Tbilisi. Statement by the President of the Republic of Poland for the media.
Andrzej Duda · President of Poland
- Context
- Duda addressed media in Tbilisi on May 27, 2021, following Georgia's Independence Day celebrations and his visit to the South Ossetia delimitation line.
- Main themes
- Russian occupation of Georgian territory, South Ossetia delimitation line, Georgian independence, international law violations, EU observation mission, OSCE Poland presidency, Polish-Georgian relations, NATO and EU awareness, human rights in occupied regions, Abkhazia, geopolitical aggression
- Duration
- ~17 min
- Words
- 2,017
- Sentences
- 78
- Readability
- 36
- Grade
- 14.7
- Syntax
- 3.26
- Vocabulary
- 2.26
Translated from Polish
The broad sphere of national life a sentence belongs to. Every sentence has an Arena, so it is the denominator the other indices are read against.
Other78 sentences in 29 paragraphs
Esteemed Madam President,
Ladies and Gentlemen!
I would like to once again express my heartfelt gratitude to Madam President and the Georgian authorities for the invitation to yesterday's very solemn celebrations on the occasion of Independence Day. One could say – in a sense – a double celebration of independence, as it marks the 103rd anniversary of the declaration of independence from May 26, 1918, but also 30 years since Georgia broke free from the domination of the Soviet Union, thus confirming that great, deep, intrinsic desire for freedom, for sovereignty, for having its own independent state, in which the people will decide for themselves and govern themselves.
We spoke a great deal about this yesterday, including in my speech at the ceremonies. However, for me, the further elements of my visit here in Tbilisi, Georgia, were also extremely important, namely what Madam President just mentioned.
Yesterday, I went to the so-called line of delimitation, that is, to the place where part of Georgia's territory, which is within the political borders of Georgia, the Georgian state, ends, where Georgian administration ceases, and the area currently under Russian occupation begins.
I was near the line of delimitation in the region of Tskhinvali, which is referred to by the Russians as South Ossetia. And there I saw what – as I said – every politician, not only from the European Union but also from NATO countries, should see in order to realize what contemporary Russian policy truly is and what methods Russia employs in its geopolitical actions.
Abandoned farms, abandoned houses, barbed wire, the inability to cross the line of delimitation. This is a tragedy for the people living in the Tskhinvali region, because from day to day – in September 2019 – crossing this line was completely prohibited. The Russians are currently blocking it entirely.
I was in a place from which one can clearly see Russian outposts, Russian barracks, a Russian military unit, the location of its stationing – which is an obvious, blatant violation of the six-point agreement from 2008, of which Russia is theoretically still a party, and which provided, among other things, for the complete withdrawal of Russian troops from this region. Their presence there today is a fact.
Above these buildings, the flag of the Russian Federation is openly flying today. Russian soldiers and FSB officers patrol this area armed with armored vehicles and various types of weapons. They detain residents who approach the delimitation zone – both those who live in the area under Russian occupation and Georgians who live under Georgian administration.
It often happens that there is an illegal crossing of the line of delimitation by Russian officials or soldiers, leading to abductions. These individuals are then imprisoned in the territory of the Tskhinvali region. Thus, there is evident lawlessness, a violation of all principles of international law, and this is a daily reality here.
That is why I say that representatives of the international community, EU member states, and NATO countries should see this with their own eyes to understand what we are talking about when we say that every effort must be made in the international arena to compel the Russian Federation to respect international law.
We also discussed this today with Madam President. I mentioned that Poland will take over the presidency of the OSCE next year. We will certainly raise these issues at the OSCE forum. I want to proudly emphasize that there, near the line of delimitation, the European Union's observation mission is currently present, carrying out its tasks on a daily basis.
This observation mission includes, among others, 17 observer experts from our country, Poland. Currently, the mission is led by a Polish representative, Polish Ambassador Professor Marek Szczygieł. He coordinated the mission's activities, and I spoke with him at length yesterday. He presented the situation to me as it is.
I must tell you that the people living in this region are indeed in a tragic situation. They lack access to medical assistance, and they cannot contact their families. Their lives have been completely changed, completely destroyed by this very Russian aggression and the Russian occupation that is taking place in this region.
We also discussed with Madam President the future of this European Union mission. Madam President asked me to advocate for its strengthening. I will discuss this with the leaders of the European Union, I will talk to the presidents, and I will also speak with Prime Minister Mateusz Morawiecki to present this request at the European Council. I hope that we will be able to take action in this direction as well.
I can promise Madam President, as I mentioned yesterday, that we will raise the issue of Georgia's borders and the situation in both the Tskhinvali region and in Abkhazia. We will address this in international forums, including the United Nations, both during the UN General Assembly and in the Human Rights Council, of which Poland is currently a member. This is indeed a dramatic situation. And it can be confidently stated that human rights are being violated there. Therefore, it is obvious that this requires intervention.
We also discussed with Madam President our Polish-Georgian matters, which are very important. Speaking of Georgian statehood. The wonderful discoveries of this Polish-Georgian archaeological mission, of which we are extremely proud. I would like to take this opportunity to thank Professor Radosław Karasiewicz-Szczypiorski, who leads the mission, as well as Professor Father Zenon Hanas for their excellent leadership of this joint Polish-Georgian mission.
Ladies and Gentlemen, these are indeed great discoveries regarding Roman presence, particularly around Batumi, but especially in Kutaisi, where there are truly remarkable archaeological finds that absolutely confirm that Georgian culture flourished since the times of the mythical Colchis, so Colchis is not just mythical; it was indeed a fact. Just a moment ago, we viewed artifacts found by this Polish-Georgian mission, excavated by archaeologists, wonderful testimonies of ancient culture from those times, confirming that Georgia is most likely the longest-existing state in the world, dating back to the 14th century BC, which indeed makes a huge impression; 14 centuries before our era is over 3,000 years, so it is truly a time span that is difficult to imagine for the existence of a state.
I am glad that Polish archaeologists are participating in these great discoveries, also confirming the extraordinary craftsmanship of the Polish school of archaeology, of which I am immensely pleased and, as the President of the Republic of Poland, I am very proud and grateful to both Madam President and the Georgian authorities, Georgian archaeologists for working together with our archaeologists, and I am immensely proud of the work of our specialists. I hope that further discoveries await them and that, above all, in the near future, all these wonderful artifacts being excavated – mosaics around Batumi or these finds from Kutaisi – can be exhibited, shown, and also made available to Polish tourists who will come to Georgia, those interested in history, in discovering prehistoric and historical times, as this will be significant and an extraordinary attraction.
We spoke with Madam President about tourism aspects, also in the context of the coronavirus pandemic. I would like Georgia to be able to offer its offerings to our tourists this year. I believe that this will be possible, that during the summer period, our compatriots who are interested in visiting Georgia will be able to come here, vaccinated individuals, and that they will have appropriate facilitation here. We also discussed this with Madam President regarding arrivals.
For my part, I confirmed the Polish government's willingness to share vaccines, to deliver vaccines to Georgia. Ladies and Gentlemen, we all know how the situation has unfolded; we know that the delivery of vaccines to Poland has also been significantly delayed compared to what the European Commission and the companies with which the European Commission made appropriate agreements originally committed to. Currently, these delays are being made up for. We hope to receive the planned deliveries that have not yet arrived, and that from this resource, we will also be able to share with Georgia, providing vaccines for the vaccination of the Georgian population. I hope that this will happen soon. I promised Madam President that immediately upon my return to Warsaw, I would discuss this with Minister Michał Dworczyk as the coordinator of the National Vaccination Program, as well as with Minister of Health, Minister Niedzielski, and with the Prime Minister.
I hope that here, in this regard as well, we will be able to demonstrate our friendship towards Georgia, the solidarity that is indeed so needed today in the fight against the coronavirus pandemic.
Ladies and Gentlemen, we also spoke about something that is one of the most important long-term issues for Georgia and the Georgian society. We talked about integration with the European Union, we talked about integration with NATO, or about Georgia's accession to the European Union, about membership in NATO. Georgia is on this path to membership.
I also mentioned this yesterday in my speech. I hope that this path will become increasingly clearer for Georgia, in the sense that specific dates and procedural actions can be indicated that aim for Georgia to join the European Union and NATO, because Georgia has repeatedly shown over the past years that it is a very good ally, for example, through the presence and excellent service of Georgian soldiers in Afghanistan alongside soldiers from NATO countries, including Polish soldiers, for which I thank you once again.
However, it is essential, and this was also my appeal to the leaders of the European Union and NATO, that the doors to NATO and the doors to the European Union remain clearly open at all times, as this is an extremely important perspective. And if we expect that reforms will be implemented in the countries associated with us through the Eastern Partnership, specifically in Georgia, Ukraine, or Moldova, we expect that democratic processes will be carried out and that democratic institutions will function well and become credible to citizens, which is, of course, the most important task for aspiring states, and this is something that the European Union should also emphasize. When this credibility is established, it is also a matter of credibility for the European Union and NATO that this acceptance and admission occur, leading to the point where countries that wish to join the European Union or NATO will cross successive thresholds bringing them closer to that membership.
I say this as a representative of a nation and a country that once sought membership in both NATO and the European Union. This was important for us, and we went through these processes. They were not easy, but it can be confidently said that it was worth it. I encourage both the authorities of Georgia and the Georgian society to act in this direction and to maintain readiness to implement both the reform process and further actions towards membership. And I can assure you that Poland has been, remains, and will certainly continue to be a friend of Georgia in this regard, supporting the Euro-Atlantic aspirations of the Georgian nation and state.
Ladies and Gentlemen, these are the most important issues we discussed with Madam President. I am glad that we are here, I am glad once again that we can celebrate very important anniversaries for our Georgian friends, while also emphasizing Polish-Georgian brotherhood, which has many manifestations both here in Tbilisi and in other places, and we can easily find them in Poland as well. We have been talking a lot about this in recent days.
I am glad that we are here, I am glad for the entire Polish delegation, I am immensely pleased that Madam Marshal is with us, I am immensely pleased that the Minister of Culture is with us, because we are discussing many important issues for building solidarity between our countries and nations, as well as strengthening a certain cultural and historical community, and we are also discussing these matters a lot here in Tbilisi.
Thank you very much, Madam President, once again.
The original Polish. The tags above are read on the English translation's sentences.
Wielce Szanowna Pani Prezydent,
Szanowni Państwo!
Chcę jeszcze raz bardzo podziękować Pani Prezydent i władzom gruzińskim za zaproszenie na wczorajsze, bardzo podniosłe uroczystości z okazji Dnia Niepodległości. Można powiedzieć – w jakimś sensie – podwójne święto niepodległości, bo 103. rocznica deklaracji niepodległości z 26 maja 1918 roku, ale także 30 lat od czasu wyrwania się Gruzji spod dominacji Związku Radzieckiego, a więc potwierdzenia tej wielkiej, głębokiej, tkwiącej w duszy – co wczoraj bardzo mocno podkreślaliśmy – i naturze Gruzinów woli wolności, woli suwerenności, woli posiadania swojego niepodległego państwa, w którym sami będą decydowali o sobie i w którym sami będą mogli się rządzić.
Mówiliśmy wczoraj na ten temat bardzo dużo, ja – także w moim wystąpieniu na uroczystościach. Ale dla mnie niezwykle ważne były również dalsze elementy mojej wizyty tu, w Tbilisi, w Gruzji, a mianowicie to, o czym przed momentem mówiła Pani Prezydent.
Udałem się wczoraj na tzw. linię rozgraniczenia, czyli na miejsce, w którym kończy się część terytorium Gruzji, będąca w politycznych granicach Gruzji, państwa gruzińskiego, gdzie kończy się administracja gruzińska, a rozpoczyna się obszar, który znajduje się w tej chwili pod rosyjską okupacją.
Byłem w pobliżu linii rozgraniczenia w regionie Cchinwali, który przez Rosjan nazywany jest Południową Osetią. I tam zobaczyłem to, co – jak powiedziałem – powinien w moim przekonaniu zobaczyć każdy polityk nie tylko Unii Europejskiej, lecz także państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, by sobie uświadomić, jaka jest rzeczywiście współczesna rosyjska polityka i jakimi metodami w swoich działaniach geopolitycznych posługuje się Rosja.
Opuszczone gospodarstwa, opuszczone domy, zasieki, brak możliwości przekroczenia linii rozgraniczenia. Jest to tragedią dla ludzi mieszkających w regionie Cchinwali, dlatego że z dnia na dzień – we wrześniu 2019 roku – zabroniono w ogóle przekraczania tej linii. Rosjanie w tej chwili całkowicie ją blokują.
Byłem w miejscu, z którego po prostu widać rosyjskie posterunki, rosyjskie koszary, rosyjską jednostkę wojskową, miejsce jej stacjonowania – co jest oczywistym, jawnym pogwałceniem sześciopunktowego porozumienia z 2008 roku, którego Rosja do dziś teoretycznie jest stroną, a które właśnie przewidywało m.in. całkowite wycofanie wojsk rosyjskich z tego regionu. Ich obecność tam dziś jest faktem.
Nad tymi budynkami otwarcie powiewa dziś flaga Federacji Rosyjskiej. Rosyjscy żołnierze i funkcjonariusze FSB patrolują ten rejon uzbrojeni w pojazdy opancerzone, w różnego rodzaju broń. Dokonują zatrzymań mieszkańców, którzy zbliżą się do strefy rozgraniczenia – zarówno tych, którzy mieszkają w rejonie pozostającym pod okupacją rosyjską, jak i Gruzinów, którzy mieszkają pod administracją gruzińską.
Często zdarza się, że następuje nielegalne przekroczenie linii rozgraniczenia przez funkcjonariuszy czy żołnierzy rosyjskich i dochodzi do porwań. Następnie te osoby są więzione właśnie na terytorium regionu Cchinwali, przetrzymywane. Dzieje się więc ewidentne bezprawie, pogwałcenie wszelkich zasad prawa międzynarodowego i to jest tu codziennym faktem.
Dlatego mówię, że przedstawiciele wspólnoty międzynarodowej, państw Unii Europejskiej i państw NATO powinni to zobaczyć na własne oczy, by mieć świadomość, o czym rozmawiamy, gdy mówimy, że należy dołożyć wszelkich starań w przestrzeni międzynarodowej, by wymusić na Federacji Rosyjskiej przestrzeganie prawa międzynarodowego.
O tym rozmawialiśmy dziś także z Panią Prezydent. Powiedziałem, że Polska obejmuje w przyszłym roku przewodnictwo w OBWE. Będziemy te tematy na forum OBWE z całą pewnością podnosić. Chcę z dumą podkreślić, że właśnie tam, w okolicach linii rozgraniczenia, jest dziś obecna, na co dzień pełni swoje zadania misja obserwacyjna Unii Europejskiej.
W tej misji obserwacyjnej uczestniczy m.in. 17 ekspertów obserwatorów z naszego kraju, z Polski. Na czele tej misji obecnie stoi polski przedstawiciel, polski ambasador pan profesor Marek Szczygieł. On dzisiaj koordynuje działania misji. Rozmawiałem z nim wczoraj długo. Przedstawiał mi sytuację tak, jak ona wygląda.
Muszę Państwu powiedzieć, że osoby zamieszkujące w tym regionie znajdują się rzeczywiście w tragicznej sytuacji. To jest brak możliwości korzystania z pomocy medycznej, to jest brak możliwości kontaktu z rodziną. To jest życie, które zostało całkowicie zmienione, które zostało całkowicie zniszczone przez tę właśnie rosyjską agresję i rosyjską okupację, która w tym rejonie ma miejsce.
Rozmawialiśmy dzisiaj także z Panią Prezydent na temat dalszej przyszłości tej misji Unii Europejskiej. Pani Prezydent zwróciła się do mnie o to, żebym zabiegał o jej wzmocnienie. Będę rozmawiał na ten temat z przywódcami Unii Europejskiej, będę rozmawiał z prezydentami, będę rozmawiał także z Panem Premierem Mateuszem Morawieckim, żeby ten postulat przedstawił na Radzie Europejskiej. Mam nadzieję, że uda się podjąć także działania w tym kierunku.
Mogę obiecać Pani Prezydent, wczoraj zresztą też to mówiłem, że będziemy podnosili sprawę granic Gruzji i sytuacji, jaka panuje zarówno rejonie Cchinwali, jak i w rejonie Abchazji. Będziemy podnosili na forach międzynarodowych, m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych i to zarówno w czasie Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak i w Radzie Praw Człowieka, której dzisiaj Polska jest członkiem. To jest rzeczywiście sytuacja dramatyczna. I tam śmiało można mówić, że właśnie dokładnie prawa człowieka są naruszane. W związku z powyższym oczywistą sprawą jest, że wymaga to interwencji.
Rozmawialiśmy z Panią Prezydent także o naszych polsko-gruzińskich sprawach, bardzo ważnych. À propos właśnie państwowości gruzińskiej. Wspaniałe odkrycia tej misji archeologicznej polsko-gruzińskiej, z której my jesteśmy niezwykle dumni. Bardzo dziękuję z tego miejsca Panu Profesorowi Radosławowi Karasiewiczowi-Szczypiorskiemu, który stoi na czele misji, jak również Profesorowi Księdzu Zenonowi Hanasowi za to, że wspaniale tę misję wspólną polsko-gruzińską prowadzą.
Proszę Państwa, to są rzeczywiście wielkie odkrycia, jeżeli chodzi o obecność rzymską, to w okolicach Batumi, natomiast przede wszystkim w Kutaisi rzeczywiście niebywałe znaleziska archeologiczne absolutnie potwierdzające, że tutaj kultura gruzińska rozkwitała od czasów mitycznej Kolchidy, a więc Kolchida nie jest tylko mityczna, Kolchida była rzeczywiście faktem. Oglądaliśmy przed chwilą z Panią Prezydent artefakty znalezione przez tę polsko-gruzińską misję wydobyte przez archeologów, wspaniałe świadectwa kultury antycznej z tamtych czasów, potwierdzające rzeczywiście, że Gruzja jest najprawdopodobniej najdłużej istniejącym państwem na świecie, od XIV wieku przed naszą erą, a więc robi to rzeczywiście ogromne wrażenie, XIV wieków przed naszą erą to jest ponad 3 tysiące lat, a więc to jest rzeczywiście trudny sobie do wyobrażenia czas trwania państwowości.
Cieszę się, że polscy archeolodzy biorą udział w tych wielkich odkryciach, potwierdzając także niezwykły kunszt polskiej szkoły archeologicznej, z czego się ogromnie cieszę i z czego, muszę powiedzieć jako Prezydent Rzeczypospolitej, jestem bardzo dumny i za co jestem bardzo wdzięczny zarówno Pani Prezydent, jak i władzom gruzińskim, gruzińskim archeologom za to, że razem z naszymi archeologami pracują, i jestem ogromnie dumny z pracy naszych specjalistów. Mam nadzieję, że dalsze odkrycia przed nimi i że przede wszystkim w krótkim czasie będzie można tutaj, w Gruzji, wszystkie te wspaniałe artefakty, które są wydobywane – mozaiki w okolicach Batumi czy właśnie te znaleziska z Kutaisi wyeksponować, pokazać i także dla polskich turystów, którzy będą przybywali do Gruzji, tych, którzy są zainteresowani historią, odkrywaniem czasów prehistorycznych i historycznych, będzie to miało znaczenie i będzie niezwykłą atrakcją.
Mówiliśmy z Panią Prezydent o względach turystycznych, także w kontekście pandemii koronawirusa. Chciałbym, żeby Gruzja w tym roku swoją ofertę mogła także zaproponować naszym turystom. Wierzę w to, że będzie to możliwe, że już w okresie wakacyjnym nasi rodacy, którzy będą zainteresowani odwiedzinami w Gruzji będą mogli tutaj przyjechać, osoby zaszczepione, że będą miały tutaj odpowiednie ułatwienia. Mówiliśmy o tym także z Panią Prezydent, jeżeli chodzi o przybycie.
Ze swojej strony potwierdziłem wolę rządu polskiego, aby podzielić się szczepionkami, aby dostarczyć do Gruzji szczepionki. Proszę Państwa, wiemy wszyscy, jak wyglądała sytuacja, wiemy, że również dostawy szczepionek do Polski bardzo się opóźniły w stosunku do tego, do czego zobowiązywała się pierwotnie Komisja Europejska i firmy, z którymi Komisja Europejska zawarła odpowiednie umowy. W tej chwili te opóźnienia są nadrabiane. Liczymy na to, że otrzymamy te zaplanowane dostawy, które do tej pory jeszcze do nas nie przyszły, i że z tego m.in. zasobu będziemy mogli podzielić się także z Gruzją, przekazać szczepionki na potrzeby szczepienia społeczeństwa gruzińskiego. Liczę na to, że wkrótce się to stanie. Obiecałem Pani Prezydent, że zaraz po powrocie do Warszawy będę na ten temat rozmawiał zarówno z Panem Ministrem Michałem Dworczykiem jako koordynatorem Narodowego Programu Szczepień, jak i z Ministrem Zdrowia, Panem Ministrem Niedzielskim, jak również z Panem Premierem.
Liczę na to, że tutaj, także i pod tym względem będziemy mogli pokazać naszą przyjaźń wobec Gruzji, solidarność, która rzeczywiście dzisiaj jest w walce z epidemią koronawirusa tak bardzo potrzebna.
Proszę Państwa, mówiliśmy oczywiście także o rzeczy, która jest jedną z najważniejszych w tej przestrzeni bardziej długofalowej dla Gruzji, dla społeczeństwa gruzińskiego. Mówiliśmy o integracji z Unią Europejską, mówiliśmy o integracji z Sojuszem Północnoatlantyckim, czy o wejściu Gruzji do Unii Europejskiej, o członkostwie w Sojuszu Północnoatlantyckim. Gruzja jest na tej drodze do członkostwa.
Mówiłem także o tym wczoraj w moim wystąpieniu. Liczę na to, że ta droga będzie się stawała dla Gruzji coraz jaśniejsza, w tym znaczeniu, że będą mogły być wskazane konkretne daty i działania proceduralne, które zmierzają do tego, aby Gruzja mogła wstąpić do Unii Europejskiej, i do NATO, bo Gruzja pokazała wielokrotnie w ciągu ostatnich lat, że jest bardzo dobrym sojusznikiem, choćby poprzez obecność i bardzo dobrą służbę żołnierzy gruzińskich w Afganistanie ramię w ramię z żołnierzami państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, w tym z żołnierzami polskimi, za co bardzo jeszcze raz dziękuję.
Ale, jest to istotne i to był także mój apel do przywódców państw Unii Europejskiej i NATO, aby te drzwi do Sojuszu Północnoatlantyckiego i drzwi do Unii Europejskiej przez cały czas wyraźnie pozostawały otwarte, bo to jest niezwykle ważna perspektywa. I jeżeli oczekujemy tego, że będą w państwach, które są związane z nami Partnerstwem Wschodnim, właśnie w Gruzji, na Ukrainie czy w Mołdawii realizowane reformy, których zarówno Unia Europejska, jak i NATO oczekują do tego, aby spełnić wszystkie kryteria członkostwa, czyli oczekujemy, że będą realizowane procesy demokratyczne i że instytucje demokratyczne będą dobrze funkcjonowały i że te instytucje demokratyczne będą stawały się wiarygodne dla obywateli, co oczywiście jest najważniejszym zadaniem państw aspirujących, co powinna także akcentować Unia Europejska. W momencie kiedy ta wiarygodność następuje, również kwestią wiarygodności Unii Europejskiej i NATO jest to, aby ta akceptacja i przyjęcie następowały, aby prowadzić do tego, że państwa, które chcą wejść do Unii Europejskiej czy NATO będą przekraczały kolejne progi zbliżające je do tego członkostwa.
Mówię to jako przedstawiciel narodu i kraju, który ubiegał się kiedyś o członkostwo zarówno w Sojuszu Północnoatlantyckim, jak i w Unii Europejskiej. Było to dla nas ważne i myśmy te procesy przechodzili. Nie były one łatwe, ale śmiało można powiedzieć, że było warto. Zachęcam dzisiaj zarówno władze Gruzji, jak i społeczeństwo gruzińskie do tego, żeby działać w tym kierunku i żeby przez cały czas utrzymywać tę gotowość do realizacji zarówno procesu reform, jak i dalszego działania w kierunku członkostwa. A mogę zapewnić, że Polska była, przez cały czas pozostaje i pozostanie w przyszłości z całą pewnością pod tym względem również przyjacielem Gruzji i tym państwem, które wspiera dążenia euroatlantyckie narodu i państwa gruzińskiego.
Szanowni Państwo, to są te najważniejsze kwestie, o których rozmawialiśmy z Panią Prezydent. Cieszę się, że jesteśmy tutaj, cieszę się jeszcze raz, że możemy razem z naszymi gruzińskimi przyjaciółmi świętować bardzo ważne dla nich rocznice, podkreślając zarazem polsko-gruzińskie braterstwo, którego przejawów jest bardzo wiele zarówno tutaj, w Tbilisi, i w innych miejscach, jak i bez problemu możemy je odnaleźć także w Polsce. Mówimy dużo o tym w ostatnich dniach.
Cieszę się, że jesteśmy, cieszę się z całej polskiej delegacji, cieszę się ogromnie, że jest z nami Pani Marszałek, cieszę się ogromnie, że jest z nami Pan Premier – Minister Kultury, dlatego że dużo o tych ważnych kwestiach dla budowania solidarności między naszymi państwami i narodami, jak również i wzmacniania pewnej wspólnoty kulturowej i historycznej, o tych kwestiach także dużo tutaj, w Tbilisi rozmawiamy.
Bardzo dziękuję Pani Prezydent jeszcze raz.