Statements by the President and the Prime Minister after the Cabinet Council meeting.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed the public on March 18, 2020, following a Cabinet Council teleconference to announce Poland's anti-crisis economic response to the COVID-19 pandemic.
- Main themes
- Coronavirus pandemic response, anti-crisis shield economic package, support for small and medium entrepreneurs, labor market protection, loan repayment deferral, banking sector cooperation, remote work, economic crisis management, national security and public health measures
- Duration
- ~40 min
- Words
- 4,744
- Sentences
- 200
- Readability
- 46
- Grade
- 12.6
- Syntax
- 3.19
- Vocabulary
- 2.06
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other200 sentences in 59 paragraphs
Mr. Prime Minister,
Ladies and Gentlemen!
Just a moment ago, we concluded a meeting in the format of the Cabinet Council, which this time we held as a teleconference, in order not to gather your Ministers in one place. The Prime Minister and I were together, while the Ministers were in their ministries, and we conducted this Council very efficiently. I would like to thank everyone who prepared this.
But above all, the topic of the Council was very important – the economic situation and what actions we are taking in the near future to address the ongoing economic crisis, the crisis in the labor market, in the services market caused, of course, by what is happening right now in the space of our country – but not only that, also in Europe and, it can be boldly said, the world – namely the coronavirus pandemic.
There are more and more infections in the world, including in Poland. Fortunately, this number is not increasing at the pace that experts initially expected or as would result from mathematical models – those that predict the worst scenarios. It is increasing at a much slower pace; nevertheless, it is increasing, and we must reckon with the fact that it will become greater – that consequently, there will be more and more problems.
Many people are working remotely, but many people are not working. Not only because they are afraid or do not want to, but also because they simply cannot work, for instance, because they do not have clients – clients are not using their services.
And that is exactly what we discussed today, as it has been our concern for some time. We talked about it in crisis teams that take place at the National Security Bureau. We mentioned that such a scenario would occur, that it would come, and that there would be effects when we close schools, when we introduce increasing restrictions. I then asked the Prime Minister to prepare an anti-crisis package, which was ultimately named the anti-crisis shield – I think that is a very appropriate name. It has indeed been developed.
What was my primary concern? Precisely – of course – about the economy as such, but above all about the situation of entrepreneurs, especially the smallest ones; those who have made investments, started hiring people, created their small businesses recently, all those small services, hairdressing and beauty salons – what has been so popular lately and what so many of my compatriots have dared to establish, to invest in. Moreover, it has been and is my great joy that they had the courage and wanted to develop themselves and the Polish economy in this way.
But today, many of them are in trouble – I know this because I also talk to them and receive various signals. They are in dire need of assistance – both the smallest entrepreneurs, the medium ones, and also the large ones. With the large ones, we can negotiate individually; they often have significant financial resources that they can put forth to survive this difficult time.
The most difficult situation is faced by the smallest ones, who recently made investments, took out loans, and started hiring people. Today, their employees cannot work precisely because there is no demand for services; often, discussions are already taking place with them about terminating employment contracts or ending relationships that allow for this work.
That is why I have concluded that there is primarily a need to support the hardworking people – both as entrepreneurs and as employees – because they are the ones who are in the worst situation today, which will, of course, translate into the entire economy. Therefore, this package must necessarily be very broad, deep, comprehensive, and must cover virtually all areas of life.
I am pleased because we just discussed this with individual ministers. For several days, I have been talking with the Prime Minister. This package – one can essentially say – has already been created, and in the near future, it will be translated into the texts of draft laws, and I hope that we will be able to implement it soon. It is indeed aimed at helping all those who find themselves in the most difficult situation.
Just last week, I held a meeting here – I invited representatives of the financial sector, primarily the banking sector, but also the sector that supervises the financial market in Poland, namely the National Bank of Poland and the Financial Supervision Authority. I made a simple request to the banking sector, to agree among the banks – as representatives of the Polish Bank Association were also present – under the supervision of the Financial Supervision Authority and the National Bank of Poland, to agree on a program to assist borrowers, to defer loan repayments, to ease the burden on borrowers.
Thank you that such a package has been developed, thank you that it was announced on Monday – that the deferral will take place. It was announced that in most cases – for three months. But nevertheless, I appeal to our banking sector to extend the deferral for a longer period, to up to six months. Because none of us can predict today how long the crisis situation will last.
We all hope that thanks to the firm actions we have taken – limiting interpersonal contacts, that children are not going to school, that many people are working remotely, that we are appealing for people to stay at home – we will quickly flatten this very steep curve of the increasing number of coronavirus cases, meaning that there will be fewer and fewer cases, and as a result, we will gain control over the situation.
But you know very well that it is what it is, not only in Poland but also very difficult beyond our borders, and unfortunately, we must reckon with the fact that there is a danger of a prolonged state – of a pandemic, an epidemic – and we must respond to this challenge. Therefore, I appeal to assume from the outset that this period will be longer – that it will be six months.
This also concerns the deferral of various other burdens that this package, this anti-crisis shield, encompasses, which the Prime Minister will soon discuss in greater detail. So what is included? There are various types of reliefs, exemptions, deferrals of payments, that is, a kind of vacation, at least regarding social security contributions – deferring social security payments, the possibility of spreading them into installments. I say this to entrepreneurs because I know that many of them are very concerned about this – that social security contributions, being a burden, will destroy especially the smallest entrepreneurs.
There will therefore be the possibility of postponing social security payments in time, there will be the possibility of later spreading these payments into installments, because it is known that paying them later in one lump sum would be a huge burden. So such possibilities will be available. A system of wage payments will be introduced for those who, for various reasons, cannot work – this is a hand extended to both employees and entrepreneurs. Because there are many people who are extremely valuable, experienced, trusted employees, and we realize that many entrepreneurs will find themselves in a dramatic situation, that without help, they will simply have to lay off such people.
So, in order to maintain these jobs through a joint effort – on the one hand, by the Polish state, but on the other, also by the employee and the entrepreneur themselves – and to ensure the possibility of survival for both employees and entrepreneurs, a special solution will be introduced, from which – we hope – all those who find themselves in a difficult situation will be able to benefit.
There are entrepreneurs who are already declaring today that they will maintain employment despite existing problems because they have financial resources and are able to address this difficult situation. But – of course – we know that this does not apply to everyone, and that is why the solutions that will support them are necessary.
This also includes a whole system of loans and credits that will be granted at very low interest rates, on very favorable terms. For transport companies, there is the possibility of taking over payments and leasing – for instance, for transport and heavy-duty vehicles – by the Industrial Development Agency for the period during which these difficulties exist. I know that the transport industry is eagerly awaiting this.
There are many such solutions proposed within this package, and I hope that entrepreneurs, who will be able to benefit from them in a somewhat cumulative way, will survive this difficult time. Today and in the coming days, you will be informed about the details of these solutions, as they – I hope – will be the optimal way to save the Polish economy, to save Polish entrepreneurs, as well as Polish employees and Polish families, in this extremely difficult situation.
It must be remembered that the crisis we are facing has – as I said at the beginning – a global dimension. It is not the case that we can receive help from someone right now – unfortunately, we cannot. Everyone is in trouble, so this is a program that assumes that we are managing on our own – completely without any external help while simultaneously shielding our financial sector. Because this is also a great task that will rest on the National Bank of Poland and the Financial Supervision Authority, to also carry out actions that will protect our banking system so that it functions.
This also includes increasing guarantees on loans – whether entrepreneurs have already taken them or will take them – on very good terms, but increasing the guarantees of these loans from the Polish Development Bank; these guarantees will be up to 80 percent of the loan value. Therefore, there are many different solutions provided here.
Above all, it is about protecting entrepreneurs and jobs to the greatest extent possible – thus protecting employees, families, and also those smallest entrepreneurs who run their small businesses. We know that there are difficulties, and in many cases, they will be even greater, which is why I am very grateful to the Prime Minister and his collaborators – the entire Council of Ministers – for preparing these solutions. I asked to thank all the collaborators and experts in the ministries as well.
But above all, I want to thank all my compatriots who are acting heroically in recent days. To everyone! Not only the medical personnel, whose heroism I do not even want to mention here, because in many cases, it is such action that shows who is truly a doctor or nurse by vocation – it is truly moving.
However, I also want to thank everyone who is in stores selling food to citizens during this epidemic, this pandemic; this is also a great service. To all those who work in transport, including public transport. I thank all Polish pilots, crews of planes that are transporting Poles from all over the world, from the most distant places, back to their homeland. I am immensely grateful to you; we recognize this service.
Thank you to everyone who is working hard. To those who are producing personal protective equipment today. Thank you to everyone who is donating such equipment. I know that those who have been running small businesses, such as beauty salons, are very often donating masks that they had gathered for their own protection to hospitals and the health service. Such grassroots initiatives are emerging, and there are many of them – they testify to extraordinary responsibility and solidarity. I am immensely grateful for that.
Thank you to everyone who is currently participating in the fight against the crisis. Thank you to everyone who is behaving responsibly and thereby protecting others. Thank you to everyone who – as I have appealed – helps, contacts, of course, preferably by phone, with elderly people, asking those who are weaker, frail, if they need help, often bringing them groceries, simply helping. Thank you to all the scouts who have joined in.
Thank you to all the services that work every day. The wonderful attitude of the police, fire service, border guard. The wonderful attitude of the National Revenue Administration. I thank all of you very much for that.
I thank my compatriots. Because in this hour of trial, we, Poles, show that we can pass the exam of responsibility, service, and courage. Thank you to all Polish soldiers who are participating in this great, very difficult, often risky for health endeavor. I am immensely grateful to you.
I ask for this responsibility to be upheld. I ask for caution to be even greater.
Once again, I appeal: if someone feels unwell, if someone sees symptoms of illness, flu-like symptoms, please do not go to doctors. Please do not go to the emergency room, please do not go to the hospital, please do not go to any other medical points, health centers, etc. Please call your doctors, the helpline – or even the emergency number 112, explain the situation, and get information on what to do.
We must do everything we can to avoid a situation where medical personnel – doctors, nurses, and other workers – become infected.
Of course, there are those who are particularly at risk – those are the employees of diagnostic laboratories who test samples, checking who is sick and who is not.
I am very grateful for this service as well – extremely responsible and extremely difficult.
But above all, I appeal to all my compatriots for great, great responsibility and great caution – above all, let us protect the health service.
This is a great appeal. I ask for this immensely, also on behalf of the Minister of Health, on behalf of the Chief Sanitary Inspector Jarosław Pinkas, with whom I spoke this morning and who asked me to appeal during this meeting with the media to all compatriots to protect, above all, the health service.
If you are feeling unwell, please do not go to hospitals or doctors, please do not contact medical staff directly, please call and explain the situation, and you will receive advice on what to do to ensure that appropriately prepared and protected personnel come to you.
As for this protection, we talked a lot about it today. This package also includes the issue of increasing investment in healthcare to further secure workers. The situation with personal protective equipment is very difficult; we are currently searching for it everywhere in the world, wherever we can. We are gathering from all places. This is indeed a challenging situation. Many facilities are reporting shortages. We are trying to address this with all our strength. I have committed to contacting President Xi Jinping of China, whom I know personally, and I will ask him to make available more of this type of equipment, as China is the largest producer of such personal protective equipment in the world. I am convinced that this is possible. I will address this request to the President personally. I hope that this request will be heard. Of course, we will purchase it. There are funds for this; we will not spare any expense. However, the situation is very difficult, but we are doing everything in our power. I also ask for understanding. But above all, I ask for caution.
I urge caution and responsibility. Above all, we need to protect medical personnel as much as possible. This is extremely necessary for us today.
I hope that very soon and as quickly as possible, this program – the anti-crisis shield, which also addresses economic issues – will be launched, and that in this way we will manage to emerge not only from this epidemic crisis but also from the difficult economic situation. Although we have no doubt that the situation will worsen – not only for us but also globally. We will certainly not avoid – it is already visible – a budget deficit. Until now, the situation was excellent. The first two months of the year showed great results – the Minister of Finance just mentioned this at the Cabinet Council. But we all know what is happening today, what has happened in recent weeks. We must take into account that the situation will be more difficult, that unfortunately, our conditions will worsen. But we must do everything in our power to survive. I want to assure you that we are doing this.
Prime Minister Mateusz Morawiecki:
For several days, for several weeks, we have been waking up every morning with concern. We look at how many people have been diagnosed with the coronavirus, we observe how the level of infections is rising in other countries, because we know that this is a kind of indication of how this disease may develop among us as well. And in such a time, it is extremely important to take care of public health, to allocate as many resources and efforts as possible, to organize work well so that the healthcare system can operate effectively, but we also know very well that we must care not only for our own health, public health, and the health of people, but we must also care for the health of the economy. Because the economy will undoubtedly be severely impacted by the coronavirus epidemic. It will be hit at least as hard as it was a dozen years ago, and there are already forecasts suggesting that it could be an even stronger blow. However, today the response of many governments around the world, including particularly our government along with the President, is a quick and immediate response.
And this is very important because today we need hope very much. Hope that there will be a better tomorrow, that we can, through appropriate mechanisms, through the application of many legal, financial, investment, and economic actions, mitigate the negative effects of the coronavirus, the negative effects of this epidemic. And that is why for several weeks we have been working together with the President on many topics, on many problems that concern various aspects of social life, economic life, which will undoubtedly be affected by the coronavirus pandemic.
I would like to sincerely thank the President for his personal involvement in the work of both the Cabinet Council and all the working groups that developed a special plan for employees, for entrepreneurs, a liquidity plan for the financial sector, but also for healthcare and investment plans. And I would like to briefly outline these five pillars that will constitute a strong response, the best possible response, to the crisis that will undoubtedly affect us due to the coronavirus epidemic.
The estimated value of the entire package is around 212 billion PLN. This package is divided into five main parts. The first, which the President has already spoken about a lot, is the pillar of protecting workers from losing their jobs wherever possible. These are protective measures for the labor market so that, in a spirit of solidarity, employees, employers, entrepreneurs, and the state participate in the protection of these jobs. In detail, it looks as follows. For entrepreneurs who meet the criteria related to a decline in turnover, registering a financial loss, the state will be able to cover 40% of the salary up to the level of the average salary in the national economy. The second 40% is covered by the employer, at least the second 40%, as it depends on the will of the employers and their financial capabilities, whether they want to cover even more. I am convinced that this will make several million people, perhaps even three or four million people, safer in the labor market. The scourge of the Third Republic of Poland, which was unemployment, is something we want to push away through this social and economic anti-crisis shield.
In particular, we want to protect the labor market. We also want to propose a certain buffer for people who run their own businesses, are self-employed, or work under contracts for services or contracts for specific work, to mitigate the losses of those services and contracts that the President mentioned. Today, a significant part of the global economy has simply frozen, and we want these businesses to be able to later rebuild their order portfolios, their contracts, services, and the production of individual goods. That is why yesterday at the European Council we talked a lot about protecting the single market from the production and transport side, and we in Poland are doing a lot to ensure that the European single market suffers as little as possible. For people in business or under employment contracts, we will also have the possibility of paying funds up to 80% of the minimum wage.
Also, the care allowance that is currently available to people who care for children up to the age of 8, if there is a decision to continue the closure of schools, kindergartens, and nurseries – we will extend this care allowance for another two weeks. This is also 3 to 4 billion PLN from the state budget, in fact, through payments from the social insurance fund. In this pillar, we have several additional solutions aimed at protecting people. There will be a prolongation of loan installments or a prolongation of utility charges, but this in agreement with the companies that provide such services. Similarly, an agreement with the banking sector was worked out by the President a few days ago. An anti-usury law, fighting against prices that are sometimes several times higher than just a few weeks ago. This is simply profiting from the current situation. To prevent this decisively, we want to ensure that the Office of Competition and Consumer Protection and other agencies regulating prices monitor the market properly regarding the prices proposed by entrepreneurs.
The second major pillar is for entrepreneurs. Here, credit guarantees, ensuring liquidity, micro-loans for entrepreneurs up to 5,000 PLN, operational leasing, which the President mentioned, and a number of guarantee and liquidity solutions provided by both the Polish Development Fund, the National Economy Bank, and the Industrial Development Agency, so these development institutions we have built in recent years that serve their capital base for economic growth in Poland. Today they will serve to mitigate the decline in this economic growth in Poland. That is their role.
The third pillar is support for healthcare. Here we want to allocate at least 7.5 billion PLN in additional funds for dedicated infectious disease hospitals, for support for healthcare, protective materials, all other medical equipment, medical apparatus that is necessary in the fight against the coronavirus, but also in modernizing the entire hospital base, the entire base of primary healthcare units. This pillar is very much needed for the modernization of our medical infrastructure.
The fourth pillar is to ensure the safety of our funds, deposits, savings, payments, receipts, and withdrawals, that is, the functioning of the entire financial system. We remember very well the year 2008, 2009 – when the whole world shook to its foundations precisely because the safety of the financial sector in many countries practically collapsed, and then central banks and government actions stepped in. We are not waiting for an even bigger problem to arise; we are already today in very close cooperation with the National Bank of Poland, which yesterday, as an independent central bank, presented its package in cooperation with the Financial Supervision Authority and in coordination with the Minister of Finance, we proposed a capital and liquidity package that is meant to serve as protection for our deposit funds so that Poles feel safe, so that there is money in ATMs, because there is and there will be. I can assure you of this with all my strength; there is no risk here, and appropriate flanking and insurance mechanisms have been proposed in this fourth pillar and are already being implemented in the coming days.
Finally, the fifth pillar is for public investments, because we know from experience over the course of economic cycles, in the last century, that in situations where a crisis occurs, perhaps even a recession, or a significant slowdown in growth across the European Union and in Poland as well, private investments are conducted to a much lesser extent. And in this place, we want to apply a classic investment impulse on the part of the state and we are building a fund that will amount to at least 30 billion PLN and will be used to strengthen expenditures on local roads, on digitization, modernization of schools, on energy transformation, on environmental protection, on the reconstruction of various elements of the architecture and infrastructure of the entire state: energy, telecommunications, internet, road, rail, and these are funds independent of any European funds.
At this point, it is also worth emphasizing and correcting the untrue information that has appeared in the public space regarding European funds – I would be very happy, and I think all Poles would be happy, if the European Union actually allocated new funds to fight the coronavirus. The funds that were proposed a few days ago are not new funds at all. They are funds allocated in the 2014-2020 perspective in the previous budget perspective. Funds that Poland is excellently utilizing, by the way, with the support of central funds, state budget funds, because more and more investments are simply being conducted by the state budget. This situation has significantly changed compared to five or ten years ago. So the flexibility that the European Commission proposes is certainly a good step, but so far no new funds have been proposed by the European Union. It is known that in this case, the European Union does not act as quickly as national states, does not act as quickly as Poland.
We have already built a large shield, a significant anti-crisis shield to protect society from the effects of the economic crisis. To protect society from unemployment, to protect entrepreneurs from a sudden wave of bankruptcies, and I am convinced that this is a very good combination of various factors, various funds, expenditures, and restraint from expenditures. The President spoke about deferring payments to ZUS. Many entrepreneurs expect this deferral of loan payments and many others so that in the coming months, they can get through in as unscathed a state as possible and then work on rebuilding trust. The entire anti-crisis package, the entire anti-crisis shield aims to give hope to Poles that soon it may be better. Unfortunately, the basic parameter of whether it will be better is how the world, and particularly Europe, copes with the fight against the coronavirus pandemic. I believe that in a few weeks we will have better news from our epidemiological services, our sanitary services, and that it will be better. This package will certainly help in this. And I thank you once again, Mr. President, for the cooperation on many aspects of this anti-crisis package, this anti-crisis shield; our joint work has led to the fact that we are one of the first countries in the world to present such a comprehensive response to the threats to society, threats to the economy.
President Andrzej Duda:
I would also like to add, as there were questions from the market, from those who carry out public orders, and who today are facing problems with their execution – often due to employee absences, as well as due to supply chains that are not always functioning at the moment. I want to reassure that in such cases, contractual penalties will not be enforced, and that this situation will also be taken into account within this program.
In closing this meeting, I want to say this: at the end of today’s Cabinet Council, I told the Prime Minister, the Deputy Prime Ministers, and the Ministers that we must have this program translated into legislative texts ready this week. This is the need of the moment, this is the obvious situation we are facing today. We must act quickly, we must act efficiently. We need to build this area of security and protection for Poles, for the Polish economy to the greatest extent possible. I am deeply convinced that we will be able to accomplish all of this.
Thank you very much.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Panie Premierze,
Szanowni Państwo!
Właśnie przed momentem zakończyliśmy posiedzenie w formule Rady Gabinetowej, którą tym razem odbyliśmy jako telekonferencję, by nie gromadzić Państwa Ministrów w jednym miejscu. Ja z Panem Premierem byliśmy razem, Państwo Ministrowie byli w swoich ministerstwach i przeprowadziliśmy tę Radę w sposób bardzo sprawny. Bardzo dziękuję wszystkim, którzy to przygotowywali.
Ale przede wszystkim bardzo ważny był temat Rady – sytuacja gospodarcza i to, jakie działania podejmujemy w najbliższym czasie, by zaradzić już w zasadzie trwającemu kryzysowi gospodarczemu, kryzysowi na rynku pracy, na rynku usług wywołanemu oczywiście tym, co dzieje się w tej chwili w przestrzeni naszego kraju – ale nie tylko, również Europy i, śmiało można powiedzieć, świata – a mianowicie pandemii koronawirusa.
Na świecie jest coraz więcej zachorowań, także w Polsce. Na szczęście ta liczba nie przyrasta w takim tempie, jak początkowo spodziewali się eksperci czy jak wynikałoby z modeli matematycznych – tych, które przewidują najgorsze scenariusze. Przyrasta w znacznie mniejszym tempie, niemniej jednak przyrasta i należy się liczyć z tym, że będzie coraz większa – że w związku z tym będzie coraz więcej problemów.
Bardzo wiele osób świadczy pracę zdalnie, ale wiele osób pracy nie świadczy. Nie tylko dlatego, że obawiają się czy nie chcą, ale także dlatego, że po prostu nie są w stanie jej świadczyć, choćby z uwagi na to, że nie mają klientów – klienci nie korzystają z ich usług.
I właśnie o tym dzisiaj rozmawialiśmy, bo to była nasza troska już od dłuższego czasu. Rozmawialiśmy o tym na zespołach kryzysowych, które odbywają się w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego. Mówiliśmy właśnie o tym, że taki scenariusz będzie, że to nadejdzie i takie będą tego efekty, gdy zamkniemy szkoły, gdy wprowadzimy coraz większe restrykcje. Poprosiłem wtedy Pana Premiera, by przygotować pakiet antykryzysowy, który ostatecznie został nazwany tarczą antykryzysową – myślę, że to bardzo słuszna nazwa. Rzeczywiście został wypracowany.
O co mi przede wszystkim chodziło? Właśnie – oczywiście – o gospodarkę jako taką, ale przede wszystkim o sytuację przedsiębiorców, zwłaszcza tych najdrobniejszych; którzy podjęli inwestycje, zaczęli zatrudniać ludzi, stworzyli ostatnio swoje małe biznesy, te wszystkie drobne usługi, zakłady fryzjerskie, kosmetyczne – to, co w ostatnim czasie było tak popularne i co tak wielu moich rodaków odważyło się założyć, zainwestować w to. Zresztą było i jest moją wielką radością, że mieli tę odwagę i chcieli w ten sposób także rozwijać siebie i polską gospodarkę.
Ale dzisiaj bardzo wielu z nich jest w kłopotach – wiem o tym, bo także rozmawiam i dostaję różne sygnały. Pomoc jest im ogromnie potrzebna – i tym najmniejszym przedsiębiorcom, tym średnim, ale także tym wielkim. Z tymi wielkimi można rozmawiać indywidualnie, można z nimi negocjować, ci wielcy często mają duże zasoby finansowe, które są w stanie wyłożyć, by przetrwać trudny czas.
W najtrudniejszej sytuacji są właśnie ci najmniejsi, którzy niedawno podjęli inwestycje, wzięli kredyty, zaczęli zatrudniać ludzi. Dzisiaj ich pracownicy nie mogą świadczyć pracy właśnie z uwagi na to, że nie ma popytu na usługi, często już rozmawia się z nimi na temat rozwiązania umowy o pracę czy rozwiązania relacji, która na tę pracę pozwala.
Dlatego uznałem, że przede wszystkim jest tu potrzeba wsparcia ludzi ciężko pracujących na co dzień – i jako przedsiębiorcy, i jako pracownicy – bo to oni znajdują się dzisiaj w najgorszej sytuacji, co rzecz jasna przełoży się w efekcie na całą gospodarkę. W związku z czym ten pakiet siłą rzeczy musi być bardzo szeroki, głęboki, kompleksowy i musi obejmować w zasadzie wszystkie dziedziny życia.
Cieszę się, bo właśnie przed chwilą rozmawialiśmy o tym z poszczególnymi ministrami. Od kilku dni rozmawiam z Panem Premierem. Ten pakiet – można w zasadzie powiedzieć – już powstał, w najbliższym czasie będzie przekładany na teksty projektów ustaw i mam nadzieję, że w niedługim czasie będziemy w stanie go wprowadzić. Natomiast on właśnie jest ukierunkowany na to, by pomóc wszystkim, którzy znajdują się najtrudniejszej sytuacji.
Już w zeszłym tygodniu odbyłem tu posiedzenie – zaprosiłem przedstawicieli sektora finansowego, przede wszystkim bankowego, ale także sektora, który nadzoruje w Polsce rynek finansowy, a więc Narodowego Banku Polskiego i Komisji Nadzoru Finansowego. Zwróciłem się z prostą prośbą do sektora bankowego, by zgodnie pomiędzy bankami – bo byli także przedstawiciele Związku Banków Polskich – pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego i Narodowego Banku Polskiego, niejako pod ich patronatem, po prostu uzgodnić program pomocy kredytobiorcom, tak by odroczyć spłatę kredytów, tak by kredytobiorcom ulżyć.
Dziękuję, że taki pakiet został wypracowany, dziękuję, że został w poniedziałek ogłoszony – że to odroczenie będzie. Ogłoszono, że w większości przypadków – na trzy miesiące. Ale mimo wszystko apeluję do naszego sektora bankowego, by odroczenie obejmowało dłuższy czas, by było do sześciu miesięcy. Bo nikt z nas nie jest w stanie dziś przewidzieć, jak długo potrwa sytuacja kryzysowa.
Wszyscy mamy nadzieję, że dzięki tym twardym działaniom, które podjęliśmy – ograniczającym kontakty międzyludzkie, że dzieci nie chodzą do szkoły, że wielu ludzi pracuje zdalnie, że apelujemy, by zostać w domu – szybko nam się ta bardzo w tej chwili stroma krzywa wzrastającej liczby przypadków koronawirusa wypłaszczy, czyli że będzie tych przypadków coraz mniej, i w efekcie opanujemy sytuację.
Ale wiedzą Państwo doskonale, że ona jest taka, jaka jest, nie tylko w Polsce, lecz także jest bardzo trudna poza naszymi granicami i niestety należy się liczyć z tym, że niebezpieczeństwo dłuższego trwania takiego stanu – pandemii, epidemii – po prostu jest i trzeba na to wyzwanie odpowiedzieć. Dlatego apeluję, by z góry założyć, że ten okres będzie dłuższy – że to będzie sześć miesięcy.
To także kwestia odroczenia różnego rodzaju innych obciążeń, które właśnie obejmuje ten pakiet, ta tarcza antykryzysowa, o której zaraz w większych szczegółach będzie mówił Pan Premier. Natomiast – co tam jest? Są tam różnego rodzaju ulgi, zwolnienia, przesunięcia spłat, czyli takie swoiste właśnie wakacje, choćby jeżeli chodzi o ZUS – odroczenie płatności ZUS-u, możliwość odłożenia go na raty. Mówię to do przedsiębiorców, bo wiem, że wielu z nich w ogóle bardzo się tego obawia – że ZUS będący obciążeniem zniszczy, zwłaszcza tych najmniejszych przedsiębiorców.
Będzie więc możliwość odsunięcia płatności ZUS-u w czasie, będzie możliwość rozłożenia później tych płatności na raty, bo wiadomo, że płacone później jednorazowo byłyby ogromnym obciążeniem. Więc takie możliwości będą. Będzie wprowadzony system wypłaty wynagrodzeń dla tych, którzy z różnych przyczyn nie mogą świadczyć pracy – to ręka wyciągnięta i do pracowników, i do przedsiębiorców. Bo jest bardzo wielu ludzi, którzy są niezwykle cennymi, doświadczonymi, zaufanymi pracownikami, i liczymy się z tym, że wielu przedsiębiorców stanie w dramatycznej sytuacji, że bez pomocy po prostu będą musieli takich ludzi zwolnić.
Więc po to właśnie, by była możliwość utrzymania wspólnym wysiłkiem tych miejsc pracy – wysiłkiem, z jednej strony, państwa polskiego, ale z drugiej, także samego pracownika i przedsiębiorcy – a także zapewnienia możliwości przetrwania i pracownikom, i przedsiębiorcom, będzie wprowadzone specjalne rozwiązanie, z którego – mamy nadzieję – wszyscy, którzy znajdą się w trudnej sytuacji, będą mogli skorzystać.
Są przedsiębiorcy, którzy już dzisiaj deklarują, że utrzymają zatrudnienie mimo istniejących kłopotów, bo mają zasoby finansowe i są w stanie zaradzić tej trudnej sytuacji. Ale – oczywiście – wiemy, że nie dotyczy to wszystkich, i dlatego rozwiązania, które będą tu wspierały, są konieczne.
To także cały system pożyczek i kredytów, które będą udzielane na bardzo niskie oprocentowanie, na bardzo dogodnych warunkach. Dla firm transportowych to możliwość przejęcia płatności i leasingu – choćby za samochody transportowe, ciężarowe – przez Agencję Rozwoju Przemysłu na okres, w którym są te trudności. Wiem, że branża transportowa ogromnie na to czeka.
Takich rozwiązań proponowanych w ramach tego pakietu jest bardzo wiele i mam nadzieję, że przedsiębiorcy, którzy w pewien swoiście skumulowany sposób będą mogli z nich skorzystać, przetrwają ten trudny czas. Dzisiaj i w najbliższych dniach będą Państwo zapoznawani ze szczegółami tych rozwiązań, bo one – mam nadzieję – na ten moment i na przewidywalną przez nas przyszłość będą optymalnym sposobem ratowania polskiej gospodarki, ratowania polskich przedsiębiorców, a także polskich pracowników i polskich rodzin, w tej niezwykle trudnej sytuacji.
Trzeba pamiętać, że kryzys, który nas dotyka, ma – jak powiedziałem na początku – wymiar ogólnoświatowy. To nie jest tak, że w tej chwili możemy otrzymać od kogoś pomoc – niestety, nie. Wszyscy są w kłopotach, w związku z tym jest to program, który zakłada, że radzimy sobie sami – kompletnie bez żadnej zewnętrznej pomocy z jednoczesnym osłanianiem naszego sektora finansowego. Bo to jest także wielkie zadanie, które spocznie na Narodowym Banku Polskim i Komisji Nadzoru Finansowego, by również realizować takie działania, które będą chroniły nasz system bankowy, aby on funkcjonował.
To także zwiększenie gwarancji na kredyty – czy już wzięli je przedsiębiorcy, czy dopiero wezmą – na bardzo dobrych warunkach, ale zwiększenie gwarancji tych kredytów ze strony Banku Gospodarstwa Krajowego; te gwarancje będą do 80 proc. wartości kredytu. A więc w związku z tym tych różnych rozwiązań przewidzianych tu jest bardzo dużo.
Przede wszystkim chodzi o to, by w jak największym stopniu ochronić przedsiębiorców i miejsca pracy – a więc ochronić pracowników, rodziny, ochronić także tych najdrobniejszych przedsiębiorców, którzy prowadzą swoje małe działalności. Wiemy, że są trudności, w bardzo wielu przypadkach będą one jeszcze większe, stąd jestem bardzo wdzięczny Panu Premierowi i jego współpracownikom – całej Radzie Ministrów – za przygotowanie tych rozwiązań. Prosiłem, by podziękować także wszystkim współpracownikom i ekspertom w ministerstwach.
Ale przede wszystkim chcę podziękować wszystkim moim rodakom, którzy w heroiczny sposób działają w ostatnich dniach. Wszystkim! Nie tylko personelowi medycznemu, o którego heroizmie nawet nie chcę tu wspominać, bo w wielu przypadkach jest to takie działanie, które pokazuje, kto jest rzeczywiście lekarzem czy pielęgniarką z powołania – to wręcz wzruszające.
Natomiast chcę też podziękować wszystkim, którzy w ostatnich dniach są w sklepach i sprzedają obywatelom żywność – w czasie, gdy mamy epidemię, pandemię, także jest to wielka służba. Wszystkim, którzy pracują w transporcie, także publicznym. Dziękuję wszystkim polskim pilotom, załogom samolotów, które z całego świata, z najodleglejszych miejsc transportują dziś Polaków do ojczyzny. Jestem Państwu ogromnie wdzięczny, dostrzegamy tę służbę.
Dziękuję wszystkim, którzy ciężko pracują. Tym, którzy produkują dziś środki ochrony osobistej. Dziękuję wszystkim, którzy oddają takie środki. Wiem, że osoby prowadzące do tej pory te właśnie drobne biznesy, takie jak kosmetyczny, bardzo często oddają dzisiaj do szpitali, oddają służbie zdrowia maseczki, które miały zgromadzone dla własnej ochrony. Powstają takie oddolne inicjatywy, jest ich bardzo wiele – świadczą one o niezwykłej odpowiedzialności i solidarności. Ogromnie za to dziękuję.
Dziękuję wszystkim, którzy w tej chwili uczestniczą w walce z kryzysem. Dziękuję wszystkim, którzy zachowują się odpowiedzialnie i dzięki temu chronią także drugiego człowieka. Dziękuję wszystkim, którzy – jak apelowałem – pomagają, kontaktują się, oczywiście najlepiej telefonicznie, z osobami starszymi, pytają tych, którzy są słabsi, zniedołężniali, czy im w czymś pomóc, bardzo często przynoszą zakupy, po prostu pomagają. Dziękuję wszystkim harcerzom, którzy się w to włączyli.
Dziękuję wszystkim służbom, które na co dzień pracują. Wspaniała postawa policji, straży pożarnej, straży granicznej. Wspaniała postawa Krajowej Administracji Skarbowej. Bardzo za to wszystkim Państwu za to dziękuję.
Dziękuję moim Rodakom. Bo w tej godzinie próby my, Polacy pokazujemy, że potrafimy zdać egzamin z odpowiedzialności, ze służby i z dzielności. Dziękuję wszystkim polskim żołnierzom, którzy uczestniczą w tym wielkim, bardzo trudnym, bardzo często ryzykownym dla zdrowia dziele. Jestem Państwu ogromnie wdzięczny.
Proszę, żeby ta odpowiedzialność była. Proszę, żeby ostrożność była jeszcze większa.
Jeszcze raz apeluję: jeżeli ktoś się źle czuje, jest ktoś widzi u siebie objawy chorobowe, objawy grypowe, to proszę nie przychodzić do lekarzy. Proszę nie przychodzić na SOR, proszę nie przychodzić do szpitala, proszę nie przychodzić do żadnych innych punktów medycznych, ośrodków zdrowia itd. Proszę dzwonić do lekarzy, na infolinię – czy nawet na numer 112, powiedzieć jaka jest sytuacja i tam uzyskać informację, co należy zrobić.
Musimy za wszelką cenę uniknąć takiej sytuacji, w której dojdzie do zakażenia personelu medycznego – lekarzy, pielęgniarek, innych pracowników.
Oczywiście są tacy, którzy są szczególnie narażeni – to pracownicy laboratoriów diagnostycznych, którzy badają testy, sprawdzają kto zachorował, a kto nie.
Jestem bardzo wdzięczny również za tę służbę – niezwykle odpowiedzialną i niezwykle trudną.
Ale przede wszystkim apeluję do wszystkich moich Rodaków o wielką, wielką odpowiedzialność i wielką ostrożność – przede wszystkim chrońmy służbę zdrowia.
To wielki apel. Proszę o to ogromnie, także w imieniu ministra zdrowia, w imieniu Głównego Inspektora Sanitarnego Jarosława Pinkasa, z którym rozmawiałem dzisiaj rano i który mnie prosił, żebym zaapelował w czasie tego spotkania z mediami do wszystkich Rodaków o ochronę przede wszystkim służby zdrowia.
Jeżeli Państwo się źle czujecie, proszę nie przychodzić do szpitali, do lekarzy, proszę się nie kontaktować bezpośrednio z personelem medycznym, proszę dzwonić, mówić jaka jest sytuacja, uzyskacie Państwo wtedy poradę, co zrobić, żeby przybył do Państwa personel odpowiednio przygotowany i odpowiednio ochroniony.
Jeżeli chodzi o tę ochronę, to dużo dzisiaj na ten temat rozmawialiśmy. W tym pakiecie także jest kwestia zwiększenia inwestycji w ochronę zdrowia, żeby w jeszcze większym stopniu zabezpieczyć pracowników. Jest bardzo trudna sytuacja ze środkami ochrony osobistej, poszukujemy ich w tej chwili wszędzie na świecie, gdzie się tylko da. Zbieramy ze wszystkich miejsc. To jest rzeczywiście trudna sytuacja. Bardzo wiele placówek zgłasza niedobory. Staramy się to realizować ze wszystkich sił. Zobowiązałem się, że skontaktuję się w najbliższym czasie z Panem Prezydentem Chin, Przewodniczącym Xi Jinpingiem, którego znam osobiście i którego poproszę, aby Chiny – które są największym na świecie producentem tego rodzaju środków ochrony bezpośredniej, personalnej, żeby – udostępniły nam więcej tego typu wyposażenia. Bo jestem przekonany, że jest to możliwe. Zwrócę się o to do Pana Prezydenta osobiście. Mam nadzieję, że ta prośba zostanie wysłuchana. Oczywiście my to zakupimy. Bo są na to środki, nie będziemy szczędzić. Natomiast sytuacja jest bardzo trudna, ale robimy wszystko, co w naszej mocy. Ja też proszę o wyrozumiałość. Ale przede wszystkim proszę o ostrożność.
Bardzo proszę o ostrożność i odpowiedzialność. Przede wszystkim o jak największą ochronę personelu medycznego. To jest nam dzisiaj niezwykle potrzebne.
Mam nadzieję, że w najbliższym czasie i jak najszybciej ten program – tarcza antykryzysowa, czyli kwestia gospodarcza również będzie uruchomiona i że w ten sposób uda nam się wyjść nie tylko z tego kryzysu epidemicznego, ale że wyjdziemy w efekcie także z trudnej sytuacji gospodarczej. Choć nie mamy wątpliwości, że sytuacja się pogorszy – nie tylko u nas, ale też na świecie. Na pewno nie unikniemy – już w tej chwili widać – deficytu budżetowego. Do tej pory była świetna sytuacja. Pierwsze dwa miesiące roku były świetne wyniki – mówił o tym przed chwilą Pan minister finansów, na Radzie Gabinetowej. Ale wszyscy wiemy, co się dzieje dzisiaj, co się dzieje w ciągu ostatnich tygodni. Musimy się z tym liczyć, że sytuacja będzie trudniejsza, że niestety, ale warunki nam się pogorszą. Ale musimy robić wszystko, co w naszej mocy, żebyśmy przetrwali. Chcę Państwa zapewnić, że to robimy.
Premier Mateusz Morawiecki:
Już od kilku dni, od kilku tygodni budzimy się co rano z niepokojem. Patrzymy, u ilu osób zdiagnozowano koronawirusa, patrzymy, jak rośnie poziom zakażeń w innych krajach, bo wiemy, że jest to pewnego rodzaju wskazówka, jak ta choroba może się rozwijać również u nas. I w takim czasie niezwykle ważne jest to, żeby z jednej strony dbać o zdrowie publiczne, przeznaczać jak najwięcej sił, środków, dobrze organizować pracę, żeby służba zdrowia mogła pracować w sposób efektywny, ale wiemy doskonale, że musimy się troszczyć nie tylko o zdrowie nasze własne, zdrowie publiczne, zdrowie ludzi, ale musimy się troszczyć też o zdrowie gospodarki. Bo gospodarka niewątpliwie ze względu na epidemię koronawirusa zostanie bardzo mocno uderzona. Zostanie uderzona co najmniej tak mocno, jak paręnaście lat temu, a są już prognozy, które mówią, że może to być uderzenie jeszcze mocniejsze. Jednak dzisiaj reakcja wielu rządów świata, w tym w szczególności naszego rządu wraz z Panem Prezydentem jest reakcją szybką, jest reakcją natychmiastową.
I to jest bardzo ważne, ponieważ dzisiaj potrzebujemy bardzo mocno nadziei. Nadziei na to, że będzie lepsze jutro, że potrafimy poprzez odpowiednie mechanizmy, poprzez zastosowanie wielu działań prawnych, finansowych, inwestycyjnych, gospodarczych doprowadzić do zamortyzowania negatywnych skutków koronawirusa, negatywnych skutków tej epidemii. I dlatego od paru tygodni pracowaliśmy razem z Panem Prezydentem przy wielu tematach, nad wieloma problemami, które dotyczą poszczególnych części życia społecznego, życia gospodarczego, które bez wątpienia zostaną uderzone przez pandemię koronawirusa.
Chciałem bardzo serdecznie podziękować Panu Prezydentowi za osobiste zaangażowanie w prace zarówno Rady Gabinetowej, jak i wszystkich zespołów roboczych, które opracowywały specjalny plan dla pracowników, dla przedsiębiorców, plan płynnościowy dla sektora finansowego, ale również dla służby zdrowia i plany inwestycyjne. I pokrótce chciałbym te, tych pięć filarów zarysować, które będą stanowiły mocną odpowiedź, najlepszą z możliwych, na kryzys, który niewątpliwie dotknie nas w związku z epidemią koronawirusa.
Szacunkowa wartość całego pakietu to około 212 mld zł. Ten pakiet podzielony zostaje na pięć głównych części. Pierwszy, o którym sporo już powiedział Pan Prezydent, to filar obrony pracowników przed utratą miejsc pracy tam, gdzie tylko można. To działania osłonowe dla rynku pracy po to, żeby w solidarny sposób pracownik, pracodawca, przedsiębiorca, ale i państwo partycypowali, brali udział w ochronie tych miejsc pracy. W szczegółach wygląda to w następujący sposób. Dla przedsiębiorców, którzy spełniają kryteria związane ze spadkiem obrotów, zarejestrowaniem straty finansowej państwo będzie mogło pokrywać 40 proc. wynagrodzenia do wysokości wynagrodzenia średniego w gospodarce krajowej. Drugie 40 proc. pokrywa pracodawca, co najmniej drugie 40 proc., bo to zależy od woli pracodawców i ich możliwości finansowych, czy nie chcą pokryć również więcej. Dzięki temu jestem przekonany, że parę milionów osób, może nawet trzy, może cztery miliony osób będzie bezpieczniejsze na rynku pracy. Ta zmora III Rzeczpospolitej, jaką było bezrobocie, jest czymś, co chcemy odepchnąć przez tę społeczną i gospodarczą tarczę antykryzysową.
W szczególności chcemy ochronić rynek pracy. Chcemy również zaproponować dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą, są osobami samozatrudnionymi albo osobami pracującymi na umowę zlecenie, albo na umowę o dzieło również pewien bufor, który ma zamortyzować straty tych usług, zleceń, o których mówił Pan Prezydent. Dzisiaj znaczna część gospodarki światowej po prostu zamarła, uległa przymrożeniu i my chcemy, żeby te przedsiębiorstwa mogły później odbudować swój portfel zamówień, portfel zleceń, usługi, produkowanie poszczególnych towarów. Dlatego wczoraj na Radzie Europejskiej tak dużo mówiliśmy również o ochronie jednolitego rynku od strony produkcyjnej, od strony transportowej i my w Polsce robimy bardzo dużo, żeby rzeczywiście jednolity rynek europejski jak najmniej ucierpiał. Dla osób na działalności gospodarczej czy umowach o pracę, umowach o dzieło będziemy mieli też możliwość wypłaty środków do wysokości 80 proc. minimalnego wynagrodzenia.
Również zasiłek opiekuńczy, który teraz przysługuje osobom, które opiekują się dziećmi do lat 8, jeżeli będzie taka decyzja o kontynuacji zamknięcia szkół, przedszkoli, żłobków – to taki zasiłek opiekuńczy będziemy na kolejne dwa tygodnie przedłużali. To jest też 3 do 4 mld złotych z budżetu państwa de facto poprzez wypłaty z funduszu ubezpieczeń społecznych. W tym filarze mamy kilka dodatkowych rozwiązań, które mają na celu osłonę ludzi. Będzie prolongata rat kredytowych, albo prolongata obciążeń mediów, ale to w porozumieniu z firmami, które takie usługi świadczą. Podobnie jak takie porozumienie z sektorem bankowym zostało wypracowane przez Pana Prezydenta kilka dni temu. Ustawa antylichwiarska, walka z cenami, które są czasami kilkakrotnie wyższe niż jeszcze parę tygodni temu. To jest po prostu żerowanie na obecnej sytuacji. Żeby temu zapobiegać zdecydowanie, chcemy doprowadzić do sytuacji takiej, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta i inne urzędy regulujące ceny, żeby czuwały we właściwy sposób nad rynkiem od strony cen proponowanych przez przedsiębiorców.
Drugi duży filar to filar dla przedsiębiorców. Tutaj gwarancje kredytowe, tu zapewnienie płynności, tutaj mikro pożyczki dla przedsiębiorców do wysokości 5 tys. złotych, tu leasing operacyjny, o którym mówił Pan Prezydent, tutaj szereg rozwiązań o charakterze gwarancyjnym, płynnościowym dostarczanych przez zarówno Polski Fundusz Rozwoju, Bank Gospodarstwa Krajowego, Agencję Rozwoju Przemysłu, a więc te nasze instytucje rozwojowe, które zbudowaliśmy w ostatnich latach i które służą swoją bazą kapitałową dla wzrostu gospodarczego w Polsce. Dzisiaj będą służyły dla zamortyzowania spadku tego wzrostu gospodarczego w Polsce. Taka jest ich rola.
Trzeci filar to filar wsparcia dla służby zdrowia. Tu chcemy alokować co najmniej 7,5 mld złotych dodatkowych środków na jednoimienne szpitale zakaźne, na wsparcie dla służby zdrowia, materiały ochronne, wszelkie inne sprzęty medyczne, aparaturę medyczną, która jest niezbędna w walce z koronawirusem, ale także w modernizacji całej bazy szpitalnej, całej bazy podstawowych jednostek opieki zdrowotnej. Filar, który jest bardzo potrzebny dla unowocześnienia naszej infrastruktury medycznej.
Czwarty filar to zapewnienie bezpieczeństwa naszych środków, depozytów, lokat, płatności, wpłat, wypłat, czyli funkcjonowania całego systemu finansowego. Pamiętamy doskonale rok 2008, 2009 – wtedy cały świat zatrząsnął się w posadach właśnie dlatego, że bezpieczeństwo sektora finansowego w wielu krajach właściwie legło w gruzach i wtedy w to miejsce weszły banki centralne i weszły działania rządów. My nie czekamy na to, aż się stanie jeszcze większy kłopot, tylko już dzisiaj w bardzo bliskiej współpracy z Narodowym Bankiem Polskim, który wczoraj, to jest niezależny bank centralny, wczoraj pokazał swój pakiet we współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego i w koordynacji tych prac z Ministrem Finansów zaproponowaliśmy pakiet kapitałowy, płynnościowy, który ma służyć jak ochrona dla naszych środków depozytowych po to, żeby Polacy czuli się bezpiecznie, żeby pieniądze w bankomatach były, bo one są i one będą. O tym mogę z całą mocą zapewnić, nie ma tutaj żadnego ryzyka i odpowiednie mechanizmy flankujące, ubezpieczające zostały w tym czwartym filarze zaproponowane i właściwie już na dniach są one wdrażane.
Wreszcie piąty filar to filar inwestycji publicznych, bo wiemy z doświadczenia z przebiegu cykli koniunkturalnych, w ostatnim można powiedzieć stuleciu, że w sytuacji, kiedy zdarza się kryzys, może nawet recesja, albo znaczące spowolnienie tempa wzrostu w całej Unii Europejskiej i u nas w Polsce również spowolnienie tempa wzrostu, wtedy inwestycje prywatne są prowadzone w dużo mniejszym zakresie. I w to miejsce chcemy zastosować klasyczny impuls inwestycyjny po stronie państwa i budujemy fundusz, który będzie opiewał na wysokość co najmniej 30 miliardów złotych i będzie używany na cele wzmocnienia wydatków na drogi samorządowe, na cyfryzację, modernizację szkół, na transformację energetyczną, na ochronę środowiska, na przebudowę różnych elementów architektury i infrastruktury całego państwa: energetycznej, telekomunikacyjnej, internetowej, drogowej, kolejowej i są to środki niezależne od jakikolwiek funduszy europejskich.
W tym miejscu warto też podkreślić i naprostować te nieprawdziwe informacje, które pojawiły się w przestrzeni publicznej dotyczące środków europejskich – bardzo bym się cieszył i chyba wszyscy Polacy by się cieszyli, gdyby Unia Europejska rzeczywiście przeznaczyła nowe środki na walkę z koronawirusem. Te, które zostały kilka dni temu zaproponowane, nie są żadnymi nowymi środkami. To środki przyznane w perspektywie 2014-2020 w poprzedniej perspektywie budżetowej. Środki, które Polska świetnie zagospodarowuje zresztą ze wsparciem funduszy centralnych, funduszy budżetu państwa, bo coraz więcej inwestycji po prostu prowadzonych jest przez budżet państwa. Ta sytuacja się znacząco zmieniła w porównaniu z okresem sprzed pięciu czy dziesięciu lat. A więc elastyczność, którą Komisja Europejska proponuje, jest na pewno dobrym krokiem, ale tutaj na razie jeszcze nowe środki przez Unię Europejską nie zostały zaproponowane. Wiadomo, że w tym przypadku Unia Europejska nie działa tak szybko, jak państwa narodowe, nie działa tak szybko, jak Polska.
Zbudowaliśmy już dzisiaj dużą tarczę, znaczącą tarczę antykryzysową dla obrony społeczeństwa przed skutkami kryzysu gospodarczego. Dla obrony społeczeństwa przed bezrobociem, dla obrony przedsiębiorców przed gwałtowną falą bankructw i jestem przekonany, że jest to bardzo dobra kombinacja różnych czynników, różnych środków funduszy, wydatków, powstrzymywania się od wydatków. Pan Prezydent mówił o odroczeniu płatności na ZUS. Tego spodziewa się bardzo wielu przedsiębiorców odroczeniu płatności kredytowych i wielu innych po to, żeby tych najbliższych kilka miesięcy, przejść w możliwie nienaruszonym stanie i później pracować nad odbudową zaufania. Cały pakiet antykryzysowy, cała tarcza antykryzysowa ma na celu danie nadziei Polakom na to, że wkrótce może być lepiej. Podstawowym, niestety, parametrem tego, czy będzie lepiej, jest to, w jaki sposób świat a w szczególności Europa poradzi sobie w walce z pandemią koronawirusa. Wierzę, że za parę tygodni będziemy mieli lepsze wiadomości od naszych służb epidemiologicznych, naszych służb sanitarnych, i że będzie lepiej. Ten pakiet na pewno w tym dopomoże. I bardzo dziękuję raz jeszcze Panie Prezydencie za współpracę przy wielu aspektach tego pakietu antykryzysowego, tej tarczy antykryzysowej to nasza wspólna praca doprowadziła do tego, że jesteśmy jednym z pierwszych krajów na świecie, który prezentuje tak kompleksową odpowiedź na zagrożenia dla społeczeństwa, zagrożenia dla gospodarki.
Prezydent Andrzej Duda:
Jeszcze dodam, bo były pytania z rynku, od tych, którzy realizują zmówienia publiczne, a którzy dzisiaj mają problem z ich realizacją – często z uwagi na absencję pracowników, a także ze względu na ciągi dostaw, które nie zawsze są w tej chwili realizowane. Chcę uspokoić, że w takich przypadkach nie będą realizowane kary umowne, że ta sytuacja zostanie także w ramach tego programu uwzględniona.
Zamykając to spotkanie, chcę powiedzieć tak: na zakończenie dzisiejszej Rady Gabinetowej powiedziałem Panu Premierowi, Wicepremierom, Paniom i Panom ministrom, że my ten program przelany na teksty ustaw musimy mieć gotowy w tym tygodniu. Taka jest potrzeba chwili, taka jest oczywista sytuacja, z jaką mamy dzisiaj do czynienia. Musimy działać szybko, musimy działać sprawnie. Trzeba budować w jak największym stopniu ten obszar bezpieczeństwa i zabezpieczenia dla Polaków, dla polskiej gospodarki. Jestem głęboko przekonany, że uda nam się to wszystko zrealizować.
Dziękuję bardzo.