Speech on the one hundredth anniversary of the election of Stanisław Wojciechowski to the office of President of the Republic of Poland.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the Warsaw School of Economics on the 100th anniversary of Wojciechowski's election as President of Poland, honoring his legacy.
- Main themes
- Stanisław Wojciechowski centenary, Polish presidential history, interwar Poland rebuilding, currency and economic reform, May 1926 coup and resignation, cooperative movement, Warsaw School of Economics legacy, Polish independence, Gabriel Narutowicz assassination, political stabilization
- Duration
- ~7 min
- Words
- 866
- Sentences
- 25
- Readability
- 27
- Grade
- 17.3
- Syntax
- 3.56
- Vocabulary
- 2.19
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other25 sentences in 12 paragraphs
Esteemed Madam Marshal, Magnificence, Mr. Rector, Distinguished Ladies and Gentlemen – representatives of the rectors' authorities, Distinguished Ladies and Gentlemen Professors – representatives of the Senate, All Honored Guests, led by representatives of the authorities of the Capital City of Warsaw and its districts, All Distinguished Members of the academic community of the Warsaw School of Economics, All Honored Guests!
First of all, I would like to warmly welcome Madam Marshal, who is here today in a dual role, considering the significance and moment of this event – on one hand as the great-granddaughter of Professor President Stanisław Wojciechowski, but on the other hand also symbolically, today as a representative of the Sejm of the Republic of Poland, which one hundred years ago, in a format we would today call the National Assembly, together with the Senate, elected Stanisław Wojciechowski to the office of President of the Republic.
He was indeed the first President of the Republic who actually held his office, grappling with the extremely difficult challenges of rebuilding Poland at that time. He decided to take on the office of President of the Republic, to submit to this election under incredibly difficult circumstances. This was right after the assassination, following the death of the first President of the reborn Republic, Gabriel Narutowicz.
The drama of those days and the situation in Poland at that time can be realized by counting the days that passed from the assassination to the election of the next President of the Republic, who was indeed President Wojciechowski. Just four days after the assassination. Poland needed political stabilization so urgently, it was necessary to calm the state in the face of the threat of a civil war that could have arisen from the events of that time, the tragedy of those years.
The President undertook this great mission, fully aware of both the extraordinary responsibility for its execution and the immense danger that lay within it, especially after what had happened just a few days earlier. It is enough to recall that – practically speaking – he was elected by the same groups that had previously elected President Gabriel Narutowicz.
He served his office with great dignity and responsibility for 3.5 years, during which he implemented extremely important reforms of the Polish state, building, or rather rebuilding Poland, such as the currency reform together with Prime Minister Grabski, which they carried out together as two professors – today we would say from SGH – then the Higher School of Commerce in Warsaw. With great responsibility, he saved the finances and economy of the state, building it in such a way that the Second Republic could later rebuild itself with confidence and move into a phase of actual economic development.
He resigned from his office under dramatic and tragic circumstances for himself as well. Not only due to the May coup in 1926 but also due to the tragic conversation that took place on the Poniatowski Bridge between him and Marshal Józef Piłsudski. It must be understood that this was a dramatic conversation between two friends who stood on different sides at that time; two collaborators for 30 years, who fought together for Poland's independence; who fought together for the construction of a new Poland, which they envisioned in the context of the ideals of the Polish Socialist Party, to which both served.
That conversation on the bridge caused their paths to diverge, and the decisions made then by Marshal Józef Piłsudski led to the President resigning from his office in a formula of responsibility for the state, but at the same time as a protest against the direction in which state affairs were being conducted.
He served the Republic literally until the end of his days, also through his scientific work, his activities for cooperatives, building cooperatives in Poland, in which he has invaluable, immense merits, including the creation of the name "Społem," which we all know so well and which serves to this day, embodying the essence of community. He was undoubtedly a great figure – as the Rector just said – a President from SGH.
I would like to thank the Rector and the university authorities for honoring the memory of the President and placing this plaque here, on the historic building of the university. Without a doubt, President Wojciechowski was one of the absolutely greatest figures of the wartime period: modest, we would say today ascetic, extremely demanding primarily of himself, and at the same time a crystal-clear honest builder of a free, sovereign, independent Poland, which – I believe – the Republic and the Poles will never forget.
He was not only an excellent President of the Republic, but he was also a great man and a great intellectual. Certainly, thanks to his work for Poland, also due to his scientific work, the Republic not only regained its independence but was also able to rebuild itself, creating great opportunities for the development of a truly modern – for those times – state. Unfortunately, this opportunity was interrupted by World War II. But undoubtedly, in this legacy of the Republic, which we so often recall with pride, the President had his immense, undeniable contribution.
Honor his memory!
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowna Pani Marszałek, Magnificencjo, Panie Rektorze, Szanowni Panie i Panowie – przedstawiciele władz rektorskich, Szanowni Panie i Panowie Profesorowie – przedstawiciele Senatu, Wszyscy Przybyli Goście na czele z przedstawicielami władz Miasta Stołecznego Warszawy i dzielnic, Wszyscy Szanowni Państwo, członkowie wspólnoty akademickiej Szkoły Głównej Handlowej, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście!
Przede wszystkim z wielką radością chcę powitać Panią Marszałek, która jest dzisiaj tutaj w podwójnej roli, biorąc pod uwagę także znaczenie i moment tego wydarzenia – z jednej strony jako prawnuczka Pana Profesora Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, ale z drugiej strony także symbolicznie, dzisiaj właśnie jako także przedstawiciel Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, który sto lat temu w formule – dzisiaj byśmy powiedzieli Zgromadzenia Narodowego – wraz z Senatem wybrał Stanisława Wojciechowskiego na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej.
Był w istocie pierwszym Prezydentem Rzeczypospolitej, który faktycznie sprawował swój urząd, zmagając się z ówczesnymi, niezwykle trudnymi kolejami odbudowywania Polski. Zdecydował się objąć urząd Prezydenta Rzeczypospolitej, poddać się temu wyborowi w niesłychanie trudnych okolicznościach. Zaraz po zamachu, po śmierci pierwszego Prezydenta odrodzonej Rzeczypospolitej, Gabriela Narutowicza.
Dramatyzm tamtych dni i sytuację w ówczesnej Polsce możemy sobie uświadomić, licząc dni, które minęły od zamachu aż do wyboru kolejnego Prezydenta Rzeczypospolitej, którym właśnie był Prezydent Wojciechowski. Zaledwie cztery dni od zamachu. Tak bardzo szybko Polska potrzebowała stabilizacji na scenie politycznej, tak bardzo szybko trzeba było uspokoić państwo wobec zagrożenia w istocie wojną domową, do jakiej mogło dojść wobec ówczesnych wydarzeń, tragizmu tamtych lat.
Pan Prezydent podjął się tej wielkiej misji, mając pełną świadomość zarówno niezwykłej odpowiedzialności za jej wykonanie, jak również w istocie ogromnego niebezpieczeństwa, jakie w niej tkwiło zwłaszcza po tym, co stało się dosłownie kilka dni wcześniej. Wystarczy przypomnieć, że – praktycznie rzecz biorąc – został wybrany przez te same ugrupowania, które wcześniej wybrały Pana Prezydenta Gabriela Narutowicza.
Pełnił swój urząd z wielką godnością i odpowiedzialnością przez 3,5 roku, dokonując w międzyczasie niezwykle ważnych reform polskiego państwa, budujących, a właściwie odbudowujących Polskę, jak choćby reforma walutowa wspólnie z Premierem Grabskim, której dokonali razem jako dwaj profesorowie – dzisiaj powiedzielibyśmy SGH – wtedy Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie. Z wielką odpowiedzialnością wówczas ratując finanse i gospodarkę państwa i budując ją w istocie tak, że II Rzeczpospolita mogła później przez kolejne lata odbudowywać się ze śmiałością, przejść do fazy rzeczywiście rozwoju gospodarczego.
Złożył swój urząd w dramatycznych i tragicznych także dla siebie okolicznościach. Nie tylko wobec zamachu majowego w 1926 roku, ale także tragicznej rozmowy, do jakiej doszło na moście Poniatowskiego pomiędzy nim a Marszałkiem Józefem Piłsudskim. Trzeba mieć świadomość, że była to dramatyczna rozmowa dwóch przyjaciół, którzy stali wtedy po różnych stronach; dwóch współpracowników przez 30 lat, którzy razem walczyli o odzyskanie przez Polskę niepodległości; którzy razem walczyli o budowę nowej Polski, którą postrzegali w kontekście ideałów Polskiej Partii Socjalistycznej, którym obaj służyli.
Tamta rozmowa na moście spowodowała, że ich drogi rozeszły się, a decyzje podjęte wtedy przez Marszałka Józefa Piłsudskiego spowodowały, że Pan Prezydent złożył swój urząd w formule odpowiedzialności za państwo, ale zarazem protestu wobec tego, w jakim kierunku te sprawy państwa były prowadzone.
Służył Rzeczypospolitej dosłownie do końca swoich dni, także swoją pracą naukową, działalnością na rzecz spółdzielczości, budowaniem spółdzielczości w Polsce, w czym ma nieocenione, ogromne zasługi, m.in. także w stworzeniu nazwy „Społem”, którą wszyscy tak doskonale znamy i która służy do dzisiaj, oddając istotę wspólnoty. Był bez wątpienia wielką postacią – jak Pan Rektor przed chwilą powiedział – Prezydentem z SGH.
Bardzo dziękuję Panu Rektorowi, władzom uczelni za oddanie pamięci Panu Prezydentowi i umieszczenie tej tablicy tutaj, na historycznym gmachu uczelni. Z całą pewnością Prezydent Wojciechowski był jedną z absolutnie największych postaci okresu wojennego: skromnym, powiedzielibyśmy dzisiaj ascetycznym, niezwykle wymagającym przede wszystkim od siebie, a jednocześnie krystalicznie uczciwym budowniczym wolnej, suwerennej, niepodległej Polski, czego – wierzę w to – Rzeczpospolita i Polacy nigdy mu nie zapomną.
Był świetnym nie tylko Prezydentem Rzeczypospolitej, był wielkim człowiekiem i wielkim intelektualistą. Z całą pewnością dzięki jego pracy dla Polski, także dzięki jego pracy naukowej Rzeczpospolita nie tylko odzyskała swoją niepodległość, ale mogła także się odbudować, stwarzając wielkie szanse rozwoju rzeczywiście nowoczesnego – jak na ówczesne czasy – państwa. Niestety, szansę przerwaną przez II wojnę światową. Ale z całą pewnością w tym dorobku Rzeczypospolitej, który tak często z dumą wspominamy, miał Pan Prezydent swój ogromny, niezaprzeczalny udział.
Cześć jego pamięci!