The speech of the President during the ceremonial parade on the occasion of the 75th anniversary of the liberation of Breda.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a ceremonial parade in Breda, Netherlands, on 29 October 2019, marking the 75th anniversary of the city's liberation by Polish forces in 1944.
- Main themes
- Liberation of Breda, Polish 1st Armored Division, General Stanisław Maczek, Polish-Dutch friendship, World War II sacrifice, Polish resistance and exile army, civilian protection, honorary citizenship, Polish military cemetery in Breda, freedom and heroism, cost of war for Poland
- Duration
- ~8 min
- Words
- 940
- Sentences
- 66
- Readability
- 56
- Grade
- 8.9
- Syntax
- 2.75
- Vocabulary
- 2.39
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other66 sentences in 20 paragraphs
Your Royal Highness!
Esteemed Representatives of the State Authorities of the Kingdom of the Netherlands and the Republic of Poland!
Excellency, Mr. Ambassador!
Honorable Mr. Mayor!
Honorable Professor (I greet the son of General Stanisław Maczek, Professor Andrzej Maczek)
Esteemed Representatives of the Polish Organizations in the Kingdom of the Netherlands! Esteemed Generals, Officers, and Soldiers, but above all: Most Honorable Veterans - Our Heroes!
On October 29, 1944, after two days of fierce fighting, the Polish 1st Armored Division drove the German forces out of yet another city in the Netherlands. This time it was Breda. For the residents of Breda, this meant the end of the war. Just like today, Polish flags flew alongside Dutch flags. Just like today, the words were heard: "Thank you, Poles! Dziękujemy Wam, Polacy!"
Who were these young people in uniforms with the patches saying "Poland"? Tired, wounded, covered in mud and tank grease, they bent over the bodies of fallen comrades and friends, sharing their rations with starving civilians. Why were they here, in Brabant, so far from their homeland?
For us, Poles, the tragedy of war began on September 1, 1939. After five weeks of fierce resistance, the regular formations of the Polish army succumbed to two aggressors: the German Nazis and their allies, the Soviets. However, this was only the beginning of our struggles for freedom. The Polish underground state, the largest underground organization in the history of the world, functioning under German occupation in Poland, and the Polish government in exile in Great Britain collaborated with the Allies and formed the Polish Army on British soil. From which General Maczek's Division originated. Hundreds of thousands of Poles engaged in guerrilla warfare, sabotage, and intelligence activities aimed at the occupier. We paid a very high price for this. Almost 6 million citizens of Poland, including 3 million of Jewish descent, lost their lives. They perished in German death camps built on our land, they died as a result of genocide and executions, on battlefields, due to forced labor, diseases, and hunger.
And yet we did not give up. In the spirit of the slogan: "For our freedom and yours!", Poles fought bravely against the Germans almost everywhere in Europe. From the first to the last day of this terrible war.
General Maczek and his soldiers were aware of the magnitude of the evil they had to face. They also knew the value of every human life that they tried to protect.
General Maczek decided to launch an assault on Breda from the east, anticipating a swift and unexpected attack. Without the support of heavy artillery or air forces. Without artillery bombardment. He wanted to spare the lives of as many residents of the city as possible and their homes. However, such a tactic had to result in casualties. 151 soldiers of the 1st Armored Division fell in the battle for Breda. Several hundred others were wounded.
Many years later, their comrades-in-arms asked: "You looked death in the eyes every day. You saw your friends die. You slept on bare ground under the barrels of tanks. Was it worth it?" They always replied: "We did what we had to do. We wanted to end this hell."
But that is not all. General Maczek recalled: "The kindness, hospitality of the Dutch was very precious to the soldiers of the division – all these war glories that overshadow the inevitable shadows. Despite such a great difference in temperaments and customs, the Polish soldier was welcomed with joy and enthusiasm, surpassing everything he had encountered so far; he felt as if he were in his own country, and he paid for all this with true feeling and dedication."
For this very reason, after the war, many soldiers of the 1st Armored Division found their place on this land in the Netherlands. And also loyal friends, love, found family homes. I am glad that here, in front of the City Hall of Breda, I can remind you that the soldiers of the 1st Armored Division and their Commander were granted honorary citizenship of the city. General Stanisław Maczek, who after the war also received honorary citizenship of the Kingdom of the Netherlands, has a street named after him that intersects with the so-called "Polish Road." Next year, a museum dedicated to General Maczek is planned to open in Breda.
However, an especially important and beautiful gesture was another initiative of the residents of Breda. In the 1960s, they established the Polish Honorary Military Cemetery in Breda. They brought and buried the remains of fallen Polish soldiers from nearby burial sites. Right there, among their soldiers, rests General Stanisław Maczek. Along with pilots of the Polish Air Force, paratroopers from the 1st Independent Parachute Brigade of General Sosabowski, members of the resistance movement, prisoners of war, and victims of forced labor.
This extraordinary cemetery is like a piece of Polish land on Dutch soil. It prompts us to reflect on the price of our freedom. But above all, it fills us with great hope. Hope that the sacrifice of the heroes buried here will become the cornerstone of a new Europe. A Europe where free nations will live in peace and friendship, in mutual respect. Aware of their true history, but at the same time building a common good future.
I would like to thank all the residents of Breda today for everything they did for our Polish soldiers: then and later, after the war. And I thank Your Royal Highness and the residents of Breda for this beautiful day and the wonderful celebrations.
Honor to the Fallen!
Eternal memory to the heroic Liberators of Breda!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wasza Królewska Wysokość!
Szanowni Przedstawiciele Władz Państwowych Królestwa Niderlandów oraz Rzeczypospolitej Polskiej!
Ekscelencjo Panie Ambasadorze!
Szanowny Panie Burmistrzu!
Szanowny Panie Profesorze (witam syna Generała Stanisława Maczka, Pana Profesora Andrzeja Maczka)
Szanowni Przedstawiciele Organizacji Polaków w Królestwie Niderlandów! Szanowni Panowie Generałowie, Oficerowie i Żołnierze,
ale przede wszystkim: Wielce Szanowni Weterani - Nasi Bohaterowie!
Dnia 29 października 1944 roku, po dwóch dniach zaciętych walkach, polska 1. Dywizja Pancerna wyparła siły niemieckie z kolejnego miasta Holandii. Tym razem była to Breda. Dla mieszkańców Bredy oznaczało to koniec wojny. Jak dzisiaj, flagi polskie powiewały obok flag holenderskich. Tak jak dzisiaj, słychać było słowa: „Thank you, Poles! Dziękujemy Wam, Polacy!”
ENGLISH VERSION >>>
Kim byli ci młodzi ludzie w mundurach z naszywkami „Poland”? Zmęczeni, poranieni, pokryci błotem i smarem czołgowym, pochylali się nad ciałami poległych kolegów i przyjaciół, dzielili się swoim racjami żywności z zagłodzonymi cywilami. Dlaczego znaleźli się tutaj, w Brabancji, tak daleko w od własnej ojczyzny?
Dla nas, Polaków, tragedia wojny rozpoczęła się już 1 września 1939 r. Po pięciu tygodniach zaciętego oporu, regularne formacje wojsk polskich uległy dwóm agresorom: niemieckim Nazistom oraz ich sojusznikom: Sowietom. Jednakże, to był dopiero początek naszych zmagań o wolność. Polskie państwo podziemne, największa podziemna organizacja w historii świata, funkcjonująca w warunkach niemieckiej okupacji w Polsce oraz rząd polski na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii nawiązały współpracę z Aliantami i utworzyły Armię Polską na ziemi brytyjskiej. Skąd też wywodziła się Dywizja Generała Maczka. Setki tysięcy Polaków zaangażowało się w wojnę partyzancką, sabotaż i działania wywiadowcze wymierzone w okupanta. Zapłaciliśmy za to bardzo wysoką cenę. Prawie 6 milionów obywateli Polski, w tym 3 miliony ludności pochodzenia żydowskiego, straciło życie. Ginęli w niemieckich obozach śmierci zbudowanych na naszej ziemi, ginęli w wyniku ludobójstwa i egzekucji, na polach bitew, na skutek niewolniczej pracy, chorób i głodu.
A jednak nie poddawaliśmy się. W myśl hasła: „Za wolność naszą i waszą!”, Polacy dzielnie walczyli przeciwko Niemcom niemalże wszędzie w Europie. Od pierwszego do ostatniego dnia tej okropnej wojny.
Generał Maczek i jego żołnierze byli świadomi ogromu zła, z którym przyszło im się zmierzyć. Znali także wartość każdego życia ludzkiego, które starali się ochronić.
Generał Maczek zdecydował się przeprowadzić natarcie na Bredę od wschodu, przypuszczając szybki i niespodziewany atak. Nie dysponując wsparciem ciężkiej artylerii ani sił powietrznych. Bez ostrzału artyleryjskiego. Chciał oszczędzić życie możliwie największej liczby mieszkańców miasta oraz ich w domy. Taka taktyka musiała jednakże pociągnąć za sobą ofiary. 151 żołnierzy 1. Dywizji Pancernej poległo w bitwie o Bredę. Kilkuset innych odniosło rany.
Wiele lat później ich towarzyszy broni pytali: „Patrzyliście śmieci w oczy każdego dnia. Widzieliście, jak giną Wasi przyjaciele. Spaliście na gołej ziemi pod lufami czołgów. Czy było warto?” Oni zawsze odpowiadali: „Zrobiliśmy, co należało. Chcieliśmy zakończyć to piekło”.
Ale to nie wszystko. Generał Maczek wspominał: „Bardzo cenne dla żołnierzy dywizji były (...) serdeczność, gościnność holenderska – te wszystkie blaski wojenne, które przytłumiają nieuchronne cienie. Mimo tak wielkiej różnicy w usposobieniach i zwyczajach, nieznajomości języka holenderskiego, żołnierz polski witany był z radością i entuzjazmem, przewyższającym wszystko, co go [dotąd] spotkało (...); poczuł się jakby we własnym kraju, i płacił za to wszystko prawdziwym uczuciem i poświęceniem”.
Z tej właśnie przyczyny po wojnie wielu żołnierzy 1. Dywizji Pancernej znalazło swoje miejsce na ziemi właśnie w Holandii. A także lojalnych przyjaciół, miłość, znalazło domy rodzinne. Rad jestem, że właśnie tutaj, przed Ratuszem Miasta Bredy mogę przypomnieć Państwu, że żołnierze 1. Dywizji Pancernej oraz ich Dowódca otrzymali honorowe obywatelstwo miasta. Generał Stanisław Maczek, który po wojnie otrzymał także honorowe obywatelstwo Królestwa Niderlandów, ma także nazwaną swoim nazwiskiem ulicę, która krzyżuje się z tak zwaną „Polską Drogą”. W przyszłym roku w Bredzie planowane jest otwarcia muzeum poświęconego Generałowi Maczkowi.
Jednakże szczególnie ważnym i pięknym gestem była jeszcze inna inicjatywa mieszkańców Bredy. W latach 60-tych utworzyli oni Polski Honorowy Cmentarz Wojskowy w Bredzie. Zwieźli tu i pochowali szczątki poległych polskich żołnierzy z pobliskich miejsc pochówku. Dokładnie tam, pośród swoich żołnierzy, spoczywa również Generał Stanisław Maczek. Podobnie jak piloci Polskich Sił Powietrznych, spadochroniarze z 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej Generała Sosabowskiego, członkowie ruchu oporu, więźniowie wojenni i ofiary pracy przymusowej.
Ten niezwykły cmentarz to jakby kawałek ziemi polskiej na ziemi holenderskiej. Skłania nas do zadumy nad ceną naszej wolności. Ale nade wszystko napawa nas ogromną nadzieją. Nadzieją na to, że ofiara bohaterów pochowanych tutaj stanie się kamieniem węgielnym nowej Europy. Europy, w której wolne narody będą żyły w pokoju i przyjaźni, we wzajemnym szacunku. Świadome swojej prawdziwej historii, ale jednocześnie budujące wspólną dobrą przyszłość.
Chciałbym dziś podziękować wszystkim mieszkańcom Bredy za wszystko, co czynili na rzecz naszych polskich żołnierzy: wtedy i później, po wojnie. I dziękuję Waszej Królewskiej Wysokości oraz mieszkańcom Bredy za ten piękny dzień i wspaniałe obchody.
Cześć Poległym!
Wieczna pamięć bohaterskim Wyzwolicielom Bredy!