The statement of the President of the Republic of Poland during consultations regarding Christmas Eve.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda convened public consultations at the Presidential Palace in December 2024 to gather stakeholder views before deciding whether to sign a law making Christmas Eve a day off.
- Main themes
- Christmas Eve as a public holiday, Sunday trading restrictions, retail workers' rights, parliamentary legislation, public consultations, work-life balance, Polish family traditions, employer-employee relations, presidential deliberation
- Duration
- ~9 min
- Words
- 1,041
- Sentences
- 35
- Readability
- 53
- Grade
- 12.7
- Syntax
- 3.63
- Vocabulary
- 1.89
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other35 sentences in 13 paragraphs
Good morning, ladies and gentlemen! Esteemed Chairpersons, esteemed Presidents, all distinguished guests present!
First of all, I would like to thank you very much for agreeing to accept my invitation to the Presidential Palace in this somewhat extraordinary manner, in order to hold these unique public consultations on an issue of utmost importance – regarding the law of December 6 amending the law restricting trade on Sundays and holidays, which came into effect on March 1, 2018, and introduced the famous, much-discussed, but so eagerly awaited by retail workers, free Sundays.
As we know very well, recently – literally in the last few months, and specifically on October 24, 2024, which is now just two months ago – leftist MPs submitted a draft law in parliament amending this law, which was essentially aimed at one thing, namely: to make Christmas Eve a day off for workers, so that everyone could enjoy the opportunity to truly dedicate themselves to the preparations for this extremely important event for the vast majority of our families.
This idea has enjoyed broad support from the very beginning. In fact, when I was asked several times by media representatives – especially during the period when this proposal first appeared in the media, as well as when the draft itself was prepared and submitted – I said that yes, I am absolutely in favor of Christmas Eve being a day off, even though for most workers it has never been a full working day in the usual sense of full working hours, but still, many people have to go to work on that day, so it should be a day off.
I considered it to be the right solution, that Poles would be pleased with it. That, in fact, the loss resulting from this for entrepreneurs and the economy would not be great, because it is such a specific day. Moreover, it is a day when we also do shopping in various places and locations. So I thought it would not be a problem if people could truly dedicate themselves to the preparations for this family Christmas Eve in the fullest sense of the word.
When we know that there are still last-minute household tasks being carried out, in which not only women are involved, but also very often men engage and dedicate their time to simply being together and realizing certain important things for the family, for the home, for our customs on that day. So I thought it would be important for retail workers to also be able to take advantage of this day off and truly dedicate it to family and home needs.
This draft – as I said – was submitted, and parliamentary work was carried out on it. I remember that I was asked several times by shop assistants in stores I visit from time to time: “What will happen with the day off on Christmas Eve, Mr. President?” I said: “Don’t worry, I am in favor of a day off on Christmas Eve. The MPs and senators in parliament will finalize the draft law, vote on it, and I will, of course, evaluate it then.” But I assure you that I am in favor of Christmas Eve being a day off.
And – unfortunately – in the final version of the law that you know, which was voted on in parliament, that is, in the Sejm and the Senate, there were indeed very significant modifications. Although Christmas Eve is indeed established as a day off, it turns out that in exchange for this, three Sundays preceding Christmas Eve will be working Sundays, of which in December, a worker cannot have more than two working Sundays.
And after the adoption of this draft, after its final vote, the same people who had previously told me that they supported this solution said to me: “You know, Mr. President, but in this arrangement, it simply does not pay off for us. And we feel a bit cheated that this was supposed to be a proposal that we would actually have a day off, and now it turns out that we will have to work more in exchange for it than we usually had to work on Christmas Eve. And we will have to give more time, in terms of family and home, to our employer than we would normally do on Christmas Eve. Because for us, Christmas Eve has always been a shorter day. And that working day was somewhat of a lenient working day. And now we will have to work a full day, in full hours. And that is a day that under other circumstances we would have off.”
So this situation has – to put it mildly – undergone a serious change after the adoption of this law. And my attitude towards it has also been somewhat suspended. And considering what I would do with this law, I decided to invite you to a meeting – as representatives of the social side, in the sense of: the non-governmental side, right?; social in the broadest sense of the word, meaning both representatives of trade unions and representatives of employers – to ask you how you actually see this, what your assessment is.
I regret that proper, genuine public consultations were not conducted on this law earlier – it is a pity, because it should have happened. But let at least this semblance today in the form of listening to your voices be for me an important piece of information regarding what the actual point of view is of those who truly represent society and the labor market in the broadest possible sense of the word.
So I thank you very much for coming and I also thank you in advance for this debate, for this discussion, for the time you have dedicated. I am immensely grateful to you – as to what I believe is the most important component of the Social Dialogue Council – for your willingness to assist the head of state in ultimately making a decision regarding this very socially important law. But one that I would like to be truly what society expects, and not some semblance or even a denial of what was expected.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Dzień dobry Państwu! Szanowni Państwo Przewodniczący, Szanowni Państwo Prezesi, Wszyscy Dostojni Przybyli Goście!
Przede wszystkim bardzo Państwu chcę podziękować za to, że w tym takim trochę ekstraordynaryjnym trybie zgodziliście się Państwo przyjąć moje zaproszenie do Pałacu Prezydenckiego po to, żeby odbyć te swoiste konsultacje społeczne w sprawie niezwykle ważnej – w sprawie ustawy z 6 grudnia zmieniającej ustawę ograniczającą handel w niedziele i święta, która weszła w życie 1 marca 2018 roku i wprowadziła słynne, wielokrotnie dyskutowane, ale tak bardzo upragnione przez pracowników handlu wolne niedziele.
Jak wiemy doskonale, w ostatnim czasie – dosłownie w ostatnich miesiącach, a dokładnie 24 października 2024 roku, czyli teraz, zaledwie dwa miesiące temu – posłowie lewicy złożyli w parlamencie projekt ustawy zmieniający tę ustawę, który w istocie miał za zadanie prowadzić do jednego, a mianowicie: do tego, żeby Wigilia stała się dla pracowników dniem wolnym od pracy, tak żeby wszyscy mogli już cieszyć się tą możliwością rzeczywiście poświęcenia się przygotowaniom do tego niezwykle ważnego dla absolutnej większości naszych rodzin wydarzenia.
Ta idea od samego początku cieszyła się szerokim poparciem. Zresztą ja pytany kilkakrotnie przez przedstawicieli mediów – zwłaszcza w okresie, kiedy ta propozycja w ogóle się pojawiła w sensie medialnym, jak również wtedy, kiedy sam projekt został przygotowany i był składany – mówiłem, że tak, że absolutnie jestem za tym, żeby Wigilia, chociaż dla większości pracowników niebędąca nigdy takim pełnym dniem pracy w pełnym wymiarze zwykłych godzin pracy, ale jednak w którą do pracy wielu ludzi musi chodzić, żeby była tym dniem wolnym.
Uznałem, że jest to właściwe rozwiązanie, że Polacy będą z tego zadowoleni. Że tak naprawdę strata wynikająca z tego tytułu dla przedsiębiorców i dla gospodarki nie będzie wielka, bo i tak jest to taki specyficzny dzień. Zresztą dzień, w który dokonujemy zakupów też na różnego rodzaju placach i w innych miejscach. Więc uznałem, że nie będzie to jakiś problem, jeżeli będzie się można poświęcić rzeczywiście tym przygotowaniom do tej rodzinnej Wigilii w pełnym tego słowa znaczeniu.
Kiedy wiemy, że trwają jeszcze też ostatnie prace domowe, w które zaangażowane są nie tylko kobiety, bo również bardzo często angażują się w nie mężczyźni i poświęcają swój czas też właśnie temu, żeby po prostu być razem i pewne rzeczy ważne dla rodziny, dla domu, dla naszych zwyczajów też w tym dniu jeszcze zrealizować. Więc uznałem, że byłoby to ważne, żeby także i pracownicy handlu mogli w tym dniu z tego wolnego skorzystać i poświęcić go rzeczywiście na te potrzeby rodzinne, domowe.
Ten projekt – tak jak powiedziałem – został wniesiony, odbyły się nad nim prace parlamentarne. Ja pamiętam, że sam jeszcze wtedy byłem kilkakrotnie pytany przez panie ekspedientki w sklepach, w których bywam od czasu do czasu: „Co z tym wolnym w Wigilię będzie, Panie Prezydencie?”. Ja mówiłem: „Spokojnie, jestem za wolnym w Wigilię. Przygotują – mówię – posłowie, senatorowie w parlamencie ostatecznie projekt ustawy, przegłosują, to będę, oczywiście, go wtedy oceniał”. Ale zapewniam tutaj Państwa, że jestem za tym, żeby ta Wigilia była dniem wolnym.
No i – niestety – w tej ostatecznej wersji, w której Państwo tę ustawę znacie, w której została ona przegłosowana w parlamencie, czyli w Sejmie i w Senacie, jednak doszło tam do bardzo istotnych modyfikacji. W sumie chociaż Wigilia rzeczywiście zostaje ustanowiona jako dzień wolny od pracy, to jednak mimo wszystko okazuje się, że w zamian za to trzy niedziele poprzedzające Wigilię będą niedzielami pracującymi, z czego w grudniu pracownik nie może mieć więcej niż dwie niedziele pracujące.
No i po przyjęciu tego projektu, po jego ostatecznym przegłosowaniu te same osoby, które wcześniej rozmawiały ze mną, że są zwolennikami tego rozwiązania, powiedziały mi: „Wie Pan co, Panie Prezydencie, ale w takim układzie to nam się po prostu nie opłaca. I my się trochę czujemy teraz oszukane tym, że to miała być propozycja, że rzeczywiście będziemy miały wolne, a tymczasem okazuje się, że będziemy musiały w zamian za to pracować tak naprawdę więcej, niż zwykle musiałyśmy pracować w Wigilię. I więcej czasu, w sensie tym rodzinnym, domowym, będziemy musiały oddać pracodawcy, niż byśmy to uczyniły normalnie w Wigilię. Bo dla nas Wigilia zawsze była tym dniem jednak mimo wszystko krótszym. I ten dzień pracy był jednak dniem pracy takim trochę ulgowym. A teraz będziemy musiały za to tak naprawdę pełny dzień pracować, w pełnym wymiarze. I to taki, który w innych warunkach miałybyśmy wolny”.
Więc ta sytuacja uległa – delikatnie mówiąc – poważnej zmianie po uchwaleniu tej ustawy. A także i mój stosunek do tego uległ niejakiemu zawieszeniu. I zastanawiając się nad tym, co ja z tą ustawą zrobię, postanowiłem zaprosić Państwa na spotkanie – jako przedstawicieli strony społecznej, w znaczeniu: strony nierządowej, tak?; społecznej w najszerszym tego słowa znaczeniu, czyli zarówno przedstawicieli związków zawodowych, jak i przedstawicieli pracodawców – żeby Państwa zapytać, jak faktycznie Państwo to widzicie, jaka jest Państwa ocena.
Ubolewam nad tym, że nie przeprowadzono wcześniej nad tą ustawą takich właściwych, z prawdziwego zdarzenia konsultacji społecznych – szkoda tego, bo powinno się tak stać. Ale niech chociaż ta namiastka dzisiaj w postaci tutaj wysłuchania Państwa głosów dla mnie będzie taką istotną informacją co do tego, jaki rzeczywiście jest punkt widzenia tych, którzy tutaj faktycznie reprezentują społeczeństwo i rynek pracy w najszerszym możliwym tego słowa znaczeniu.
Tak że bardzo Państwu dziękuję za przybycie i też z góry dziękuję za tę debatę, za tę dyskusję, za ten poświęcony czas. Jestem ogromnie wdzięczny Państwu – jako temu, w moim przekonaniu, najważniejszemu składnikowi Rady Dialogu Społecznego – za gotowość tutaj pomocy głowie państwa w ostatecznym podjęciu decyzji w przedmiocie tej bardzo ważnej społecznie ustawy. Ale takiej, która chciałbym, żeby była rzeczywiście tym, co społeczeństwo oczekuje, a nie jakąś namiastką czy wręcz zaprzeczeniem tego, czego oczekiwano.
Bardzo dziękuję.