- Context
- President Duda addressed residents of Brojce Commune in Gryfice County on November 20, 2019, completing his goal of visiting every county in Poland.
- Main themes
- Presidential visits to all Polish counties, local community engagement, Brojce commune financial difficulties, West Pomeranian development, S6 expressway infrastructure, presidential election campaign journey, local government support, public service responsibility, regional investment and job creation
- Duration
- ~34 min
- Words
- 4,113
- Sentences
- 201
- Readability
- 56
- Grade
- 10.3
- Syntax
- 3.01
- Vocabulary
- 2.06
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other201 sentences in 48 paragraphs
Honorable Ministers,
Dear Sirs, Ladies Voivodes,
Mr. Vice Voivode,
Most Honorable Mr. Mayor,
Esteemed Councilors, Chairpersons,
Revered Clergy,
All Distinguished Guests,
but above all, Most Honorable Residents of Gryfice County, Residents of the Brojce Commune!
I am very pleased to have come to you, and I must say that this visit has a very special significance. Not only because it is taking place in your commune, here in West Pomerania, but also because of this great plan I had five years ago, that I would like to visit all my compatriots throughout Poland. I have spoken about this many times – you have certainly heard somewhere that I repeated that I have this ambition to meet my compatriots everywhere they live, in their counties, in their neighborhoods. Of course, it is nice when my compatriots from all over Poland come to Warsaw, whether in front of the Presidential Palace or to the Presidential Palace – because groups come to visit, touring the Presidential Palace. Sometimes there is an opportunity to meet during this visit. There are various ceremonies to which many compatriots from all over Poland come, and then there is a chance to meet with the President of the Republic of Poland.
I really wanted to meet my compatriots on site, where they live, where they exist – in their reality. To meet, and sometimes to confront their problems, concerns, with what weighs on their hearts every day; for them to tell me what they expect, what they would like Poland to be like, this part of Poland in which they live, what they lack; to see it also with my own eyes.
And then, five years ago, in late autumn 2014, when it was announced that I would be a candidate in the presidential elections, I began this great journey across Poland. I smile because I started it right here in West Pomerania. It began roughly at this time of year five years ago when I arrived by train straight from Krakow, on an overnight train, I got off at the station, and my first meetings were in Stargard Szczeciński, in Pyrzyce, in Gryfino. These were the places in West Pomerania, in its more western part, around Szczecin, then Świnoujście, Międzyzdroje – that part.
One could say that my entire journey for the presidency began right here in West Pomerania. And today your county – Gryfice County – your locality, is the last county in the Republic that I have not yet visited, which closes this great journey of visits to all counties. I can confidently say – yes, I have been everywhere, in every county. I have not been in every city in Poland, because of course there are counties where, besides the city that is the capital of the county, there are other cities, and it has happened that I visited some other city, but I have been in all counties. This is an extremely valuable experience for me.
Thank you very much, Mr. Mayor, for those words. When you said that I came here to a commune that is not particularly special, because it is not the richest commune, it is not a large commune, it is a small commune. One could say that you inherited a difficult situation from your predecessor. Today it is a commune struggling with problems, struggling with financial difficulties; it is not a commune that is flourishing. This is a commune that needs to be taken care of to thrive. I am glad that you entrusted this task to a young man, a man who just told me: you know, I took this on because I want my children to grow up here, I want them to grow up and live here. I want this land to be theirs in the future, just as it is mine.
I would like everyone in Poland to have such a perspective, all those who hold public office, all those who take responsibility for public matters. Thank you very much for that, Mr. Mayor, and I am convinced that for those who want, nothing is impossible. The Mayor invited me, I came to you, he told me that he would soon be submitting a recovery plan for the commune to the Prime Minister, to the government – he will be applying for a loan that will help pay off debts, that will help get out of a difficult situation. Mr. Mayor, there is here a Minister who is from this land, there is a Minister who is also from West Pomerania, and there is me – we will help, perhaps it will work out somehow.
Ladies and gentlemen, this is not a joke. I will indeed try to support you, and I think that my colleagues, who know this land, who are from West Pomerania, will help me ensure that you actually receive this money. Today, this commune, this land stands before a great developmental opportunity. After many, many decades of waiting, you finally have an expressway that has reached here. This S6 route, which goes here from Szczecin, is a huge developmental opportunity for the West Pomeranian Voivodeship, but also for this county and for your commune.
I really hope that soon investments will arise around this road, that jobs will be created, that there will be taxes that will flow into the commune's coffers, which will support your local government and enable the realization of such investments that are truly needed here. I am glad because the fact that this road was recently opened is a telling testament that Poland is developing. It is also developing here, in West Pomerania; this is an enormously important plan. A plan that is also my great ambition.
I would also like to thank you because we are shortly after the parliamentary elections. Before these elections, as well as before the previous elections to the European Parliament, I appealed to all my compatriots, including you, to go to the polls. Regardless of beliefs, regardless of views, regardless of which of the parties running in the elections you want to vote for. I asked you to go and cast your vote in the elections because it is very important for our democracy, for its quality, to show in Poland, but also beyond its borders, especially through the elections to the European Parliament, that Poles know how to take matters into their own hands. That they understand what democracy means and use the rights that democracy has, which are its fundamental pillars. You took advantage of this – the turnout in the elections to the European Parliament was more than twice as high as in previous years – over 45 percent, almost 46. Now in the elections to the national parliament – the highest turnout since 1989, almost 62 percent. Ladies and gentlemen, that is a record! I am immensely grateful for that.
From the bottom of my heart, I thank you for this great demonstration of civic responsibility, for this great demonstration of the state of the Republic and the democracy that we began to restore here in 1989. Throughout all these years, over these thirty years, we have tried to ensure that this democracy takes root here; we have tried to relearn it as a society. After all, it had not existed since World War II; we were not treated fairly – elections were rigged. People did not go, protested, believed that they would not participate in an electoral farce. Only after 1989 were these elections truly free. Already in '89 we had truly free elections to the Senate. The elections to the Sejm were semi-free, but soon after, in the early '90s, there were completely free elections.
I am glad that our society is increasingly taking responsibility for Polish affairs – by going and casting votes. This is truly a great value, and I am immensely grateful to you for this because it primarily gives serious legitimacy to the people you elect, who receive their mandate from you – to the European Parliament, the national parliament, local or regional authorities – this is enormously important. This is enormously important because more and more people in Poland understand that their vote matters, that the proverbial ballot can change the reality around us. It is changing.
I must say this: I am immensely happy and I am also grateful to you because after all, it was you who elected me 4.5 years ago. I am grateful to you that I could participate for 4.5 years in this process of changes that have taken place in Poland. Changes that allowed me, that allowed us – those who governed Poland over the last 4.5 years – to implement the program with which we went to the elections. This was very important – we presented a program and had a sincere will to implement it. And for the most part, we have realized this program.
It was primarily a pro-social program – pro-social, but also pro-state. I want to emphasize strongly: it was shaped for me, in my consciousness – then, as a candidate for president – also here on this West Pomeranian land. I remember it as if it were today: during my first visit, still in 2014, my meeting with farmers in Pyrzyce, who told me about what was happening with the land in this part of Poland, how this land was being bought through deception, through so-called fronts, substitute persons; how as a result they were being robbed of this land, how this land was being taken from them, how they had no opportunity to acquire it in order to cultivate it in Poland and for Poland.
We managed to block these processes. Today, Polish land serves primarily Polish farmers to carry out agricultural production. And this is extremely important. This was a demand that came from here, and I am immensely grateful to you for this because it was important for Poland, for our entire state.
Today we are at a different stage. Today we have succeeded. Our man, so deeply rooted in Polish land and Polish tradition, Mr. Janusz Wojciechowski is now – one could say – the European Commissioner for Agriculture. This is a great undertaking of ours that is being realized. Janusz has a clear and simple message. He will implement European policy so that Polish farmers are finally treated fairly in this regard.
What does this mean? Above all, the fight for direct payments for Polish farmers to be at least at the average level of the European Union. It is very important that Polish farmers receive such a rate because until now it has been significantly less. Of course, payments are increasing year by year – one cannot say otherwise. But they are still below the average European level. This is what Janusz is now primarily taking on the burden of fighting for within the next European Commission, within the future financial perspective of the European Union, the common agricultural policy; fighting for these payments to increase and for the principles of agricultural policy to be restructured so that it is more favorable for Polish farmers.
I hope that this will succeed. This is a policy focused on Polish family farms – just as our entire policy is focused on the Polish family. From the very beginning, I have been fully aware that the family is the most important community in our society. We all as a whole create a nation. But there would be no nation without families that raised children, educated them, instilled in them Polish tradition and culture through what their parents passed on to them.
Ladies and gentlemen, I know the history of these lands and I know that you brought your Polish traditions to this land from various places: from the Eastern Borderlands, from around Stanisławów, Lviv, and further east and south – such as Poland was then – from Vilnius and other places. From the Second Republic, people came to these lands to start a new life. Sometimes because they simply wanted to, because their ancestral lands found themselves in this reborn Poland after World War II, but sometimes it was the case that their ancestral lands were beyond the borders, that these were the lands that remained outside the eastern border of that reborn Poland. They came here and chose this place as their own. Here they brought their tradition, culture, and many different customs met.
I want to emphasize strongly: from these many Polish customs, somewhat differing from each other, from various traditions, but all Polish, a beautiful cultural mix of the western lands arose, which is today your common tradition of this land, this community that lives here. I am immensely grateful for it. You made this land Polish again, after so many centuries, since the times when the Piasts were here. You restored Poland here and built Polishness with your own hands, bringing your tradition here and holding on to this land: believing in it, developing it, and building it. I know it has not been easy.
I know it has not been easy because you have often raised cities, towns, and localities from ruins, destroyed during World War II. Because you built Polish industry here, such as the plants in Police, which – I am glad – will continue to develop, and further investments will be made there. I am glad that today a gas terminal has also been realized in these lands, our largest Polish undertaking in recent years. I am glad that the modernization of the Dolna Odra power plant will now be carried out, that it will be a modern facility that will generate electricity in a way that also protects the climate, to a much greater extent than it has been so far; that it will be electricity generated in a modern way just for you, for this land.
We must carry out these processes. Of course, it should be remembered that the 1990s, especially their beginning, were very difficult for these lands. Here, half of the land was State Agricultural Farms, which were trampled and destroyed. Here, tens of thousands of people lost their jobs, and many of them lost their sense of life. Many people went astray, withered, and died, sometimes from bitterness, and sometimes from addictions. These are the dark pages of our history of the 1990s, which especially affected this land.
You have survived this, and it is our great desire – "our" meaning those who are currently in power in the Republic – for you to truly feel here that Poland is changing for the better. We care deeply about this. The 500+ program, a support program for families, is being implemented throughout Poland, but it also reaches here. I hope it supports the families here as well and that for these families in the western lands, here in this part of Poland, it is real, measurable support in raising children, which is exactly what we aimed for. This is a thank you and support from the state for families for raising children, for the effort and parental courage. I personally thank you from the bottom of my heart for this.
I hope that we will implement further programs: a program for the reconstruction and modernization of roads, primarily municipal and local government roads. A special fund has been created for this purpose, from which I hope that both your municipality and county will benefit. There are European funds that I hope can also be used for the development of the tourism infrastructure here in your municipality and county.
This is a beautiful land, a land that – as you are well aware – has enormous tourism potential, attracting and, I hope, will continue to attract people from all over Poland for recreational and tourist purposes. You have many attractions here. I would like us to be able to highlight and showcase them. I would like there to be opportunities to obtain funds for these purposes. I believe that this will be possible, that you will be able to develop your potential precisely thanks to the development of the Republic.
We will want to direct money towards these goals. This is the next political plan for the next four years of the new government that has just been formed and was positively voted on in the Sejm yesterday. This is an important moment. I am extremely pleased that the policy that has been implemented over the last four years will, therefore, continue. I cared a lot about this because I have one strong conviction: that this was a policy good for Poland, that it was a policy of development, and not, as previously, of rolling back the Republic. Especially this Republic, which is not the Republic of large cities, where for the last few decades there has been money, where salaries and wages were higher, where there are also more economic entities, which consequently led to a greater inflow of taxes, including the part of personal income tax that goes to local governments.
I hope that this county Poland will now also be supported to a greater extent. This is a great task because it is a matter of ensuring that our state is evenly developed. So that in every place – regardless of whether it is a larger city or a smaller one, whether it is a village – people live comfortably, that they are provided with the basic achievements of civilization, such as: broadband internet, expressways, highways, which make it easier to do business, to travel, and to communicate.
This is the future. As you know very well, this is exactly how Western Europe developed. We want to and are following exactly the same path. We want to build a modern state through these actions. I deeply believe that we will achieve success, and that this will be our common success, all of us.
There are still many matters we need to address in Poland. A lot has been accomplished; we have managed to lower the retirement age, which was unjustly raised. There were protests against this practically all over Poland; it was the biggest topic of the previous presidential campaign. We have managed to partially raise the tax-free amounts for personal income tax. We have managed to lower taxes for those in the first, lowest tax bracket. We have managed to effectively eliminate the personal income tax for young people under 26 who are just starting their work, entering professional life – they usually have the lowest salaries – in order to relieve them, so they have more resources. Last year, we managed to pay the thirteenth pension and annuity.
I hope that we will be able to continue implementing this policy. It is an important policy. We have managed to achieve our goals in many areas, but there are still many that require repair.
I know, because I was told about it today: the courts. Yes, ladies and gentlemen, we need to repair the justice system in Poland. So that people do not say that the courts in Poland are unjust and unfair, as they unfortunately say all the time. This must change because the justice system is one of the three branches of power. We have legislative, executive, and judicial power. So, three basic elements of power, three pillars of power in every state. If society widely says that one of the three pillars is shaky, that it is unjust, unfair, it means that it absolutely requires a thorough, fundamental reform. And this reform must be carried out.
It has been and is being carried out, although you know very well that many do not like it – especially those who are losing their privileges and influence. Especially those who among the judicial community were the masters of life and death of others, who decided on the possibility of making careers. There are still many judges among these people who received their first judicial credentials from the communist authorities. They liked that, and now they do not like it.
In recent days, the Court of Justice of the European Union responded to the preliminary questions posed by the Polish Supreme Court. The questions had a political undertone; there was no doubt about that. Everyone in Poland knows this issue well, especially those who look at it honestly and know the specifics of the justice system. All those who know that in the Supreme Court there is a group of judges who not only were members of the communist party before 1989 but also among them are those who sullied themselves by being party officials during martial law, as judges. Today they pretend to be honest, reliable, and impartial judges.
I will repeat once again and I do not hesitate to say it: it is high time for such people to leave the Polish justice system once and for all and no longer frighten either the citizens of Poland or our neighbors with their presence.
I am convinced that we will succeed in repairing the Polish justice system. For me personally, the essence of the ruling issued by the Court of Justice of the European Union, which stated that Poles should in fact settle their own affairs, is this: please do not give us your political affairs, matters that have a political undertone to settle. Please do not mix us into politics in Poland. Every European state has the right to change its justice system on its own; this is an internal matter.
I hope that no one will dare to further ruin the justice system in Poland and leave it as a post-communist justice system, as it has been so far. We need a justice system in which there will be judges of a free, independent, and sovereign Poland. Uncontaminated by those times and those years. This is a change that is essential for our state and society. We must end the so-called co-optation in the courts and in the justice system, so that judges exclusively choose themselves for positions, because this is what leads to the emergence of the so-called privileged highest caste, where there are those chosen who decide on the professional life and death of others.
It is they, especially those who have sat in the Supreme Court for the last few decades, who are responsible for the fact that disciplinary justice in the Polish justice system was in fact a fiction. In reality, it hardly existed. If there had been disciplinary justice, the corruption scandal in the Supreme Court, which you can still read about online: who was involved and what words were exchanged in the phone conversations recorded by the Central Anti-Corruption Bureau, would have led to actual disciplinary responsibility and the expulsion from the judicial profession of those who participated in this process. Did that happen? No, it did not happen, and this shows how sick the justice system of those people is. This must change.
If any of you have not yet heard and read that phone conversation from 2014, I warmly invite you. Please type in the internet the phrase: "corruption in the Supreme Court." You will see this shocking conversation and what some judges of the Polish Supreme Court were capable of.
This must change. This is exactly why the Disciplinary Chamber in the Supreme Court was established, to restore a just state; we also introduced the institution of extraordinary complaint. This is precisely about building a new and modern, honest, and reliable justice system. Because in an honest and reliable justice system, a citizen has the right to defense – that is the first matter. And secondly, a judge is held accountable for unethical behavior and for violating the law. This responsibility must be absolute, not based on nepotism and favoritism, not on seeking legal loopholes to avoid accountability.
How can people respect the law if judges do not respect the law? The fish rots from the head, that is the truth, and everyone knows it. Therefore, I have no doubt that if we are to demand honesty, reliability, and the rule of law from anyone first and foremost, it is from those who participate in the implementation of the justice system; this is their basic and fundamental duty.
If they cannot meet this duty, they should simply leave – that is the truth. This is how Poland should be changed, and from this place, I promise you once again that this Poland will continue to be changed in this way, and that I will also participate in this change as long as I can. And I ask you for your support. Thank you once again for the meeting.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Szanowni Państwo Ministrowie,
Szanowni Panowie, Panie Wojewodo,
Panie Wicewojewodo
Wielce Szanowny Panie Wójcie
Szanowni Państwo Radni, Przewodniczący
Czcigodni Księża,
Wszyscy Dostojni przybyli Goście,
ale przede wszystkim Wielce Szanowni Państwo Mieszkańcy Powiatu Gryfickiego , Mieszkańcy Gminy Brojce!
Bardzo się cieszę, że mogłem do Państwa przybyć i muszę powiedzieć, że ta wizyta ma swój bardzo szczególny wymiar. Nie tylko dlatego, że odbywa się właśnie w Państwa gminie, tutaj na Pomorzu Zachodnim, ale znaczący jest ten mój wielki plan, który miałem pięć lat temu, że chciałbym odwiedzić wszystkich moich Rodaków w całej Polsce. Mówiłem o tym wielokrotnie – Państwo na pewno już gdzieś to słyszeliście, jak powtarzałem, że mam taką ambicję spotkać się z moimi Rodakami wszędzie tam, gdzie mieszkają, w ich powiatach, w ich okolicy. Oczywiście jest miło, kiedy moi Rodacy z całej Polski przyjeżdżają do Warszawy, czy to przed Pałac Prezydencki, czy do Pałacu Prezydenckiego – bo wycieczki przyjeżdżają, zwiedzają Pałac Prezydencki. Czasem jest okazja, żeby się podczas tego zwiedzania spotkać. Są różnego rodzaju uroczystości, na które przyjeżdża wielu Rodaków z całej Polski, i wtedy jest możliwość spotkania się z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej.
Bardzo chciałem spotkać się z moimi Rodakami na miejscu, tam, gdzie oni mieszkają, gdzie żyją – w ich rzeczywistości. Spotkać się, a czasem zderzyć się z ich problemami, troskami, z tym, co na co dzień leży im na sercu; żeby oni mi powiedzieli, czego oczekują, jaka, chcieliby, żeby była Polska, ta ich część Polski, w której żyją, czego im brakuje; żeby zobaczyć to także i na własne oczy.
I wtedy pięć lat temu, późną jesienią 2014 roku, kiedy ogłoszono, że będę kandydatem w wyborach prezydenckich, ja rozpocząłem tę moją wielką wyprawę po Polsce. Uśmiecham się, bo rozpocząłem, ją właśnie od Pomorza Zachodniego. Ona się zaczęła mniej więcej dokładnie o tej porze roku pięć lat temu, kiedy przyjechałem pociągiem prosto z Krakowa, takim nocnym pociągiem, wysiadłem na dworcu i pierwsze moje spotkania to był Stargard Szczeciński, to były Pyrzyce, to było Gryfino. To były te miejsca na Pomorzu Zachodnim, w jego bardziej zachodniej części, wokół Szczecina, później Świnoujście, Międzyzdroje – tamta część.
Można powiedzieć, cała ta moja wyprawa po prezydenturę zaczęła się właśnie od Pomorza Zachodniego. I dzisiaj Państwa powiat – powiat gryficki – Państwa miejscowość, to jest ostatni powiat w Rzeczypospolitej, którego jeszcze nie odwiedziłem, a który zamyka tę wielką podróż odwiedzin we wszystkich powiatach. Mogę śmiało powiedzieć – tak, byłem wszędzie, w każdym powiecie. Nie byłem w każdym mieście w Polsce, bo oczywiście są takie powiaty, gdzie poza miastem, które jest stolicą powiatu są jeszcze inne miasta i zdarzało się, że odwiedzałem jakieś inne miasto, ale w powiatach byłem wszystkich. Jest to dla mnie niezwykle cenne doświadczenie.
Bardzo dziękuję, Panie Wójcie, za te słowa. Kiedy Pan powiedział, że przyjechałem tutaj, do takiej gminy, która nie jest jakąś gminą szczególną, bo nie jest gminą najbogatszą, nie jest gminą wielką, jest gminą małą. Mało, można powiedzieć tak: odziedziczył Pan po swoim poprzedniku trudną sytuację. Jest to dzisiaj gmina zmagająca się z kłopotami, zmagająca się z kłopotami finansowymi, to nie jest gmina, która kwitnie. To jest gmina, o którą trzeba zadbać, żeby rozkwitła. Cieszę się, że powierzyliście Państwo to zadanie młodemu człowiekowi, człowiekowi, który przed chwilą mi powiedział: wie Pan, ja się tego podjąłem, bo ja chcę, żeby tutaj się wychowały moje dzieci, chcę, żeby tutaj dorosły i tu mieszkały. Chcę, żeby tak jak jest moja, także była i ich ziemia w przyszłości.
Chciałbym, żeby wszyscy w Polsce mieli takie spojrzenie, wszyscy ci, którzy sprawują funkcje publiczne, wszyscy ci, którzy biorą na siebie odpowiedzialność za publiczne sprawy. Bardzo za to, Panie Wójcie, dziękuję i jestem przekonany, że dla chcącego nie ma nic niemożliwego. Pan Wójt mnie zaprosił, przybyłem do Państwa, mówił mi, że będzie niedługo zgłaszał do Pana Premiera, do rządu, plan naprawczy dla gminy – będzie się zwracał o kredyt, który pomoże w spłacie zaległości, który pomoże wyjść z trudnej sytuacji. Panie Wójcie, jest tutaj Pani Minister, która jest z tej ziemi, jest Pan Minister, który również jest z ziemi zachodniopomorskiej, jestem ja – pomożemy, może jakoś to będzie.
Proszę Państwa, to nie jest żart. Rzeczywiście postaram się Państwa wesprzeć i myślę, że moi współpracownicy, którzy znają tę ziemię, którzy są stąd, z zachodniopomorskiego, pomogą mi w tym, żebyście Państwo te pieniądze rzeczywiście otrzymali. Dzisiaj gmina, ta ziemia stoi przed wielką szansą także i rozwojową. Po wielu, wielu dziesięcioleciach oczekiwania macie Państwo wreszcie drogę ekspresową, która tutaj dotarła. Ta trasa S6, która idzie tutaj od Szczecina to jest ogromna szansa rozwojowa dla województwa zachodniopomorskiego, ale także i dla tego powiatu i dla Państwa gminy.
Bardzo liczę na to, że wkrótce wokół tej drogi powstaną inwestycje, powstaną zakłady pracy, będą nowe miejsca pracy, będą podatki, które będą do kasy gminnej spływały, które będą zasilały Państwa samorząd i będą umożliwiały realizację takich inwestycji, które tutaj Państwu rzeczywiście są bardzo potrzebne. Cieszę się, bo to, że ta droga została tak niedawno oddana, to jest wymowne świadectwo tego, że Polska się rozwija. Rozwija się także tutaj, na Pomorzu Zachodnim to jest ogromnie ważny plan. Plan, który także jest i moją wielką ambicją.
Chciałem Państwu także podziękować, bo jesteśmy niedługo po wyborach parlamentarnych. Ja przed tymi wyborami, jak również przed poprzednimi wyborami, do Parlamentu Europejskiego, apelowałem do wszystkich moich Rodaków, w tym do Państwa, żeby iść do wyborów. Niezależenie od przekonań, niezależnie od poglądów, niezależnie od tego, na które z ugrupowań startujących w wyborach chcecie Państwo zagłosować. Prosiłem, żeby iść, oddać swój głos wyborach, bo to jest bardzo ważne dla naszej demokracji, dla jej jakości, dla pokazania w Polsce, ale także poza granicami, zwłaszcza poprzez wybory do Parlamentu Europejskiego, że Polacy umieją brać sprawy w swoje ręce. Że rozumieją, co to znaczy demokracja i korzystają z praw, które demokracja w sobie ma, i które są jej podstawowymi zrębami. Państwo skorzystaliście – frekwencja w wyborach do PE była przeszło dwukrotnie wyższa niż w poprzednich latach – ponad 45 procent, prawie 46. Teraz w wyborach do parlamentu krajowego – frekwencja najwyższa od 1989 roku, prawie 62 procent. Proszę Państwa to rekord! Ogromnie za to dziękuję.
Z całego serca Państwu dziękuję za to wielkie pokazanie odpowiedzialności obywatelskiej, za to wielki pokazanie, w jakim stanie jest Rzeczpospolita i demokracja, którą zaczęliśmy tutaj przywracać w 1989 roku. Przez wszystkie te lata, przez te trzydzieści lat staraliśmy się, żeby ta demokracja się tu gruntowała, staraliśmy się jej od nowa nauczyć jako społeczeństwo. Przecież nie było jej od II wojny światowej, nie traktowano nas uczciwie – wybory były oszukiwane. Ludzie nie chodzili, protestowali, uważali, że nie będą uczestniczyli w farsie wyborczej. Dopiero po 1989 roku te wybory są prawdziwie wolne. Już w ‘89 roku mieliśmy prawdziwie wolne wybory do Senatu. Do Sejmu były półwolne, ale już wkrótce potem, na początku lat 90, były całkowicie wolne wybory.
Cieszę się, że w coraz większym stopniu nasze społeczeństwo bierze na siebie odpowiedzialność za polskie sprawy – idąc i oddając głos. To jest naprawdę wielka wartość, a ja jestem Państwu za to ogromnie wdzięczny, dlatego że daje to przede wszystkim poważną legitymację ludziom, których Państwo wybieracie, którzy od Państwa otrzymują swój mandat – do Parlamentu Europejskiego, parlamentu krajowego, władz lokalnych czy regionalnych – to ogromnie ważne. To ogromnie ważne, bo coraz więcej ludzi dzięki temu w Polce rozumie, że ich głos ma znaczenie, że ta przysłowiowa kartka wyborcza może zmieniać otaczająca nas rzeczywistość. Ona się zmienia.
Muszę powiedzieć tak: ogromnie się cieszę i jestem także Państwu wdzięczny, bo przecież to Państwo mnie wybraliście te 4,5 roku temu. Jestem Państwu wdzięczny, że mogłem uczestniczyć przez 4,5 roku w tym procesie zmian, które następowały w Polsce. Zmian, które pozwoliły mnie, które pozwoliły nam – tym, którzy przez ostatnie 4,5 roku w Polsce rządzili – realizować program, z którym szliśmy do wyborów. To było bardzo ważne – my przedstawiliśmy program i mieliśmy szczerą wolę jego realizacji. I w większości ten program zrealizowaliśmy.
To był przede wszystkim program prospołeczny – prospołeczny, ale także propaństwowy. Chcę bardzo mocno podkreślić: on się dla mnie, w mojej świadomości – wtedy, jako kandydata na prezydenta – kształtował także tutaj na tej zachodniopomorskiej ziemi. Pamiętam, jak dziś: w czasie pierwszej wizyty, jeszcze w 2014 roku, moje spotkanie z rolnikami w Pyrzycach, którzy opowiadali mi o tym, co się dzieje z ziemią w tej części Polski, jak ta ziemia jest kupowana poprzez oszustwo, na tak zwane słupy, podstawione osoby; jak w związku z tym oni są okradani z tej ziemi, jak ta ziemia jest im odbierana, jak nie mają możliwości pozyskania jej po to, żeby ją uprawiać w Polsce i dla Polski.
Udało się te procesy zablokować. Dzisiaj polska ziemia służy przede wszystkim polskim rolnikom po to, żeby na niej realizować produkcję rolną. I to jest niesłychanie ważne. To był postulat, który właśnie stąd wyszedł, ogromnie jestem Państwu za to wdzięczny, bo to było dla Polski ważne, dla całego naszego państwa.
Dzisiaj jesteśmy na innym etapie. Dzisiaj udało nam się. Nasz człowiek, tak bardzo wrośnięty w polską ziemię i w polską tradycję, pan Janusz Wojciechowski jest już – w zasadzie tak można powiedzieć – komisarzem Unii Europejskiej ds. rolnictwa. To wielkie nasze zamierzenie, które udaje się zrealizować. Janusz ma jasne i proste przesłanie. Będzie realizował politykę europejską tak, żeby w tym zakresie polscy rolnicy byli traktowani wreszcie sprawiedliwie.
Co to oznacza? Przede wszystkim walkę o to, aby dopłaty bezpośrednie dla polskich rolników były przynajmniej na średnim poziomie Unii Europejskiej. To bardzo ważne, żeby polski rolnik taką właśnie stawkę dostawał, bo do tej pory to było jednak znacznie mniej. Oczywiście, dopłaty z roku na rok rosną – nie można powiedzieć. Ale cały czas jednak są poniżej średniego europejskiego poziomu. To właśnie Janusz teraz, przede wszystkim, bierze na siebie ciężar walki w ramach następnej Komisji Europejskiej, w ramach przyszłej perspektywy finansowej Unii Europejskiej, wspólnej polityki rolnej; walki o to, aby te dopłaty wzrastały i aby przebudowywać także i zasady funkcjonowania polityki rolnej tak, żeby była ona bardziej sprzyjająca dla polskich rolników.
Mam nadzieję, że to się powiedzie. To jest polityka ukierunkowana na polskie rodzinne gospodarstwa rolne – tak, jak cała nasza polityka jest ukierunkowana na polską rodzinę. Od samego początku mam pełną świadomość tego, że rodzina jest najważniejszą wspólnotą w naszym społeczeństwie. My wszyscy jako całość tworzymy naród. Ale nie byłoby naszego narodu, gdyby nie rodziny, które wychowały dzieci, które je wykształciły, które wpoiły im polską tradycję, kulturę, poprzez to, co przekazywali im rodzice.
Szanowni Państwo, ja znam historię tych ziem i wiem, że Państwo tu na tę ziemię przywieźliście swoje polskie tradycje z różnych stron: z Kresów Wschodnich, gdzieś z okolic Stanisławowa, Lwowa i dalej, na wschód i na południe – taka, jaka wtedy była Polska – z Wileńszczyzny, z innych jej miejsc. Z tej Drugiej Rzeczypospolitej tu, na te ziemie, przyjechali ludzie, by zacząć nowe życie. Czasem dlatego, że chcieli po prostu, bo ich ojcowizna znalazła się w tej odradzającej się po II wojnie światowej Polsce, ale czasem było tak, że ich ojcowizna znalazła się poza granicami, że to były te ziemie, które pozostawały poza wschodnią granicą tamtej odradzającej się Polski. Przyjechali tutaj i to miejsce wybrali jako swoje. Tu przywieźli swoją tradycję, kulturę, tu spotkało się wiele różnych zwyczajów.
Chcę mocno podkreślić: z tych wielu polskich zwyczajów, trochę różniących się od siebie, z różnych tradycji, ale wszystkich polskich, powstał piękny miks kulturowy ziem zachodnich, ten, który jest dzisiaj Państwa wspólną tradycją tej ziemi, tej społeczności, która tutaj mieszka. Ogromnie za nią dziękuję. To Wy uczyniliście tę ziemię na powrót ziemią Polską, po tak wielu wiekach, od czasów, kiedy tutaj byli Piastowie. Przywróciliście tutaj Polskę i dobudowaliście polskość swoimi rękami, przynosząc tutaj swoją tradycję i trzymając się tej ziemi: wierząc w nią, rozwijając ją i budując ją. Wiem, że nie było łatwo.
Wiem, że nie było łatwo, bo bardzo często podnosiliście Państwo miasta, miasteczka i miejscowości z ruin, zniszczone w czasie II wojny światowej. Bo budowaliście Państwo tutaj polski przemysł, tak jak zakłady w Policach, które – cieszę się – będą się dalej rozwijały, będą tam realizowane kolejne inwestycje. Cieszę się, że dzisiaj na tych ziemiach został także zrealizowany gazoport, nasze największe polskie przedsięwzięcie ostatnich lat. Cieszę się, że w tej chwili będzie realizowana modernizacja elektrowni Dolna Odra, że będzie to nowoczesny zakład, który będzie wytwarzał energię elektryczną w sposób chroniący także klimat, w znacznie większym stopniu, niż było to do tej pory; że będzie to w nowoczesny sposób wytwarzana energia elektryczna właśnie dla Państwa, dla tej ziemi.
Te procesy musimy realizować. Oczywiście, trzeba pamiętać, że lata 90., zwłaszcza ich początek, dla tych ziem były bardzo trudne. Tutaj połowa ziemi to były Państwowe Gospodarstwa Rolne, które zostały zdeptane, zniszczone. Tutaj dziesiątki, setki tysięcy ludzi straciło pracę i wielu z nich straciło sens życia. Tu wielu ludzi zeszło na manowce, zmarniało i umarło, czasem ze zgryzoty, a czasem z nałogów. To są czarne karty naszej historii lat 90., które zwłaszcza dotknęły tę ziemię.
Przetrwaliście to Państwo i jest naszym wielkim pragnieniem – „naszym” to znaczy tych, którzy dzisiaj sprawują władzę w Rzeczypospolitej – abyście rzeczywiście tutaj odczuli, że Polska zmienia się na lepsze. Ogromnie nam na tym zależy. Program 500+, program wsparcia dla rodzin, jest realizowany w całej Polsce, ale dociera on także i tutaj. Mam nadzieję, że wspiera także tutejsze rodziny i że dla tych rodzin na ziemiach zachodnich, tutaj, w tej części Polski, to jest realne, wymierne wsparcie w wychowaniu dzieci, o to nam właśnie chodziło. To jest podziękowanie i wsparcie ze strony państwa dla rodzin za wychowanie dzieci, za trud i odwagę rodzicielską. Ja sam za to z całego serca Państwu dziękuję.
Mam nadzieję, że będziemy realizowali kolejne programy: program odbudowy i modernizacji dróg, gminnych przede wszystkim, samorządowych. Jest na ten cel utworzony specjalny fundusz, z którego mam nadzieję, że i Państwa gmina i powiat skorzystają. Są środki europejskie, które mam nadzieję, że będą mogły być wykorzystywane także na rozwój bazy turystycznej tutaj, w Państwa gminie i powiecie.
To jest piękna ziemia, ziemia, która – jak doskonale zdajecie sobie Państwo sprawę – ma ogromny potencjał turystyczny, przyciąga i, mam nadzieję, będzie przyciągała w celach wypoczynkowych i turystycznych ludzi z całej Polski. Macie Państwo tutaj wiele atrakcji. Chciałbym, żebyśmy umieli je wydobyć i pokazać. Chciałbym, żeby była możliwość pozyskiwania na te cele funduszy. Wierzę w to, że będzie to możliwe, że będziecie Państwo mogli rozwijać swój potencjał właśnie dzięki rozwojowi Rzeczypospolitej.
Będziemy chcieli na te cele kierować pieniądze. To jest następny plan polityczny na kolejne cztery lata nowego rządu, który właśnie się utworzył, a wczoraj został pozytywnie przegłosowany w Sejmie. To ważny moment. Cieszę się ogromnie, że ta polityka, która była realizowana do tej pory przez ostatnie cztery lata będzie, w związku z tym, nadal kontynuowana. Bardzo mi na tym zależało, bo mam jedno wielkie przeświadczenie: że to była polityka dobra dla Polski, że to była polityka rozwijania, a nie, tak jak poprzednio, zwijania Rzeczypospolitej. Zwłaszcza tej Rzeczypospolitej, która nie jest Rzeczpospolitą wielkich miast, gdzie przez ostatnie dziesięciolecia były pieniądze, gdzie uposażenia i wynagrodzenia były wyższe, gdzie i podatki spływające chociażby w formule tej części podatków od osób fizycznych, która przypada samorządom, wpływały w większej ilości; gdzie jest także więcej podmiotów gospodarczych, gdzie w związku z tym spływała i część podatków PIT.
Mam nadzieję, że ta Polska właśnie powiatowa będzie teraz też w większym stopniu wspierana. To jest wielkie zadanie, bo to jest kwestia tego, żeby nasze państwo było równo rozwinięte. Tak, żeby w każdym miejscu – niezależnie od tego, czy to jest większe miasto, czy mniejsze, czy to jest wioska – ludziom żyło się wygodnie, żeby były im zapewnione podstawowe zdobycze cywilizacji, takie jak: szerokopasmowy internet, drogi szybkiego ruchu, drogi ekspresowe, dzięki którym łatwiej jest prowadzić biznes, można dojechać, można się łatwiej komunikować.
To jest przyszłość. Jak Państwo doskonale wiecie, to właśnie w taki sposób rozwinęła się Europa Zachodnia. My chcemy i podążamy dokładnie tą samą drogą. Chcemy poprzez te działania budować nowoczesne państwo. Wierzę w to głęboko, że osiągniemy sukces, i że będzie to sukces nasz wspólny, nas wszystkich.
Spraw, które mamy do załatwienia w Polsce jest jeszcze wiele. Sporo udało się zrobić, udało się obniżyć wiek emerytalny, który był niesprawiedliwie podniesiony. Protestowano przeciwko temu praktycznie w całej Polsce, to był największy temat poprzedniej kampanii prezydenckiej. Udało się częściowo przynajmniej podnieść kwoty wolne od podatku, przy podatku od osób fizycznych. Udało się obniżyć podatki dla tych osób, które były w pierwszej, najniższej grupie podatkowej. Udało się obniżyć podatek dla mikroprzedsiębiorców. Udało się de facto zlikwidować podatek dochodowy od osób fizycznych dla młodych do 26. roku życia, którzy zaczynają dopiero swoją pracę, wchodzą w życie zawodowe – mają w związku z tym najczęściej najniższe wynagrodzenia – po to, żeby im ulżyć, żeby mieli więcej środków. Udało się w zeszłym roku wypłacić trzynastą emeryturę i rentę.
Mam nadzieję, że będziemy mogli nadal realizować tę politykę. Ona jest polityką ważną. Udało się zrealizować nasze cele w bardzo wielu obszarach, ale jest jeszcze wiele takich, które wymagają naprawy.
Wiem, bo już mi dzisiaj o tym mówiono: sądy. Tak, proszę Państwa, trzeba naprawić wymiar sprawiedliwości w Polsce. Tak, żeby ludzie nie mówili, że sądy w Polsce są niesprawiedliwe i nieuczciwe, a tak niestety mówią cały czas. To się musi zmienić, dlatego że wymiar sprawiedliwości jest jedną z trzech władz. Mamy władzę: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. A więc trzy podstawowe elementy władzy, trzy filary władzy w każdym państwie. Jeżeli społeczeństwo powszechnie mówi, że jeden z trzech filarów chwieje się, że jest niesprawiedliwy, nieuczciwy, to znaczy, że absolutnie wymaga gruntownej, fundamentalnej reformy. I ta reforma musi być dokonana.
Ona była i jest dokonywana, choć doskonale wiecie, że wielu się to nie podoba – zwłaszcza tym, którzy tracą swoje przywileje i wpływy. Zwłaszcza tym, którzy pośród środowiska sędziowskiego byli panami życia i śmierci innych, którzy decydowali o możliwości robienia karier. Jest cały czas wśród tych ludzi jeszcze wielu sędziów, którzy swoje pierwsze legitymacje sędziowskie otrzymali jeszcze od komunistycznej władzy. Tamto im się podobało, teraz im się nie podoba.
W ostatnich dniach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedział na pytania prejudycjalne zadane przez polski Sąd Najwyższy. Pytania miały podtekst polityczny, co do tego nikt nie miał żadnych wątpliwości. Wszyscy w Polsce dokładnie tę sprawę znają, zwłaszcza ci, którzy patrzą na to uczciwie i znają specyfikę wymiaru sprawiedliwości. Wszyscy ci, którzy wiedzą o tym, że w Sądzie Najwyższym jest grupa sędziów, którzy nie tylko byli członkami komunistycznej partii przed 1989 rokiem, lecz także są jeszcze wśród nich tacy, którzy splamili się tym, że byli funkcjonariuszami partyjnymi w stanie wojennym, jako sędziowie właśnie. Dzisiaj udają uczciwych, rzetelnych i bezstronnych sędziów.
Powtórzę jeszcze raz i nie waham się tego powiedzieć: czas najwyższy, żeby tacy ludzie z polskiego wymiaru sprawiedliwości odeszli raz na zawsze i nie straszyli już więcej swoją obecnością ani obywateli Polski, ani naszych sąsiadów.
Jestem przekonany, że polski wymiar sprawiedliwości uda nam się naprawić. Dla mnie osobiście wymiar tego orzeczenia, które zostało wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który powiedział, że Polacy de facto sami powinni załatwić swoje sprawy, jest jeden: proszę nam tutaj nie dawać do załatwienia waszych spraw politycznych, spraw, które mają podtekst polityczny. Proszę nas nie mieszać w politykę w Polsce. Każde państwo europejskie ma prawo swój wymiar sprawiedliwości zmieniać samo, to jest sprawa wewnętrzna.
Mam nadzieję, że nikt nie odważy się dalej psuć wymiaru sprawiedliwości w Polsce i zostawiać go wymiarem sprawiedliwości postkomunistycznym, takim, jak był do tej pory. Potrzebny nam jest wymiar sprawiedliwości, w którym będą sędziowie wolnej, niepodległej i suwerennej Polski. Nieskażeni tamtymi czasami i tamtymi laty. To jest zmiana, która dla naszego państwa i społeczeństwa jest niezbędna. Musimy skończyć z tak zwaną kooptacją w sądach i w wymiarze sprawiedliwości, żeby sędziowie wyłącznie sami wybierali się na stanowiska, bo to właśnie powoduje powstawanie tak zwanej uprzywilejowanej najwyższej kasty, gdzie są tacy wybrani, którzy decydują o życiu i śmierci zawodowej innych.
To oni właśnie, zwłaszcza ci, którzy przez ostatnie dziesięciolecia zasiadali w Sadzie Najwyższym, odpowiedzialni są za to, że sądownictwo dyscyplinarne w polskim wymiarze sprawiedliwości de facto było fikcją. Tak naprawdę w zasadzie go nie było. Gdyby było to sądownictwo dyscyplinarne, to afera korupcyjna w Sądzie Najwyższym, o której dzisiaj jeszcze można przeczytać w internecie: kto w niej występował i jakie słowa padały w rozmowach telefonicznych nagranych przez CBA, powodowałaby rzeczywistą odpowiedzialność dyscyplinarną i wydalenie z zawodu sędziowskiego ludzi, którzy w tym procederze uczestniczyli. Czy to nastąpiło? Nie, nie nastąpiło, i to pokazuje, jak bardzo chory jest wymiar sprawiedliwości tamtych ludzi. To się musi zmienić.
Jeżeli ktoś z Państwa jeszcze nie słyszał i nie czytał tej rozmowy telefonicznej z 2014 roku, to bardzo serdecznie zapraszam. Proszę wpisać w internecie hasło: „korupcja w Sądzie Najwyższym”. Zobaczycie Państwo tę porażającą rozmowę i na co było stać niektórych sędziów polskiego Sądu Najwyższego.
To się musi zmienić. Właśnie po to powstała Izba Dyscyplinarna w Sądzie Najwyższym, aby przywracać sprawiedliwe państwo, wprowadziliśmy także instytucję skargi nadzwyczajnej. To jest właśnie budowanie nowego i nowoczesnego, uczciwego i rzetelnego wymiaru sprawiedliwości. Ponieważ w uczciwym i rzetelnym wymiarze sprawiedliwości obywatel ma prawo do obrony – to pierwsza sprawa. A po drugie sędzia ponosi odpowiedzialność za nieetyczne zachowania i za naruszenie prawa. Ta odpowiedzialność ma być odpowiedzialnością bezwzględną, a nie kolesiostwem i kumoterstwem, nie poszukiwaniem kruczków prawnych, żeby odpowiedzialności nie było.
Jak ludzie mają przestrzegać prawa, jeśli sędziowie prawa nie przestrzegają. Ryba psuje się od głowy, taka jest prawda i wszyscy to wiedzą. W związku z tym nie mam żadnych wątpliwości, że jeśli w pierwszej kolejności od kogoś mamy wymagać uczciwości, rzetelności i praworządności, to właśnie od ludzi, którzy uczestniczą w realizacji wymiaru sprawiedliwości, to jest ich podstawowy i fundamentalny obowiązek.
Jeżeli nie potrafią temu obowiązkowi sprostać, to powinni zwyczajnie odejść – taka jest prawda. To właśnie tak powinna być zmieniana Polska i z tego miejsca jeszcze raz Państwu obiecuję, że ta Polska będzie nadal zmieniana w taki sposób, i że ja także w tej zmianie będę uczestniczył, dopóki będę mógł. I proszę Państwa o wsparcie. Jeszcze raz dziękuję za spotkanie.
