish Crown immediately after that victory, looking at it historically, a little more than fifty years later, in 1468, the city indeed became part of the Polish Crown. And it remained so until 1772, so one can boldly say, for almost three hundred years.
When we look at this history, when we see that it was over a hundred years in the hands of the Teutonic Order and then less than one hundred and fifty years in the hands of the partitioners, the Prussians, we must say this: overall, this city for most of its history was a Polish city. Because for three hundred years it was part of the Polish Crown. And since that January 1920, after Poland regained independence, in the process of shaping the borders of this free, sovereign, independent Second Republic, rising from the ashes of World War I and over one hundred and forty years of partitions, it again became part of the Republic. That is how it is today, and one can confidently say – this is a Polish city; it has been a Polish city for most of the time. This is a Polish city, and it has its wonderful Polish residents.
I want to thank you for all those years when you and your families have lived on this land – for which a high price was often paid here. I will remind you of the beginning of World War II when the Germans took over the city in 1939 and murdered many of its residents. When they entered here, seized the city, the German occupation began, and many residents were imprisoned – many of them were murdered or deported by the Germans. Those were very difficult years. But even those who left here at that time mostly returned after World War II to rebuild here, to continue their work on their homeland. Sometimes these were families that had even survived the partition times – the most difficult times, the times of Germanization, remaining steadfastly with Poland and Polishness. I wanted to express my deepest respect to you today, as heirs of those who stood by Polishness back then. For building Poland and Polishness here over these long decades, or even, one could boldly say, centuries.
I am immensely grateful for this, because it is one of the reasons why Nowe Miasto Lubawskie is today part of the Republic of Poland, this new one. When we look at it from the perspective of the last thirty years, we have talked a lot today about these last thirty years, looking at the history of these lands, also looking at the development of this new industrial Poland. The county governor just mentioned the companies that belong to the Szynak group – President Jan Szynak is here with us – large furniture factories, a great Polish family company. One could say that this company, in terms of development, could serve as an example for many Polish entrepreneurs. It operates in this land and strives to realize the development of the Republic, just like all of you who live here.
Ladies and gentlemen, this land has gone through its difficult times. There are large agricultural areas here; there were many state-owned agricultural farms, so-called PGRs, as they were called in the past. We all know what happened to them in the 90s – how brutally they were liquidated, how many people lost their jobs then. How many people lost their sense of life, in fact, losing their jobs, unable to find another place for themselves in that difficult period of the 90s. How many of those people got lost, how many of them and their families were affected by various pathologies, how many families fell apart, how many people died, for example, as a result of falling into various addictions. Poland still bears the burden of that time.
Of course, those scars are slowly healing, those fields are being cultivated, life is returning to those places where, due to dramatic political decisions that were bad for Poland, bad decisions for Poles, things went wrong. I want to emphasize this with all my strength – because these matters could certainly have been handled differently, and much could have been saved for the benefit of Poland and all of us. What was done was done. For years, this land often passed into foreign hands. I am glad that in recent years this land, both here and in western Poland, has been secured from being sold into foreign capital. This is an extremely important process. It is good that that fatal tendency, that negative, that criminal action for Poland and for Poles and for Polish farmers has been stopped. These are agricultural areas that we should look at in a special way. I pay special attention to this. For me, the work of Polish farmers and what they create for Poland is very important. What they supply to Poland on a daily basis. The produce of Polish soil, the result of the work of Polish farmers, primarily those family farms.
Ladies and gentlemen, we are today an agricultural power on a global scale. A huge part of our export – which is constantly increasing – consists of agricultural products. A significant part of our GDP, which has been growing wonderfully over the past few years, is also obtained thanks to agricultural production. Agricultural production, which is becoming increasingly modern, but which, I want to emphasize strongly, retains many very traditional values. Thanks to this, our food is not only very good but, above all, is excellently competitive worldwide.
I want to thank all of you, the farmers working on this land, for this contribution to the development of Polish agriculture and our economy, from the bottom of my heart. I want to say this: it is important not only for me. Your effort is also important for the current Polish government. That is why, together with the Polish government, together with the Prime Minister, together with the parliamentary majority, we have decided that we will apply to the European Commission for the position of Commissioner for Agriculture. Because we want this particular sector of our economy to be taken care of from the EU perspective. I am immensely pleased that my colleague, but above all an extremely honest person dedicated to the issues of Polish villages and Polish agriculture – Janusz Wojciechowski – has been chosen for this position.
You all know Janusz; you know that he is a man who comes from a Polish village. He comes from a peasant family, who obtained higher education, who is an excellent lawyer, but who spent all his young years simply working on agricultural machines, working in the field with his family: with his father, brother, and mother. He is raised and feels the Polish land; he understands what Polish farmers need.
Above all, he knows this field and has worked on these issues for years in the European Parliament. I am sure he will excellently represent the interests of Polish farmers there. We will certainly fight for direct payments for Polish farmers to reach the average value that they have in the European Union – this is extremely important. Today we are still below that average. It is not much, as it is a fact that they have been increasing year by year. But we are below that average, and it is a matter of elementary justice that Polish farmers receive at least the same direct payments as the average in the European Union. This is a very important issue, and Janusz Wojciechowski will certainly advocate for these matters as well. I had the pleasure of talking with him.
The issue of wages in Poland is a very important one. Over the past four and a half years, we have managed to do a lot to secure Polish families, especially those families raising children. I hope everyone understands that from the perspective of state authorities, such a community, the smallest one, is simply the most important. The family gives us hope for future generations of young Poles who will continue to build our homeland, who will, when needed, stand in its defense, but above all, who will work for it and live here. This is an absolute foundation, especially in the face of the demographic crisis affecting many countries in the world. We have focused on the family, which is why the 500+ program was introduced. We calmly checked how it works – it worked well. We managed to finally take the money from taxes back from the thieves after so many years, especially regarding VAT. Thanks to the availability of these funds, we could pay 500+, we could extend this 500+ to every child in the family. Thanks to this money, we could also implement the 300+ program, thinking of school supplies for children. Thanks to this, we could also pay the thirteenth pension.
I know that regarding salaries in your voivodeship, here in this land, the situation is not the best. This voivodeship, and particularly this county, is not among the leaders in terms of average salaries, but rather, unfortunately, belongs to that part of Poland where these average salaries are lower. Statistical data shows that the average salary here in this land, in this county, has been increasing quite dynamically over the last four years. In 2014, it was around 2870 PLN, almost 2880 PLN; currently, it is 3438 PLN, if I remember correctly, so that is about a 550 PLN difference at this moment. Is that a lot? About 20%, one can confidently say, the salary has increased during this time. Further salary increases are announced. It is announced that the minimum wage will primarily increase, which allows for gradually raising the wage level in Poland. There are various voices; I want to reassure everyone. I think everyone understands that wages in Poland should increase so that we do not get stuck in the middle-income trap, also regarding the income of the average worker. This is simply necessary. It is also necessary so that people, especially the young, do not leave Poland for Western Europe because the wage disparity is so enormous. But I want to say this very firmly, especially to the entrepreneurs who work here on this land. This will be a policy that we will implement sensibly. We will certainly not raise wages to the point of making it impossible for Polish entrepreneurs to operate; that is not the point. The goal is for the economy to function as best as possible so that you have income. We understand perfectly that we also need to give you the opportunity to compete today not only in the Polish market but also in European and global markets. I assure you that the minimum wage will be raised sensibly: gradually, in accordance with economic development and the evolving situation in Poland. I assure you of this.
I assure you that we will raise wages, but I assure you that we will do it sensibly. I want to reassure all Polish entrepreneurs. I assure you that this will be a sensible policy. A sensible policy that has simply been implemented over the last four years.
But this is something very important to me. It does not depend on what the minimum wage level is, and the issue of pensions and retirement benefits does not have special significance for the burden on entrepreneurs. I often hear at my meetings that this particular social group: retirees and pensioners, is the group that is relatively the least benefitting from these positive changes in the Polish economy and these positive changes regarding the remuneration system over the last four and a half years. This is a serious problem. Last year, as you know, we managed to pay the thirteenth pension. Nationwide, it was an astonishing amount of 11 billion zlotys just to pay that benefit once. It is therefore easy to imagine that such a significant increase in pensions and retirement benefits, which is almost double what they are in many cases, is simply jump-wise impossible. As a state, as a budget, as the Social Insurance Institution, we are not able to bear this today.
I had a very long conversation yesterday with the president of the Social Insurance Institution and with the Minister of Family, Labor and Social Policy. We sat for a long time and discussed the future of the pension system, the pension possibilities of the state. Then I also talked at length about this with the Prime Minister. I want to assure you of one thing: I will fight with all my might, and I believe that this year we will manage to achieve, firstly, that the thirteenth pension will be paid again, meaning that retirees will again receive such a benefit as they did last year. What will its amount be? I assure you that it will not be lower than what was paid this year – because we are still in the same 2019 year. So in 2020, the thirteenth pension, retirement pension, will definitely not be lower. What its final amount will be – we will see.
I also want to assure you that there will be an indexation, and it will be a nominal indexation. I said to the Prime Minister: Mr. Prime Minister, I cannot imagine that it would be an indexation of a proverbial 10 zlotys, because that is nothing. It simply only annoys retirees and pensioners, especially those who have the lowest benefits. It must be an amount that is visible in the wallet. It must be at least 70 zlotys, because that is the absolute minimum to feel that you actually have some additional money on a monthly basis. The Prime Minister assured me that they would do everything in their power to ensure that at least such a nominal indexation would take place.
Finally, the last issue. I said that in my opinion there is also a necessity to raise the minimum pension. It is known that in 2014 it was 750 zlotys. It is known that since then it has been gradually increased, but I said: it must be at least 1200 zlotys. This is really a matter of elementary decency. And so we tentatively agreed with the Prime Minister that the minimum pension this year will reach the level of 1200 zlotys.
This is what I will definitely be fighting for this year on your behalf. This is my closest stage for the near future. I speak about this so strongly because during my recent meetings, I again met with people who are retired, and they reiterated their request to look again at these benefits. Ladies and gentlemen, prices are rising. Yes, prices are rising, I am aware of that. But you must be aware that when wages rise, unfortunately, prices also rise. Why? Because entrepreneurs raise prices because their costs increase. When their costs increase, they try to compensate for it by raising prices. These are unfortunately normal economic mechanisms. We cannot do anything about it, but at least we can try to act in such a way that these benefits are increased for those for whom it actually depends one hundred percent on the Polish state.
I ask you for support in this regard. This is the kind of policy that I will strive to implement, and if the government implements such a policy, I will definitely support the government in this policy. I have repeated this many times and I will continue to repeat it. For me, the most important thing is that the Polish family, whether living here or in another Polish city, or in Nowe Miasto Lubawskie, or in this province, or in a neighboring one, tells me at the end of my presidential mission: Sir, we are living better than when you started. If I can hear that, I will be satisfied. Because I did not seek the presidency four years ago for any other reason than to simply improve the living conditions of Poles, to stop young people from leaving for abroad, to bring them back. No one can be forced to return. They can only be encouraged by the fact that we have created in Poland such conditions that are competitive with what can be obtained in the West or across the ocean.
I ask you for support in this regard. I also ask for your understanding – not everything can be done at once. Not everything can be done very quickly. Some processes are very difficult. We also have to overcome many difficulties. Restoring justice in Poland, in the sense of restoring fair courts in Poland, as you can see, is very difficult, because the old system is very firmly entrenched and does not want to allow itself to be stripped of the privileges and power it has over people. But they must understand that their work is also a service to the Republic, and above all to Polish citizens. And that is the most important thing. And that the citizen is not for the court, but the court is for the citizen. And that the judge serves the people, serves the Republic.
This is clearly stated in the principles of the Polish constitution, but the judges do not want to read the constitution in this way. This is precisely the biggest problem, that unfortunately they themselves deny that they are the true elite of Polish society. They usurp that title. It pains me to say this. The true elite cares for the interests of ordinary people because it is obliged to do so. That is why it can be called an elite, because it sets a positive example for others, not a negative one. If it were otherwise, the social assessment of the justice system would not be what we encounter, that the vast majority of Poles express themselves very poorly about the justice system, about how it operates, and about whether Polish courts are fair.
I will never understand how judges of the Supreme Court could adjudicate in the same court where next to them sat a judge, about whom to this day you can hear on the internet how he discusses how to handle a case in the Supreme Court. Such a person adjudicates together with them and it does not bother them, no consequences are drawn against him, even in the collegial sense. And then they are surprised that people call them a caste. And how else to call it if there is such a defense of unjustly obtained privileges in the form of evident immunity and the inability to draw any consequences, both legal and disciplinary – because they themselves cannot draw any consequences against each other. This is something that, if we do not stop, Poland will never be a state of justice. Never. And the principle of justice expressed in the Polish constitution will always be an empty principle. It must finally be filled with content, and filling it with content requires changes. Only after these changes will Poland truly be able to become a just state.
Many people in Western Europe do not understand this. They are unable to comprehend these processes because they have a different mentality. For them, it is unimaginable that a judge could commit something like that. It is unimaginable that one could listen to recordings on the internet with corruption proposals and when hands wash each other, judges agree among themselves on how they will handle a "buddy" case. This is something unimaginable. When these people are told that something like this is happening in Poland, they do not believe it. They say it is impossible. Meanwhile, anyone can listen to this on the internet, just type in the search engine: corruption in the Supreme Court. If you have any doubts, please type it in on your mobile devices, on your computers, and listen to what the judges were discussing at the highest possible level of judicial power in 2014.
This system must be changed, and for that, support from you, ordinary citizens, is necessary. Because if there is no such support, we will all continue to live in this post-communist system, because these are post-communist customs, in which there is a group of untouchables, who cannot be touched, just as the untouchables were before 1989. We were supposed to change that then, and for thirty years it has been the same. It is time for this to finally end.
I am convinced that the majority of Polish society, the majority of people in Poland, expects just that. I ask you to speak very clearly about this. This is perhaps the most important mission for the coming years to repair the Republic, alongside improving the ordinary living conditions of people. I ask you to support such changes in the Republic.
Once again, I thank you very much. Thank you for your daily hard work for the Republic. Thank you for this meeting today, thank you for taking the time. I deeply believe that we will calmly and consistently build Poland as a just state – where those who commit crimes, those who engage in various kinds of wrongdoing, engage in bribery, fraud, deceive others, exploit, will be calmly, consistently, but ruthlessly punished. They will be removed from their positions, their unjustly obtained privileges will be taken away – because that is elementary justice. I want us to reach a level where we can indeed say: yes, Poland is a just state, Poland is an honest, democratic state, where one can choose authorities and those authorities are honest and can also be held accountable in elections and on other grounds, and not that there are some authorities that no one has the right to hold accountable, that are untouchable, and that no one knows who elected them. I do not want such a Poland. I want a just and honest Poland. I want a Poland where every citizen and their affairs are treated seriously. I ask you for support in striving for such a Poland.
I wanted to wish you that it indeed becomes such. It will not happen overnight, but we are in a normal time of normal parliamentary terms capable of realizing this. With honest, calm, diligent, and consistent work, with consistent changes, consistent repairing of the Republic. We all participate in this process, and I ask you for support for this process. And I wish you, because soon, literally in a few days, in two weeks, we will be waiting for the most beautiful time of the year, we are waiting for Christmas. An extraordinary, family holiday, when we sometimes meet after a long time of not seeing each other. Children come from different places – I hope from different parts of Poland, but probably also from abroad – please warmly greet them all from me. Please convey my respects and very warm greetings to your loved ones. I wish you warm, peaceful, good holidays. I wish you health for this holiday season and for the entire coming year. And above all, I wish you every success, especially in family and domestic matters, but also in professional matters. May no Polish home lack the proverbial bread in the coming year. Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowna Pani Senator,
Szanowni Państwo Posłowie,
Wielce Szanowny Panie Starosto,
Szanowni Państwo Przewodniczący,
Szanowni Państwo Radni,
Szanowni Państwo Burmistrzowie, Wójtowie z okolicznych miast i gmin,
Wielce Szanowni, Drodzy Mieszkańcy Nowego Miasta Lubawskiego, samego miasta, powiatu i tutejszego województwa warmińsko-mazurskiego!
Bardzo serdecznie dziękuję za to dzisiejsze spotkanie. Proszę Państwa, to prawda i dziękuję bardzo panu staroście za przypomnienie, że miałem tą wielką przyjemność w czasie poprzedniej kampanii prezydenckiej być tutaj u Państwa i spotkać się z mieszkańcami. Ale jest faktem, można powiedzieć historycznym, że od czasu wizyty Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1921 roku tutaj, w Nowym Mieście Lubawskim, nie było głowy państwa. Cieszę się ogromnie, że mam ten zaszczyt, że jako pierwszy Prezydent wolnej, niepodległej, suwerennej Rzeczypospolitej mogę zawitać do Państwa miasta i mogę się z Państwem spotkać. Ogromnie dziękuję że zechcieliście Państwo poświęcić to południe na spotkanie ze mną, bardzo dziękuję. To ja dziękuję!
Proszę Państwa, jak Państwo wiecie, Państwa miasto, Państwa ziemia, nie miała łatwej historii – przypomniał o tym przed chwilą pan starosta. Można powiedzieć, że gdzieś w głębokich mrokach średniowiecza, w XIV wieku, kiedy miasto było zakładane, kiedy później zaraz wkrótce uzyskało prawa miejskie w połowie wieku XIV, 1353 rok, wtedy było miastem, które znajdowało się w rękach krzyżackich. Fakty są takie, że to Zakon Krzyżacki to miasto założył i to w czasach władania tutaj zakonu miasto na prawie chełmińskim uzyskało swój właśnie miejski status i wtedy się rozwijało. Ale wkrótce – zresztą rocznicę wielką, sześćset dziesiątą, będziemy obchodzić w przyszłym roku – mieliśmy Bitwę pod Grunwaldem w 1410 roku. Bitwę, do której wojska krzyżackie zresztą gromadziły się tutaj bardzo niedaleko Nowego Miasta Lubawskiego, wtedy inaczej nazywanego, Krzyżacy nazywali je Nowym Targiem. Ale dzieje potoczyły się tak, że bitwa nie toczyła się ostatecznie tutaj, na pobliskich polach, doszło do niej pod Grunwaldem. Jak Państwo doskonale wiecie, było to wielkie zwycięstwo Korony Polskiej, wspólnie z wojskami litewskimi nasz król Władysław Jagiełło pokonał Krzyżaków. I choć wtedy Nowe Miasto Lubawskie, zaraz po tym zwycięstwie, w ręce Korony Polskiej nie przeszło, ale już patrząc historycznie, trochę więcej niż po pięćdziesięciu latach, bo w 1468 roku miasto rzeczywiście stało się częścią Korony Polskiej. I tak było aż do 1772 roku, a więc śmiało można powiedzieć, przez ponad prawie trzysta lat.
Kiedy patrzymy na tę historię, kiedy spojrzymy, że to było ponad sto lat w rękach Zakonu Krzyżackiego i później niecałe sto pięćdziesiąt lat w rękach zaborców, Prusaków, to trzeba powiedzieć tak: w sumie to miasto przez większość swojej historii było miastem polskim. Bo przez trzysta lat było częścią polskiej korony. A od tamtego stycznia 1920 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w procesie kształtowania się granic tej wolnej, suwerennej, niepodległej II Rzeczypospolitej, odradzającej się z popiołów I wojny światowej i ponad stu czterdziestu lat tutaj zaborów, znowu stało się częścią Rzeczypospolitej. Taką jest to dzisiaj i można śmiało mówić – to jest polskie miasto, to przez większość czasu było polskie miasto. To jest polskie miasto i to miasto ma swoich wspaniałych polskich mieszkańców.
Chcę Państwu podziękować za te wszystkie lata, kiedy Państwo ze swoimi rodzinami na tej ziemi żyjecie – za co bardzo często płaciło się tutaj wysoką cenę. Przypomnę choćby czas początku II wojny światowej, kiedy Niemcy w 1939 roku opanowali miasto i zamordowali wielu jego mieszkańców. Kiedy tutaj weszli, zagarnęli miasto, rozpoczęła się okupacja niemiecka, mieszkańcy zostali uwięzieni – bardzo wielu z nich zostało przez Niemców pomordowanych, wywiezionych. To były bardzo trudne lata. Ale nawet ci, którzy wtedy wyjechali stąd, w większości wrócili po II wojnie światowej po to, żeby tutaj się odbudowywać, po to, by kontynuować swoją pracę na ojcowiźnie. Czasem były to takie rodziny, które tutaj przetrwały nawet i czasy zaborcze – te najtrudniejsze, te czasy germanizacji, trwając cały czas przy Polsce i przy polskości. Chciałem dzisiaj Państwu, jako spadkobiercom tych, którzy wtedy przy polskości trwali, złożyć za to najgłębsze wyrazy szacunku. Za to, że budowaliście Państwo tutaj Polskę i polskość przez te długie dziesięciolecia, czy nawet śmiało można powiedzieć stulecia.
Jestem za to ogromnie wdzięczny, bo to właśnie między innymi dlatego Nowe Miasto Lubawskie jest dzisiaj częścią Rzeczypospolitej Polskiej, tej nowej. Kiedy patrzymy na nią z perspektywy ostatnich trzydziestu lat, dużo też dzisiaj o tych ostatnich trzydziestu latach mówiliśmy, patrząc na historię tych ziem, patrząc także na rozwój na tych ziemiach tej nowej przemysłowej Polski. Mówił tutaj przed chwilą pan starosta także o zakładach, które należą do grupy Szynaka – pan prezes Jan Szynaka jest tutaj z nami – wielkie zakłady meblowe, wielka polska firma, rodzinna. Można powiedzieć firma, która pod względem rozwojowym patrząc, mogła by być przykładem dla wielu polskich przedsiębiorców. Działa na tej ziemi i stara się tutaj realizować rozwój Rzeczypospolitej, tak jak zresztą wszyscy Państwo, którzy tutaj żyjecie, którzy tutaj mieszkacie.
Proszę Państwa, ta ziemia przeżyła swój trudny czas. Tu są wielkie obszary rolnicze, tu było wiele państwowych gospodarstw rolnych, tak zwanych PGR-ów, jak to się dawniej mówiło. Wszyscy wiemy, co się stało z nimi w latach 90 – w jak brutalny sposób zostały zlikwidowane, jak wielu ludzi straciło wtedy pracę. Jak wielu ludzi straciło wtedy sens życia de facto, tracąc pracę, nie mogąc w tamtym trudnym okresie lat 90. znaleźć dla siebie innego miejsca. Jak wielu spośród tych ludzi się zagubiło, jak wielu z nich i ich rodziny dotknęły różnego rodzaju patologie, ile rodzin się rozpadło, ile ludzi zmarło chociażby na skutek popadnięcia w różne nałogi. Polska dźwiga na sobie cały czas bagaż tamtego czasu.
Oczywiście te blizny zarastają się powoli, te pola są uprawiane, życie wraca w te miejsca, w których poprzez dramatyczne polityczne, złe dla Polski decyzje, złe decyzje dla Polaków. Chcę to z całą mocą podkreślić – bo można było na pewno te sprawy załatwić inaczej i można było wtedy bardzo wiele uratować, z pożytkiem dla Polski i dla nas wszystkich. Zrobiono to, co zrobiono. Przez lata ta ziemia bardzo często przechodziła także i w obce ręce. Cieszę się, że w ciągu ostatnich lat tę ziemię i tutaj i na zachodzie Polski udało się zabezpieczyć przed tym, aby nie była wyprzedawana w ręce obcego kapitału. To jest niezwykle ważny proces. Dobrze, że udało się tamtą fatalną tendencję, to negatywne, to zbrodnicze – dla Polski i dla Polaków i dla polskich rolników – działanie zatrzymać. To są tereny rolne, na które powinniśmy patrzeć w sposób szczególny. Ja zwracam na to szczególną uwagę. Dla mnie bardzo ważną sprawą jest praca polskich rolników i to, co dla Polski tworzą. To, czym Polskę zasilają na co dzień. Płody polskiej ziemi, efekt pracy polskich rolników, efekt pracy polskich gospodarstw rolnych przede wszystkim tych rodzinnych gospodarstw rolnych.
Proszę Państwa, jesteśmy dzisiaj potęgą rolną na skalę światową. Ogromna część naszego eksportu – cały czas wzrastającego – to są właśnie produkty rolne. Ogromna część naszego PKB, które cały czas wspaniale nam rośnie na przestrzeni ostatnich lat, jest uzyskiwana także właśnie dzięki produkcji rolnej. Produkcji rolnej, która jest coraz bardziej nowoczesna, ale która, co bardzo mocno chcę podkreślić, zachowuje wiele bardzo tradycyjnych walorów. Dzięki czemu nasza żywność nie tylko jest bardzo dobra, ale przede wszystkim jest znakomicie konkurencyjna na całym świecie.
Chciałem wszystkim Państwu, rolnikom pracującym na tej ziemi, za ten właśnie wkład pracy w rozwój polskiego rolnictwa i w rozwój naszej gospodarki, z całego serca podziękować. Chcę powiedzieć tak: to jest ważne nie tylko dla mnie. Ten Państwa trud jest ważny także dla obecnego polskiego rządu. To właśnie dlatego, razem z polskim rządem, razem z panem premierem, razem z większością parlamentarną, ustaliliśmy, że będziemy się ubiegali w Komisji Europejskiej o stanowisko komisarza do spraw rolnictwa. Dlatego, że chcemy, żeby w sposób szczególny ten właśnie sektor naszej gospodarki był z tego unijnego punktu widzenia zadbany. Ogromnie się cieszę że został na to stanowisko wybrany mój kolega, ale przede wszystkim niezwykle uczciwy człowiek oddany sprawom polskiej wsi i polskiego rolnictwa – Janusz Wojciechowski.
Znacie Państwo wszyscy Janusza, wiecie Państwo, że jest to człowiek, który wyszedł z polskiej wsi. Który pochodzi z chłopskiej rodziny, który zdobył wyższe wykształcenie, który jest znakomitym, prawnikiem, ale przez całe swoje młode lata przepracował zwyczajnie na maszynach rolniczych, pracując w polu razem ze swoją rodziną: z ojcem, z bratem, z mamą. Jest wychowany i czuje polską ziemię, czuje to, czego polskim rolnikom potrzeba.
Przede wszystkim zna się na tym i przez lata w Parlamencie Europejskim właśnie nad tymi kwestiami pracował. Jestem pewien, że będzie znakomicie reprezentował tam interesy polskich rolników. Będziemy proszę Państwa na pewno walczyli o to, aby dopłaty bezpośrednie dla polskich rolników osiągnęły taką wartość, jaką średnio mają w Unii Europejskiej – to jest ogromnie ważne. Dzisiaj jesteśmy jeszcze cały czas poniżej tej średniej. To już niewiele, bo faktem jest, że one z roku na rok, cały czas, wrastały. Ale jesteśmy poniżej tej średniej i trzeba, bo to jest kwestia elementarnej sprawiedliwości, żeby polski rolnik otrzymywał przynajmniej takie same dopłaty bezpośrednie, jakie są średnie w Unii Europejskiej. To jest kwestia bardzo ważna i z całą pewnością Janusz Wojciechowski będzie także i o te sprawy zabiegał. Miałem zresztą przyjemność z nim rozmawiać.
Problem wynagrodzeń w Polsce, kwestia bardzo ważna. Na przestrzeni ostatnich czterech i pół roku dużo nam się udało zrobić w kwestii zabezpieczenia polskiej rodziny, przede wszystkim tej rodziny, która wychowuje dzieci. Mam nadzieję, że wszyscy rozumieją, że z punktu widzenia władz państwowych, taka właśnie wspólnota, ta najmniejsza, jest po prostu najważniejsza. Rodzina, która daje nam nadzieję na to, że będą przyszłe pokolenia młodych Polaków, którzy będą dalej budowali naszą ojczyznę, którzy będą, kiedy trzeba, stawali w jej obronie, ale przede wszystkim, którzy będą dla niej pracowali, będą tutaj mieszkali. To jest absolutny fundament, zwłaszcza w dobie ogarniającego wiele państw na świecie kryzysu demograficznego. Postawiliśmy na rodzinę, stąd został wprowadzony program 500+. Spokojnie sprawdziliśmy, jak działa – działał dobrze. Pieniądze z podatków udało się wreszcie odebrać złodziejom, po tylu latach, przede wszystkim, jeżeli chodzi o podatek VAT. Dzięki temu, że te pieniądze są, można było wypłacać 500+, można było rozciągnąć to 500+ na każde dziecko w rodzinie. Dzięki tym pieniądzom można realizować program 300+, myślę o wyprawce dla dzieci szkolnych. Dzięki temu można było też wypłacić trzynastą emeryturę.
Wiem, że jeżeli chodzi o pensję w Państwa województwie, tutaj, na tej ziemi, sytuacja nie jest najlepsza. To województwo, a w szczególności ten powiat, nie znajduje się w czołówce, jeżeli chodzi o średnią wynagrodzeń, ale raczej, niestety, należy do tej Polski, gdzie te średnie wynagrodzenia są niższe. Z danych statystycznych wynika, że przeciętne wynagrodzenie tutaj na tej ziemi, w tym powiecie, w ciągu ostatnich 4 lat wzrastało w sposób dosyć dynamiczny. W 2014 roku to było około 2870 zł, prawie 2880 zł, obecnie to jest 3438 zł, o ile dobrze pamiętam, a więc to jest jakieś 550 zł różnicy w tej chwili. Czy to dużo? Około 20%, można śmiało powiedzieć, wynagrodzenie przez ten czas wzrosło. Jest zapowiedziany dalszy wzrost wynagrodzeń. Jest zapowiedziane, że będzie wzrastało przede wszystkim minimalne wynagrodzenie, które pozwala stopniowo podnosić poziom płac w Polsce. Są różne głosy, ja chcę uspokoić wszystkich. Wszyscy chyba rozumieją, że wynagrodzenia w Polsce powinny wzrastać po to, żebyśmy nie utkwili w pułapce średniego dochodu, także jeżeli chodzi o dochód zwykłego pracownika. To jest po prostu zwyczajnie potrzebne. Potrzebne jest też po to, żeby ludzie, zwłaszcza młodzi, nie wyjeżdżali z Polski na zachód Europy dlatego, że dysproporcja płac jest tak ogromna. Ale chcę powiedzieć to bardzo mocno przede wszystkim do przedsiębiorców, którzy pracują tu na tej ziemi. To będzie polityka, którą będziemy realizowali rozsądnie. Na pewno nie podniesiemy tak płac, żeby uniemożliwić działanie polskim przedsiębiorcom, to nie o to chodzi. Chodzi o to, żeby gospodarka mogła jak najlepiej funkcjonować, żeby Państwo mieli dochody. My znakomicie rozumiemy, że trzeba także i Państwu dać możliwość konkurowania dzisiaj nie tylko na polskim rynku, ale i na rynkach europejskich i światowych. Zapewniam, że to minimalne wynagrodzenie będzie podnoszone w sposób rozsądny: stopniowo, stosownie do rozwoju gospodarczego i do rozwijającej się sytuacji w Polsce. O tym zapewniam.
Zapewniam, że wynagrodzenia będziemy podnosić, ale zapewniam, że będziemy to robić rozsądnie. Chcę przy tym uspokoić wszystkich polskich przedsiębiorców. Zapewniam, że to będzie rozsądna polityka. Taka rozsądna polityka, jaka po prostu jest realizowana w ciągu ostatnich czterech lat.
Ale rzecz dla mnie bardzo ważna. Nie zależy od tego, jaki jest poziom minimalnego wynagrodzenia i nie ma specjalnego znaczenia dla obciążenia przedsiębiorców kwestia rent i emerytur. Bardzo często słyszę na moich spotkaniach, że właśnie ta grupa społeczna: emerytów i rencistów, to jest ta grupa, która jest stosunkowo w najmniejszym stopniu beneficjentami tych pozytywnych zmian w polskiej gospodarce i tych pozytywnych zmian, jeżeli chodzi o system uposażeń w ciągu ostatnich czterech i pół roku. To jest poważny problem. Udało się w zeszłym roku, jak wiecie, wypłacić trzynastą emeryturę. W skali kraju to była oszałamiająca kwota 11 miliardów złotych tylko po to, żeby to świadczenie wypłacić jeden raz. Łatwo więc sobie wyobrazić, że tak potężne podwyższenie rent i emerytur, czyli prawie drugie tyle, co one są, w wielu przypadkach, jest po prostu w sensie skokowym niemożliwe. Nie jesteśmy w stanie dzisiaj jako państwo, jako budżet, jako Zakład Ubezpieczeń Społecznych tego udźwignąć.
Miałem wczoraj bardzo długą rozmowę z panią prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i z panią Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Siedzieliśmy długo i dyskutowaliśmy na temat przyszłości systemu emerytalnego, możliwości emerytalnych państwa. Potem rozmawiałem długo na ten temat także z panem premierem. Chcę Państwa zapewnić o jednym: będę ze wszystkich sił walczył i wierzę w to, że w tym roku uda się uzyskać po pierwsze to, że trzynasta emerytura znowu zostanie wypłacona, czyli że emeryci znowu dostaną takie świadczenie, jak otrzymali w zeszłym roku. Jaka będzie jego wysokość? Zapewniam, że nie niższa niż to, co zostało w tym roku wypłacane – bo mamy jeszcze cały czas ten sam 2019 rok. Czyli w 2020 roku trzynastka emerytalna, rentowa, na pewno nie będzie niższa. Jaka będzie jej ostateczna wysokość – zobaczymy.
Chcę natomiast również zapewnić, że będzie waloryzacja, i to będzie waloryzacja kwotowa. Powiedziałem do pana premiera: Panie Premierze, nie wyobrażam sobie, żeby to była waloryzacja o przysłowiowe 10 zł, bo to jest nic. To po prostu tylko denerwuje emerytów i rencistów, zwłaszcza tych, którzy mają najniższe uposażenia. To musi być kwota, którą widać w portfelu. To musi być przynajmniej te 70 zł, bo to jest takie absolutne minimum minimorum, żeby poczuć, że rzeczywiście ma się dodatkowo w skali miesiąca jakieś dodatkowe pieniądze. Pan premier mnie zapewnił, że zrobią wszystko, co w ich mocy, żeby przynajmniej taka właśnie ta waloryzacja kwotowa była.
Ostatnia wreszcie kwestia. Powiedziałem, że jest również w moim przekonaniu konieczność podwyższenia najniższej emerytury. Wiadomo, że ona w 2014 roku była 750 zł. Wiadomo, że od tego czasu cały czas jest ona stopniowo podnoszona, ale ja powiedziałem: ona musi wynosić minimum te 1200 zł. To jest naprawdę kwestia elementarnej przyzwoitości. I tak się wstępnie umówiliśmy z panem premierem, że najniższa emerytura w tym roku osiągnie poziom 1200 zł.
To jest to, o co ja w tym roku na pewno będę dla Państwa walczył. To jest ten mój najbliższy etap na najbliższy czas. Mówię o tym tak bardzo mocno dlatego, że w czasie moich ostatnich spotkań znów spotykali się ze mną państwo, którzy są na emeryturach, i ponawiali prośbę o to, żeby znów spojrzeć na te świadczenia. Proszę Państwa, ceny rosną. Tak, ceny rosną, ja sobie zdaję z tego sprawę. Ale Państwo musicie mieć świadomość, że jak rosną wynagrodzenia, to niestety rosną też i ceny. Dlaczego? Bo przedsiębiorcy podnoszą ceny, dlatego, że im wzrastają koszty. Jak im wzrastają koszty, to oni starają się sobie to zrekompensować wzrostem cen. To są niestety normalne mechanizmy gospodarcze. Nic nie zdołamy na to poradzić, ale przynajmniej możemy starać się działać tak, żeby były podnoszone te świadczenia dla tych, dla których to zależy de facto w stu procentach od polskiego państwa.
Proszę Państwa o wsparcie w tym zakresie. To jest taka polityka, którą będę starał się realizować i jeżeli rząd będzie taką politykę realizował, to ja na pewno będę rząd w tej polityce wspierał. Powtarzałem to wielokrotnie i będę powtarzał. Dla mnie najważniejsze jest to, żeby polska rodzina, która żyje tu czy w innym polskim mieście, czy w Nowym Mieście Lubawskim, czy w tym województwie, czy w sąsiednim, powiedziała mi na zakończenie mojej prezydenckiej misji: proszę Pana, żyje nam się lepiej niż wtedy, kiedy pan zaczynał. Jeżeli będę mógł to usłyszeć, będę zadowolony. Bo nie ubiegałem się przed czterema laty o prezydenturę z żadnej innej przyczyny jak tylko po, to żeby poprawić po prostu byt Polaków, żeby młodzi przestali wyjeżdżać za granicę, żeby wrócili. Nikogo się przecież nie zmusi do powrotu. Można go tylko nakłonić tym, że stworzyliśmy w Polsce takie warunki, które są konkurencyjne wobec tego, co można dostać na Zachodzie czy za oceanem.
Proszę Państwa o wsparcie w tym zakresie. Proszę też o wyrozumiałość – nie wszystko da się zrobić na raz. Nie wszystko da się zrobić bardzo szybko. Niektóre procesy są bardzo trudne. Trzeba też pokonać bardzo wiele trudności. Przywrócenie w Polsce sprawiedliwości, w znaczeniu przywrócenia w Polsce sprawiedliwych sądów, jak widzicie Państwo, jest bardzo trudne, ponieważ tam ten stary układ bardzo mocno się trzyma i nie chce pozwolić sobie na to, aby zabrać im przywileje i władzę, do której doszli nad ludźmi. Ale muszą zrozumieć, że ich praca to także służba dla Rzeczypospolitej, a przede wszystkim dla polskich obywateli. I że to jest najważniejsze. I że nie obywatel jest dla sądu, tylko sąd jest dla obywatela. I że sędzia służy ludziom, służy Rzeczypospolitej.
To jasno wynika z zasad polskiej konstytucji, tylko państwo sędziowie nie chcą konstytucji w ten sposób czytać. Na tym polega właśnie największy problem, że niestety sami w ten sposób zaprzeczają, że są prawdziwą elitą polskiego społeczeństwa. Uzurpują sobie tę nazwę. Bardzo przykro jest mi to powiedzieć. Prawdziwa elita dba o interesy zwykłych ludzi, bo jest do tego zobowiązana. To właśnie dlatego może się nazywać elitą, że stanowi przykład dla innych – pozytywny, a nie negatywny. Gdyby było inaczej, to społeczna ocena wymiaru sprawiedliwości nie byłaby taka, z jaką się spotykamy, że zdecydowana większość Polaków fatalnie wyraża się o wymiarze sprawiedliwości, o tym, jak on działa, i o tym, czy polskie sądy są sprawiedliwe.
Nigdy nie zrozumiem tego, jak sędziowie Sądu Najwyższego mogli orzekać w tym samym sądzie, w którym obok nich siedział sędzia, co do którego do dziś możecie Paśtwo usłyszeć w internecie, jak dyskutuje, jak załatwić sprawę w Sądzie Najwyższym. Taki człowiek orzeka razem z nimi i im to nie przeszkadza, nie wyciąga się wobec niego żadnych konsekwencji, nawet w tym sensie koleżeńskim. A potem dziwią się, że ludzie nazywają ich kastą. A jak to nazwać inaczej, jeżeli jest taka obrona niesprawiedliwie uzyskanych przywilejów w postaci ewidentnej nietykalności i niemożności wyciągnięcia jakichkolwiek konsekwencji i prawnych, i dyscyplinarnych – bo sami nie umieją wobec siebie żadnych konsekwencji wyciągnąć. To jest coś, czego, jeżeli nie przerwiemy, to Polska nigdy nie będzie państwem sprawiedliwości. Nigdy. I zasada sprawiedliwości wyrażona w polskiej konstytucji zawsze będzie zasadą pustą. Trzeba ją wreszcie wypełnić treścią, a wypełnienie jej treścią wymaga zmian. Dopiero po tych zmianach Polska naprawdę będzie mogła stać się państwem sprawiedliwym.
Wielu ludzi na Zachodzie Europy nie rozumie tego. Nie są w stanie zrozumieć tych procesów, ponieważ mają inną mentalność. Dla nich to jest niewyobrażalne, żeby sędzia dopuścił się czegoś takiego. Jest niewyobrażalne, żeby w internecie można było wysłuchać nagrań z propozycjami korupcyjnymi i kiedy rączka rączkę myje, że sędziowie dogadują się między sobą, jak będą sprawę „kolesiowską” załatwiali. To jest coś niewyobrażalnego. Kiedy mówi się tym ludziom, że coś takiego ma w Polsce miejsce, oni w to nie wierzą. Mówią, że to jest niemożliwe. Tymczasem każdy może wysłuchać tego w internecie, wystarczy sobie wpisać w wyszukiwarkę internetową: korupcja w Sądzie Najwyższym. Jeżeli Państwo macie wątpliwości, proszę sobie wpisać na swoich urządzeniach mobilnych, na swoich komputerach, i posłuchać, o czym w 2014 roku rozmawiali państwo sędziowie na najwyższym możliwym poziomie władzy sędziowskiej.
Ten system musi zostać zmieniony i do tego konieczne jest wsparcie ze strony Państwa, zwykłych obywateli. Bo jeżeli tego wsparcia nie będzie, to nadal będziemy wszyscy razem żyli w tym postkomunistycznym systemie, bo to są postkomunistyczne obyczaje, w których jest grupa nietykalnych, których nie wolno dotknąć, tak jak nietykalni byli przed 1989 rokiem. Mieliśmy to wtedy zmienić i trzydzieści lat cały czas trwa to samo. Czas na to, aby to się wreszcie skończyło.
Jestem przekonany, że większość polskiego społeczeństwa, większość ludzi w Polsce, tego właśnie oczekuje. Proszę, żebyście bardzo wyraźnie o tym mówili. To jest chyba najważniejsza misja na najbliższe lata naprawy Rzeczypospolitej, obok poprawy tych zwykłych warunków bytowych ludzi. Proszę, żebyście Państwo takie właśnie zmiany w Rzeczypospolitej wspierali.
Jeszcze raz Państwu bardzo dziękuję. Dziękuję za Państwa codzienny trud pracy dla Rzeczypospolitej. Dziękuję za to dzisiejsze spotkanie, dziękuję, że zechcieliście Państwo poświęcić czas. Głęboko w to wierzę, że będziemy spokojnie i konsekwentnie budowali Polskę jako państwo sprawiedliwe – gdzie ci, którzy dokonują przestępstw, ci, którzy dopuszczają się różnego rodzaju niegodziwości, dopuszczają się łapówkarstwa, oszustwa, oszukują innych, wykorzystują, że ci ludzie będą spokojnie, konsekwentnie, ale bezwzględnie karani. Będą usuwani ze stanowisk, będą odbierane im nienależnie uzyskane przywileje – bo to jest właśnie elementarna sprawiedliwość. Chcę, żebyśmy osiągnęli taki poziom, że rzeczywiście będziemy mówili: tak, Polska jest państwem sprawiedliwym, Polska jest państwem uczciwym, demokratycznym, gdzie można wybrać władze i te władze są uczciwe i można także te władze rozliczyć w wyborach i na innych zasadach, a nie że są jakieś władze, których nikt nie ma prawa rozliczyć, które są nietykalne, i które nie wiadomo kto wybierał. Ja takiej Polski nie chcę. Chcę Polski sprawiedliwej i uczciwej. Chcę Polski, w której każdy obywatel i jego sprawy traktowane są poważnie. Proszę Państwa o wsparcie w dążeniu do takiej Polski.
Chciałem Państwu życzyć, żeby ona właśnie taka się stała. To się nie stanie z dnia na dzień, ale jesteśmy w normalnym czasie normalnych kadencji parlamentarnych w stanie to zrealizować. Uczciwą, spokojną, rzetelną i konsekwentną pracą, konsekwentnymi zmianami, konsekwentnym naprawianiem Rzeczypospolitej. Bierzemy wszyscy udział w tym procesie i ja proszę Państwa o wsparcie tego procesu. I życzę Państwu, bo już niedługo, przecież dosłownie za parę dni, za dwa tygodnie, czeka nas najpiękniejszy okres w roku, czekają nas Święta Bożego Narodzenia. Święta niezwykłe, rodzinne, kiedy spotykamy się czasem po długim czasie się nie widząc. Przyjeżdżają dzieci z różnych stron – mam nadzieję, że z różnych stron Polski, ale pewnie także i z zagranicy – proszę, żebyście Państwo ich wszystkich serdecznie ode mnie pozdrowili. Proszę, żebyście Państwo przekazali swoim najbliższym moje wyrazy szacunku i bardzo serdecznych pozdrowień Życzę Państwu ciepłych, spokojnych, dobrych Świąt. Życzę Państwu zdrowia i na ten okres świąteczny, i na cały przyszły rok. A przede wszystkim życzę Państwu wszelkiego powodzenia, przede wszystkim w sprawach rodzinnych, domowych, ale także w tych sprawach zawodowych. Niech w żadnym polskim domu nie zabraknie w przyszłym roku przysłowiowego chleba. Dziękuję bardzo.
