- Context
- Duda addressed the Krynica Forum 2024 on September 19, discussing Poland's flood crisis, political tensions, and state resilience before an audience of officials and business leaders.
- Main themes
- State resilience in crisis, flood disaster response, rule of law and constitutional crisis, political polarization, public discourse quality, strategic infrastructure investment, economic development, national security and defense, social trust in state institutions, criticism of current government, Krynica Forum 2024
- Duration
- ~28 min
- Words
- 3,405
- Sentences
- 132
- Readability
- 26
- Grade
- 16.0
- Syntax
- 3.13
- Vocabulary
- 2.31
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other132 sentences in 45 paragraphs
Honorable Ministers! Esteemed Members of Parliament, Senators! Honorable Marshal! Highly Esteemed Madam President! Distinguished Representatives of the Diplomatic Corps, Our Foreign Guests! Highly Esteemed Presidents! Representatives of Polish and Foreign Companies! Esteemed Councilors! Representatives of Local Governments! All Distinguished Guests! Dear Youth! All Highly Esteemed Ladies and Gentlemen!
Our meeting, this year's Forum in Krynica, is accompanied by reports of the catastrophic flood occurring in our country, in southwestern Poland. Crisis situations, especially so-called black swans, that is, those completely exceptional events – such as floods, the financial crisis of 2008, the Covid-19 pandemic, or Russia's aggression against Ukraine, the influx of war refugees into Poland – always represent a moment, a moment of truth about the state and its rulers. About the law, procedures, resources, and people responsible for the common good. About what works well in the country and what falters; what, in this sense, the country with its organization is worth, what its place is.
Later, politicians, scholars, experts, journalists, and opinion leaders analyze this. But citizens, voters also draw their own conclusions, and perhaps above all. It is very good when these assessments are convergent and constructive, as it means social consent for making necessary, yet often difficult and costly actions. But it is very bad when these conclusions significantly diverge. This then indicates disturbed social communication, insufficient information transmission to society as the political sovereign. Or perhaps it also indicates the alienation of at least some decision-makers and certain expert circles, whose values, assessments, and programs diverge from the values and assessments of the general public or the majority of citizens.
I believe that in Poland today we are observing both of these phenomena. That is why Krynica Forum and similar initiatives are needed. Thus, it is nothing other than a platform for substantive debate at the highest level – a discussion yielding indications for changes in key areas of the functioning of the state and society; in short: a critical, yet firm and constructive assessment.
Unfortunately, the current political realities negatively affect the quality of public discourse. This includes, among other things, the brutalization of public life, the political instrumentalization of state institutions, the constitutional crisis, and lawlessness motivated by political revenge, unfortunately also executed by the current authorities – which is officially declared as almost a government program. Especially observed with concern by citizens when the Prime Minister speaks of "fighting democracy," which in fact justifies the violation of constitutional standards, justifies the breaking of the law, the violation of all principles of the rule of law in an absolutely extreme manner.
This leads to the paralysis of key state institutions, to a lack of trust in its organs, instability of law, and economic and social policy as a result. It raises concerns about the credibility and efficiency of the state among domestic entrepreneurs, foreign investors, and ordinary citizens who simply want to plan their future normally. One of the many dangerous consequences of this state of affairs may be, as a result, a slowdown in development, a slowdown in economic growth.
A glaring manifestation of the aforementioned crisis is the stagnation in the area of strategic infrastructure investments and the "covering up" of sensitive topics with the lack of effective policy in many important fields. In the face of war at our eastern border, strengthening the state is being replaced by political and cultural warfare.
The complexity of the problems and challenges discussed during Krynica Forum 2024 makes it difficult to fully and objectively assess how effectively public authorities are responding to them.
However, the achievements from the past two parliamentary terms can serve as a reference point here. I trust that subsequent coalitions and government teams will strive to catch up with and surpass what the United Right governments have managed to achieve. I encourage all expert and scientific circles to continuously make these assessments and comparisons and to communicate them to the public. Yes, this can be described as pressure on those in power.
However, due to the essence, that is, the vital interests of the state, this pressure should not be treated as an element of political struggle. There are indeed areas that must be completely excluded from this struggle. These are strategic infrastructure investments and the strengthening of the defense and resilience of the state. There is nothing to dispute here, as these changes are meant to serve us all, to serve future generations of Poles; they are meant to serve and build the security of the Republic and its lasting future.
Ladies and Gentlemen!
Thanks to the ingenuity, entrepreneurship, and hard work of its citizens, the Republic today belongs to the wealthiest and fastest-growing countries in the world.
For decades, we have borne enormous costs in overcoming the legacy of the Polish People's Republic, that is, poverty and backwardness. These very issues have been discussed for years here in Krynica, during successive Krynica forums.
Now is the time for a decisive step forward. We stand before a historic opportunity to effectively and permanently direct our economy towards modernity and rapid growth, to make it more competitive and capable of accumulating large capital. We can avoid the middle-income trap. We can fulfill the dreams of generations of Poles for a standard of living no worse than in the countries to which millions of our compatriots previously emigrated to utilize their talents, excellent education, qualifications, and extraordinary ambition and diligence.
Therefore, we must take care of our competitive advantages. Infrastructure: communication, telecommunication, and energy – thoroughly renovated or built from scratch now, in the 2020s – should be more modern and efficient than that of our rivals. Such are those we have already created. But we must continue to implement this and we must constantly ensure that we provide modernity at the highest possible level.
However, such ambitious and costly projects initiated by state authorities are usually not realized during a single parliamentary term. Therefore, it should not matter which government approved the plan, which was the first to break ground, and which cut the ribbon at the opening of a given investment. These should be shared successes realized for Poles, not the successes of a single cabinet. Projects without party colors, but under the simply white-and-red flag. Projects realized for Poland, for Poles, for us, and for future generations.
The motto for decision-makers and a guideline for voters should be the well-known saying: "He who wants – finds a way, he who does not want – finds a reason."
A flagship example of such an investment is the Central Communication Port. In the opinion of virtually all civilian and military experts, as well as the majority of Poles, the need for its construction is indisputable. Due to its geographical location, history, and culture, Poland should be a bridge between East and West, South and North – one of the main European hubs for the flow of people, capital, goods, and services. Therefore, it should have an asset like the Central Communication Port – also due to domestic transport needs and the expected annual profits, amounting to tens of billions of zlotys. An analysis conducted by Kearney indicates that the CPK project will create up to 290,000 new jobs by 2040 and ensure an increase in the total value of production in Poland by as much as 90 billion zlotys annually.
Poland should have a modern international airport with a capacity truly adapted to its constantly growing needs.
It should have such a railway network – financed separately, yet functionally connected to the aforementioned airport in one large communication system; a railway that will eliminate transport exclusion and restore development opportunities to certain areas of Poland. But above all, it will ensure fast and current communication. We need the CPK not only as a well-known symbol of modernity and Poland's civilizational advancement but primarily as an economic engine, in which key roles are played by time, cost, and the volume of freight and passenger transport, as well as numerous attractive, future-oriented jobs.
It seems that when it comes to the future of the CPK, the final touch has been provided by support for this project from the EU (nearly 870 million zlotys in funding) and broad, decisive social support – usually close to 60% of survey respondents say: yes, the CPK is needed; yes, the CPK should be realized as soon as possible. Hence, the current government's sluggishness in this matter is, on one hand, surprising, and above all, what is very painful – costly. Nothing is known about talks with foreign investors, and the Vinci Group has decided to invest in an airport project in Hungary. The Minister of Finance is delaying the transfer of treasury securities for the realization of the CPK. Since January, there has been an outflow of skilled personnel from the CPK company – at a rate of 20-30 people per month.
As for the railway component of the CPK, the implementation of the government's announced increase in speeds on railway lines to over 300 kilometers per hour will significantly prolong the project's timeline, make it more expensive, as the cost of rolling stock will increase by one-third, and Polish producers will be excluded from the supply of this rolling stock. This also aims to exclude smaller centers where railway stations will not be built. Many people are asking themselves: could it be that by raising the bar, we are actually making this investment impossible, showing that there are so many obstacles and so many problems, and that profitability unfortunately turns out to be so weak that it is better not to implement it; that everything is so expensive; that why do we need this; and actually, it is unnecessary. That is, by absurdly raising the expected level, we are actually leading to the conclusion that it will not be realized. The question is: who is this supposed to serve?
For understandable reasons, I will not discuss this here in detail, nor other absolutely fundamental aspects of utilizing the CPK, even in military terms. According to strategy experts, including analysts dealing with the security of Poland and its neighbors, the location of the CPK, the ability to take off and land heavy military transporters, and the integration of the airport with the railway hub is absolutely crucial.
I have said this before, but I will repeat it once more: I have spoken several times on this topic with the highest commanders of allied forces within NATO, and all their opinions were absolutely unequivocal – the CPK, alongside Polish ports, is absolutely crucial for the rapid movement of allied troops at the moment when it is needed to prevent aggression or to provide a quick response to aggressive actions that would be directed towards us or our neighbors, including the Baltic states.
The CPK – that is, a large airport that can accommodate the largest aircraft available to the military in the world – in this part of Europe, in a country with such vastness and such strategic depth as Poland, has absolutely crucial, fundamental significance for the security of this part of Europe, not just our country. But this is not the only problem.
Ladies and Gentlemen,
A significant civilizational leap should also be, in this investment sense, Polish nuclear power plants. This source of energy is relatively the safest, most stable, and cheapest, as well as friendly to the natural environment.
Unfortunately, the efficiency and profitability of most renewable energy sources are, to put it mildly, still not impressive – and in our geographical latitude, we cannot count on relatively stable optimal sunlight or a consistently optimal wind strength. This does not need explaining to anyone; we are neither an island country in the ocean nor a country in Africa, and our geographical conditions clearly show that we must ensure a stable source of energy. Unfortunately, research on energy storage capabilities is still ongoing and is not yet satisfactory enough for us to say: yes, on windy days or sunny days, we will store and hold enough energy that we will be able to activate its resources in any situation when needed and accumulate it in such quantities that it will always be sufficient. No, we need ongoing stable production of electricity to safely and, as I said, stably meet the current needs of both industry and households.
Considering the climatic requirements, for example, regarding decisions made within the EU, the realization of nuclear power plants in our country so that we have energy sovereignty – I want to emphasize this with all my strength – so that we are not solely dependent on energy supplies from various foreign directions is absolutely crucial and fundamental. Without this, we will not be able to provide ourselves with electricity, while also fulfilling the requirements of climate policy that the EU imposes and which we ourselves adopt within the EU. In fact, these investments are absolutely crucial.
Poland can no longer be a blank spot on the European map of civil nuclear energy. The national demand for energy supplies – independent of the availability of its sources from abroad – is constantly growing, and the level of supplies and their prices constitute a "ceiling" for the development of our industry. Moreover, the gradual decarbonization of the energy sector creates the need for a just energy transition, one element of which is the replacement of coal-fired power plants and combined heat and power plants with other sufficiently efficient and safe technologies. Equally importantly, such modern investments entail the transfer of the latest technologies to Poland, opening new horizons for development for research institutions, innovators, and companies building the Polish high-tech industry.
It is time to leverage Poland's enormous asset, which is its wide access to the sea. Strategic infrastructure investments must include the modernization and expansion of seaports. This will strengthen Poland's position among the Baltic states, as we will gain key nodes in global supply chains for Central and Eastern Europe.
The pandemic and the war in Ukraine have made us aware of the immense importance of having our own, independent, and adequately capacitated transport routes for goods of critical significance: energy carriers, food, medicines and medical products, industrial products, and also – if necessary – soldiers and military equipment from our allies.
Thus, modern Polish seaports, combined with an expanded rail and road infrastructure, will be one of the pillars of security for other countries in our region, including primarily the member states of the Three Seas Initiative, which also represents a great developmental opportunity for us in this part of Europe; an opportunity that, if utilized, I hope will accelerate this ongoing process of catching up, in economic terms, in terms of the standard of living of Western countries; a process that we began with the transformations of 1989, restoring a market economy in Poland, and which – I hope – we will be able to realize in the near future, continuously supporting this inflated fire, which today is – after the last 8 years of significant investments and support, also in economic terms, for Polish society through various programs, including social and pro-family ones – the chance to catch up with Western Europe, which has developed without hindrance since the end of World War II, since the Marshall Plan, which has thus outpaced us for many years and which seemed to us to be an entirely unattainable entity, while it turns out that it is achievable, that it is possible, that we are able to realistically catch up. And most importantly, what has become a fact in recent years, we are able to start surpassing some Western European countries, which is currently happening and which – I hope – will continue to be realized.
Ladies and Gentlemen,
All the mentioned infrastructure investments represent an opportunity for local governments, especially for less affluent local authorities, particularly those near the mentioned Central Communication Port, nuclear power plants, or seaports. But they also open new perspectives for those municipalities and counties where companies cooperating with the aforementioned facilities will register.
Ladies and Gentlemen,
These facilities signify further development of communication infrastructure in Poland. What the development of communication infrastructure in Poland means does not need to be explained to anyone; it is enough to travel on the roads that have been built in recent years, especially expressways or highways, and see how many logistics centers are being established around them, how many new enterprises are being located, or how these towns are developing, near which there are exits from expressways or fast roads, what new opportunities are created by, for example, a railway stop that will exist in a given locality, where just recently there were no communication options and where unemployment stifled the local community, and now completely new opportunities have opened up. On the one hand, in terms of seeking jobs, also outside one's locality; and on the other hand, in terms of the possibility and sensibility of investing and conducting business with people and among people who are becoming wealthier year by year, and consequently are becoming better clients, increasingly demanding, but at the same time affluent consumers who can afford more and more goods, of higher quality, at higher prices.
Ladies and Gentlemen,
Concern for the defense and resilience of the state has not only a negative aspect, concerning the mitigation of potential threats. Its positive dimension is the fact that it serves as a developmental impulse for many of the most important areas of society's functioning, state structures, and the economy, especially, or perhaps primarily, in peacetime. Development policy should be closely correlated with the state's security policy. Worldwide, the defense industry is a key sector of the economy – profitable, but also pro-development, i.e., particularly focused on innovations. The capabilities of the Polish defense industry are linked to the policy of equipping the army through the Ministry of National Defense, but also to the overall order in the state and the condition of other industrial sectors.
In other words: in addition to modern, effective military equipment, the Armed Forces of the Republic of Poland also need a state with efficient decision-making procedures, resilient information and telecommunications infrastructure, a good civil defense system influencing the army's actions, and the development of dual-use technologies – which can also be utilized for the defense of the country if necessary. Our army needs even more soldiers and civilian military personnel with specialized education and competencies, and motivated by the patriotic upbringing received in school.
The list of these needs should be read as a catalog of the most urgent tasks for the political class. Necessary improvements must include, among others, the system of public institutions, including local government bodies, the education system and higher education, science and international research and development cooperation, institutional and legal conditions for the development of industry and innovation, etc. The list is long, and one could continue to enumerate the areas where Poland still needs development, needs an impulse, but above all needs enthusiasm and commitment. But most importantly, it needs responsibility, responsibility, and again responsibility.
Ladies and Gentlemen!
As you have heard, I advocate for a decisive intensification of public authorities' actions in many important areas. At the same time, I believe that we cannot afford improvisation, we cannot afford inconsistent and incoherent projects. The role of scholars, experts, excellent specialists, and authors of interdisciplinary analyses is therefore absolutely paramount and irreplaceable. You surely know the anecdote about the mechanic who, at the request of a client, issued a bill stating: "Charge for a single tap of the hammer – 1 złoty. Charge for knowing where to tap – 99 złotych."
Therefore, I express my appreciation for all participants and organizers of this prestigious conference, the Krynica Forum. I thank the experts present here for their presence, for the commitment with which they gather their knowledge, share it, and utilize it for the benefit of the Republic. I trust that the next edition of this event will be an opportunity for satisfying summaries regarding not only what we have managed to think through and analyze in Poland, but also what has already been successfully built and strengthened so far, and above all what we still need to do, what awaits us, and what we must do for our Homeland, for ourselves, and above all for our children, for future generations, for the Republic to endure for the next millennia.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowni Panie i Panowie Ministrowie! Szanowni Panie i Panowie Posłowie, Senatorowie! Szanowny Panie Marszałku! Wielce Szanowna Pani Prezes! Szanowni Przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego, Nasi Zagraniczni Goście! Wielce Szanowne Panie i Panowie Prezesi! Przedstawiciele Polskich i Zagranicznych Firm! Szanowni Państwo Radni! Przedstawiciele Samorządów Lokalnych! Wszyscy Dostojni Przybyli Goście! Droga Młodzieży! Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!
Naszemu spotkaniu, tegorocznemu Forum w Krynicy towarzyszą doniesienia o przebiegu katastrofalnej powodzi w naszym kraju, w południowo–zachodniej Polsce. Sytuacje kryzysowe, a szczególnie tak zwane czarne łabędzie , czyli te zupełnie wyjątkowe – takie, jak powódź, czy kryzys finansowy z 2008 roku, pandemia Covid–19, czy napaść Rosji na Ukrainę, napływ uchodźców wojennych do Polski – to zawsze taki moment, taka godzina prawdy o państwie i jego rządzących. O prawie, procedurach, zasobach i ludziach odpowiedzialnych za dobro wspólne. O tym, co w kraju działa dobrze, a co kuleje; co w istocie w tym znaczeniu kraj z jego organizacją jest wart, jakie jest jego miejsce.
Analizują to później politycy, uczeni, eksperci, dziennikarze, liderzy opinii. Ale własne wnioski też, a może przede wszystkim wyciągają obywatele, wyborcy. Bardzo dobrze, gdy te oceny są zbieżne i konstruktywne, bo oznacza to społeczne przyzwolenie dla dokonywania niezbędnych, lecz często trudnych i kosztownych działań. Ale jest bardzo źle, gdy wnioski te znacząco się rozmijają. Świadczy to wówczas o zaburzonej komunikacji społecznej, o niedostatecznym przekazie informacji do społeczeństwa jako politycznego suwerena. A może też o wyobcowaniu przynajmniej części decydentów i niektórych środowisk eksperckich, których wartości, oceny i programy rozmijają się z wartościami i ocenami ogółu czy większości obywateli.
Sądzę, że w Polsce obserwujemy dzisiaj oba te zjawiska. Dlatego potrzebne jest Krynica Forum i podobne inicjatywy. A więc nic innego jak płaszczyzny merytorycznej debaty na najwyższym poziomie – dyskusji owocującej wskazaniami co do zmian w kluczowych dziedzinach funkcjonowania państwa i społeczeństwa; krótko mówiąc: krytycznej, ale twardej i konstruktywnej oceny.
Niestety, na jakość dyskursu publicznego wpływają negatywnie obecne realia polityczne. To m.in. brutalizacja życia publicznego, polityczna instrumentalizacja instytucji państwa, kryzys konstytucyjny i motywowana polityczną zemstą niepraworządność, niestety także w wykonaniu obecnej władzy – zresztą oficjalnie deklarowana jako niemalże program rządu. Zwłaszcza obserwowane przez obywateli z trwogą, kiedy Premier mówi o „walczącej demokracji”, czyli tak naprawdę usprawiedliwia łamanie standardów konstytucyjnych, usprawiedliwia łamanie prawa, łamanie wszelkich zasad praworządności w sposób absolutnie skrajny.
Prowadzi to do paraliżu kluczowych instytucji państwa, do braku zaufania do jego organów, niestabilności prawa oraz polityki gospodarczej i społecznej w efekcie. Budzi to obawy o wiarygodność i sprawność państwa po stronie krajowych przedsiębiorców, inwestorów zagranicznych oraz zwykłych obywateli, którzy chcą po prostu normalnie planować swoją przyszłość. Jedną z wielu niebezpiecznych konsekwencji tego stanu rzeczy może być w efekcie spowolnienie rozwoju, spowolnienie wzrostu gospodarczego.
Jaskrawym przejawem wspomnianego kryzysu jest zastój w obszarze strategicznych inwestycji infrastrukturalnych oraz „przykrywanie” drażliwymi tematami braku skutecznej polityki w wielu ważnych dziedzinach. W obliczu wojny za naszą wschodnią granicą wzmacnianie państwa zastępowane jest wojną polityczną i kulturową.
Złożoność problemów i wyzwań omawianych podczas Krynica Forum 2024 utrudnia pełną, obiektywną ocenę tego, na ile skutecznie władze publiczne wychodzą im naprzeciw.
Jednak za punkt odniesienia mogą tu posłużyć osiągnięcia z okresu dwu minionych kadencji parlamentarnych. Ufam, że kolejne koalicje i ekipy rządowe będą starały się doścignąć i prześcignąć to, czego udało się dokonać rządom Zjednoczonej Prawicy. Zachęcam wszystkie środowiska eksperckie i naukowe, aby dokonywać tych ocen i porównań na bieżąco oraz przekazywać je do wiadomości publicznej. Tak, można to określić mianem presji wobec rządzących.
Jednak z uwagi na meritum, czyli najżywotniejsze interesy państwa, presja ta nie powinna być traktowana jako element walki politycznej. Istnieją bowiem dziedziny, które muszą być z tej walki całkowicie wyłączone. To strategiczne inwestycje infrastrukturalne oraz wzmocnienie obronności i odporności państwa. Nie ma tutaj o co się spierać, bo zmiany te mają służyć nam wszystkim, mają służyć także przyszłym pokoleniom Polaków; mają służyć i budować bezpieczeństwo Rzeczypospolitej i trwałą jej przyszłość.
Szanowni Państwo!
Dzięki inwencji, przedsiębiorczości i ciężkiej pracy swoich obywateli Rzeczpospolita należy dzisiaj do najbardziej zamożnych i najszybciej rozwijających się państw na świecie.
Przez dekady ponosiliśmy ogromne koszty przezwyciężania dziedzictwa PRL–u, czyli ubóstwa i zapóźnienia. Te właśnie kwestie przez całe lata były dyskutowane także tutaj, w Krynicy, podczas kolejnych krynickich forów.
Teraz jest czas na zdecydowany krok naprzód. Stoimy przed historyczną szansą, aby skutecznie i na trwałe skierować naszą gospodarkę na tor nowoczesności i szybkiego wzrostu, uczynić ją bardziej konkurencyjną i pozwalającą kumulować duży kapitał. Możemy ominąć pułapkę średniego rozwoju. Możemy spełnić marzenia pokoleń Polaków o poziomie życia nie gorszym niż w państwach, do których wcześniej emigrowały miliony naszych rodaków, aby to tam spożytkować swoje talenty, znakomite wykształcenie i kwalifikacje oraz niezwykłą wręcz ambicję i pracowitość.
Dlatego musimy zadbać o nasze przewagi konkurencyjne. Infrastruktury: komunikacyjna, teleinformatyczna i energetyczna – gruntownie remontowane lub budowane od zera teraz, w latach 20. XXI wieku – powinny być nowocześniejsze i wydajniejsze niż u naszych rywali. Takie są te, której już stworzyliśmy. Ale musimy to realizować dalej i musimy cały czas dbać o to, by zapewniać nowoczesność na najwyższym możliwym poziomie.
Jednak tak ambitne i kosztowne projekty inicjowane przez władze państwa zwykle nie są realizowane podczas jednej tylko kadencji parlamentarnej. Dlatego nie powinno mieć znaczenia to, który rząd zatwierdził plan, który pierwszy wbił łopatę, a który przeciął wstęgę podczas otwarcia danej inwestycji. To mają być wspólne sukcesy realizowane dla Polaków, a nie sukcesy jakiegoś jednego gabinetu. Projekty bez barw partyjnych, a pod flagą po prostu biało–czerwoną. Projekty realizowane dla Polski, dla Polaków, dla nas i dla przyszłych pokoleń.
Mottem dla decydentów i wskazówką dla wyborców powinno tu być znane powiedzenie: „ Kto chce – szuka sposobu, kto nie chce – szuka powodu „.
Sztandarowym przykładem takiej inwestycji jest Centralny Port Komunikacyjny. W opinii właściwie wszystkich ekspertów cywilnych i wojskowych, a także większości Polaków potrzeba jego wybudowania jest bezdyskusyjna. Z uwagi na swoje położenie geograficzne, historię i kulturę Polska powinna być mostem między Wschodem i Zachodem, Południem i Północą – jednym z głównych europejskich węzłów przepływu osób, kapitału, towarów i usług. Powinna zatem mieć taki atut, jak Centralny Port Komunikacyjny – także z uwagi na krajowe potrzeby transportowe oraz oczekiwane corocznie zyski, idące w dziesiątki miliardów złotych. Z analizy sporządzonej przez firmę Kearney wynika, że projekt CPK pozwoli stworzyć do 2040 roku 290 tysięcy nowych miejsc pracy i zapewni wzrost łącznej wartości produkcji w Polsce nawet o 90 miliardów złotych rocznie.
Polska powinna mieć nowoczesne lotnisko międzynarodowe o przepustowości dostosowanej w istocie do jej wzrastających cały czas potrzeb.
Powinna mieć taką sieć kolei – sfinansowaną odrębnie, choć funkcjonalnie połączoną ze wspomnianym lotniskiem w jeden wielki układ komunikacyjny; kolej, która zlikwiduje wykluczenie komunikacyjne i przywróci szanse rozwojowe niektórym obszarom Polski. Ale przede wszystkim zapewni szybką i bieżącą komunikację. Potrzebujemy CPK nie tylko jako znanego w świecie symbolu nowoczesności i awansu cywilizacyjnego Polski, ale przede wszystkim jako koła zamachowego gospodarki, w której kluczową rolę odgrywają m.in. czas, koszt oraz wolumen transportu towarowego i osobowego, a także liczne atrakcyjne, przyszłościowe miejsca pracy.
Wydaje się, że jeśli chodzi o dalsze losy CPK, to kropkę nad i postawiło wsparcie dla tego projektu ze strony UE (blisko 870 milionów złotych dofinansowania) oraz szerokie, zdecydowane poparcie społeczne – zwykle blisko 60% respondentów sondaży mówi: tak, CPK jest potrzebny; tak, CPK należy zrealizować jak najszybciej. Stąd też opieszałość obecnego rządu w tej sprawie z jednej strony dziwi, a przede wszystkim, co bardzo bolesne – kosztuje. Nic nie wiadomo o rozmowach z inwestorami zagranicznymi, a Grupa Vinci zdecydowała się zainwestować w projekt lotniska na Węgrzech. Minister Finansów zwleka z przekazywaniem skarbowych papierów wartościowych na realizację CPK. Od stycznia trwa odpływ fachowych kadr ze spółki CPK – na poziomie 20–30 osób miesięcznie.
Jeśli chodzi o komponent kolejowy CPK, to realizacja zapowiadanego przez rząd podniesienia prędkości na liniach kolejowych do ponad 300 kilometrów na godzinę spowoduje, iż realizacja projektu będzie znacząco wydłużona w czasie, droższa, bo koszt taboru wzrośnie o 1/3, a z dostaw tegoż taboru wykluczeni zostaną producenci polscy. Zmierza to też do wykluczenia w efekcie mniejszych ośrodków, w których nie będą budowane stacje kolejowe. I wielu ludzi zadaje sobie pytanie: może chodzi o to, aby poprzez podniesienie poprzeczki tak naprawdę uniemożliwić tę inwestycję, wykazać, że utrudnień jest aż tyle, a problemów tak wiele, a opłacalność niestety w efekcie okazuje się tak słaba, że lepiej tego nie realizować; że wszystko jest tak drogie; że po co nam to; a właściwie to niepotrzebne. Czyli poprzez absurdalne podniesienie oczekiwanego poziomu, doprowadzamy w istocie do tego, że nie będzie to zrealizowane. Jest pytanie: komu to ma służyć?
Ze zrozumiałych względów nie będę tego tutaj szeroko omawiał, także innych absolutnie fundamentalnych aspektów wykorzystania CPK choćby pod względem wojskowym. Według znawców strategii, w tym analityków zajmujących się bezpieczeństwem Polski i jej sąsiadów, położenie CPK, możliwość startów i lądowań ciężkich transportowców wojskowych oraz zespolenie lotniska z węzłem kolejowym ma absolutnie kluczowe znaczenie.
Mówiłem to już, ale powtórzę jeszcze raz: kilkakrotnie rozmawiałem na ten temat z najwyższymi dowódcami wojsk sojuszniczych w ramach NATO i wszystkie ich opinie były absolutnie jednoznaczne – CPK ma obok polskich portów znaczenie absolutnie kluczowe dla realizacji szybkiego przemieszczania wojsk sojuszniczych w momencie, w którym będzie to potrzebne dla zapobieżenia agresji czy też udzielenia szybkiej odpowiedzi na agresywne zachowania, które zmierzałyby w naszym kierunku lub naszych sąsiadów, chociażby państw bałtyckich.
CPK – czyli wielki port lotniczy, który może przyjąć największe samoloty, jakie w ogóle są w dyspozycji armii na świecie – w tej części Europy, w kraju o tak wielkiej rozległości, takiej głębi strategicznej jak Polska ma dla bezpieczeństwa tej części Europy, nie tylko naszego kraju, znaczenie absolutnie kluczowe, fundamentalne. Ale to nie jest jedyny problem.
Szanowni Państwo,
Znaczącym skokiem cywilizacyjnym powinny być też w tym sensie inwestycyjnym polskie elektrownie atomowe. To źródło energii relatywnie najbardziej bezpieczne, stabilne i tanie, a także przyjazne dla środowiska naturalnego.
Niestety, wydajność i opłacalność większości odnawialnych źródeł energii nie jest, mówiąc łagodnie, wciąż jeszcze imponująca – a w naszej szerokości geograficznej nie możemy liczyć na względnie stałe optymalne nasłonecznienie czy stałą optymalną siłę wiatru. Tego nikomu nie trzeba tłumaczyć, nie jesteśmy ani krajem wyspiarskim na oceanie, ani nie jesteśmy krajem Afryki i nasze warunki geograficzne jednoznacznie pokazują, że musimy zapewnić stałe źródło energii. Niestety badania nad możliwościami magazynowania energii cały czas trwają i nie są jeszcze na tyle satysfakcjonujące, abyśmy mogli powiedzieć: tak, przez dni wietrzne albo przez dni słoneczne zmagazynujemy i przetrzymamy tyle energii, że będziemy w stanie uruchomić jej zasoby w każdej sytuacji, kiedy będzie to potrzebne i zgromadzić ją w takiej ilości, by zawsze jej wystarczyło. Nie, potrzebujemy bieżącej stabilnej produkcji energii elektrycznej po to, by w sposób bezpieczny i – tak jak powiedziałem – stabilny zaspokajać bieżące potrzeby zarówno przemysłowe, jak i potrzeby gospodarstw domowych.
Biorąc pod uwagę wymogi chociażby klimatyczne, jeżeli chodzi o decyzje podejmowane w ramach UE, realizacja elektrowni atomowych w naszym kraju po to, abyśmy mieli suwerenność energetyczną – chcę to z całą mocą podkreślić – po to, abyśmy nie byli zdani wyłącznie na dostawy energii z różnych kierunków zagranicznych ma znaczenie absolutnie kluczowe i fundamentalne. Bez tego nie będziemy w stanie zapewnić sobie energii elektrycznej sami, a jednocześnie zrealizować wymogów polityki klimatycznej, które UE nakłada i które sami na siebie w ramach UE przyjmujemy. W istocie zatem te inwestycje są absolutnie kluczowe.
Polska nie może być dalej białą plamą na europejskiej mapie cywilnej atomistyki. Krajowe zapotrzebowanie na dostawy energii – niezależne od dostępności jej nośników z zagranicy – stale rośnie, a poziom dostaw i ich ceny stanowią „sufit” dla rozwoju naszego przemysłu. Ponadto stopniowa dekarbonizacja energetyki rodzi konieczność sprawiedliwej transformacji energetycznej, której elementem jest zastąpienie elektrowni i elektrociepłowni węglowych innymi dostatecznie wydajnymi i bezpiecznymi technologiami. Co równie ważne, tego rodzaju nowoczesne inwestycje pociągają za sobą transfer do Polski najnowocześniejszych technologii, otwierając nowe horyzonty rozwoju dla instytucji badawczych, innowatorów i przedsiębiorstw budujących polski przemysł wysokich technologii.
Czas wykorzystać olbrzymi atut Polski, jakim jest szeroki dostęp do morza. Do strategicznych inwestycji infrastrukturalnych zaliczyć trzeba modernizację i rozbudowę portów morskich. Wzmocni to pozycję Polski w grupie państw bałtyckich, ponieważ zyskamy kluczowe węzły globalnych łańcuchów dostaw dla Europy Środkowo–Wschodniej.
Pandemia i wojna na Ukrainie uświadomiły nam, jak ogromne znacznie mają własne, niezależne i odpowiednio przepustowe drogi transportu towarów o krytycznym znaczeniu: nośników energii, żywności, leków i wyrobów medycznych, produktów przemysłowych, a także – w razie potrzeby – żołnierzy i sprzętu wojskowego od naszych sojuszników.
Tym samym nowoczesne polskie porty morskie w połączeniu z rozbudowaną infrastrukturą kolejową i drogową będą jednym z filarów bezpieczeństwa również i innych państw naszego regionu, w tym przede wszystkim członkowskich Inicjatywy Trójmorza, która stanowi także dla nas wielką szansę rozwojową w tej części Europy; szansę, która wykorzystana mam nadzieję przyspieszy ten trwający od 35 lat proces doganiania, w sensie gospodarczym, w sensie poziomu życia państw Zachodu; proces, który rozpoczęliśmy przemianami 1989 roku, przywróceniem w Polsce gospodarki rynkowej i który – mam nadzieję – uda nam się w niedługim czasie zrealizować, cały czas wspierając to rozdmuchane ognisko , jakim dzisiaj jest – po procesie ostatnich 8 lat wielkich inwestycji i wspierania, także pod względem ekonomicznym polskiego społeczeństwa poprzez różnego rodzaju programy, także socjalne i prorodzinne – szansa dogonienia Europy zachodniej, która bez przeszkód rozwijała się poczynając od końca II wojny światowej, od Planu Marshalla, która w związku z tym wyprzedzała nas przez całe lata i która wydawała nam się zupełnie niedoścignionym bytem, a tymczasem okazuje się, że jest możliwa do osiągnięcia, że jest możliwa, że jesteśmy w stanie realnie ją nadganiać. I co najważniejsze, co stało się faktem w ciągu ostatnich lat, jesteśmy w stanie zacząć przeganiać niektóre państwa Zachodu Europy, co właśnie się dzieje i co – mam nadzieję – będzie nadal realizowane.
Szanowni Państwo,
Wszystkie wspomniane inwestycje infrastrukturalne stanowią szansę dla samorządów, a szczególnie dla mniej zamożnych jednostek samorządowych zwłaszcza tych w pobliżu wspomnianego CPK, elektrowni atomowych czy portów morskich. Ale to również nowe perspektywy dla tych gmin i powiatów, w których zarejestrują się przedsiębiorstwa kooperujące z wyżej wspomnianymi obiektami.
Szanowni Państwo,
Te obiekty oznaczają dalszy rozwój infrastruktury komunikacyjnej w Polsce. Co rozwój infrastruktury komunikacyjnej w Polsce oznacza nikomu nie trzeba tłumaczyć, wystarczy przejechać się drogami, które powstały w ciągu ostatnich lat, zwłaszcza drogami ekspresowymi czy autostradami i zobaczyć ile wokół nich, a zwłaszcza przy węzłach komunikacyjnych powstaje centrów logistycznych, ile lokowanych jest nowych przedsiębiorstw, czy jak rozwijają się te miejscowości, w pobliżu których znajdują się zjazdy z dróg ekspresowych czy dróg szybkiego ruchu, jakie nowe możliwości stwarza choćby przystanek kolejowy, który zaistnieje w danej miejscowości, tam, gdzie jeszcze do niedawna tych możliwości komunikacyjnych nie było i gdzie bezrobocie dławiło społeczność lokalną, a teraz otworzyły się zupełnie nowe szanse. Z jednej strony, jeżeli chodzi o poszukiwanie miejsc pracy, także poza swoją miejscowością; a z drugiej strony, jeżeli chodzi także o możliwość i sensowność zainwestowania i prowadzenia działalności z ludźmi i wśród ludzi, którzy z roku na rok stają się coraz zamożniejsi, a w związku z tym są coraz lepszymi klientami, coraz bardziej wymagającymi, ale zarazem zasobnymi konsumentami, których stać na coraz więcej dóbr, coraz wyższej jakości, w coraz wyższej cenie.
Szanowni Państwo,
Troska o obronność i odporność państwa ma nie tylko aspekt negatywny, dotyczący niwelowania potencjalnych zagrożeń. Jej wymiar pozytywny to fakt, iż stanowi ona impuls prorozwojowy dla wielu spośród najważniejszych dziedzin funkcjonowania społeczeństwa, struktur państwa i gospodarki także, a może przede wszystkim w czasie pokoju. Polityka rozwoju powinna być ściśle skorelowana z polityką bezpieczeństwa państwa. Na całym świecie przemysł zbrojeniowy jest kluczową gałęzią gospodarki – dochodową, ale też prorozwojową, tj. szczególnie skupioną na innowacjach. Możliwości polskiej „ zbrojeniówki „ wiążą się z polityką zamówień wyposażenia armii przez Ministerstwo Obrony Narodowej, ale też z całościowym ładem w państwie i kondycją pozostałych branż przemysłu.
Innymi słowy: oprócz nowoczesnego, skutecznego sprzętu wojskowego Siły Zbrojne RP potrzebują też państwa o sprawnych procedurach decyzyjnych, odpornej infrastruktury informatycznej i telekomunikacyjnej, wpływającego na działania armii dobrego systemu obrony cywilnej oraz rozwoju technologii podwójnego wykorzystania – w razie potrzeby dających się spożytkować także na cele obronności kraju. Jeszcze bardziej potrzeba naszej armii żołnierzy i pracowników cywilnych wojska dysponujących specjalistycznym wykształceniem i kompetencjami, a do tego zmotywowanych odebranym w szkole wychowaniem patriotycznym.
Listę tych potrzeb należy czytać jako wykaz najpilniejszych zadań dla klasy politycznej. Niezbędne usprawnienia muszą objąć m.in. system instytucji publicznych, w tym organów samorządu, system edukacji i szkolnictwa wyższego, naukę i międzynarodową współpracę badawczo–rozwojową, instytucjonalno–prawne warunki rozwoju przemysłu i innowacji itd. Lista jest długa i można byłoby wymieniać i wymieniać te pola, na których cały czas jeszcze Polska potrzebuje rozwoju, potrzebuje impulsu, ale przede wszystkim potrzebuje zapału i zaangażowania. Ale przede wszystkim potrzebuje odpowiedzialności, odpowiedzialności i jeszcze raz odpowiedzialności.
Szanowni Państwo!
Jak Państwo słyszeli, opowiadam się za zdecydowaną intensyfikacją działań władz publicznych w wielu ważnych dziedzinach. Zarazem uważam, że nie stać nas na improwizację, nie stać nas na projekty niespójne i niekonsekwentne. Rola uczonych, ekspertów, doskonałych specjalistów i autorów analiz interdyscyplinarnych jest tu więc absolutnie pierwszoplanowa i niezastąpiona. Zapewne znają Państwo anegdotę o mechaniku, który na życzenie klienta wystawił rachunek o treści: „ Należność za pojedyncze stuknięcie młotkiem – 1 złoty. Należność za to, że wiedziałem, gdzie stuknąć – 99 złotych „.
Dlatego wyrażam uznanie dla wszystkich uczestników i organizatorów tej prestiżowej konferencji, jaką jest Krynica Forum. Dziękuję obecnym tu ekspertom za obecność, za zaangażowanie, z jakim gromadzą swoją wiedzę, dzielą się nią i wykorzystują z pożytkiem dla Rzeczypospolitej. Ufam, że kolejna edycja tego wydarzenia będzie okazją do satysfakcjonujących podsumowań dotyczących nie tylko tego, co udało nam się w Polsce przemyśleć i przeanalizować, ale też tego, co zostało już do tej pory z powodzeniem zbudowane i wzmocnione, a nade wszytko tego, co powinniśmy jeszcze zrobić, tego co nas czeka i tego co musimy zrobić dla naszej Ojczyny, dla siebie, a przede wszystkim dla naszych dzieci, dla kolejnych pokoleń, dla tego, by Rzeczpospolita trwała przez kolejne tysiąclecia.
Dziękuję bardzo.
