Statement by the President of the Republic of Poland after the meeting with the President of Montenegro
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed a joint press conference in Warsaw on October 27, 2022, following an official visit by Montenegrin President Milo Djukanović to discuss bilateral and regional security issues.
- Main themes
- Russian aggression against Ukraine, NATO alliance solidarity, Poland-Montenegro bilateral relations, Three Seas Initiative expansion, Balkan security and stability, energy security, military support for Ukraine, trade and economic cooperation, Montenegro's EU integration, tourism ties
- Duration
- ~21 min
- Words
- 2,493
- Sentences
- 112
- Readability
- 43
- Grade
- 12.1
- Syntax
- 3.02
- Vocabulary
- 2.17
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other112 sentences in 33 paragraphs
Your Excellency, Honorable Mr. President, Esteemed Ministers, Our dear Guests from Montenegro, our dear allies!
We warmly welcome all of you to this press conference, to this media briefing in connection with the official visit of Mr. President Milo Djukanović and his wife, along with the Montenegrin delegation, here in Warsaw today. I am very pleased that after our recent presence in Montenegro – in Podgorica and Budva – we can today host the Presidential Couple from Montenegro, our ally within the North Atlantic Alliance and a country with which Poland closely cooperates. At the same time, it is a country that is also close to many Poles, as it is a destination for tourist trips, a destination for journeys to the Adriatic. So many Poles know Montenegro well from personal visits and sightseeing. We also discussed this with Mr. President today.
Mr. President expressed satisfaction that – of course – this summer season Montenegro enjoyed visits from many Poles who took advantage of the local tourism offer. We both expressed satisfaction that after the most difficult period – the coronavirus pandemic – when these relations, primarily economic, experienced a sharp slowdown, trade between our countries is reviving strongly. This trade has recently jumped by over 100 percent – precisely by 107 percent – and therefore there is significant progress and a huge positive trend. Both Mr. President and I hope that this will continue to develop over the coming years.
But, of course, ladies and gentlemen, the absolutely main topic of our discussions was the situation – in the broadest sense of the word – international. That is to say, I presented to Mr. President the situation related to the Russian aggression against Ukraine: how we – as a neighbor of Ukraine – today perceive what is happening on the front and here, in our part of Europe.
I, in turn, asked Mr. President how he perceives the situation in his region, in the neighborhood, namely the situation in the Balkans, the problems in Bosnia – in connection with Kosovo, Serbia, and the entire neighborhood. All these issues, which are important today and which also greatly trouble not only the authorities of Montenegro, Mr. President, but also us as allies – both within the North Atlantic Alliance and the European Union. Because we firmly support Montenegro's aspirations to join the European Union and we are absolutely advocates of open doors here.
In this regard, in my conversation with Mr. President, I also promised that I would propose to our colleagues and allies within the Three Seas Initiative – in our part of Europe – that in the near future Montenegro could obtain the same status within the Three Seas Initiative that Ukraine currently enjoys, precisely in connection with the integration process that is underway and which – I hope – in the near future will mean full membership for Montenegro in the Three Seas Initiative. But today [it allows] to enjoy the status of a cooperating, collaborating state within the Three Seas Initiative. I promised Mr. President that I would present this proposal to our current members of the Three Seas Initiative and that I would submit it.
I would like us to expand this initiative. Montenegro is very much within the geographical area of the Three Seas. Everyone knows perfectly well that it is indeed an Adriatic state, that it is a state that has direct access to that third or, as some prefer, the second of the seas from our point of view: the Baltic, the Adriatic, the Black Sea, or the Baltic, the Black Sea, the Adriatic. In any case, this is a direction that is very important for us and certainly a direction in which we want our cooperation to develop now and in the future.
But we talked precisely about security issues, which were the most significant – primarily military security, as well as energy security. These are the issues that are most important today. We support the building of a security system by Montenegro and the defense of Montenegro against foreign, external influences. Especially those that would aim to destabilize the situation in Montenegro.
I spoke to Mr. President about our actions aimed at securing ourselves for the upcoming winter season, what actions Poland has recently taken in the energy sector and gas supply, to – firstly – become independent from supplies from Russia, and secondly – to secure ourselves against the interruption of these supplies, to ensure gas supplies to our market; how we cooperate here, in our part of Europe, with our neighbors. I spoke about the interconnectors that we opened recently.
But above all, we talked about how we support Ukraine, what the situation in Ukraine looks like, how we see our role and the role of the North Atlantic Alliance today. We agreed with Mr. President that military support for Ukraine – for Ukraine to continuously receive it from the West – is very important and is crucial for Ukraine to regain control over its internationally recognized borders, which is fundamental for restoring order and the primacy of international law in this relationship, thus expelling the aggressor from the occupied lands of Ukraine. We believe that the free, democratic world, our countries as members of the Euro-Atlantic community should absolutely support Ukraine in this regard.
I also agreed with Mr. President that Montenegro absolutely requires support. Maintaining calm and peace in the Balkans is of great importance here, so that this mission – also the military mission, in which Polish contingents participate in Kosovo and Bosnia – continues. This should be fought for at the level of the United Nations, so that the mandate for both of these missions is extended. To also closely monitor this region, where Russian influences are spreading.
There is no denying that even before the start of the Russian aggression against Ukraine and immediately after its commencement, our experts clearly stated that they expected Russia to lead to war, and they pointed to two directions at that time. They said that either it would be a Russian invasion of Ukraine, which – as we know today – is a fact; or that it would be a war that Russia would provoke in the Balkans through its influences, its various actions. This danger remains current. Mr. President's opinion, which he shared with us regarding this situation, is very important for us in terms of creating a certain picture.
I assure Mr. President of Poland's support here, as an ally in NATO, also as a European ally and partner. Montenegro can certainly count on Polish support here. Maintaining stability in this region of our continent is of great importance. We all know how important the Balkans are for maintaining European peace. If anyone has any doubts, let them look at the pages of history and see what significance it has for peace and security in Europe that peace is maintained in this part of Europe.
So, ladies and gentlemen, we are discussing very important, very current topics today with Mr. President Djukanović and the Montenegrin delegation. From this perspective, I am also very pleased with Mr. President's visit, because indeed the center of events today is certainly also in this part of our continent, right in the immediate vicinity of Montenegro. And our ongoing relationship – maintaining current contact – is fundamentally significant.
So once again, I thank Mr. President and the entire delegation for their presence in Warsaw and for this state visit that is taking place today.
Thank you.
Żaklina Skowrońska, TVP: Good morning, I would like to first ask the President of Montenegro about Ukraine's path to NATO. Poland supports these aspirations. Is Montenegro also on board? In the context that Montenegro is one of the youngest allies of the pact, and Mr. President supports various initiatives, including the recent letter from the Presidents of the B9 Group extended to include Macedonia and Montenegro.
And I would like to ask President Andrzej Duda whether, in his opinion, we are dealing with a new stage of the conflict in Ukraine. I ask in the context of Russian insinuations regarding the use of a so-called dirty bomb. But also the nuclear exercises that were conducted under the watch of Vladimir Putin. Is this confrontation taking on new, dangerous forms? Thank you very much.
Ladies and gentlemen, Madam Editor, one can divide this time since Russia began its second aggression against Ukraine into various stages. Because I remind you that the first began in 2014, when as a result Russia actually began the occupation of Crimea, the Donetsk and Luhansk regions.
So this time after February 24, when Russia openly attacked Ukraine once again, can be divided into several stages. We certainly have a stage we are dealing with now. How do I identify this stage? At this moment, there is a Ukrainian offensive that is reclaiming territories previously occupied by Russian forces. Ukrainians currently have a tremendous opportunity, thanks to their heroism, to regain Kherson – this is absolutely strategic for this conflict and for reclaiming Ukraine from the hands of the occupiers, from the Russian hands. From this point of view, Russia is on the defensive.
The sanctions imposed on Russia by Western countries are effective to the extent that Russia is currently unable to produce modern weaponry at the highest level in the world today. Consequently, it is using weaponry, pulling from its reserves in storage dating back to the 1960s, or perhaps earlier.
Everyone is asking themselves today what Russia intends to arm the hundreds of thousands of soldiers mobilized as a result of this partial mobilization taking place in Russia. That is a question mark.
However, what is Russia trying to achieve today? Looking at what Russian diplomacy is doing, at Minister Lavrov's calls to London, Washington, Paris, Berlin, one can say briefly: Russia is trying at all costs – firstly – to bring about a freezing of this conflict, to stop the Ukrainian offensive, that is, to freeze the conflict, to halt military aid from the West, from NATO countries to Ukraine, because it is indeed losing this war, because it is being pushed out of the occupied territories, because of this it threatens to be expelled from the territories it occupies in Ukraine, that is, Ukraine will regain control over its internationally recognized borders, which – in short – will be what we all, representatives of democratic states, honest states expect: that the primacy of international law will be restored. Because this primacy will be restored at the moment when Ukraine regains full control over its internationally recognized territory, that is, when the Russian occupier is completely expelled from Ukrainian territory. This undoubtedly threatens Russia today.
Russia is retreating, unable to withstand the heroism of Ukrainians, the determination of Ukrainian soldiers supported by military aid from the West. Consequently, it is taking actions that it can. Since military action is not helping, it is trying to take diplomatic actions while simultaneously resorting to threats. What threats? Of course, the nuclear threat in various forms: causing accidents at nuclear power plants, nuclear attacks, or the so-called dirty bomb mentioned by you. In the meantime, it threatens with various scenarios, suggesting that someone else might use that bomb.
But in fact, this is an element of Russian tactics, an attempt at intimidation while simultaneously trying to force the cessation of aid to Ukraine and the freezing of this conflict. Because Russia simply cannot cope with it. It led to war, invaded Ukraine, and today is being pushed out of Ukraine; Russian armed forces are retreating today, losing, and strategic points are returning to Ukrainian hands. Russia is trying to stop this trend at all costs.
I have no doubt that aid to Ukraine should absolutely continue, and absolutely no dialogue should be conducted with Russia until Russia returns to respecting international law, that is, until it withdraws from Ukraine, until Ukraine regains control over its internationally recognized borders, until Ukraine returns to those borders. Russia is the aggressor, and as long as it does not withdraw from Ukraine – from all Ukrainian lands – it remains and will remain the aggressor.
Therefore, today – in my opinion – Western countries absolutely should not succumb to any Russian blackmail, they absolutely should not yield to any attempts to force some dialogue. Dialogue with Russia has been conducted for years – it has yielded nothing. It was naive to believe in various Russian assurances. This is shown by Russian military actions, the invasion of Ukraine, actions in Syria; it is shown by the Russian infrastructural offensive, the attempt to appropriate the European energy market, the gas market, which today must be reclaimed, because we are threatened with a huge energy crisis.
Today all of Europe and the whole world clearly see how Russia misled and what methods Russia employs. We simply need to draw conclusions from this and at all costs force Russia to cease these aggressive actions. I repeat: restoring the primacy of international law. That is my point of view on this matter.
A question from Podgorica television regarding the impact of Russia's actions on Polish politics.
Dear Editor, Ladies and Gentlemen, the situation obviously influences Polish politics. And obviously, the Russian aggression against Ukraine influences not only Polish politics but international politics in general. And I could actually repeat what I just said: Russia must be forced by the international community, at all costs, to adhere to international law, to cease aggressive actions—both military and economic, such as attempts to monopolize the energy market, including the gas market. So that is obvious.
As long as that is not the case, it will not be a normal political partner or a normal economic partner. Therefore, it is not actually a partner today, and no partnership discussions should be undertaken with Russia. It must first be compelled to behave like a normal state. And that is the fundamental issue today.
As for whether Russia is trying to extend its influence? Yes, of course, it is trying. And that was indeed the main subject of our discussions today. Therefore, we talked about two points in Europe and the world. We discussed what is happening today to the east of Poland's borders, namely the Russian aggression against Ukraine. And today we talked with the President about various attempts of Russian interference in the situation in the Balkans, in Bosnia and Herzegovina, in Kosovo; about how these influences are unfolding and the methods by which Russia is trying to implement these influences. We have no doubt that they should be stopped.
And that was also the subject of our conversation today, and above all, my questions to the President. Because I wanted to hear the position of a politician who is an expert in his region, who conducts politics on a daily basis in this part of Europe and, therefore, knows this situation perfectly, in the smallest details.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Ekscelencjo, Wielce Szanowny Panie Prezydencie, Szanowni Panie i Panowie Ministrowie, Nasi drodzy Goście z Czarnogóry, nasi drodzy sojusznicy!
Bardzo serdecznie witamy wszystkich Państwa na konferencji prasowej, na briefingu medialnym w związku z oficjalną wizytą Pana Prezydenta Milo Djukanovicia z Małżonką i czarnogórskiej delegacji dzisiaj w Warszawie. Cieszę się bardzo, że po naszej nie tak dawno obecności w Czarnogórze – w Podgoricy i w Budvie – dzisiaj możemy gościć w Warszawie Parę Prezydencką z Czarnogóry, naszego sojusznika w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego i państwo, z którym Polska blisko współpracuje. A zarazem państwo, które także dla wielu Polaków jest bliskie, albowiem stanowi cel wypraw turystycznych, stanowi cel wypraw nad Adriatyk. Więc wielu Polaków zna doskonale Czarnogórę także z osobistego odwiedzania, z osobistego zwiedzania. O tym też dzisiaj z Panem Prezydentem rozmawialiśmy.
Pan Prezydent z satysfakcją mówił, że – oczywiście – w tym sezonie wakacyjnym Czarnogóra cieszyła się odwiedzinami wielu Polaków, którzy skorzystali z tamtejszej oferty turystycznej. Obydwaj wyraziliśmy także satysfakcję, że po najtrudniejszym okresie – pandemii koronawirusa – kiedy te relacje, przede wszystkim gospodarcze, uległy gwałtownemu przyhamowaniu, obrót gospodarczy pomiędzy naszymi krajami bardzo mocno się odradza. Te obroty skoczyły w ostatnim czasie o ponad 100 proc. – dokładnie o 107 proc. – w związku z powyższym jest tu ogromny progres i ogromny trend pozytywny. Obydwaj z Panem Prezydentem mamy nadzieję, że to się będzie rozwijało na przestrzeni najbliższych lat.
Ale, oczywiście, proszę Państwa, absolutnie głównym tematem naszych rozmów była sytuacja – w szerokim tego słowa znaczeniu – międzynarodowa. To znaczy ja przedstawiałem Panu Prezydentowi sytuację związaną z rosyjską agresją na Ukrainę: jak my – jako sąsiad Ukrainy – dzisiaj postrzegamy to, co dzieje się na froncie i tutaj, w naszej części Europy.
Ja z kolei pytałem Pana Prezydenta, jak on postrzega sytuację w swoim rejonie, w sąsiedztwie, czyli sytuację na Bałkanach, problemy w Bośni – w związku z tym Kosowo, Serbia i całe sąsiedztwo. Te wszystkie zagadnienia, które dzisiaj są ważne i które również w ogromnym stopniu spędzają sen z powiek nie tylko władzom Czarnogóry, Panu Prezydentowi, ale także nam jako sojusznikom – i w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego, i Unii Europejskiej. Ponieważ w zdecydowany sposób cały czas popieramy aspiracje Czarnogóry do Unii Europejskiej i cały czas jesteśmy tutaj absolutnie zwolennikiem otwartych drzwi.
W związku z tym w rozmowie z Panem Prezydentem obiecałem również, że zaproponuję naszym współpracownikom i sojusznikom w ramach inicjatywy Trójmorza – w naszej części Europy – aby w najbliższej przyszłości Czarnogóra mogła uzyskać w ramach współpracy Trójmorza ten sam status, którym dzisiaj cieszy się Ukraina, właśnie w związku z tym procesem integracyjnym, który biegnie i który – mam nadzieję – w najbliższej przyszłości będzie oznaczał dla Czarnogóry pełne członkostwo w inicjatywie Trójmorza. Ale dzisiaj [pozwoli] się cieszyć statusem państwa współpracującego, współdziałającego w ramach inicjatywy Trójmorza. Obiecałem Panu Prezydentowi, że tę propozycję naszym dzisiejszym współczłonkom inicjatywy Trójmorza przedstawię i to zgłoszę.
Chciałbym, żebyśmy powiększali tę inicjatywę. Czarnogóra jak najbardziej jest w obszarze geograficznym Trójmorza. Wszyscy doskonale wiedzą, że to jest właśnie państwo adriatyckie, że to jest państwo, które ma bezpośredni dostęp do tego trzeciego czy też – jak kto woli – drugiego z mórz z naszego punktu widzenia: Bałtyk, Adriatyk, Morze Czarne, czy też Bałtyk, Morze Czarne, Adriatyk. Jest to w każdym razie kierunek dla nas bardzo ważny i z całą pewnością kierunek, w którym chcemy, żeby rozwijała się nasza współpraca teraz i w przyszłości.
Ale rozmawialiśmy właśnie o kwestiach związanych z bezpieczeństwem, one były najistotniejsze – przede wszystkim z bezpieczeństwem militarnym, także bezpieczeństwem energetycznym. To kwestie, które są dzisiaj najważniejsze. Wspieramy budowanie systemu bezpieczeństwa przez Czarnogórę i obrony Czarnogóry przed obcymi, zewnętrznymi wpływami. Zwłaszcza takimi, które miałyby na celu destabilizację sytuacji w Czarnogórze.
Mówiłem właśnie Panu Prezydentowi, jakie są tutaj nasze działania zmierzające do zabezpieczenia się wobec nadchodzącego sezonu zimowego, jakie działania w ostatnim czasie podejmowała Polska w sektorach energetycznym i dostaw gazu, aby – po pierwsze – uniezależnić się od dostaw z Rosji, a po drugie – zabezpieczyć się wobec przerwania tych dostaw, żeby zapewnić dostawy gazu na nasz rynek; jak współpracujemy tutaj, w naszej części Europy, z naszymi sąsiadami. Mówiłem o interkonektorach, które otwarliśmy w ostatnim czasie.
Ale przede wszystkim mówiliśmy o tym, w jaki sposób wspieramy Ukrainę, jak wygląda sytuacja na Ukrainie, jak widzimy dzisiaj tutaj naszą rolę i rolę Sojuszu Północnoatlantyckiego. Zgodziliśmy się z Panem Prezydentem, że militarne wsparcie dla Ukrainy – aby Ukraina cały czas je z Zachodu otrzymywała – jest bardzo ważne i ma kluczowe znaczenie w tym, aby Ukraina odzyskała kontrolę nad swoimi międzynarodowo uznanymi granicami, co ma fundamentalne znaczenie dla przywrócenia porządku i prymatu prawa międzynarodowego w tej relacji, a więc wyparcie agresora z okupowanych ziem Ukrainy. Uważamy, że wolny, demokratyczny świat, nasze państwa jako państwa wspólnoty euroatlantyckiej absolutnie powinny w tym zakresie Ukrainę wspierać.
Tak samo ja zgodziłem się z Panem Prezydentem, że Czarnogóra absolutnie wymaga wsparcia. Zachowanie spokoju i pokoju na Bałkanach ma tutaj ogromne znaczenie, a więc tego, aby ta misja – także misja militarna, w której współuczestniczą polskie kontyngenty i w Kosowie, i w Bośni – była kontynuowana. To powinno być wywalczone na poziomie Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby mandat dla obu tych misji był przedłużony. Aby też bardzo pilnować tego regionu, gdzie rozprzestrzeniają się wpływy rosyjskie.
Nie ma co kryć – jeszcze przed rozpoczęciem rosyjskiej agresji na Ukrainę i zaraz po jej rozpoczęciu także nasi eksperci wyraźnie mówili, że spodziewają się tego, że Rosja doprowadzi do wojny, i wskazywali wtedy dwa kierunki. Mówili, że albo będzie to rosyjska napaść na Ukrainę, która – dzisiaj wiemy – jest faktem; albo że będzie to wojna, do której wybuchu Rosja doprowadzi na Bałkanach swoimi wpływami, swoimi różnymi działaniami. To niebezpieczeństwo cały czas pozostaje aktualne. Opinia Pana Prezydenta, którą Pan Prezydent się z nami podzielił na temat tej sytuacji, jest dla nas bardzo istotna z punktu widzenia też tworzenia pewnego obrazu.
Zapewniam Pana Prezydenta o polskim wsparciu tutaj, jako sojusznika w NATO, także jako w ogóle sojusznika i partnera europejskiego. Z całą pewnością Czarnogóra może tu liczyć na polskie wsparcie. Zachowanie stabilności w tym regionie naszego kontynentu ma ogromne znaczenie. Wszyscy wiemy, jak bardzo ważne są Bałkany dla zachowania europejskiego spokoju. Jeżeli ktoś ma jakieś wątpliwości, niech spojrzy na karty historii i zobaczy, jakie to ma znaczenie dla spokoju i bezpieczeństwa europejskiego, aby właśnie w tej części Europy pokój był zachowany.
Tak że, proszę Państwa, omawiamy dzisiaj z Panem Prezydentem Djukanoviciem i z delegacją czarnogórską tematy bardzo ważne, bardzo aktualne. Również z tego punktu widzenia ogromnie cieszę się z tej wizyty Pana Prezydenta, bo rzeczywiście centrum wydarzeń dzisiaj z całą pewnością jest także w tej części naszego kontynentu, właśnie w bezpośrednim sąsiedztwie Czarnogóry. I nasza stała relacja – utrzymywanie bieżącego kontaktu – ma znaczenie fundamentalne.
Tak że jeszcze raz bardzo Panu Prezydentowi i całej delegacji dziękuję za obecność w Warszawie i za tę państwową wizytę, która dzisiaj jest realizowana.
Dziękuję.
Żaklina Skowrońska, TVP: Dzień dobry, chciałabym zapytać najpierw Pana Prezydenta Czarnogóry o drogę Ukrainy do Paktu Północnoatlantyckiego, NATO. Polska wspiera te aspiracje. Czy Czarnogóra także jest na „tak”? W kontekście tego, że właśnie Czarnogóra jest przecież jednym z najmłodszych sojuszników paktu, a Pan Prezydent popiera różnego rodzaju inicjatywy, m.in. ostatni list Prezydentów Grupy B9 rozszerzony o właśnie Macedonię i Czarnogórę.
A Pana Prezydenta Andrzeja Dudę bym chciała zapytać o to, czy zdaniem Pana Prezydenta mamy do czynienia z nowym etapem konfliktu na Ukrainie. Pytam w kontekście rosyjskich insynuacji dotyczących użycia tzw. brudnej bomby. Ale też ćwiczeń atomowych, które były przeprowadzane pod okiem Władimira Putina. Czy ta konfrontacja przybiera nowe, niebezpieczne formy? Bardzo dziękuję.
Szanowni Państwo, Pani Redaktor, można na różne etapy dzielić ten czas od momentu, kiedy Rosja rozpoczęła swoją drugą agresję na Ukrainę. Bo przypomnę, że pierwsza zaczęła się w 2014 roku, kiedy w efekcie Rosja tak naprawdę zaczęła okupację Krymu, okręgów donieckiego i ługańskiego.
Więc ten czas po 24 lutego, kiedy Rosja otwarcie napadła po raz kolejny na Ukrainę, można dzielić na kilka etapów. Z całą pewnością mamy teraz z jakimś etapem do czynienia. Jak identyfikuję ten etap? Otóż jest w tej chwili ofensywa ukraińska, która odzyskuje tereny okupowane do tej pory przez wojska rosyjskie, zajęte przez wojska rosyjskie. Ukraińcy mają w tej chwili ogromną szansę dzięki swojemu bohaterstwu odzyskać Chersoń – to ma znaczenie absolutnie strategiczne dla tego konfliktu i dla odbijania Ukrainy z rąk okupantów, z rąk rosyjskich. Rosja jest z tego punktu widzenia w defensywie.
Sankcje, które przez państwa zachodnie zostały nałożone na Rosję, są o tyle skuteczne, że Rosja nie jest w stanie w tej chwili produkować nowoczesnego uzbrojenia rzeczywiście na najwyższym dzisiaj światowym poziomie. W związku z powyższym używa uzbrojenia, wyciągając z magazynów swoje rezerwy jeszcze z lat 60., a może wcześniejszych.
Wszyscy zadają sobie dzisiaj pytanie, w co Rosja zamierza uzbroić kilkaset tysięcy żołnierzy zmobilizowanych w wyniku tej częściowej mobilizacji, która prowadzona jest na terenie Rosji. To znak zapytania.
Natomiast co Rosja dzisiaj próbuje uzyskać? Patrząc na to, co robi rosyjska dyplomacja, na telefony Ministra Ławrowa do Londynu, do Waszyngtonu, do Paryża, do Berlina, można powiedzieć krótko: otóż Rosja za wszelką ceną próbuje – po pierwsze – doprowadzić do zamrożenia tego konfliktu, do tego, aby zatrzymać ukraińską ofensywę, czyli zamrozić konflikt, doprowadzić do wstrzymania pomocy militarnej Zachodu, państw Sojuszu Północnoatlantyckiego dla Ukrainy, ponieważ w istocie przegrywa tę wojnę, ponieważ jest wypierana z okupowanych terenów, ponieważ w związku z tym grozi jej to, że zostanie wyparta z okupowanych przez siebie terytoriów Ukrainy, czyli że Ukraina odzyska kontrolę nad swoimi międzynarodowo uznanymi granicami, czyli – krótko mówiąc – stanie się to, czego oczekujemy my wszyscy, przedstawiciele państw demokratycznych, państw uczciwych: że zostanie przywrócony prymat prawa międzynarodowego. Bo ten prymat będzie przywrócony w momencie, gdy Ukraina odzyska pełną kontrolę nad swoim międzynarodowo uznanym terytorium, czyli kiedy z obszaru Ukrainy w całości zostanie wyparty rosyjski okupant. To dzisiaj bez wątpienia grozi Rosji.
Rosja się cofa, nie jest w stanie oprzeć się bohaterstwu Ukraińców, determinacji ukraińskich żołnierzy wspartych pomocą militarną z Zachodu. W związku z czym podejmuje działania takie, jakie może. Skoro działanie militarne nie pomaga, więc próbuje podjąć działania dyplomatyczne, a jednocześnie straszy. Czym? No oczywiście groźbą nuklearną pod różnymi postaciami: wywołania awarii w elektrowniach atomowych, ataku nuklearnego czy wspomnianej przez Panią brudnej bomby. Przy okazji [straszy] różnymi scenariuszami, sugerując, że tej bomby może użyć ktoś inny.
Ale w istocie jest to element rosyjskiej taktyki, próba zastraszania z jednoczesną próbą wymuszenia właśnie zatrzymania pomocy dla Ukrainy i zamrożenia tego konfliktu. Bo Rosja po prostu sobie z nim nie radzi. Doprowadziła do wojny, napadła na Ukrainę, dzisiaj jest z Ukrainy wypierana, rosyjskie siły zbrojne dzisiaj się cofają, przegrywają, kolejne strategiczne punkty wracają w ręce ukraińskie. Rosja za wszelką cenę próbuje ten trend zatrzymać.
Nie mam żadnych wątpliwości, że pomoc dla Ukrainy powinna być absolutnie kontynuowana, absolutnie żadnego dialogu z Rosją prowadzić nie należy, dopóki Rosja nie wróci do przestrzegania prawa międzynarodowego, czyli dopóki nie wycofa się z Ukrainy, dopóki Ukraina nie odzyska kontroli nad swoimi międzynarodowo uznanymi granicami, dopóki do tych granic Ukraina nie wróci. Rosja jest agresorem i dopóki się z Ukrainy nie wycofa – ze wszystkich ziem ukraińskich – tym agresorem pozostaje i pozostanie.
W związku z powyższym dzisiaj – w moim przekonaniu – państwa Zachodu absolutnie nie powinny ulegać żadnemu rosyjskiemu szantażowi, absolutnie nie powinny ulegać żadnym próbom wymuszenia właśnie jakiegoś dialogu. Dialog z Rosją był prowadzony przez całe lata – nic nie dał. Naiwnością było wierzyć w różnego rodzaju rosyjskie zapewnienia. Pokazują to militarne działania rosyjskie, napaść na Ukrainę, działania w Syrii; pokazuje to rosyjska ofensywa infrastrukturalna, próba zawłaszczenia europejskiego rynku energetycznego, rynku gazowego, który dzisiaj trzeba odzyskiwać, bo grozi nam ogromny kryzys energetyczny.
Dzisiaj cała Europa i cały świat jasno widzą, jak Rosja wprowadzała w błąd i jakimi metodami Rosja działa. Trzeba po prostu z tego wyciągnąć wnioski i za wszelką cenę wymusić na Rosji zaprzestanie tych agresywnych działań. Powtarzam: przywrócenie prymatu prawa międzynarodowego. Taki jest mój punkt widzenia w tej sprawie.
Pytanie telewizji Podgorica dotyczące wpływu działań Rosji na polską politykę.
Szanowna Pani Redaktor, Szanowni Państwo, na polską politykę w oczywisty sposób ma wpływ sytuacja. I w oczywisty sposób wpływ nie tylko na politykę polską, ale w ogóle międzynarodową ma rosyjska agresja na Ukrainę. I właściwie mógłbym powtórzyć to, co powiedziałem przed momentem: Rosja za wszelką cenę powinna zostać zmuszona przez wspólnotę międzynarodową do przestrzegania prawa międzynarodowego, do zaprzestania działań agresywnych – zarówno militarnych, jak i gospodarczych, choćby właśnie w postaci prób monopolizacji rynku energetycznego, choćby rynku gazowego. Więc to jest oczywiste.
Dopóki tak nie będzie, nie będzie ani normalnym partnerem politycznym, ani normalnym partnerem gospodarczym. W związku z tym nie jest dzisiaj w istocie żadnym partnerem i żadnych partnerskich rozmów z Rosją podejmować nie należy. Należy ją po prostu najpierw przymusić do zachowania się tak, jak zachowuje się normalne państwo. I to jest dzisiaj sprawa zasadnicza.
Natomiast że Rosja próbuje rozciągać swoje wpływy? Tak, oczywiście, że próbuje. I to był dzisiaj właśnie główny przedmiot naszych rozmów. Dlatego rozmawialiśmy o dwóch punktach Europy i świata. Rozmawialiśmy o tym, co dzieje się dzisiaj na wschód od polskich granic, a więc o agresji rosyjskiej na Ukrainę. I rozmawialiśmy dzisiaj z Panem Prezydentem o różnego rodzaju próbach ingerencji rosyjskiej w sytuację na Bałkanach, w sytuację w Bośni i Hercegowinie, w sytuację w Kosowie; o tym, w jaki sposób te oddziaływania biegną i jakimi sposobami Rosja te oddziaływania próbuje realizować. Nie mamy żadnych wątpliwości, że powinny one zostać zatrzymane.
I to był także właśnie przedmiot naszej dzisiejszej rozmowy, a przede wszystkim moich pytań do Pana Prezydenta. Bo chciałem usłyszeć, jakie jest stanowisko polityka, który jest właśnie znawcą swojego regionu, który prowadzi na co dzień politykę właśnie w tej części Europy i wobec powyższego zna tę sytuację doskonale, w najdrobniejszych szczegółach.