Statement by the President after the meeting with the Speaker of the Sejm
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed press after meeting Speaker Hołownia on 8 January 2024, explaining his position on the disputed 2015 pardons and MPs' parliamentary mandates.
- Main themes
- Presidential clemency powers, Mariusz Kamiński and Maciej Wąsik pardons, parliamentary mandates dispute, constitutional legality of clemency, Sejm tensions, Central Anti-Corruption Bureau, rule of law in Poland, political controversy, Speaker of the Sejm meeting
- Duration
- ~9 min
- Words
- 1,136
- Sentences
- 55
- Readability
- 49
- Grade
- 10.6
- Syntax
- 3.00
- Vocabulary
- 2.21
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other55 sentences in 18 paragraphs
Good morning, ladies and gentlemen!
Ladies and gentlemen, I have just finished my meeting with Mr. Marshal Hołownia. I am glad that we were able to talk. I decided to invite Mr. Marshal for a meeting because the situation we are observing today in the Sejm and around the Sejm – also around the person of the Marshal – is becoming increasingly tense and is affecting the entire situation in our country.
In this regard, I decided to talk to Mr. Marshal because I believe that this loop, which is becoming more and more complicated, should simply be cut in some way. The situation is constitutionally and legally very difficult. And I would give a horse with a saddle to anyone who still understands what it is all about – especially when it comes to ordinary citizens. Lawyers have a problem with precisely understanding it from a legal perspective.
Ladies and gentlemen!
However, what are the facts? The facts are that in 2015, four individuals who held public office were convicted for activities related to the functioning of the Central Anti-Corruption Bureau; to put it simply, related to the fight against corruption. We remember the land scandal, we remember the case of the PO MP, Ms. Sawicka. This aroused enormous social emotions.
As a result, just before the elections in 2015, primarily Mr. Ministers – Mariusz Kamiński and Mr. Minister Wąsik – were convicted by the court under very controversial circumstances at that time: multiple allegations of irregularities in the procedure of selecting the judge who dealt with the case, as well as the drastic politicization of the entire matter.
After the judge issued the verdict at that time, I decided to grant clemency to those convicted individuals, primarily the Ministers. This clemency has recently been described in the media as almost textbook. Why? For a very simple reason.
It was a precise implementation of the constitutional prerogative of the presidency, which is the right of clemency, combined with what has been written for, one might say, decades in textbooks for law students – young lawyers, trainees studying law, when it comes to criminal procedure – where there were two possible types of clemency: so-called abolitional and amnesty. And that, namely, the one that releases from prosecution, was an abolitional clemency; a form that was described in those textbooks, which absolutely fell within the framework of the prerogative – I emphasize – of the presidency, which is the right of clemency.
Initially, it was absolutely not questioned in any way by the District Court, to which this case went immediately after the presidential act, but later it was challenged by several judges of the Supreme Court and caused a whole avalanche of various judgments – through three subsequent judgments of the Constitutional Tribunal, which recognized the correctness of the actions of the President of the Republic, through later court judgments.
In general, this led to a terrible legal complication, which has now also transferred to the issue of the expiration – or non-expiration – of the mandates of the MPs currently. Because in the last elections, both Mr. Minister Mariusz Kamiński and Mr. Minister Wąsik received parliamentary mandates once again from the voters, which is a sign of trust and a kind of recognition of their previous public service.
The matter is very complicated. It raises enormous concerns today. It also raises increasingly greater legal controversies: what will happen if – as we have recently heard – the MPs are not allowed in, [are] forcibly detained by the Marshal's Guard, are not allowed into the Sejm, are not allowed into the chamber, and cannot perform their parliamentary duties? Therefore, I decided to invite Mr. Marshal to explain to him what my position is.
Well, ladies and gentlemen – it is unequivocal: the presidential prerogative was effectively executed in 2015. The gentlemen – all four – were effectively pardoned by the President of the Republic. This definitively closed the matter. Thus, I have no doubt that the gentlemen today have parliamentary mandates, which were granted to them by the citizens in the last elections, and they have the right to perform these mandates. They therefore constitute part of the legislative body of the state, which is the Sejm. And I have no doubts about that.
I communicated this to Mr. Marshal, while also proposing to Mr. Marshal that in order to close this matter, to avoid unrest, to avoid further piling up of controversies and unnecessary state, social, and constitutional anxieties in this matter – simply recognize today that the clemency from 2015 was and is effective. In other words – to put it briefly – it was carried out in 2015, as it should have been recognized from the very beginning. I do not want to engage in a discussion here about the political nature of subsequent decisions made by judges, particularly the Supreme Court and later.
The facts are that over the years since the adoption of the constitution in 1997, we have had various cases of clemency in Poland, and you know them. Some of them were very controversial. They were never questioned in such a way, even though they concerned individuals who indeed committed crimes. Today, however, there is a group of people holding responsible positions in Poland who want, at all costs, to send to prison those who carried out their tasks in the fight against corruption. I believe that from the perspective of the Polish state, this is an unacceptable situation.
In a democratic state, there is no place for corruption; in a democratic state, there can absolutely be no shadow… there can be no tolerance for corruption. This was one of our greatest achievements in the last 20 years since the famous Rywin affair, that to such a significant extent corruption has been fought in Poland. A great deal of this is due, among others, to Mr. Minister Mariusz Kamiński and his colleagues from the Central Anti-Corruption Bureau. This is therefore a state matter.
And I also told Mr. Marshal Hołownia today. This is a state matter. If we take this into account, if we add the element of social and constitutional peace and order, the only reasonable solution is simply to close this matter. In order to prevent the unrest that has arisen in connection with this from spreading further. Because this is a situation that is otherwise, in fact, unsolvable.
I can tell you that Mr. Marshal and I presented our positions to each other on this matter. Our conversation took place in a calm atmosphere, with all the principles of political culture being observed. We did not reach an agreement, we shook hands. Further decisions will be made by Mr. Marshal within his responsibility and the responsibility associated with the office he holds.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Dzień dobry Państwu!
Szanowni Państwo, właśnie przed chwileczką zakończyło się moje spotkanie z Panem Marszałkiem Hołownią. Cieszę się, że mogliśmy z Panem Marszałkiem porozmawiać. Zdecydowałem się zaprosić Pana Marszałka na spotkanie z uwagi na to, że sytuacja, którą obserwujemy dzisiaj w Sejmie i wokół Sejmu – także wokół osoby Marszałka – no, jest coraz bardziej napięta i oddziałuje na całą sytuację w naszym kraju.
W związku z powyższym postanowiłem z Panem Marszałkiem porozmawiać, bo uważam, że ta pętla, która komplikuje się coraz bardziej, zapętla się coraz bardziej – powinna zostać po prostu w jakiś sposób przecięta. Sytuacja jest ustrojowo i prawnie bardzo trudna. I konia z rzędem temu, kto w ogóle jeszcze rozumie, o co chodzi – zwłaszcza jeżeli chodzi o zwykłych obywateli. Prawnicy mają problem z tym, żeby dokładnie ją od strony prawnej rozeznać.
Szanowni Państwo!
Natomiast jakie są fakty? Fakty są takie, że w 2015 roku doszło do skazania czterech osób, które pełniły funkcje państwowe, za prowadzenie działalności związanej z funkcjonowaniem Centralnego Biura Antykorupcyjnego; ściślej mówiąc, w dużym uproszczeniu – związanej ze ściganiem korupcji. Pamiętamy sprawę afery gruntowej, pamiętamy sprawę Posłanki PO, Pani Sawickiej. To wzbudzało ogromne emocje społeczne.
W efekcie tuż przed wyborami w 2015 roku faktycznie przede wszystkim Panowie Ministrowie – Mariusz Kamiński i Pan Minister Wąsik – zostali skazani przez sąd w bardzo kontrowersyjnych wtedy okolicznościach: wielokrotnym zarzucaniu nieprawidłowości w procedurze chociażby wyłaniania sędziego, który sprawą się zajmował, jak również i upolitycznienia całej sprawy w sposób drastyczny.
Po wydaniu wówczas przez sędziego wyroku ja zdecydowałem o ułaskawieniu tych skazanych osób, przede wszystkim Panów Ministrów. To ułaskawienie zostało określone w ostatnim czasie w mediach jako wręcz podręcznikowe. Dlaczego? Z bardzo prostej przyczyny.
Była to dokładna realizacja prerogatywy konstytucyjnej prezydenckiej, jaką jest prawo łaski, w połączeniu z tym, co od, można powiedzieć, dziesięcioleci napisane jest między innymi w podręcznikach dla studentów wydziałów prawa – uczą się tego młodzi prawnicy, adepci, którzy studiują prawo, jeżeli chodzi o procedurę karną – gdzie były dwa możliwe rodzaje ułaskawienia: tak zwane abolicyjne i amnestyjne. I to akurat, czyli uwalniające od ścigania, było ułaskawieniem abolicyjnym; forma, która opisywana była w tych podręcznikach, która absolutnie mieściła się w ramach prerogatywy – podkreślam – prezydenckiej, jaką jest prawo łaski.
Początkowo absolutnie w żaden sposób niekwestionowana także przez Sąd Okręgowy, do którego ta sprawa trafiła zaraz po akcie prezydenckim, później została zakwestionowana przez kilku sędziów Sądu Najwyższego i spowodowała całą dalszą lawinę różnego rodzaju wyroków – poprzez trzy kolejne wyroki Trybunału Konstytucyjnego, które uznawały prawidłowość działania Prezydenta Rzeczypospolitej, poprzez późniejsze wyroki sądów.
Generalnie doprowadziło to do straszliwej komplikacji prawnej, która w tej chwili przeniosła się na grunt także i kwestii wygaśnięcia – czy niewygaśnięcia – mandatów Panów Posłów obecnie. Dlatego że w ostatnich wyborach zarówno Pan Minister Mariusz Kamiński, jak i Pan Minister Wąsik uzyskali po raz kolejny od wyborców mandaty poselskie, czyli wyraz zaufania i swoistego uznania ich dotychczasowej państwowej służby.
Sprawa jest bardzo skomplikowana. Budzi dzisiaj ogromne niepokoje. Budzi dzisiaj także coraz większe kontrowersje prawne: co będzie, jeżeli – jak słyszymy ostatnio – Panowie Posłowie nie zostaną wpuszczeni, [zostaną] zatrzymani siłą przez Straż Marszałkowską, nie zostaną wpuszczeni do Sejmu, nie zostaną wpuszczeni na salę obrad, nie będą mogli wykonać swoich obowiązków poselskich? Dlatego postanowiłem zaprosić Pana Marszałka, żeby Panu Marszałkowi wyjaśnić, jakie jest moje stanowisko.
Otóż – Szanowni Państwo – ono jest jednoznaczne: prerogatywa prezydencka została skutecznie wykonana w 2015 roku. Panowie – wszyscy czterej – zostali skutecznie ułaskawieni przez Prezydenta Rzeczypospolitej. To zamknęło sprawę w sposób definitywny. Tym samym nie mam żadnych wątpliwości, że Panowie mają dzisiaj mandaty poselskie, które zostały im przydane przez obywateli w ostatnich wyborach, i mają prawo wykonywania tych mandatów. Stanowią zatem część ustawodawczego organu państwa, jakim jest Sejm. I nie mam co do tego żadnych wątpliwości.
Zakomunikowałem to Panu Marszałkowi, jednocześnie proponując Panu Marszałkowi, żeby dla zamknięcia tej sprawy, uniknięcia niepokojów, uniknięcia dalszego piętrzenia kontrowersji i niepotrzebnych niepokojów państwowych, społecznych, ustrojowych w tej kwestii – po prostu uznać dzisiaj, że to ułaskawienie z 2015 roku było i jest skuteczne. Czyli – krótko mówiąc – zostało w 2015 roku dokonane, tak jak to powinno było być uznane od samego początku. Nie chcę tutaj, w tym miejscu, podejmować dyskusji na temat polityczności kolejnych decyzji podejmowanych przez sędziów, w szczególności Sądu Najwyższego i później.
Fakty są takie, że na przestrzeni lat od czasu uchwalenia konstytucji z 1997 roku mieliśmy w Polsce różne przypadki ułaskawień i Państwo je znacie. Niektóre z nich były bardzo kontrowersyjne. Nigdy nie były w taki sposób kwestionowane, choć dotyczyły osób, które popełniły rzeczywiście przestępstwa. Dzisiaj natomiast jest grupa ludzi pełniących odpowiedzialne stanowiska w Polsce, którzy chcą, aby za wszelką cenę do zakładu karnego, do więzienia trafili ludzie, którzy realizowali swoje zadania w zakresie walki z korupcją. Uważam, że z punktu widzenia państwa polskiego jest to sytuacja niedopuszczalna.
W demokratycznym państwie nie ma miejsca na korupcję, w demokratycznym państwie nie ma absolutnie cienia… nie może być miejsca na przyzwolenie na korupcję. To było jedno z naszych największych osiągnięć ostatnich 20 lat od czasu słynnej afery Rywina, że w tak istotnym stopniu korupcję udało się w Polsce zwalczyć. Wielka w tym zasługa między innymi Pana Ministra Mariusza Kamińskiego i jego współpracowników, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. To kwestia zatem państwowa.
I to także powiedziałem dzisiaj Panu Marszałkowi Hołowni. To jest kwestia państwowa. Jeżeli to weźmiemy pod uwagę, jeżeli do tego dołączymy element spokoju i ładu społecznego i ustrojowego, jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest po prostu zamknięcie tej sprawy. Po to, by niepokoje, które w związku z tym narosły, nie rozprzestrzeniały się dalej. Bo jest to sytuacja, która w inny sposób jest de facto niezrozwiązywalna.
Mogę Państwu tyle powiedzieć, że przedstawiliśmy sobie z Panem Marszałkiem nawzajem swoje stanowiska w tej sprawie. Nasza rozmowa przebiegła w spokojnej atmosferze, z zachowaniem wszystkich zasad kultury politycznej. Nie doszliśmy do porozumienia, uścisnęliśmy sobie ręce. Dalsze decyzje Pan Marszałek będzie ponosił w ramach swojej odpowiedzialności i odpowiedzialności związanej z pełnionym urzędem.
Dziękuję bardzo.